Skip to main content

Full text of "Historia critica comitatus Hollandiae et Zeelandiae : Ab Antiqvissimis Inde Dedvcta Temporibvs / 2,2 Sistens codicem diplomaticum et probationes ad chronicon Hollandiae et eius excursus"

See other formats


i  by  Gopgle 

.  -7 


Digitized  by  Google 


4  ftePcj.   AOLi  -a^ 


.  4 


Jf 


,  Digitized  by  Google 


V 


h  o  W 


m  ^ 


f 


Digifized  by  Google 


HISTORIA  CRITICA 

COMITATVS 

HOLLANDIAE  et  ZEELANDIAE 

AB  ANTIQVISSIMIS  INDE  DEDVCTA 
TEMPORIBVS 
T  0  M.    1 1.       P  A  K  5  JL 

■  * 

S    I    S    T    E    N  S 

CODICEM  DIPLOMATICVM 

E  T 

PROBATIONES 

A  D 

CHRONICON  HOLLANDIAE 

ET    EIVS  EXCVRSVS 


A  V   C   T  O   R  E 

ADRIANO  KLVIT 

ANTIQVITATVM  ET  HISTORIAE  IMPRIM IS 
DIPLOMATICAE  FEDERATI  BELGII  IN 
ALMA    VNIVERSITATE  LEIDENSI 
PROFESSORE  ORDINARIO 
VARIISQVE  SOCIETATIBVS  LITERARIIS  ADSCRIPTO 


MEDlOBVJtCr 
kfr*  PETRVM  GILLISSEN  et  fIl.  et  ISAAC  de  WINTER 
iHNo  cnnccLuin. 


Digitized  by  Google 


Digitized  by  Google 


A  D  L  E"C  T  ORES. 


«  '..J    •  )     ^     .  \»>       -        i    ..       ••       <\    '  .    .  ...  % 

i  ■ 

Q .  ■  •  ■•••  •.  v  \  '  v  »■••  »  •  >«*•  i  •  .*•«  :  •.  •  .  •••  •  •• »» 
uum  paucis  abhine  amis  brevem  huzus  Operii 
delineathnem  eo animo  publicat  exponebam  luci, 
quo  plura  tnihi  fubjidia ,  explicando  iuri  Patrio,  et 
excolendae  rerum  anteactarum  memoriae  inferyitura, 
compararem:  vix  fperaveram  fore,  ut  iot  opibus  ae 
docttmentis  infiructus  prodirem,  quot  quantisque  ho- 
die  gloriari  mihi  liceat!  Loca  autem  atqtu  Archiva, 
unde  hauferim,  et  quibus  ad  ea  aditum  debeam ,  nunc 
tantum  paucis  accipite.  Et  prjmum  quidem  omnium 
haud  fatis  praedicare  posfwn  infignem  in  adiuvan- 
meis  favorem  viri  humanisfimi  G  o 
D  e  f  r  o  y  ,  qui,  Archivo  Regio  et  Camerae  RatUh 
tiam,  quae  Infiilis  est,  Praefectus ,  pro  fua  erga  me 
benivoientia  permultas  illk  latentes  Chartas  autogra* 
phas,  quae  rtm  Hollandicam  et  Zeelandicam  mirifict 
illufirant  y  fua  manu,  ingenti  profecto  labore!  ipfe 
defcripfit  ;  ntc  non  Excellentisfimi  viri  ,  Cmitis 
neni,  qui  ptaeter  alias  quibus  eminet  dignitates 
Principi  Brabantiae  ab  intimis  confiliis  et  prtvati  Con± 
eilii  Praefes  ,  PubHcae  rei  curae  literarum  adiungil 
amorem;  cui  quidquid  ex  Archivis  Brabantinis  et  Na* 
murcenfibus  dedi,  unice  debeo*  Praeter  hpfce  Braban- 
tiam,  Flandriam  y^Haque  loc*  extera  perlufiranti  mi~ 

*  2  hi 


.  nr   .    A  D     L  E  C  T  O  R  E  s;  /. 

hi  multae  aliorum  patuere  fores  3  et  aperta  funt  clatt- 
Jlra  9  quibus  obfcura  faepe  nocte  aeternum  premuntur 
momimcnta.  Mechliniae  y  id  quod  haud  multis  mortaly 
bnsy  credo,  contigit,  ad  ipfam  Curiam  magnam  Mech- 
jinienfem  via  mihi  per  tius  Curiae  Pracfidem  patefa- 
cta  cst ,  qnae,  quum  omniumXVlL  Regionum  fitpre- 
mum  alim  fuerit  Tribunal ,  quantos  ttiamnunc  Char- 
tdrum  y  Sententiarumque  iudicialium  probationibus  in- 
Jtructarunt)  Federati  Belghi  thefauros  occultet ,  pau- 
ti  equidem  narant.  Patuit  etiam  mihi  aditus  ad  Ar- 
chiva  pa/atii  Archiepiscopi ,  quod  itidem  Meehltniat 
€St  \  mc  non  Gandavi  ad  aedes  Episcopales  Sl  Ba- 
vonis;  ad  Abbatiam  Baudelaenfem ;  imprimis  vero 
«d  injlructisfima  Abbatiae  S.  Petri  Archiva  ,  qitorum 
mfignh  dispofith  ae  canfervatio  illufirisfimo  viro  sei- 
GEROj  Abbati  ac  Flandriae  primati,  karum  de- 
Uciarum  amanti  et  calienti ,  maius  etiam  conciliat  de- 
cus*  Multum  etiam  dcbeo  eorum  virorum  huntanita- 
tiy  qui  Archivorum  curam  gerunt  y  Brugis  th  Ec- 
tlcfitt  Cathedrali  S.  Fyonatiani  \  Antverpiae.  in.  Ab- 
batia  S.  Michaetis  ,  ac  Coenobia  fratrum  Carthuimno- 
rum;  prope  Alostum  in  Abbatia  Afftigemenfi.  Mit- 
to  alia.  Quantum  autem  ad  terras  nostrar,  in  hisct 
nm  minus  felictm  esfe  mihi  contigit*  In  Zeelan- 
diae  metropoliMsdiQburgQ  >  meis.  o!im3  illu  degentis  , 

de- 


Digitized  by  Google 


<fe//«/i3  fecretiora  Archiva  Camerae  Rationum  Zee* 
landiae  mihipatuerunt;  atquecafuit  Magifiratus  ur- 
bani  in  me  propenfa  vo/untas  /  «*  ^r^p  lW* 

wos  Chartophyincii  fui  rtcesfus  pcrfcrtttandi  facuita* 
tem  mihi  concederet.    Traiecti  ad  Rhenum,  qucst 
Episcopalis  olim  fuitfedes,  cgregia  mihi  fubfidia  cot> 
,  tulerunt viri ilii  nobi/isfimi,  qui  Archiva  curant  Ca* 
pitu/orum  S.  Martini  five<Elciefiae  Maioris,  S.  Ioaff- 
ms  et  S.  Mariae;  ibidemque  evolvere  mihi  perhenigm 
coticesfum  est  Archiva  ipfius  Vrbis  Traiectenfis  ^ 
non  ZXomus  Ordinis  Teutonici.   Qttod  re/iquum'  est> 
tllos  omnesy  quibus  privatim  devincior^  nominatim  r* 
cenfere,  et  gratias  his  impertire ,  nec  vacat  nec  licet. 
Rotterodami  heredibus  viri  honorati  et  vetustae  histo- 
rtae  patriae  -eukoris  di/igentisfimi  a  lkema  Dtiji 
multum  debeo.    Hoiiori  etiam  mihi  duco  nominare  vh> 
rnm  rever.  ac  feren.  Principis  wilhelmi  V. 
Capeilanum    i.  TH.  royer,   virumque  Nobil 
I.  Verheyen  van  ciTters,  Senatorem 
cum  maxime  Curiae  Hol/atidiae  et  Zce/andiae;  impri* 
mts  virum  Amp/.  g.heeneman,  Co/lcgio  Ordi- 
ms  Equefir.  Ho/land.  ab  Actis ;  cuius  ope  et  benevo- 
lentta  patuerunt  mihi  Archiva  Abbatiarum  ,  Rijnsbur- 
genfo  et  Leeuwenhorflianae ,  quae  his  oUm  ih  tcrrts 
honore  et  divitiis  po/kbant.    Tandtm,  quod  cumu/um 

*  3  reli- 


wt      A  £>    h)  E  C)  TOR  t  5. 

+4iqW  mmbus  fonificiis  aaucit  ,  atque  animum  ad 
nlteriora  conamim \\niure  et  hiftoria  patria  explkw- 
dk  confirmat;  facit  itkdicim  Deputatorum  ///.  Ordd, 
Jloilandiae  et Westfrifiae,  qui,,condito  a.  1781, 
4.  20,  hn.  decreto ,  potestatem ,  Uo- 
cumenta,  Chartas  et  Scriniaj,  ^we,  inde  a  Secu- 
h  mm.fqq.  in  Curia  Feudali  (ymlgo  de  Leen-  e* 
Registerkamer  van  HolJand )  authentice  asfervantur 
cmnia,  exammandi  ac  defcribendi  ,  mihificerunt.  Id 
quod ,  praeterquam  frakcisco  mierjsio 
px  Decreto  a.  ^7  $3-  e*  corj*  e  i^jlO  NEOS  ta- 
•Dio,  <?#  Decreto  a.  1603.  </.  29.  ^/>r.  Tracta- 
tui,  de  feudi  Hollandici  6rigine  et  faccesilone 
praefixe,  qtiantum  equidem  fciam ,  a*t%4  «^wi. 
/>*#  qmbus,  omnibus  ac  fingulis,  eas ,  quas  posfum 
Ac  deieo,  ago  ef  habeo  gratias;  has  publice  profir 
teor;  meisque  porro  conatibus  ut  faveant ,  enixe  pre- 
cor.  Quod  autem  Chalcographorum  mora  retardar 
yit ,  id  reliqmrum  Tomorum,  ut  fpero,  celeritae 
compenfabit. 

■  -■ 

.  .  ■»  •».., 

IVODVN.  BATAV. 

d.  10.  Pebr* 

CI0I3CCLXJXII. 

•    -  ,  - 

......  .  , 

•    •         •  • 

IN- 


Digitized  by  Google 


I      N      D      E  X 


EORVM,  QVI NOMINA  DEDERVXT 


HISTORIAE  CRITICAE 


COMITATVS  HOLLANDIAE. 


DeHf.Mr.W.CAcTccrsdijk,^  N.  Booihamer,  V.  D.  M.  huer  Tt* 

ptn  te  'sHertogenbosch.  Itio-baptist.  tt  Middelburg. 

N.  van  Alphen ,  /.  V.  D.  te  Leyden.  t  Bosch  ,  Bockvtrkoper  te  Rotterdam; 

D.  van  Alphen ,  /.  F.  D.  aldaar.  2  Exempl. 

P.  vau  den  Bosch ,  V.  D.  M.  inter 

De  Hr.  Mr.  I.  N.  de  Bruin ,  Secretaris  Remonjir. ,  te  Leyden. 

te  Wouw.  Pieter  van  Braaoi,  Boekvcrkoper  t»  Dor- 

De  Hr.  Mr.  Pieter  Bakker,  te  Mid-  drecht. 

delburg.  A.  Bresfer ,  Schol.  Lat.  Rector  et  Ltct. 

Eibliothcca  Archivi  Plasfenburgenfis.  tmer.  te  Tsfeifieitt. 

Bibliothcca  Caucellariae  Principalis  Ba-  H.  G.  van  Breugel ,  Pred.  te  Dordr. 

rothinae.  M.  de  Bruin ,  Boekverkoper  te  Amftel- 

Abraham  Blusfe"  en  Zoon,  Boekverko-  dam,  a  Extmpl. 

per  tt  Dordrecht.  H.  A.  Bruining,  Prtd.  te  Vtre. 

C.  Bohemer,  Boekvtrkoper  te  Middel-  l.  de  Busfcher ,  Boekverkoptr tt Bruggtt 

burg,  lExempl.  2  Exemph 


I        N        D        E  X. 

De  Hr.  Mr.   Vcrhcyc  van  Citters,  Iohannes  Galliard,  Boekverkoper  in%s 

SRaaJshtcr   in      Hof  Piovinc.  in  IJ.ige. 

*  's  ifage,  DeHn  Mr.  Adr.  Geene,  /*  Middelb. 

Dcllr.  Mr.C»<p.  vanCitters,  BewhuVu  Dc  Hr.  Geleys  ,  Provifor  in  d\4bdy 

der  IV.  I.  C.  en  Raad  te  Tholtn.  van  S.  Michiel,  te  Antwerpen. 

Dc  Hr.Mr. t.  M.  Chalmcrs,  Raadpen-  Dc  Hr.  P.  GeinWct  &  Frercs,  te  Gcnt, 

fton.  ran  Zceland.  ten  name  den  Hr.  Iloope,  Jdvccaat 

TbomaS  Corbclyn  ,  Boekvakoper  te  cLlaar ,  25  Exempl. 

FSsfiagt ,  5  Exempl.  Dc  Hr.  Mr.  Martinus  Gousfet  ,  Sc- 

cret.  ran  (k  Houtvesterij  van  HoiL 

Dc  Ilr.  vail  Dclft,  te  Antwerpcn.  cn  Ilestvriesl. 

Dc  Hr.  Mr.  I-F.  Dryfliout,  in'sllage.  I.  Grangc,  Bockverkoper  tt  Antwtrpen. 

DcHr.I.I.vanDruncn,  Prof.cn  Prcd.  De  Hr.  A.  sGravezande,  Predik,  tt 

te  's  Hertogcnbosch.  Middcib. 
I.  van  Duurcn  ,  Bockvcrkcper  in  's  Hvgc. 

De  Hr.  Adrianus  Ilam,  P.  D.  M.  tjt 

fietcr  van  der  Eyk  en  Daniel  Vygh,  'sHeer  Arendskerke. 

Bockverkcpcrs  te  Leyden,  2  Exempl.  Dc  Hr.  Mr.  G.  Heeneman  ,  Commis 

h  Ermens,  Boekvcrkoper  tc  Brusfel,  van  de  Ridderfchap  en  Edeien  vam 

6  Exempl.  IM- tn  ^esifr. »  <"«  Solliciteur  il/i- 

fcte  Hr.  van  dcr  Esch,  Advoc.  FiscaaJ  litair,  in  'sHage. 

ran  Brab.  eit  Lande  van  Onrmaas.  Dc  Hr.  I.  U.  van  Heurn ,  Schepen  ta 

fcufcheer  H.  Baron,  Collot  d'Efcury,  Hertogenbosch. 

Stcretaris  ratt  dt  Gaierai.  Reken-  C.  vaa  Hoogeveen,  Iunior,  Bockver- 

kamtr^        -  koper  te  Leyden. 

De  Hr.  Mr.  Willem  Evcnfcn,  Kiesheer  Dc  Hr.  I.  Hope,  te  Ainfltldam. 

lt  Muldclbut  g. 

De  Hr.  M.  I.  de  Ionge  ,  u  Sluis.  in 

De  Hr.  Della  Faille,  Maior  tt  Ant-  Vlaandrcn* 

ntrpw.  Yntema  en  Tieboel,  Boekverkopers.  te 

pc  Hr.  L  F.  du  Four ,  Bockverkoper  U  AmpJeldam  ,  10  Exempl. 

Mlapicht)  a  ExempL 

Ve 


Digitized  by  Google 


S.  VBSCRIPTORV  M. 

L  de  Kanter  en  Zoon  ,  Bockrcrkcptr  De  Hr.  Nicohas  NaaJtcns ,  o  Exempl. 

te  Zierikzee ,  4  Excmpl.  Dc  I Ir.  Mr.  M.  van  Nievelt ,  in  't  llagc. 

De  Hr.  Mr.  M.  L  Karsieboom,  Sicre- 

Uris  te  Dordrecht.  A.  Ocvering,  Boekverkopcr  ts  TsfJftein. 

De  Hr.  Theodoms  vau  Kooten ,  Lect. 

en  Rect.  te  Midddb.  Ahraham  van  P&ddenfcurg  ,  Boekvcr- 

Dc  Hr.  H.  I.  Krom,  Prof.  en  Pred.      kopcr  te  Utrecht  y  10  Exempl. 

te  Middciburg.  Dc  Ht.  van  Parijs  ,  Cauonik  te  AttU 

wcrpen. 

De  Hr.  I.  F.  Landsheer,  Kiesheer  ti  De  Hr.  Mr.  G.  A.  Patijtt,  Burgcm.  tn 

Midddburg.  Hazrltm. 
Dc  Hr.  I.  van  dcr  Durgt  van  Lichtcn-  Dc  llr.  Mr.  Pictcr  P.*.ultis,  te  */  Hage. 

berg,  Raadtenz.  teThslcn.  I.  en  H.  Palier  ,  Boekverkvpcrs  te  '/ 

De  Hr.  C.  I.  van  Lichtenbcrg,  Raad  llcrtogtnbtsch. 

te  Tholen.  De  llr.  Mr.  VV.  Panw,  Raadsh.  in  de.t 

S.  en  I.  Luchtmans,  Boekverkopcrs     lloogen  Rade ,  in  '/  Uage. 

te  Leyden,  33  Exettipi.  C.  de  Pecker,  Corn.  Zoon,  Boekvcr- 

E.  Lufac  en  L  H.  van  Damme,  Boek-     kopcr  te  Lcydt/i. 

vcrkopers  te  Lcyden,  2  Exempl.         De  Hr.  Mr.  van  dc  Perre,  Heer  PM 

IVelfiuge,  te  Middciburg. 
De  Hr.  D.Iohatroes  Thcophilus  Mayer ,  De      Mr.  A.  Peircnot ,  Raadsheer  der 

Serenis/imo  Marggravio  Br.  a  Confi-      Domeincn  van  ZijnD.H.  in'sllage% 

fts  intimis. 

Dellr.  Mr.A.GdcMalnoe',  teLeydtn.  Dc  tfr.  Mr.  DStoid  Radermacher,  fie- 
Dc  Hr.  Mr.  A.  Martini  ,  Peufionaris     wiudhebber  dcr  O.  I.  C.  te  Middelb. 

der  Stad  's  Ilertogenbosch.  De  Hr.  Pran<;ois  Radermacher,  Liter» 

De  Hr.  I.  Masfon ,  Burgem.  te  Sluis     et  lur.  Stud.  te  Utrccht. 

in  Vlaandr.  De  Hr.  Mr.  P.  Rendorp ,  Secretar. 

Dc  Hr.  Mr.  A.  H.  van  der  Mey  van     te  Amftldam. 

der  Linden,  /*  Dordrecht.  De  Hr.-I.  A.  Repclaer,  ie  Dordrecht. 

De  Hr.  Mr.  D.  Mcrens,  Raadshter  in  De  Hr.  Mr.  de  Ruever,  Sccret.  Jcr 

't  HafProvinc.  in  */  Hage.  Rekenkamer  in  ZeelantL 


INDEX   SVBSCRIPTORV  M. 

I.  van  de  Sande,  I.  Z.,  Botkvcrkopcr  Dc  Hr.  P.  Tolloznn ,  I.F.  D.teLeyden. 

te  Midddburg.  Dc  Hr.  Mr.  Daniel  Tulleken,  Oud- 

De  Ilr.  van  der  Sandcn,  ts  Antwerpat.  burgcm.  ic  Middelburg* 
Wed.  I.  van  Schoonhovcu  ,  Bo.kvcr- 

koopfijr  teUtrecht,  4  Excmpl.  Dc  llr.  lan  Korn.  Valk,  K  D.  M. 

Dc  Ilr.  Mr.  I.  G.  Schorcr,  Geconmiit.  iuter  Remon/ir.  LeiJens. 

Rjiau  ucgerts  Middelbufg.  VV.  Verblaauw,  Bockverkoper  te  Co.ida. 

De  Ilr.  Mr.  Willem  Schorer,  Cecotn-  Dc  Hr.  Mr.  M.  vau  Visvlict,  Otidpens. 

tnift.  Raad  negens  fere.  te  MidJJburg. 

De  Hr.  Mr.  C.  W.  van  dcrSleyden,  Dc  Hr.  E.P.  van  Visvlict ,  Mcd.Doct. 

lhcrc  van  Aaist  ,  enz.  tc  'sllcrtO'  U  MiJJtlburg. 

genbosch. 

De  Hr.  F.  Smit,  Luth.  Pred.  te  Rot-  De  Hr.  Mr.  P.  H.  vande  VVall,  in  dttt 

terd.  9/  zijn  rcchthebbende.  Qudraad ,  te  Dordrecht. 

De  Hr.  Mr.  P.  vanSpaan,  Raadsheer  De  Hr.  Profes.s.  f.  W.  te  Water,  te 

in  dcn  Hocgen  Rade ,  in  *t  Hage.  Mtddelburg. 

Dc  Hr.  Mr.  L.  P.  van  dc  Spiegel,  Se-  Dc  Hr.  Mr.  L  H.  van  VVijn,  Penft*. 

cretaris  der  Hecren  Stat.  van  Zeeland.  ttaris  der  Stad  Gouda. ' 

Dc  Hr.  Philippus  Ernestus  Spics ,  Raad  B.  Wild  ,  Boekverkoper   te  Utrechtt 

en  Archivarius  van  dtn  Hr.  Mark-  6  Exempl. 

grave  van  Brandenburg ,  te  Culm-  De  Hr.  Gcrard  de  Wind ,  Medic.  Pr&> 

bach.  fess.  te  Midilelburg. 

De  Hr.  Mr.  Ian  Hugo  van  Strycn,  te  De  Hr.  Samuel  de  Wind,  Med.  Doct. 

*i  IJage.  te  Midddburg. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC  VMENTORVM.  5u 

  N.  CXLIV. 

wilhelmvs  Comes Hollandiae,  Rcx  Romanorum  electus,  a.  1247. ■ 

d.  n.Dec. 

mandat  Ballivo  fuo  in  Walachria  ad  tempus  conftituto ,  ut 
decimas  symonis  de  Zandijk  fine  legitimo  herede 
(nempe  mafculo)  defuncti  Abbatiae  Medio- 
burgenfi ,  cuius  erat  feudum ,  confervet. 

A.  1247.  d.  21.  Dcc. 
Ad  Excurs.  VII.  /.291,  1199. 

(Ix  antiqno  CtianuUr.  Abbac  Mediob.  fol.  xxiij.  vi.  ia  Atchivi»  C»m.  fttt.  Zccl.  t»« 
«uU»  116-117.) 

w  illelmvs  Dej  gracia  Romanorum  in  Regem  electus, 
femper  Augustus,  fidelj  fuo  Balliuo  sn  Walacria  pro  tempore 
conftituto,  graciam  fuam  et  omne  bonum.  Cum  decedente 
symone  laico  de  Zandic  decima  quam  idcm  S.  ab  ecclefia  et 
ab  Abbate  de  Middelburg  titulo  feodj  posfidcbat,  ad  ipfam  fit 
ecclefiam  per  excadcntiam  deuoluta  •  ipfo  legittimos  heredes  ( 1 ) 

non 

( 1 )  Legittimos  heredes ]  Obferve-  confinnatoria, ubi  difertis  verbis :  Qttum 
tur  huius  temporis  locutio!  qua  non  Simorte  de  Zandijc  fine  herede  mas- 
alii  quam  masculi  indicantur :  a  quo  cvlo  decedente  Decima  de  iure  fit  ad 
tamcn  inore  pedetentim  deflccte"batur;  Ecclefiam  rcverfa  et  per  excadentiam 
derivando  etiam  fcuda  in  femeUas:  hinc  devohtta.  Videtis  igitur,.quae  iuris 
Abbas  imploravit  Comitis  auxilium ,  qui  rcgula  per  haec  tempora  circa  fcudalem 
agcndum  mandat  prout  iuris  est  et  con-  fucccsfionem  obtinuerit.  Omnia  enim 
fuetudinis  approbatae.  Legitimum  au-  fcuda  olim  natura  fua  tecta  fuerunt, 
tem  heredem  non  alium  b.  t.  esfe  quam  nec  in  feminas  derivabilia.  Cf.  dicta 
mnsculum,  doccmur  infra  ex  Cliarta  ad  Cliart.  a.  125:.  d.  13.  Maii,  nec 
d.  24.  lul.  a.  1248.  quac  huius  est  non  a.  J351.  d.  13.  Fcbr. 
:  T,  II.  V  v  v 


Digitized  by  Google 


S22     CODE.X  DI  PLOMATI  C  VS 

A.  U47.  non  habente  decimam  eandem  dicte  ecclcfie  auctoritate  regia 

d>3i  Dcc. 

confirmamus,  mandantes  tibj  fub  jnterminatione  gracie  nostrae 
firmiter  precipiando  Quatinus  decimam  antedictam  piene  prout 
iuris  est  et  cwfuetudinis  approbatae ,  conferues  prclibatae  eccle- 
fie  et  dcfendas,  non  permittens  quod  in  eadem  dampnum  ab 
aliquo  fustineat,  vel  grauamen,  mandatum  nostrum  in  hac  par- 
tc  taliter  adimplendo ,  vt  proinde  fuam  ad  nos  fratres  ecclefiae 
non  cogantur  querimoniam  reportare ,  ct  fidclitatis  tuae  ftudium 
debeamus  mcrito  commendare. 

Datum  anno  Domini  m.  cc.  xl.  feptimo,  xii*  KL  Ianuanj, 
Indictione  quinta. 

N.    C  X  L  V. 

A.  «48.     in  nocentivs  Papa  I V.  confionat  traditionem  Decima- 
rum  in  Walacria  ab  Epifcopo  Traiectenfi  fa- 
ctam  Abbatiac  Rijnsburgenfi. 

A.  1248.  d.  9.  Ian. 
Ad  Chart.  a.  1247,  fupra  p.  51 5. 

(Ex  Originall  in  Archms  Rijii»burgenfibuJ.  ) 

Xnnocentivs  Epifcopus  feruus  fcruorum  dei.  Dilectis 
in  christo  filiabus-  Abbatisfe  ac  Conuentuj  Monaflenj  dc 
Rinsburch  ordinis  iancti  Benedicti  Traiectenfis  dioc.  Salutem 
et  apoftolicam  bcnedictionem  •    Cura  a  nobis  petitur  quod  ius- 

tum 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  sa3 

tura  est  ec  honestum  tam  uigor  equitatis  quam  ordo  exigit  ra-  a.  »48. 
tionis/  ut  id  per  follicitudinem  officij  nostri  ad  debitum  perdu-  '  9" lia' 
catur  effectum  •  Cum  igitur  ficut  exhibita  nobis  uestra  pctitio 
continebat/  venerabilis  frater  noster*  Traiectenfis  Epifcopus 
quasdam  decimas  in  JVallacria  Traiectens.  dioc.  ad  eum  plcno  iu- 
re  fpectantes  de  fui  asfenfu  Capituli  nobis  et  Monafterio  uestro 
pia  et  prouida  deliberatione  duxerit  concedendas  prout  in  litte- 
ris  inde  confectis  dicicur  plenius  contmeri-  Nos  deuotionis 
uestre  fupplicationibus  inclinati  concesfionem  huiusmodi  fic^ut 
pie  ac  prouide  facta  est  et  in  alterius  preiudicium  npn  rcdun- 
dat/  ratam  et  gratam  habentes  ipfara  auctoritatc  apoftolica  con- 
firmamus  et  prefentis  fcripti  patrocinio  communiraus  •  Nulli 
ergo  omnino  hominum  liceat  hanc  paginam  nostre  confirraatio- 
nis  infringere  uel  ei  aufu  temerario  contraire  fi  quis  autera  hoc  •  • 
attemptare  prefumpferit  indignationem  omnipotentk  dei  et  bea- 
torum  petri  et  pauli  apostolorum  eius  fe  nouerit  incurfurum 
Datum  Lugdun  v  Id.  Ianuarii  Ponti- 
ficatus      nostrj      Anno      Quinto  (i> 

H  *  • 

Arpendct  cx  more  Sigillum  Plumbcum  Innocentii  PP.  II II. 

•    •  • 

fi)  Quinto'}  Exftat  et buius Chaj>  Epiphan.  L c  d.  u-Ian.  Est  antem 

tae  Vtdimus  Voipaerdi  Decani  S.  Pan-  haec  Confirmatio  donationis  Epifcopi, 
crat.  in  Leiden  a,  1368.  fcr.  3..  post  fupra  p.  516.. 

  *   *         '•*'".■'  1  ^ 

Vvva  N-  CXLVL 


Digitized  by  Google 


524    CODEX  D  I  P  LOMATI  C  V  S  ^ 

N.  CXLVI. 


A. 
M 


"•18.    ioannes  dc  Avesnes,  et  frater  baldvinvs^  rcnunciant 

.  larj.  j 

pro  fratrc  gvidone  omni  iuri  m  terras  2Tee- 
landiae,  quas  nomfnatim  recenfent. 


A.  1243. 
d.  7.  lul. 


A.  1248.  M.  Ian. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  213 

(E*  HAiimi  oi*mi.  T.  t  p.  ic^) 


j  :  « 


*  •  « 

Dcdi  Iianc  renunciationem  iuclufam  Guidonis  Chartac  a.  124^.  M.  Iul.  p.  504- 


N.  CXLVII. 

Pax  inter  margaretam  Com.  Flandriae,  ct  florentivm 
fratrera  wilhelmi  II.  Com.  Holl.  Regis  cFecti,  Wil- 
helmi  nomine  inita,  de  Ilomagio  pro  Zeelandia  Occi- 
dentali  m a  r  g  a  re ta e  Flandricae  praeftando(r)- 

A.  1248.  d.  7.  Iul. 

•   •  .  ...... 

AJ  Excurs.  VII.  p.  380 ,  288. 

(F.x  Oii|iaali  VWmmt  ia  Architii  Ii>fu!enfil>«*.  I 

os  Dei  gratia  cameracenfis  Epifcopus  Vniverfis  prefentes" 
Litteras  infpecturis  Salutem  in  Domino  Noverit  univerfitas  ves- 

tra 

( r )  Praefiando  ]  Infignem  hanc  land.  thefauro  bcncvole  mecum  com- 
Charum  cx  ditisfimo  fuo  Rerum  Zec-  municavit  Vir  AmpL  iacobvs  van 

cit- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  £t  DOCVMENTORVM.  525 

-tra  quod  nos  Litteras  florbntii  fratm  eomitis  Hollandiae  de  a.  nAi 
forma  pacis  initae  inter  Comitisfam  Flandriae  et  Hannoniae,  etd*  7' ld 
w  1  l  l,elm  v  m  filium  eius  Comitem  ftandriae  ex  una  parte ,  et 
florentivm  prenominatum  ex  altera ,  non  cancellatas , 
non  abolitas,  vel  in  aliqua  fui  parte  viciatas  vidimus  fub  hac 
*brraa.. 

Talis  est  forma  Pacis  inita  inter  Comitisfam  (a~)  ftandriae  et 
Hatmoniae,  et  willelmvm  filium  eius  Comitem  ftandriat 
ex  tma  parte,  et  florentivm  fratrem  Comitis  Hollandiae 
Electi  in  Regcm  Romanorum  ex  altera. 

§.  1.    Dictus  florenti vs  promittit  praedictis  DominaeF;flr„if(f», 
Comitisfae,  et  eius  filio ,  quod  omnia  Iura,  quae  anteccsfores  turj^fhn- 
fui  Comites  flandriae ,  tenuerunt  et  habuerunt  in  terra  Zelan-  dmt' 
diae  plcnarie  eis  recognofcet,  et  etiam  homines  Zclandiac  reco- 
gnofcere  faciet,  et  hoc  tam  ipfe  quam  dicti  horoines  Zelandiae 
iuramento  firinabunt,  et  Lftteras  fuas  fimiliter  dc  hoc  fervan- 
do  dabunL 

 ;  J.  2. 

cittir'5,  .Vfbis  Mediotf.  Coiffitlv        „  re  S«.  Paul  !2^. 
Eius  tirulus  in  Apographo  fic  hahetur:      „  Le  Vidimus  en  Aoust  1249.  **. 
„  Copie  du  Viditnus  fous  k  S&d  de  Confudlt  nutem  mieris  Ckarterlk 
,i  Nicolas  Evcsqne  de  carubray  du  D.  I.  bl.  250.  ineditam  hanc  cum  aite- 

Traittc  entre  Marguerhte  ComtcMe  ni  ipfius  w  1  l  11 1  lm  i  d.  3.  Aug.  da- 
„  dc  Flandres  &  CulUtaume  fon  .'ils  ta.  Vid.  not'.  eius(2).  Ob  rcruai  ai> 
„  d'une  Pan,  &  de  Flcrent  frere  du  tcm  momentum  in  fuos  dillinxi  i'uia- 

Corrrte  de  IhUande  d*autre  part,  au  gfaphos. 
„  fujet  dc  In  7>rre  de  Ztfonde.  (2)  Comitnfam]    Nempc  Marga- 

„  LcLcudemain  de  ItOctave  Sr.  Picr-  -retanr. 

Vvv  3 


Digitized  by  Google 


526     CODEX  DIPLOMATICV  3 

a.  tx48.     §.  i.   Et  procurabit,  quod  dictus  Dominos  Rex  (  3  )  prt©. 

d.  7.  lul. 

fw««kt  ^cta  ^1""8  Onraia,  quac  Domini  et  Comites  flandriat  tenuerunt 
jC#?"nf  et  habuerunt  m  Terra  Zelandiae  tempore  anteccsforum  praedi- 

cti  Regis,  recognofcet  et  confirmabit. 
nabitcb-  §.3.  Et  de  hijs  omnibus  confummandis ,  dabit  floren- 
tivs  obfides  (4)  dictae  Dominae  comitisfae,  quos  ipfa  do- 
raina  comitisfa  in  fua  prifonia  detinebit,  donec  praedicta  omnia 
plenarie  confummentur  ,  quibus  confummatis  debcnt  praedicti 
obfides  liberari. 

Craikm      §.  a.    Praetcrea  florentivs  et  aliqui  de  nobilibus  terrae 

Comitufu 

tatfbraMh.  venient  ad  Dorainam  comitisfam,  rcquificuri  gratiam  faam  et 


veniam,  et  florentivs  debet  fe  ponere  in  voluntate  Dtf. 
minae  comitisfae,  et  ubi  ipfa  voluerit,  ct  dum  Dux  Brabantiae 
Dominam  comitisfam  rogaverit  liberare  Ipfum,  IpfumDucem 
debet  exaudire  et  eum  liberare. 

§.  5.  Et  fi  contingeret,  quod  abfit,  quod  Dominus  rex 
contra  praedicta  veniret  in  aliquo  praeter  quam  de  Itomagio  Do- 
w,t  minac  Comitisfae  faciendo,  florentivs  frater  eius  contra 
pracdictam  comitisfam,  vel  eius  heredes  in  nullo,  fratri  fuo 
Regi  auxiliura  praeftaret,  et  hoc  tam  ipfe  quam  homincs  terrae 
Zclandiae  iurabunt  ct  litteras  Dominae  Comitisfac  fimiliter  de 
hoc  tenendo  dabunt.  §.  6*. 


centtma- 
ctm  non 


(3)  Rex]  Pracftitit  hoc  etiam  Rex.  fides  ,  docet  Charta  d.  n.  Aug.  a. 
Vld.  d.  3.  Aug.  a.  1248.  mX.  fiuis  Chartae  d.  3.  Aug.  etChar- 

(4)  Obftdes]  Datos  fuisfe  hos  Ob-  ta  Petri  dt  Zubburg  a.  1249- 


i  / 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  527 

§.  6.   Ad  haec  flohentivs  reddet  Dominae  Comitisfae  a.  i24s. 
orreragia  (5)  fua,  quae  ei  deficiunt  ex  terra  Zelan- „'  ,7'  lf' 

Uabtt  fide- 

usque  in  hodicrnum  diem  recepta  a  fratre  fuo  Rege  ye\iusJ'ortf  p™ 

°  rediiibut. 

ab  ipfo  vel-a  quocumque  alio  infra  duos  annos  proximo  ven- 
turos,  et  alia  arreragia  nondum  recepta  faciet  iritus  venire  fe- 
cundum  confuetudinem  hactenus  fervatam,  firma  pace  et  bona 
inter  comttem  rtendriae  et  comitem  Hollandiae  exiftente,  et 
de  dictis  arreragiis  iafra  praefatum  tempus  plenarie  perfolven- 
dis,  obfidesdabit  florentivs  fufficientes  Dominae  Comi- 
tisfae  qui  penes  ipfam  remanebunt  donec  cautionem  fecerit  ei 
de  predictis  fideiusforiam  vel  aliam  -iufficientem. 

§.  7.    Dabit  etiam  florentivs  Litteras,  et  iurabit,  quod 
fi  terra  Zelandiae  quo  quo  niodo  ad  ipfum  deveniret,  de  ipfa  ^8'"*' 
terra  ixomagium  faceret  Domino  flandriae  fine  contradictione. 

§.  8.    Ad  haec  promifit  florentivs,  quod  PETRVMWrt 

DE  SOVBBOVRC,  EGIDIVM  DE  KOVDEKERKE,  et  OmnCS  "'^^'  ' 

Hlos  *  qui  cum  eis  de  terra  Zelandiae  recesferint  (6) ,  reponet  in 
fuas  hereditatcs-,  et  quitabit  ab  omni  forefacto ,  quod  erga  Co- 
mitem  Hollandiae  usque  in  hodiernum  diem  perpetrarunt. 
Promifit  etiam  dictus  florentivs»  et  concesfit ,  qood  ad 
inquifitioneni ,  quam  /aciet  Domina  Comitisfa,  dictis  petro 
et  egidio,  et  fuis,  omnia  dampna  fua  iniuste  eis  facta  ple- 

narie 

(5)  Arreragia\    De  his  vid.  Chart.      (6)  Recesferitit]   Vid.  ad  a.  1:50. 
a.  1248.  d.  11.  Aug.  n.  >.  d.  14.  ko. 


Digitized  by  Google 


5a8    CODEX  DIPLOMATICVS  > 

A.  1248  naric  rcddet  ad  dictum  Dominae  Coaiitisfae ,  De  aliis  autcm 
d.  7. 111L 

dampnis  reddendis,  que  per  legem  cis  facta  funt  confilio  Domi- 
nae  Comitisfae  acquiefcet  dictus  florentivs,  et  ftabit,  et 
per  tantum  florentivs  debet  deliberare  omnes  illos,  qui 
capti  funt,  et  bona  omnia  eorum  fine  custu(7)  et  quitare 
bona  fide  quo  inveniri  poterunt. 

Papncm-  §.  9.  Itcm  fciendum,  quod  tam  Dictus  rex  quam  praefa- 
tus  florentivs  et  homines  Zelandiae ,  domino  Papae  fup- 
plicare  tcncntur  infra  annum  proximo  venturum,  quod  con- 
ventiones  istas  videlicet  de  recognitione  et  confirmatione  iu- 
rium  omnium  ,  quae  Domini  et  Comites  flandriae  habuerunt  a 
Comitibus  Itollandiat,  et  tenuerunt  in  terra  Zelandiae  fecundum 
conventiones  prefcriptas  et  figillatas  a  Comitjbus  Hollaudiaey 
confinnet ,  ita  quod  fi  contingat  dictum  Regem  vel  fratrem  eius 
vcl  eius  fuccesfores,  vel  homines  Zelandiae  contra  praedictas 
conventiones  aliquando  venire,  quod  abfit,  terras  eorura  fup- 
ponat  interdicto,  et  perfonas  eorumdem  excommunicet ,  do- 
nec  de  iniuria  Comiti  flandriae  fuerit  fatisfactum. 

Rexfatiet  Preterea  promifit  florentivs  et  homines  Zdandiae , 
quod  laborabunt  ad  hoc ,  quod  dictus  Rex  Dominae  Comitisfae 
de  homagio  terre  Zelandiae  faciendo  fatisfaciet  competenter. 

Sciendum  cst  tamcn  quod  fi  Dftx  Brabantiat  ad  preces  dicti 
florentii  pro  dcliberatione  fua  infra  octo  dies  venire  ad 

Do- 

(7)  Cattu]    i.  e.  impcnfis.    Vid,  p.  336.  (S)« 


Digitizfed  by  Gpogle 


CH^nrT^HYM  et  ©OCtmENTORiVM.: 

Dominam  Comitisfam  vel  mitterO :  nolleC ,  Domina  ComitisfaA.  u«t. 
ipfum  Flor^niium  ad  propria  penmpetet  libere  remeare.  fl  , ,     *  10 

Actum  Anno .  Domini  Millefimp  Ducentefimot  Quadragcfimo  ^  ■  ' 
octavo  in  crastino  octavarum  Petri  et  Pauli  Apoftolorum. 

In  cuius  rei  testimoniurn  prefentibus  Litteris  Sigillum  nos- 
trum  duximus  apponendum.  Datum  anno  Domini  Millefimo 
Ducentefimo  Quadragefimo  nono  Menfe  Augusto. 


Collationne*  fur  ledit  vidimus  original 
'      eh  P&rchemin  fcelte  d'un  fceau  en 
.'  :  ''  dre  jaune  pendant  a  double  bande 

de  Parchemin  eftant^au  Trefor  des 
Chartes  de  la  Chambre  des  Comptes 
de  tilie  dans  la  Lajette ,  aiantpour 
•  •  v.'  Infcription  Zelande ,  par  riotis  Di- 

;   refteur  &  garde  des  Chartcs  de  Ia 
ditte  Chambre  le  25.  Mars  ift&b 
:  ■  •;  ."  ;i.:-r  :  . ' ..    rV  *  n  y.\lj 

C    O    D    E    F    R    O    V . 

:''         :/l    i.i    r.z  .d'-.  .V>       1      -  -  o.Mfi  : 

.1.  .V.  ]& 


T.  //.     :  x  x  x  N.  CXLVIIL 


Digitized  by  Google 


S3*  C  0  0  £  X  D  T.P  L  O  tA  K  1  1  <TV  3 

N.  CXLVIII. 


—  . ...  .  .■ 


1. 1248.    ilorentivs  w  i  L  H  e  L  M  i  Regis  frater  raandat  fidelibi» 

fuis,  ut  dtchnas  de  Zandijk  Abbati  Mediob.  vindicet. 

.»*.  .  ••-         V ...   •;    ;.<;'  r  :•...-.:•>-.  f /**i:ri  j 
A.  1248.  d.  a6\  Iul. 

£**r»rs.  flL  pi  ap**  it  jik 

•.,.r.  ■.»..,•  »*" 

(E*  »tlrr-o  CktrralirV.  Atb.t!»-  KfcfHofc.  lot.^Mtlj.  t»  AreMvI*.  Ciour.  Xatloii.  2<tl 
 Lo««lo  i «6- 117.)  .  m 

J\  0  r  e  n  c  1  vs  excellentisfiraj  Principis  Dominj ,  W  •  Dei 
gracia  in  Rtgtm  Romanormn  Eitctj  Germanus ,  dilectis  fideli-  . 

bus  fuis   HVGONI-filjO  TOLFF  Ot  WILLELMO  filio  T0NIS 

ct  corum  coheredibus  falutem*  Quum  simone  quondam  de 
Zattdijc  fine  herede  masculo  decedente  decima  quam  idem  S.  ab 
JScclefi*  beate  Marie  de  Middelimrg  titulo  homagij  posfidebatr 
ad^ctanr  Ecdeiiam  de  ju*>e  iit  reuerfa  et  per  excadentiam  deuo- 
J^.et^f^/^doininj  nostrj  Rtgjs  confirmata  (1),  vobis  man- 
damus  cc  fub  obtentu  bonorum  virorum  precipimus,  quatcnus 
Abbatem  et  Conuentum  dicte  Ecckfie  de  memorata  decima  pa- 
cifice  et  quiete  gaudere  permittamus. 

Datum  anno  Domini  m.  cc  xl.  oct.  in  Crastino  Iacobi 
Apoftoli. 

(1)  Cwfirmata  ]    Est  haec  confir-  p.  531.    Pro  pemittamus  forte  l»g- 
matio  Chartae  d.  21,  Dcc.  a.  1247.  jxrmittatis* 


.:  17.1  )  N.  CXLIX. 


Digitized  by  Google 


'    ■       •      i         ,  *  , .  •  •  * 

*  C  3C  I<  I  X    "  J     '  -  -  a 


:  i.. .  •  i,    •ii  ,\. . v  a/. 
wolfardvs  Dominus  de  Maelftede  largitur  Monafterio  A.  m«. 

*  M.  lul. 

Ierufalem  prope  Biefelingen  xv.  menfuras  decima. 
rum  in  pago  Zuidbcvelandiae  Capclla. 


A.  1248.  M.  Iulio. 
Ad  Excurs.  FII.  p.  296".  et  Co£  Dipl.  d.  21.  Jug.  a. 

.    .  1     » •     .  ; :     „/#  •  .-  ;  ,f,  .  ,  •♦-  .*  ': 

(Es  Ori*  -     cim  SijiU»,  in  Monafterlo  S.  Victorii  Antvcrpix.) 

•  -  .  :  J  .  v  :  :  ■  o.i i:,j,5.'i.:.!"i  m 
ply go  weLVARDVS  dominus  de  Maljlede  Notum  facio 
ommbus  prefens  fcriptw»  vifuris  tam:  p©s*eri$qiiam  f>refentibus 
quod  ego  conturj  ob  falutem  anime  meo  •  et  meorum  predeces- 
forum  •  quindecim  menfuras  ^ecimarum  iacentium  in  terra  que 
dicitur  vronland  iuxta  parrochiam  (ksapellp  priorisfe  et  conuen- 
tuj  clauftri  ihrlem  prope  bifelingen  in  perpetuum  habcndas  • 
Si  quando  in  dicta  terra  ad  plenum  recipi  non  poteruntRecipie- 
tur  integritas  earumdcm  in  latere  verfus  orientem  in  terra  qu* 
dicitur  vertnauendregt  •  et  ulu»  usque  ad  pienom.  Et  vt,Jh(ic 
nostra  collatio  rata  habeatur  nec  aliquatcnus  posfit  inficmari  a 
gkrardo  filio  meo  •  c  huic  collationi  mee  confenfum  adhi- 
buit  nec  ab  aJjquo  fuccesforum.  jtneorum  prefejrAS  fcriptum  fecl 
confcribi  in  testimonium  preftriptis  priorisfe  et  conuentuj  dictl 

Xxjca  dau- 


Digitized  by  Google 


4 


53«    COfflX  D  I  P  LOWATIC  VS 

a.  »48  clauftri.meo  Sigillo  Roboratum.   Actum  anno  domini  m.  cc- 

H  luL       •  • 

xl-  viij.  menfe  •  Iulio- 

*  *  * 

•  •  .  4         .....      t  .... 

Appendet  Chartae  Pergamenae  Sigiltum  in  cert  albal.  Eques  dextra  gla- 

dium ,  m  pcctorc  Scutum  Gcntilicium  gestans.  His  literis : 

*  Sf  W  V  L  D  I  A. 

*  -    •      ..  • 


1 1. 


N.  CL   

A.ms.  wilhelmvs  Rex  Romanorum ,  Comes  Hollandiae ,  confirmat 
*  3"Aufr    Pactum  Heedenseanum  d.  07.  Febr.  a.  11 68.  inter  phi- 
lippvm  Flandriae,  et  florentivm  III.  Hollan-  T.  . . 
diae  Comites  initum ,  quod  confirmarant  etiam 
LVDOVicva  Comts  de  JLos  et i€ Hollan- 
dia,  wilhblmvs  I. ,  et  flo- 

ientivs  IV-  0>         :>  • 

A.  1248.  d.  3.  Aug. 

Ai  Excurt.  VII.  p.  »14  ,  970,  -»81,  293. 

•  ••  •  . 

1  b M B  T*».  Umi.  T. I.  p.  iojj «  103*  Et  k lac  H  ill.  Gnrmi.  J>. L  bl  lj&) 

*  «     .      .    .    f  „  •**■«■*«•  • 

,go  willelm  vs  Dci  gratia  in  Regem  Romanorum  electus, 
femper  augustus,  et  Comes  Hollandiae,  notum  facfo  omnibus 
  tam 


Ei 


(1)  Hanc  Chartam  mieris  nos-  rae  Fcudalis  Ilollandiae,  quibus  no- 
ter  produxit  ez  martrn.  Antti.  men  :  Archiv.  Hannon.  et  Chartrtt 
L  L  ct  ex  duobus  Clianulariis  Camc-  (TIM.    Profcripfit   tamcn  eam  Vir 

AmpL 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  533 

tam  futuris  quam  praefentibus  (2),  quod  Conventionem  illara  etA.  mt* 
formam  Pacis,  quae  facta  est  inter  bonae  memoriae  philip-    ,  Aue 
pvm  Comitem  Flandriae  et  florentiym  proavum  meum  Co- 
mitem  Hollandiae,  ficut  continctur  in  authentico  fcripto  eorum, 
ratam  habeo,  et  eam  me  firmiter  et  bona  fide  obfervaturura 
promitto ;  cuius  qmdem  conventionis  et  Pacis  tenor  is  est : 

[Stquuntut  P»cti  Ttbulie.  qua*  t«  Auihentico  Brugenfi  fupra  iccuritm»  decli  fc,q.|  ^ 

Haec  eadem  vero  approbarunt  et  confirraarunt  lvdovi- 
c  v s  (3)  Comes  de  Loes  et  de  Hollandia ,  w  1  l  h  e l  m  v  s  (4) ,  CV 

'     "  '  '  mi 

Amph  hvtbec.  in  not.  ad  itoke  mento,  quafi,  dum  cbfideretur  Vrbs , 
D.  II.  U.  303.  Ne  quid  igitur  dubii  intra  15.  Iun.  et  3.  Sept.  Wiihelmus  ali- 
de  huius  Diplomatis ,  tot  e  locis  produ-  bi  csfe  non  potuisfct.  Sed  confudit 
cti ,  variisque  moilis  confirmati,  authen-  Vir  D.  Untf  cuta  aliis  duas  Chartas  di- 
tia  amplius  fupcrfit,  paucis  argumenta  vcrfae  indolis.  Vid.  not.(7). 
ponderabo;  quorum  priushoc  est:  quod  (2)  Notum  facia  tam  futuris  guatn 
in  recenfione  Ludovici  Comitis  de  Los ,  praes .  ]  Dubitat  vir  quidam  docrus  , 
Wilhelmi  I.  Com.  Ho/l.t  Florintii  Com.  num  ista  formula-  his  tcmporibus  fucrit 
Hoii.  1F.  patrisWiihclmi  II.  qui  omncs  uiitata.  Sed  exfhtt  iam  antc  in  Chartt 
Feudum  Hccdcnseattum  agnoverunt,  o-  henrici  DHcis  Lotharing.  a.  120$. 
roittatur  Diedericus  VII.  post  Floren-  in  bvtkens  Troph.  de  Brab.  T.  t 
tium  II/.  Vcrum  hoc  argumcnttmi ,  Preuv.  p.  60.  n°.  1.  in  Charta  phi- 
ex  fdentio  dcfumturo,  iam  profligavi  1. 1  p  p  i  Marchion.  Namucens.  3.1109. 
et  ifluflravi  excvrs.  VII.  Cap.  iv.  ib.  p.  61.  n°.  1.  Et  in  altera  Henrict 
p.  2$i6'.  fqq.  Alterum  petitur  ex  nota  Ducis  a.  iaia.  ib.  n.  61.  n.  3.  .  Est- 
Chronicai  data  quippe  dicitur  Charta  que  ufitarisfima  lioc  aevo  formula,  ut 
die  3.  Aug.  a.  1348.  fed  varia  lectionC  vidcri  potest  apud  Rei  Diplom.  fcripto- 
d.  7.  IdL  a.  1348.  Brugis.  Docet  au-  res.  Conf.  fupra  p.  513. 
tem  Vir  D.  Regem  WUhelmum  Aquis-  (3)  Ludovicus"}  Huius  Ludovicia- 
grani  in  oblidione  Chartas  dedisfe  d.  nae  confirmationis  Vidimus  fupra  exci- 
15.  lurii ,  et  d.  3.  Septemb.  ex  eoque  tavi  ad  d.  14.  Oct.  a.  1206.  p.  320. 
concludit  ad  falfitatem  huius  Ctartae.  (4)  Wilhelmus]  DeWilhelmoI.  vid. 
Sed  hoc  argumcntum  eo  uititur  fuada-  excvrs.VII.  p.272.  fupra  p.  309.  Cs 3) 

Xxx  3 


r 


Digitized  by  Google 


134    C/0  D  ?  X  DIPLQ  MAT  I  C  V  S  j 

M48,  ww  Hellandiae,  florentii  Comitis  Hollandiae  fiUus»  avus 
iionae  memoriae  ,  florentivs(5)  pater  meus , 
prout  in  eorum  literis  continetur.  , 

t  Onmia  igitor  fubfcripta,  ficut  praemisfum  est,  approbo  et 
confirmo,  hoc  faivo  quod,  prout  concesfum  fuit  a  fernan- 
d  o  Comite  Flandriae  patri  meo ,  nobilis  domina  M.  Comitisfa 
Flandriae,  obfides  (<5)  pacis,  quos  ipfa  habebit  de  Zelandia, 
prihi  recredet  per  litteras  meas  patentes,  fi  quos  voluerira,  vel 
ipfi  obfides  fideiusfores  infitos  conftituent,  vel  penes  ipfam 
remancbunt.  \Tt  autem  haec  omnia  rata  et  inconcusfa  in  per- 
petuum  permaneant,  Sigilli  mei  auctoritate  praefentem  pagi- 
nam  corroboravi. 

Datum  anno  Domini  millefimo  duccntefimo  quadragcfimo 
octavo  fcria  fecunda  post  Beati  Petri  ad  Vincula  (7  ). 

(5)  Plorentitts']  VM*  Chartas  fupra  Petri  et  Pauli  atino  Domini  mccxlviiI. 
p.  460-405.  manifcsto  hanc  confundens  Chartam, 

(6)  Obfides)  De  his  obfidibus  cau-  cum  alia,  quam  dcdi  p.  524.  a.  is.J». 
tum  erat  in  fupra  excitata  Charta  p.  d.  7.  lul.  Quod  probatur  etiam  ex  oli- 
463.  §.  a.  Cf.  p.  526.  fq.  var.  vred.   Geneal.  Com.  Flandr. 

(7)  Hncula]  Recte  fic  diem  po-  Probb.  P.  J.  p.  246.  qui  hanc  ipfam 
fuit  Doctus  mieris  inEdit.  bl.  £50.  .codcm  excitat  modo:  Datum  anno  m. 
pro  quo  mar  tese  1. 1.  p.  1038.  cc.  x L v 1 1 1.  feria  2.  post  Beati  Pc- 
aliam  habuit  fubfcriptionem :  Actum  tri  ad  Vincula.  Vnde  illuftrantur , 
Brngit  feria  pott  octavas  Jpofiotorum  quac  dixi  p.  533. 


N.  CLI. 


Digitized  by  Google 


CHARtARVM  et  DOCVMENTORVM.  535. 

Ni    C  L  I. 

floremtivs  frater  wilhelmi  II.  Com.  Holl. ,  RegisA.ra4s. 
Rom.electi,  agnofrit  debitum  L.  6000.  etL.  1200.  mar-  fc"**1* 
(s aretai  Comitisfae  Flandr.  pro  arrieragiis  de  terra 
Zeelandiae,  et  pro  damnis  petri  de  svbbvrg  et 
aegidii  de  kov-dekerke  folvendum ;  quod 
debitum  folvere  promittit  intra  tcmpus  confti- 
•     .   tutum;  adiectis  aliis  conditionibus  ex  formula 
Pacis  antecedentis,  6.  7.  Iul.  h.  a.  p.  524* 
initae ,  manantibus.   Ad  eam  autem  fum- 
mam  folvendam  obligat  fua  et  fra- 
tris  wiliielmi  Com.  bona. 
*k"  ■        1     *  !   •  #  >   r  •  ' 

A.  1248.  d.  11.  Aug.  (i  );.. 

Ad  Excurs.  VII.  />.  215,  394. 

'  J  ■ 

Jl/go  n.nit kntivs  frarer  iltoftris  Viri  willblmi  tet 

graria  Romarioruxft  in  Rcgcm  EUcti  Cmitis  hollandie  notum  fa- 

'  cio 

(1)  Perperam  in  ipfo  *xcvrs.  quara  frater  d.  g,  Aug.  Feudum  Hte- 

Vll.  hanc  et  fqq.  Chartas  c.xcitavi  ad  denseanum  agnovit  confirraavitque :  pa- 

tVo.Ang  quoit  ittnel  dixUfb,  fuOiciat.  tot,  reVera  admic  duraefe  Paetum  dc 

Haec  autcm  Charta,  hactcnus  incogni-  posfidendo  in  commune. 

U,  nna  cum  fequemi  multa  nos  docet.  III.  Ex  promisfa  arrieragii  foluthne 

L  Ex  promislis  fi .  iRSKtii  la-  colligns  v  Flandros  non  ampHus  hac  i» 

»is  petet ,  vcra  esfe  quae  alibi  dixl,  terra  fuos  habuisfe  Quatflom  feu  fisei 

Flartntnm  abfcme  fratre  Rcge  Hol-  ewateres;  ct  Comitis  Holl.  fiderfuisle 

laiidiam  et  terras  eo  fpectante*  fratris  relictum,  ut  dimidiam  rtditvum  pap. 

vice  et  oomioe  adminiftnrsfe.  ttm  ex  Zcelandta  (otvendorum  qttotan- 

II.  Quum  arrhragiz  de  Zcelandia  nis  exhibetet.    Vnde  itenim  fcqtiituf 

Flandris  fclrae  pranuttat ,  idque  post-  aliud  maioria  ctiatn  momeuti,  nempe: 

fi 


Digitized  by  Google 


S$6    CODEX  DIPLOM'AT  I  G  V  S 

A.  m8  cio  univerfis  prefentcs  Litteras  infpecturis  quod  Ego  debeo 
N.luAug" illustri  Domine  margarete  ftandrie  ff  haynonie  Cmitisfe 
feptem  milia  Librarum  ct  ducentas  Libras,  videlicet  fex  milia 
Librarum  flandrenfis  monete  pro  arrieragiis  fuis  de  ferr*  Zt* 
landie  et  mille  et  ducentas  Libras  eiusdem  monete  pro  dampnis 

PETRI   DE   SEBOVRC  et  ECIBII    DE   KOVDEKERKE  Qt 

amicorum  ipforum  que  omnia  promifi  et  iuravi  folvere  termi- 
nis  infrafcriptis  prcdicte  domine  Comitisfe,  medietatem  vide- 
licet  in  festo  apoftolorum  petri  ct  pauli  proximo  futuro  et  aliam 
medietatem  in  festo  eorumdem  apoflolorum  postea  proximo  fub- 
fequenti,  nifi  de  predicta  fumma  fex  miliura  Librarum  aliquid 
forte  contingat  diminui  per  bonara  computationera  infra  termi- 
nos  memoratos :  et  in  quantum  dcprcdicta  fumma  pecunie  per 
bonam  computation,em  diminuetur  in  tantum  ego  et  plegii  (  a  ) 
mei  liberati  erimus  erga  predictam  Dominam  Comrtisfam  et 
eius  fuccesfores  de  debito  memorato  fex  milium  Librarum:  de 
mille  autem  et  duccntis  Libris  pro  petro  de  sebovrc  et 
egidio  de  covdekerke  et  aliis  amicis  eorum  debeo  lla- 
re  inquifitioni  et  confiuo  predicte  Doinine  Comitisfe  ficut  in 

Lit- 

ii  redituum  curatores  a  parte  Flandri-  livus  est,  fimul  est  fummus  Quaeflor. 
ca  non  fuerint  in  Zeclandia;  haud  vi-  Atquc  binc  facile  causfa  apparet  fe- 
deri  amplius  alios  adfuisfe  iustitiarios  qucntium  paullo  post  contenriomim 
ac  terrae  praefides  a  parte  Flandrica.  J.  i — £.  a.  1250.  d.  jq.  Maii  N.  II. 
Simplici  enim  hoc  aevo  haec  muneia  de  iactihut  maris,  aliisque  Controver- 
■nndum  feparatos  habebant  Ofikiarios.  fiis. 

kimo  hodkdum,  qui  in  Zcclaadia  Ba-     (*)  Plegii]  i.  e.  fideiusfores. 

A 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  it  DOCVWENTOJIVM.  537 

JLittteris  meis  de  forma  pccis  inter  predictam  Comitisfam  et  me  a.  mt. 
inite  (s)  plenius  continetur.  Et  fi  contingeret,  quod  abfit,  n"".Au* 
quod  predicta  fumma  pecunie  non  folveretur  ad  pienum  pre- 
dicte  domine  Comitisfe  terminis  fuprafcriptis ,  ego  ad  fimplcx 
verbum  ipfius  Comitisfe  omnes  fumptus  et  darapna  fua  ei  reddc- 
rem  plenarie  cum  ipfa  fumma  pecunie  memorata.  hec  autera  om- 
nia  fuprafcripta  me  firmiter  fervatujum  -et  impleturum  proraiii  fi- 
de  interpofita  et  corporalj  preftito  facramento.  obiigans  ad  hec 
omnia  tenenda  rae  et  bona  mea  et  meorum  univerfa.  obligans 
etiamadhec  vice  et  predicti  Domini  fratris  mti  omnia  bo- 
naipfius  et  fuorum  etponens  omoia  bona  fuaet  fuorum  et  mea  et 
meorum  in  abandonium  predicte  Domine  Comitisfe  et  fuccesforis 
ipfius  Comitis  flandrie  ut.capiant  ea  et  capi  faciant  fine  contradi- 
ctione  et  fine  aliquo  forefacto  et  offenfa  ubicumque  ea  poterunt 
invenire.   Daturn  anno  Domini  miilefimo  ducentefimo  qua- 

dragefimo  octavo ,  in  crastino  Beati  Laurentii.  • 

•  •  , '   .  •  •  •  • 
*  »  •  ' 

« 

Collationnc  a  fOriginal  en  parchemin 
feclle  du  fceldu  ditFlorent  oii  il  ost 
rcprcfente  a  cheval  tonant  un  oifeau 
iijr  la  main  gauche  et  les  rennes  de 
la  main  droitc  ,  avec  cette  infcri- 

ption : 

(3)  hite\  Vid.  d  7.  Iul.  a.  1348.  p.  525.  ,  , 

T.IL  Yyy 


Digitized  by  Google 


533     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1 148.  ption  :    Sigillum  fjlorentii  dt 

tLu  *  .  •  «      ,  Hollandia,  fans  contrefcel  «itantdans 

la  Tour  des  Chartes  [utfupn  p.461.] 
aLille  le  ia.May  1776. 

CODJEFHOY* 

N.  CLII. 

a.  1*48.    florentivs  frater  wilhelmi  II.  Com.  Holl. ,  Regis 
N.,u.Au6'     Rom.  electi,  bona  fide  promittit,  fi  refidua  pecuniae 
fumma ,  five  arrkragia ,  excedat  fummara  I* 
6000. ,  fe  excedentem  etiam  fummam  folu- 
turum  iisdem  conditionibus  £  1  )* 

A.  1248.  d.  11.  Aug. 
Ai  Excurt.  FIJ.  ^.215,  294% 

» 

,   (I*  MgluU.U  Aithivii  Ciment  Rttioa.  Inf.lrn») 

J^go  FLORENTivs  de  hollandia  frater  illuflris  viri  wiL- 
lelmi  Romanorum  in  Regem  electi  notum  facio  omnibus  pre- 
fentes  Litteras  infpecturis  quod  fi  arrieragia  illuftris  Domine 
M. . .  .  Comitisfe  flandrie  de  Zelandia  per  bonam  computatio- 
nem  invcnta  fuerint  excrescere  fummam  fex  miliura  Librariu* 
fUndrenfis  monetc  de  quibus  fex  milibus  Libris  ipfi  fideiusfo- 

res 

<i)  Conditionibus]  DedithnrosChar-  bl.  250.  d.  10.  Aug.  ex  oliv.  vred. 
tae  particulan»  m  i  k  r  i  s  Cherterb.  D.  I.  Gtntah  Com.  Flandr.  Preuv.  P.  I.  p.  24?« 


1  . 

» 

Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC  VMENTORVM.  539 

res  conftitui  Ego  teneor  totam  fummam  fuperexcrescentem  a.  n4s. 
ad  plenum  reddere  predicte  Comitisfe  in  terminis  fubnotatis, n"*!*"8 
medietatem  fcilicet  in  festo  apoftolorum  petri  et  pauli  proximo 
futuro  et  aJiam  medietatera  in  festo  eorumdem  apoftolorum 
proximo  fubfequenti,  et  hoc  promifi  me  facturum  fide  inter- 
pofita  et  corporali  preftito  facramento  et  ad  hoc  etiam  me  obli- 
go  et  omnia  bona  mea  et  meorum  et  obligo  etiam  adhoc  vicc 
et  nomine  illuftris  Domini  willelmi  Regis  Romanorum> 
fratris  mei  fupradicti  omnia  bona  fua  et  fuorum ,  ponens  omnia 
bona  fua  et  fuorum  mea  et  meorum  in  abandonium  predictc 
Domine  Comitisfe  ut  ea  capiat  et  capi  faciat  fine  forefacto  et 
ofFenfa  ubicumque  ea  poterunt  inveniri.  Donec  ei  de  fumma 
predicta  fuperexcrescente  per  bonam  computationem  et  de 
fumptibus  et  dampnis  que  ex  defectu  folutionis  incurreret  ad 
fimplex  dictum  fuum  fuerit  fatisfactum.    Datum  anno  Domi- 

o  o 

ni  m.  cc  quadragefimo  octavo,  in  crastino  Beati  Laurcntii. 

*■•....  •  .»     *      *..«•...■  ...     »  . 

•         ♦  • 

-    Collationnd  a  1'Original  dont  le  fcel 

est  perdu ,  e^tant  dans  la  Tour  des 

Chartes  de  la  Chambre  des  Comptes 

du  Roy  [utfupra  P.  46i.]  a  Lille  le 

12.  May  1776. 

C   O    D    i:    F   R   O  7. 

*    .        Yyy*-1;  '"",L     N.  CLIII. 


Digitized  by  Google 


540    CODEX  DIPLOM^TICVS' 

N.  CLIII. 

IOAKNEJ  de  Gandavo  fidciubet  pro  florintio  fra- 
tre  Regis  wjliielmi  Ifc  Hollandiae  Com. , 
dc  fumma  7200.  L.  Flandr. 

A.  1248.  d.  11.  Aug* 
Jfd  Excurs.  VIL  p.  391 ,  »05. 

(»T  c«£j  xb  Pkut.  i*  U  Ma  ;  ,  4t  G**d,  L.  Tlit.  p.  ^8r.) 

Ioannes  de  candavo,  Miles.  Notum  facio  omnibus: 
praefentes  literas  infpecturis ,  quod  cgo  fideiusfi  pro  viro  No- 
bili  plorenciO)  fratre  illuftris  Viri  willelmi,  Dei 
gratia  Romanorum  in  Regem  electi,  Comitis  JHoIIandiae,  erga 
marcaretam  Flandriae  et  Hannoniae  Cmitisfam,  ad  feptem 
milia  et  ducentas  libras  Flandrenfium,  quas  praedictus  Floren» 
tius  debet  folvere  predictae  Comitisfae  vel  eius  mandato  et 
ordinationi ,  feu  fuccesfori  fuo  Comiti  Flandriae  etc.  In  Prae- 
dictorum  autem  testimonium  praefens  fcriptum  feci  fjgilli  mei 
munimine  roborari. 

Datum  BrugisQi),  anno  Dorarni  mccxlviii.  in  crasti- 
ho  Beati  Laurentir. 

ScelU 

(1)  Brugis]    Quum  Brugis  haec  Bnigis;  WiJhelmus,  ut  pactum  d.y.Iul» 
Chanadata  fit,facile  perfuadebo,  prio-  initum  d.  3.  Aug»  confirmareti  Ftorett- 
rem  etitui  datam  Brugis.   Adfuere  igi-  tius ,  ut  res  Zeelandicas  in  ordinetn  rcdi- 
tur  hoc  tempore  plorentivs  et  geret.  Partem  huinsChartae  dcdit 
firatex  «11.aKl.MYS  menlii  dugustt  nsD.  I.  bi  251. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  541 


A.  U4t, 

d.  11. 


„  Seelle'  d'un  feel  de  circ  rerte ,  dans  lequel  est  empraint  un  Escusfon  des  £  11 
„  Armes  de  Cand  brifc  d'uue  bende,  &  a  1'entour  fe  Ufent  ces  mots:  "fc 

„  *   SIGILLVM  IOANNIS  DE  GANDAVO". 

N.  CLIV. 

wolfardvs  Miles  Dominus  de  Maljlede  et  c e r a r d v s  he- A- 
res  ac  filius  eius  homagitm  faciunt  margaretae  Comitis- 
fae  Flandriae  pro  terra  fua  in  Zeelandia,  quam  ab  ea  tene- 
bant  in  feudum ;  promittuntque  fe  fervaturos  Compofitio- 
nem  et  pacem,  factam  [a.  11 68.  d.  27.  Febr.]  inter 
fhilippvm  Comitera  Flandriae   et  floren- 
tivm  Comitcm  HoIIandiae,  ficat  continetur  in 
Charta  D.  wilhelui  C.  Holl. ,  ele- 
cti  Regis  Rom.  [a.  1248.  d.  3.  Aug.J 
Quod  11  Wolfardus  iura  Comitisfae  in 
Zeelandia  non  tueatur,  confentit,  ut 
publicet  Margareta  omnia  eius 
bona  inHulst  etSaftwgenOy 

A.  12*48.  d*.  21.  Aug. 
Ai  Excurs.  VII.  p.  419 ,  995.  et  Cod.  Dipl.  p.  500. 

(Xi  Oritic.U  >B  ArtkivU  CinctM  R.tiona»  {,<■)«».) 

JtLgo  vlfardvs  M/«  Domirtus  de  Mal/lede,  notum  fleri 
volo  omnibus  prelentes  Littcras  infpecturis  quod  cum  E^o 

(O  Sgftingtn]  Habetur  huius  Char-  Ke  Defcript.  Zeeiand.  MS.  rft  124. 
tte  nuntio  in  V.D.  £>i  «iijfs&ir-  [idj.  Habetur  etiam  altera  wvlfar- 

Yyy3  9I 


Digitized  by  Google 


543    CODEX  DIPLOMATICVS 

.  m  ..... 

A.1148.  feudum  quem  tenebara  de  illuflri  Domina  m  arg  areta  flan- 
d'2'  Aue*drie  ct  haynonie  Comitisfa  ipfi  refignasfem  et  ei  mcum  homa- 
gium  reddidisfem,  ipfa  tandem  mediantibus  probis  \iris  etamicis 
meis  michi  reddidit  fupradictum  fcudum  ct  de  eo  in  fuum  ho- 
minem  me  recepit:  ita  quod  ego  ct  gerardvs  heres  meus 
promifimus  predicte  Domine  Comitisfe  fide  interpofita  et  cor- 
porali  preftito  facramento  quod  nos  nunquam  de  cetero  erimus 
contra  ipfam  aut  eius  fuccesfores  Comites  Flandrie  nec  contra 
iura  fua  aut  eius  fuccesforum  Comitum  Flandrie  veniemus,  fed 
contra  omnem  hominem  qui  vivere  p§sjif  et  tnori  iura  fua  et  fuc- 
ccsforum  fuoruin  Comitum  flandric  pro  nostris  viribus  defcnde- 
mus  et  confervabimus  in  Zelandia  et  ubique  et  expresfe  iura  </- 
la  que  fui  antcccsfores  in  Zelemdia  habuerunt  et  tenucrunt  ficut 
cxpresfum  est  in  Littcris  de  forma  compofitionis  ct  pacis  que 
olim  facta  est  inter  illuftres  viros  philippvm  Comitem  flandrit 
et  florentivm  Comitem  hollandie  et  ficut  ctiam  in  carta  il- 
luftris  viri  Domini  willelmi  Romanorum  in  Regem  electi 
Comitis  hollandie  continetur,  et  fi  forte  contingeret,  quod  ab- 
fit,  quod  nos  contra  predicta  in  aliquo  faccremus  nos  conces- 
fimus  et  concedimus  cidcm  Domine  Comitisfe  quod  toia  tcrra 

mea 

Dl  dc  Maalflede  a.  1351.  M.  Ian.  qua  Archiv.  Cam.   Rat.  InfuUt.   Cf.  a. 
donat  Capitulo  B.  M.  Cortracenfi  ius  Mia.  T.  III.  p.  113.  Add.  fupra  p. 
patroiiatus  in  //«/;/,  in  a.  biir.  Opp.  509. 
/);>/.  T.  1 1.  p.  1235-   cx  iisdan 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  543 

ftea  et  qiiidquid  Ego  vlfardvs  habeo  feu  posfideo  aut  pos-  A. 
fesfurus  fum  in  terra  de  hulst  et  in  terra  de  Chavetinghes  (  2  )  fine  d' 
aliquo  aJio  iudicio  fit  totaliter  in  manu  et  voluntate  predicteDo- 
mine  Comitisfe  et  eius  fuccesforum  Comitum  flandrie ,  fi  ei  de 
plano  conftet  per  dictum  fuum  et  duorum  hominum  feudato- 
rum  fuorum  quod  ego  fecerim  in  aliquo  contra  predicta  et  vo- 
lo  quod  terram  meam  et  Bona  mea  predicta  posfideat  et  teneat 
totaliter  tamquam  fua,  donec  ad  dictum  eius  et  voluntatem  fa- 
tisfecero  et  emendavero  forefactum  et  fimili  modo  obligo  me 
omnino  et  promitto  me  fervaturum  fuccesforibus  predicte  Do- 
mine  Comitisfe ,  Comitibus  Flandrie ,  post  decesfum  ipfius  et  ad 
omnia  predicta  obligo  meos  in  posterum  fuccesfores  •  predicta 
etiam  omnia  iuravit  gerardvs  heres  meus  fe  fervaturum  pre- 
dicte  Comitisfe  et  eius  fuccesforibus  Comitibus  flandrie-  post 
ipfius  decesfum  •  ad  omnia  predicta  fe  obligans  totaliter  ficut 
Ego.  In  predictorum  autem  testimonium  prefens  fcriptum  tra- 
didi  figilli  mei  appenfione  munitum.  et  Ego  gerardvs  pre- 
dicti  vlfardi  filius  et  heres  predicta  omnia  promifi  me  fir- 
miter  fervaturum,  fide  interpofita  et  corporali  preftito  iura- 
mento  me  ad  omnia  fupradicta  fecundum  formam  predictam  to- 
taliter  obligans  et  meos  etiam  fuccesfores  et  in  testimonium 
predictorum  prefentem  Litteram  figilli  mei  impresfione  munivi. 

Datura 

C  a  )  Charetinghes  ]   i.  e.  Sefttngen ,  latus  in  Flatidriae  ora,  nunc  pacne  aquls 
notus  locus,  ad  finistrum  Hontae  flnv.  obrutns. 


544    CODEX  DIPLOM  A.T  I  C  V  S  -y 

a.  1148.  Datura  anno  Domini  miUefimo  duccntefimo  quadragefim* 
in,Aue.  QCavo .  £crja  ^exta  pQSt  asfmuptiohem  J3eate  virginis. 

Collationnd  a  fOriginal  en  Parchemii 
dont  les  fceaux  font  perdus,  etant 
dans  Ia  Tour  des  Chartes  de  la 
Chambre  des  Comptes  du  Ror 
{utfuprt  p.  451.)  a  Lille  Je  12.  May 
l776. 

GQDZTKOr. 

N.    C  L  V. 

A.H48.  wilhelmvsII.  Comes  Holland.,  Rex  Rom.  electus,  con- 
•  firmat  antecedentes  florentii  fratris  fui  pactiones  cum 
margareta  Comit.  Flandr.  initas,  (ut  fupra  ha- 
bentur  2.  Chartis  a.  1248.  d.  u.  Aug.)j  ac  fi- 
deiusfores ,  quos  florentivs  confti- 
tuit,  inderanesfehabiturum  pollicetur. 

A.  1248.  M.  Septembri. 

VidimusN.  Epifcopi  Camcracenfis,  a.  124$.  M.  Aug. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  apd. 

/  Ex  Oritm»H,  {.  Aichirh  Csnerae  Rnionnm  InfideM.) 

N  

.  Dei  Gratia  Cameracenfis  Epifcopus  prefentes 
Litteras  infpecturis  in  Domino,  falutera,   Noverit  univerfitas 

vestra 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVME^TORVM  545 

vestra  quod  nos  Litteras  willelmi  Dei  Gratia  Regis  Ro-A.  i«48. ' 
manorum  femper  augusti  hollandie  Comitis  non  cancellatas  n.'  u  • 
non  abolitas  vel  in  aliqua  fui  parte  vitiatas  vidimus  fub  hac 
fbrma: 

Nos  willelmvs  Dei  Gratia  Romariorum  in  Rcgem  electtfs 
femper  augustus  Comes  heilandie  notum  fieri  volumus  univerfis 
quodcum  nobilis  vir  flore^tivs  frater  noster  nobili  Do- 
mme  margarete  flandrie  et  haymnie  Comitisfe  et  eius  fuc- 
cesforibus  comitibus  flandrie  vice  fua  nec  non  et  nomine  et  vice 
nostra  recognoverit  iura  fua,  que  antecesfores  fui  in  terra  Ze- 
landie  tenuerimt  et  habuerunt ,  et  ea  proraiferit  obfcrvanda  ip^fi 
et  eius  fuccesforibus  Comitibus  flandrie  fecundum  iormartf 
que  in  litteris  ( i )  fuper  hoc  confecds  plenius  continetur 
et  predicte  Domine  Comitisfe  promiferit  reftituenda  arre-  . 
ngfc  fnt  et  de  fex  milibus  Libris  flandrenfis  monete  eWerrf 
Comitisfe  perfolvendis  pro  ipfis  arrcragiis  ( a )'  fo  nominc 

fuo  et  nomine  et  vice  nostra  obligaverit  nifi  ckM.MKr». 

fumma  predicta  per  bonam  computationem  diminui  posfit  et 
de  mille  et  dttcentis  Libris  eiusdem  monete  pro  petro  db 
sebovrc  et  ecidio  de  covdekerke  et  amicis  eorum 
reddcndis  eisdem  fecundum  inquifitionem  et  confilium  predi- 
cte  Domine  Comitisfe  ficut  in  Litteris  prcdicti  florenth 

ple- 

<0  Literis}  Vid.  d.  7.  Iul.  124«. 

(a)  Arrcragiis]   Vid.  d.  il.  Aug.  1248.  ri°.  I ,  2.  p.  536.  fqq. 
T.  II.  Zu 


Digitized  by  Google 


$46    CODJEX  DIPLOMATICVS  . 

A.  ih8-  pleniua  continetur.  Nos  predicta  omnia  rata  et  firma  haberaus 
N.':?Cpt'  ficut  facta  funt  a  predicto  florzntio  fratre  nostro  tanquam 
facta  nomine  nostro  et  vice  nostra  ,  et  predicta  omnia  nos  pro. 
mittimus  fervaturos  per  abandonium  Q  3  )  nostrorum  bonorum 
et  hoininura  nostrorum  promittiimi*.  Infuper  quod  fi  arrera- 
»  gia  predicte  Domine  Coraitisfe  excrefcant  fummam  fex  milium 
Librarum  flandrienfis  monete  per  bonara  computationem :  nos 
predicte  Domine  comitisfe  totum  quod  excreverit  perfolve- 
mus  per  abandonium  bonorum  nostrorum  et  bonorum  hominum 
nostrorum  ficut  in  Carta  florentii  fratris  nostri  plenios 
est  expresfum.  promittimus  et  quod  nos  fideiusfores  quos  po- 
fuit  florenti  vs  erga  prcdictam  Dominam  Comitisfam  in- 
dempnes  confervabimus  et  raturn  et  firraum  haberaus  quod  flo- 
rsntivs  frater  noster  pofuit  in  abandonium  eisdem  plegiis 
t*>na  fua  et  fuorum  et  nostra  et  nostrorum  fi  dampnum  incyr- 
xerent  ex  fideiusfione  fupra  dicta.  In  predictorum  autem  testi- 
monium  prefentes  Litteras  tradidimus  figilli  nostri  impresfio- 
ne  munitas.  Datiun  anno  domini  millefimo  ducentefimo  qua- 
dragefimo  octavo  racnfe  feptembri. 

In 

(  3  )  Abandonbtm ]  Vox  istias  ttVi  10,  vcl,  nt  carpentier  Closs. 
pro  Gall.  abandonnery  orti  ex  vocuh  T.  I.  p.  4.  aecuiatius,  pro  Gall.  Hy- 
«,  et  bandon  pro  bandum  vel  baniium,  pothtquer,  donner  pour  caution.  To- 
i.  c.  profcriptio  vel  publicatio,  testc  Uus  autem  Chartae  argrnnentum  poste- 
»v  cange  Gloss.  in  Voc.  T.  L  p.  norem  hanc  nctiunem  uuice  probat. 


Digitized  by  Google 


t 

CHARSARVM  Bi  DOCVMENf  ORVM.  547 

In  cuius  rei  testimonium  prefentes  Litteras  figilli  nostri  mu- . 
nimine  fecimus  roborari.   Datum  anno  Domini  millefimo  du-Jf-**1- 
centefimo  quadragcfimo  nond  menfe  augusto. 


Collationne  au  vidimus  Original  cn 
Eaichemin  fcelW  du  ftfel  dU  ditEvS- 
que  6mt  dans  4aTdUr  des  C&artes 

 de  k  Chantbf e  desComptes  du  Roy 

a  Lille  par  nous  Ecuier,  Seigneur 
de  Maillart ,  Directeur  et  Garde 
des  Chartes  de  la  Chambre  des 
Qomptes  du  Roy  a  Liile  le  io.May 

6  o  d i  s  f  a  o  r. 


Z  z  1  i 


Digitized  by  Google 


• 


> 


N.  CLVI. 


a.  nf 8V  m  a  A  g  a**  e  T  a*  FTandriae  Cofflitisfa ,  quum  ab  Rege'  Wilhdlmo 
M.  sepf      pctiisfet>  ut  homagj VTw,de  fierra Zeelandtee  de  more  ma- 
iorum  fibi  faceret,  intercesfione  P.  S.  Georgii  Apoftoli- 
cae  fedis  his  in  terris  Legati,  homagii  procrastinationem 
Wilhelmo  indulferat.    Hanc  igitur  procrastinationem  de- 
clarat  wi  lhelmvs  non  fore  in  praeiudicium  iuris  Mar- 
garetae,  rieque  heredum;  immo  fuccesfores  fuos  atque 
^her«ede"s  •  Cbmitatus  HoIU  Fote  obftrictos,  ut  hoc  homa- 
gium  dc  terra  Zeelandiae  praeftent,  et  rcliqua  iura  agno- 
fcant;  ex.Pacto  philip.m  Cora.  Flandr.  et  floren- 
tii   Com.  Holl.  proavi  fui  [a.  1168.  ],  quod  Pactum 
-  -  itenim  confirmat ;  nihilque  riaric  homagii  dilationcm  pro- 
hibere  ,  quo  minus-  margareta  id  ab  wilhelmo» 
,    deinceps  exigat.        .  :} 


±yi  .  Dei  Gratia  Cameracenfis  Epifcopus,  univerfis  prefentes 
Litteras  infpccturis,  falutem  inDomino.  noverit  univerfitas  ves- 
tra  quod  nos  Litteras  willelmi  Dei  Gratia  Regis  Romano- 
rum  femper  augusti  hollandie  Comitis  non  cancellatas  non  abo- 
litas  vel  aliqua  fui  parte  vitiatas  vidimus  fijb  hac  forma: 
Nos  willelmvs  Dei  Gratia  Romanorum  in  Regem  Ele~ 
.  ,M  }  Y.  ctus 


1  A.  1248.  Menfe  Sept. 

yidimus^NjcoLAi  Epifcopi  Cameracenfis. 
Ad  Excurs.  VII.  p,  297. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  Et  DOCVMENTORVfti  54$ 

ctus  femper  angustus  Comes  huUandk  notum  fieri  vohimus  uni- a.  I548. 
yerfis,  prefentes  Litteras  infpecturis  quod  cum  nobilis  DomL-  mliu* 
na  margareta  flandrie  et  haynonie  Comitisfa  a  riobis  inftan- 
ter  exigeret  quod  ei  faceremus  Homagium  de  terra  Zelandie, 
quam  nos  et  nostri  antecesfores  de  fuis  antecesforibus  Comiti- 
bus  flandrie  tenuimus  m  fettdum  ad  preces  venerabilis  patris 
Domini  Petri  fancti  Ceorgii  ad  velum  aureum  Dyaconi  Cardi- 
nalis  fedis  Apoftolice  Legati  placuit  predicte  Comitisfe  quod 
fustineret  et  differret  ad  voluntatem  fuam  et  placitum  fuura  vi- 
delicet  Domine  Comitisfe  de  homagio  fupradicto  a  nobis  exigen- 
do  feu  requirendo,  et  nos  predicte  Comitisfe  recognosciraus 
quod  ista  fustinentia  non  faciat  er  aliquod  preiudicium  aut  fuis 
fuccesforibus  Comitibus  flandrie ,  quin  potius  volumus  et  decla- 
ramus  quantumcumque  predictam  Comitisfam  contingat  fusti- 
nere  de  homagio  a  nobis  cxigendo ,  fuccesfores  tamen  nostri 
quicumque  post  nos  Comitatum  hollandie  tenuerint  five  fint  he- 
redes  de  carne  nostra  five  alii  fuccesfores  tenebuntur  predicte 
Comitisfe  et  eius  fuccesforibus  Comitibus  flandrie  facere  homa- 
gium  de  terra  Zelandie  et  alia  iura  fua  eis  recognoscere  et  ob- 
fervare  ficut  in  Carta  ( 1 )  illustrium  virorura  piiilippi 
quondam  Comitis  flandrie  et  florenti  i  quondam  Comitis 
hollandie  proavi  nostri ,  quam  nos  etiam  innovavimus ,  plenius- 
est  expresfum.    Volumus  autcm  et  profitemur  quod  propter  is- 

tam 

(1)  Carta]   Vid.  p.  184.  fyq. 

Z  z  z  3 


Digitized  by  Google 


I 


Sjo    CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  114«.  tam  fustinentiam  feu  dilationem  homagii  a  nobis  exigendi  ni- 
SJ*    chii  obftare  vel  deperire  posfit  predicte  Comitisfe  quin  in  eo- 

• 

dem  jiata  exigetidi  a  nobis  hmagium  in  quo  ad  prefens  exiftit  et 
in  quo  ante  hoc  erat ,  et  idem  ius  habeat  exigendi  a  nobis  pre- 
dictum  homagiumy  quod  ante  hoc  habebat,  etidem  cognoscimus 
de  eius  fuccesforibus  Comitibus  flandrie  post  ipiius  decesfum. 

In  predictonim  autem  te&trmonium  prefentes  Litteras  tradidi- 
mus  figilli  nostri  impresfione  munitas.  Datum  anno  Domini 
lnillefimo  ducentefimo  quadragefimo  octavo  menfe  feptembri.  — 

In  cuius  iei  testimoniuin  prefentibus  Litteris  figillum  nos- 
trum  duximus  apponendum.  Datum  armo  Domini  millefimo 
ducentefimo  quadragefimo  nono  menfe  augusto  ( i ). 

*  •  * 

CoIIationne*  au  vidimus  Original  en  - 
Parchemin  fcelle"  du  fcel  du  dit 

Evfi- 

(aj  /tugurto]  Facile  vifu  est,  hanc  funt,  fed  ad  hoc  tctnpus  refercnda, 
'  HoiiMgn  awpHationem  nr  wrtirrLJro  Nihil  Mc  dicam  de  nota  Vlri  docti  ad 
Regc  honoris  tantummodo  causfa  fa-  &t»kii  vs.  1029.  p.  78.  et  p.  568. 
ctam  esfc,  quia  abfurdum  putabat,  ut  ubi  fatis  imprudcnter:  UGeenwyhitr 
qui,  nmqiiara  rkx,  Marrgarctam  his  leeserr,  dat  wtllxm  gezeid  zou  heb- 
investire  bonis  deberet,.  tamquam  co-  ben-t  heeft  hy  noch  gefchrtevtn  noch  bc- 
mes  holl.  pro  hsdem  Margaretac  zege/d.  Quam  vcra  haec,  docet  hoc 
Hotnagium  faccret.  Quae  igimr  hac  Diplbnn.  Salvo  autem  hoc  Homagio 
de  re  ex  m.  stoke  Chronic.  Vcrnac.  agjiofcit  fatis-  firmiter  ius  Margaretae 
Rhythmic.  (B.  III.  vs.  1016.)  D.  II.  in  bona  feu  terras  Zeclandiae,  et  ho- 
bl.  78.  dc  Wilhclmo  i»  excvrs.  magium  pro  iis  praeftandum. 
VII.  p.  309.  excitavi,  vcra  quidem 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  551 

Eveque  e*tant  dans  la  Tour  desA  H43. 

M  Scpt. 

Chartes  de  la  Chambre  des  Comptes  n.  i  u 
du  Roy  [utfuprap.  4^1.]  a  Lille  le 
9.  May  1775. 

GODEFROY. 

N.    C  L  V  1 1. 

wilhelmvs  Rex  Roman.  Comes  Holl.  imitatus  parentem 
bona  Abbatiae  Thofanac  iuxta  Brugas,  in  Ztdandia  et 
alibi  fita,  ab  omni  petitione  immunia  declarat. 

A.  1248.  d.  5.  Dec. 
Ai  Excurs.  VII.  p,  398. 

<v 1  x  a  1 1  Off.  DifL  T.  II.  p.  1  j>+  «  ki«  mi  »  »  1  *  CUtii*.  D.  LbL  ij+  ) 

W"illelmvs  Dei  gratia  Rom.  Rtx  et  femper  Augustus, 
univerfis  rmperii  fidelibus  quibus  hae  Litterae  oftenfae  fuerint, 
gratiam  fuam  et  omne  bonum. 

Noverint  tam  praefentes  quam  futuri ,  quod  nos  de  providen- 
tia  confiiii  nostri  Ecclefiam  de  Ihofan  ciftercienfis  ordinis  nec 
non  perfonas  Deo  creatori  nostro  ibidem  militantes,  ad  imi- 
tationem  Genitoris  ndstrT florentii  clarae  memoriae,  cum 
omnibus  bonis  fuis  per  Comitatum  Hollandiae  conftitutis  fub 
nostram  et  Imperii  protectionem  recipimus  fpecialein. 


In. 


Digitized  by  Google 


55»    CODEX  DIPLOMATICVS 

1243.  Infuper  oranes  terras  quas  in  praetnemorato  Comitatu ,  five  m 
s'  Dcc*  Zelandia,  five  alibi  posjident ,  quocumque  tempore  eas  acquifive- 
rint,  a  tallia,  afcoto,  a  petitione  qualibet,  quacumque  occa- 
fione  fiat  petitio,  et  quocumque  nomine  vocitetur,  liberas  di- 
mittimus  et  concedimus  perpetuo  liberas  permanere.    _ 

De  terris  autem  quas  acquifivcrint  de  cctcro,  in  quocumquc 
Officio  fuerint,  hanc  gratiara-  damus  et  conccdimus  Ecclefiae 
et  perfonis  antedictis,  ut  quandocumque  terrae  nostrae  pcr  Ze- 
landiam  tallias  vel  precarias  conferunt,  ipfi  de  terris  fuis  iam 
dictis  cum  reeeptoribus  talliariim  ac  Ballivis  nostris  debeant 
computare  et  ftatutam  a  nobis  talliara  ct  non  ultra,  fine  au- 
•  gmento  aliquo ,  non  obflante  contradictione  Scoltetorum ,  per- 
folvere  tencantur.    — — 

Omncm  etiam  tcrram  quam  in  Donrinio  nostro  per  HolUn- 
diam  vel  Zelandiam  posfident,  videlicet  Crabbendijck  cum  per- 
tinentiis  fuis,  Monflerhoc,  Bomna,  Osthoc  ( 1 ),  terram  de  Gr^- 
da  in  quatuor  Officiis  Flandriae  cura  fuis  appendentiis  tam  moro 
quam  Morshoft  infra.  et  extra  Dikum,  ficut  hactenus  lcgitime 
posfederunt ,  ipfis  Regio  Patrocinio  confirmamus. 

Datum  anno  Domini  m.  cc.  xlviii.  Sabbato  infra  Octavas, 

Sancti  Andreae  Apoftoli.   In  castris  apud  Warden. 

•  .    . .    .       /  .       .   .  ■ 

(O  Ostfoc]  De  his  vid.  p.  265, 

N.  CLVIII. 


Digitized  by  Qoogle 


t 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  553 

* 

N.  CLVIII. 

Wilhelmvs  Rex  Romamrum  Cora.  Holl.  in  Comitiis  Ma-  A.  it4». 

guntinis  adiudicat  Comitatum  Namurcenfem  i  o  h  a  i^-  n.7.'*1*' 

NI  DE  AVESNIS,  qui  ALEIDEM  Wll- 

helmi  Com.  fororem  duxerat, 
A.  1249.  [non  1248.]  d.  27.  Apr. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  ai«5,  301. 


(UAITIDI  «  BVIAHD  Tktt.  Uutd.   I.  I.  p.  I3JI.  fcjttC   ipnd  MIUIS  Chltrttilt^ 

D.  I.  W.  M7->  * 


illelmvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex  fempcr  Augus- 

*us,  univerfis  Imperii  fidelibus  .    Quod  conftitutus 

coram  Nobis  ac  Principibus  et  Magnahbus  Imperii  carisfimus 
fororius  noster  iohannes  de  avesnis,  primogenitus  C<>- 
mitisfae  Flandriae  et  Haynoniae  propofuit  nostrae  celfitudini  gra- 
viter  conquerendo ,  quod ,  cum  ipfe  nobis  in  fublimatione  ele- 
ctionis  nostrae  cum  aliis  Principibus  et  Magnatibus,  it  G>- 
mitatu  Namurcenft,  quem  ab  Imperio  et  a  Nobis  titulo  feudi 
posfidet ,  legium  et  debitum  fecerit homagium ,  baldvinvs  Im- 
perator  Conftantinopolitanus ,  qui  eumdcm  Comitatum  ab  ipfo 
tenere  debuit,  postquam  idem  iohannes  nobis  dc  ipfo  fecit 
homagiuniy  et  ipfi  iohanni  tale  homagium  facere,  quale  dj- 
ctum  feudum  requirebat,  illud  feudum,  fcil.  dictum  Comitatum 
Namurcenfcm  infra  annum  et  diem,  prout  moris  et  iuris  est> 
nec  per  fe  nec  per  aliura  rcquifivit,  nec  dc  ipfo  fccit,  quod 
debuit.  Ad  haec  tam  principibus,  quam  nobis  gravius  con- 
T.  II.  A  a  a  a  quac- 


s 

Digitized  by  Google 


554     CODEX  DIPLOMATICYS 

a.  1219  quaeftus  est  praefatus  iohannis,  quod  baldvinvs  Impe- 
N?!.'A?f'  ratcr  Castrum  Namurccnfe,  et  onmes  fortacias  ac  posfesfione*,. 
eidemcastro  et  Comitatui  attinentcs,  fine  asfenfu  et  voluntate 
ipfius  iohannis,  qui  praefati  Comitatus  heres  erat,.  ficut 
ille,  a  quo  tcncri  debebat,  carisfimo  fratri  et  amica  nostro  lv- 
dovico  IlluJJri  Re*i  Franciatpct  mutuum  et  cuftodiam  obli- 
gavit,  castri  et  Comitatus  pracdictorum  eum  conftituens  pos- 
fesforem.  Quae  omnia.  ut  predicta  funt,  dictus  tohannks 
manu  propria,  et  per  testes  idoneos  lcgitime  comprobaviV  et 
fivper  hoc  petiit  a  nobis,  ut  eidcm  pcr  principes  et  homines 
nostros  de  Iraperio,  quod  ius  exigit,  faeereraus.  Nos  enimr 
qui  vidimus,  et  infpeximus,  quod  uenjiicvs  bonae  memo- 
riae  antecesfor  nostcr,  ct  ncs  numquam  habuinras  aliuin  homi- 
nem  de  praedicto  Comitatu  praeter  dictum  iohannbm, 
principes  et  homines  nostros  de  Imperio  requifivinras,  ut  ipfi 
de  iure  dieerent,  qtiid  esfet  dicto  ioiianni  fuper  hoc  faeien- 
dum.  Principes  autem  magnates  et  nobiles  Imperii,  quorunt 
interera:,  a  nostra  celfitudine  requifiti,  hoc  tulerunt  Iudiciura, 
et  dederunt,  quod  ab  omnibus  communiter  extitit  approbatum, 
quod  idem  iohannes,  qui  dominus  est  feudi»  auctoritate 
nostra  et  auctoritate  iudicii  per  principes  et  homines  nostros  et 
Jmperio  prolau  castrum,  Comitatum,  fortatias,  et  omnia  bo- 
na,  praelibato  feudo  attincntia  de  pleno  iure  firis  potest  et  de~ 
bet  uQbus  vendicare ,  et  tamquam  fija  propria  perpetuo  posfi* 

dere, 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC  VMENTORVM.  555 

dere»  et  hoc  de  iure  dicciites  (iicrura  totflitatum  pracfato  B.  A.  124«. 
Imperatori  et  fufs  heredibus  dbiudicaverunt,  it  faepcdicro  10-N.1. 
hanni  adiudicaverunt. 

Quapropter  mandamus  univcrfis  et  fingulis  infeudatis  tam  no- 
bilibus  quam  minifterialibus  et  castellanis  ac  hominibus ,  cuius- 
cumque  conditionis  fuerint,  faepedictis  Comitatui  et  castro  at- 
tinentibus,  nostra  et  Imperii  auctoritsite  diftricte  praecipicn- 
tes,  ut,  quemadmodum  principum,  magnatuni  et  nobilium  di- 
ctavit  iudicium  coram  nobis ,  faepefato  ioiianni  de  Avemis^ 
tamquam  vestro  domino  intendatis,  et  rcfpondcatis  ad  plenum, 
recipientes  ab  ipfo  feuda  vestra ,  Otflcia  et  honores  feu  quac- 
cumque  alia  bona,  quae  quondara  tComitibus  Namurcenfibus 
hactenus  tenuiftis,  tale  fibi  hdmagium,  quale  debent,  fecien- 
tes.  Quod  qui  facere  recufaverit,  ex  iure  lati  iudicii,  ac  de 
ftostra  licentia  et  inandato,  faifire  poterit  et  habere  et  fingula 
univerla  fcuda ,  quae  a  castro  et  Comitatu  praenominatis  hacte- 
nus  posfedistis.  Et  postquam  ipfe  faifitus  fuerit,  omnes  in- 
feudati  in  dicto  Comitatu  debcnt  ab  ipfo  requirere  feuda  fua  in- 
fra  anniim  efdiem;  quod  fi  non  fecerint,  cx  tunc  ipfa  tam- 
quam  fua  propria  licite  poterit  posfidere.  Vt  autem  hoc  iudi- 
cium,  rationabiliter  latum  et  ab  omnibus  approbaiura,  ratura 
permaneat  in  posterum  et  inconvulfiun ,  praefentem  Iitteram 
confcribi  et  figillo  nostrae  ferenitatis  iusfimus  infigniri.  Tes- 
tcs  hii  funt: 

Aaaa:  Vcne- 


■ 


Digitized  by  Google 


556    CODEX  DIPLO  M  A  T  I  C  V  3 

Vencrabilis  Trevirenfis  Archiepifcopus. 
II.  Venerabilis  Spirenfis.  elcctus  Imperialis  aulae  Can- 
cellarius. 
Hermannus  Comes  de  Henncbcrg. 
Emico  Comes  de  Linigen. 
Emico  Comes  Sflvcster. 
Conradus  Coraes  Irfutus. 

— 

Nobiies  viri  Godefridus  de  Eppenftciiu 
Rcinhardus  de  Hagnowe. 
Anfelmus  Marefcalius  de  lustingin. 
Wernherus  dapifer  de  BonlandiaL 
Wernherus  pincerna,  filius  eius. 
Wolricus  Camcrarios  de  Mifemberg. 
Godefridus  de  Biegen ,  et  alii  quam  plures. 
Actum  apud  Magantiam  anno  Dom.  mccxlviii.  V.  Cak 
Man,  Indictionc  VI.  CO- 

(i)  Recte  vidit  VTr  Ampl.  itvy-  hic  dicaror  per  diem  et  annum  negle- 
bec.  ad  stoke,  Deelll.  bl.  303.  xisfe  feudum  ab  lehanne  relevare.  Io- 
legcndum  hic  esfc  mccxlvmii.  —  hannes  ipfe  id  relcvatat  post  Regem  cT. 
Indict.  vn.  Quod  tamen  non  facile  3.0«.  1347.  electum;  adde  intercc- 
probavcris  ex  eo,  quod  iohannes  dentem  Annnm  et  ditm,  divcrfaque 
vocetur  eius  fororiut ;  vido  not.  ad  itinera,  fic  annus  1348.  menfe  Aprili 
Probb.  p.  513.  Docet  id  titulus  Re-  fubfitlcre  non  posfct.  Idcm  dicendum 
gis,  quem  d.  1.  Nov;  1348.  demum  de  feq»  Charta.  Quae  enim  post  illam 
c*pit.    Adde  quod  iaiqvinvs  fequitur4  recte  habet  a.  1349. 

* 

N.  CLIX. 


Digitized  by  Google 


CHARTAKVM  et  DOQVMENTORVM»  557 

N.  CLIX. 

wilhelmvs  Rex  Roinanorum  mandat  nobilibus  et  fubditis  a. 

d.a?Ape 

Comitatus  Namurccnjts ,  ut  iohannemce  avks-  n.u. 
nis  Dominum  legitiinum  accipiant.. 

A.  1249.  [non  1248.3  d.  27.  April. 

M  Excurs.VIL  p.  at& 

(tx  HtliBII  L  L   p   u'H.   Kri|l*  1).  p.  n&) 

w  illelm v.s  Dei  gratia  Romanorum  Rex  S.  A.,  dile- 

Cum  per  principum  et  magnatum  et  nobilium  Imperii,  quo- 
rum  intererat,  lententiara  generalem  ab  omnibus  approbatam 
baldvino  Imperatori  Conftantinopo-Iitano  Comitatus  et  cas- 
trum  Namurcenfe  et  omnia  his  attinentia  abiudicata  funt,  cx 
eo,  quod  ab  ipfo,  a  quo  eadcm  bona  titulo  feodi  posfidere  de- 
bcbat,  fcilicet  dc ' carisfimo  fororio  nostro  iohanne  de 
avesnis  primogcnito  Comitisfae  Flandriae  et  Ilaynnoniae  infra 
annum  e^diem,  pro  ut  moris  ct  iuris  est,  requirere  noluit  et 
contemfit ,  ad  haec  quod  ipfum  Comitatum  et  castrum  cum  omhi- 
bus  pertinentiis  fuis  absque  confcnfu  et  vohmtate  eius ,  a  quo 
tencre  debcbat ,  et  alia  bona  carisfimo  fratri  nostro  et  amico  L- 
Slluftri  Regi  Franciae  pignori  obligavit.   Mandamns  igitur  -  — 


Digitized  by  Google 


358     COD.EX  DIPLOMATICVS 


N.    C  L  X. 

a.  «49.    w  i  l  n  e  L  m  v  s  Rex  Rom.  forori  a  l  e  i  d  i  et  eius  raarjto  i  o- 
N.7n.Pf'       hanni  de  avesnis  concedit  Feudum,  quod  Co- 
mitcs  Hollandiae  a  Regibus  Scotiae  tenebant. 

*  *     ■  •  ■ 

A.  1249.  d.  27.  April. 
Ad  Excmt.  VII.  p.  zi6. 

'    ( t»  C»rU  F*»4*l!  IMl.  »llu«k .  u  1  m ,  Ovrrtri.  D.  J.  W.  t«. ) 

w  illelmvs  —  Feudumac  Terram,  quam  progc- 

nitores  nostri,  Comites  Hollandiae,  a  Domino  Illuftri  Scoto- 
tum  Rege  et  fuis  progenitoribus  hactenus  tenuerimt,  karisfi- 
mae  Sorori  nostrae  ale yd ae,  ac  illuftri  Viro  ioanni  de 

w  , 

Avesnes,  filio  Comitisfae  Flandriae  et  Hamioniae,  Marito  eius 
in  connubium  duximus  confercndum,  volentes,  quod  ipfa  fo- 
ror  nostra  et  heres  fuus,  etiamfi  dictum  ioannem  pracmori 
contingcret,  prelibatam  terram  liberc  tcnere  debeat,  et  per- 
pctuo  posfidere,  hoc  fcilicet  pacto  interpofito  et  condicto,  ut 
non  liceat  cis  vendere  ipfam  terram,  aut  aliqualiter  alienare, 
nifi  manu  nostra  et  asfenfu  fuper  hoc  plcnius  rcquifito.  Igitur 
nc  fuper  iis  quaeftio  aliqua  posfit  in  postcrum ,  aut  alicuius  du- 
bitationis  fcrupulus  fuboriri,  prefentes  litteras  figillo  nos*trae 
ferenitatis  iuifiraus  communiri. 

:  Datura 


Digitized  by  Google 


CHARTAfcVM  IT  BOCVMENTCmVSL  55S 

Datuga  apud  tyagwitiam  anuo  D.  milieQluo  ducectefuoo  A.  m^ 
quaaragefimo  noao*  quinto  Kal  Maii,  fadictione  fexta  [Ln.Tu. 
¥U.](i> 

•  ( i )  Vid.  not.  ad  pcnultimam  Cbar-  in  errorera  ab  m  i  e  ri  s  D.  I.  bL 
tam  p.  SS6'  Excitavi  aatcro  excvrs.  »49.  qui  Bejgice  a.  1048.  dedi^,  qttam 
Vll.  p.  298.  Chartam  evstachii  wdubui  Latine  a.  1246.  fupra  p.  505, 
Nob.  ad  a.  1249.  M.  Maio,  inductus 

N.  CLXI. 

*  •  •        4  *     •     •    •*  "*         *        ••••  •    •  *     •  ••■     ••        •  a 

» 

Papg  innocbntivs  IV.  dehortatur  wiliielmvm  RegemA.  m>. 
Rom.  et  Comitem  Holl.  a  molimine  contra  balevvi-  ^26'^ 
wvm  Comitem  Flandriae  ,  cui  Coith  cacurn  ^Camur- 
cejifbm  ademerat  datum  fratri  ioanni* 

A.  1249.  d.  26.  Aug. 

4&  Excun.Vtl.  p.  aig,  301. 

<E*  Artki.U  N.mufcenflfc»..   Chsrtr.  4.  .V.««r ,  Cb.jj.  L  Utier.  A.  Cott<4t.) 


N. 


os  abbas  ma£oniensi3  Decanus  etCapitulum  Eccle- 
fiae  Sancti  Albani  Namurcenfis  notum  facimus  univerfis  prefen- 
tes  Lkteras  infpecturis,  quod  nos  vidimus  Litteras  Domini  Pa- 
pe  non  abolitas,  non  canceliatas,  nec  in  aliqua  partc  fui  vi- 
«iatas,  et  verbo  ad  vefbura  Iegimus  fub  hac  forma : 

innocentivs  Epifcopus  fervus  fervorum  Dei  carisfinjo 
in  Christo  filio  W.  Illustri  Regi  Romanorum  falutem  et  apoflo- 
licam  benedictionem.  Ex  parte  carisfimi  in  Christo  filii  nostri  II- 
.'  . .-  ,  iustrts 


Digitized  by  Google 


1 


55q    C  OD  E  X  D  I*  I^OM-A  TI  C  V  S 

A^.1149.'  histris  Imperatoris  Conftantinopolitani  fuit  propofitum  coram 
nobis  quod  eo  dudum  fc  in  fuccurfum  Conflantinopolitani  Impe- 
•  f.  chm  rii  dc  nostra  licentia  transfercnte  cum  ipfo  vcl  ei  vicario  *  non 
vxtrh.  nominato  nec  atato  fuper  Comitatu  et  terra  ftta  Namurcenfe 
quod  fub  nostra  et  apoftolice  fedis  protectione  confiftunt  ad 
inftanciara  Nobilis  viri  iohannis  de  Avenis  .quedara  fentcn- 
ciando  ftatuisfe  diceris  que  nofcuntur  in  eiusdem  Iraperatoris 
prciudicium  modicum  redundare  Cum  igitur  ab  eiusdera  Impc 
ratoris  raolostiis  eo  magis  te  ac  alios  quoslibct"  catholicos  prin- 
cipes  abftinere  deceat  quo  idem  ad  relevandum  miferabilem 
ftatum  ipfius  Imperii  anxius  elaboras*:  ferenitatem  tuam  roga- 
mus  attente  quatenus  fuper  hoc  taliter  tua  celfitudo  provideat, 
ut  iniuste  ipfius  Impcratoris  iustitia  ex  tua  fententia  non  Icda- 
cur :  Datura  Lugdtwi  v  i  j.  KI.  %  Septembris  Pontificatus  nostri 
enno  fcptimo. 

Embas  font  appendus  deux  feaus  cn 
cire  blanche,  Concordc  a  fOrigi- 
nal  rcpofant  dans  Ies  Archivcs  du 
Confeil  de  S.  M.  a  Namur. 

de  posson  Greffier  adjoint 
du  ditConfeil. 

N.  CLXH. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  jst  DOC VMENTOR VM.  561 

N.  CLXIII. 

MACHTILDIS  FLORENTII  IV.  Vldua  ,  WILHELMlII,    *•  m». 

Reg.  Rom.  et  Com.  Holl.  matcr,  confert  Abba- 

tiae  Rijnsburg.  pro  anijiverfario  marirj  fui , 

Elcemofymara  V.  Libr.  HolL 
-     ■  - 
A.  1249-  M.  Dec 

Ad  Cod.  DlpL  a.  1258.  d.  22.  Febr.  ct  e.  1317. 

  <Ex  Orig^.lt  ia  Archms  Kijr.iburg.) 

^Ego  -M-  Comitisfa  H0IU11I  et  mater  domini  W-  dei  gracia 

romanorum  regis  notum  facio  omnibus  hominibus  prefentem  pa- 

ginam  vifuris  vel  audituris  quod  conuentuj  de  rinfeborch  con- 

tuli  in  puram  et  perpctuam  elemofinam  pro  anniverfario  viri 

mci  F-  quondam  Comitis  Hellandet  mcj  quinquc  libras  holland 

quarum  duas  annuatim  rccipere  debent  a  domina  abbatisfa  los» 

dunis  •  reliquas  vero  trcs  annuatiin  rccipiant  fuper  tcrram  quam 

dominus  I  •  dictus  rnus  a  nobis  tenuit  quc  jacet  in  loco  qui  di- 

citur  oienborgemade.    Quod  fi  predicte  pccunie  aliquem  patian- 

>« 

tur  defectum  firmitcr  volumus  hac  prefente  carta  conflrmamus 

quod  eundem  defectum  in  reditibus  nostris  de  gts  in  brabant 

0000 

eis  plenarie  fupplebimus  •  Datum  anno  doraini  m  •  c  c  •  x  l  •  1  x  • 
menfe  decembrj. 

«  b  * 

Sigillum  pcriit. 

T.  //.  Bbkfc  N.  CLXIV. 


*   Digitized  by  Google 


56a     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.    C  L  X  I  V. 


(O  Zeetondicis]    Habctur  huius  „  z o  u b  u r  g  als  Ostagier  vcrblcef  irr 

Chartac  fidciuslbriac  mentio  apud  V.  „  Vlaenderen  a«  M49.  voor  dcn  Grac- 

IU.  iacod.   van  grijpskerke  „  ve  van  Holland  en  Zecland;  ovcr 

MS.  Dtfcript.  Zetland.  p.  158.  ubi  „  de  disputcn  vau  Zcclaud  Bcwester- 

lic:  „/»  de  Chartres  ran  Waenderen  „  fcheld  ".   Hanc  tamcn  vidcre  non 

„  te  Rypermonde  is  cen  Actc ,  by  de-  licuit.   Occurrit  ille  petrvs  itarmn 

w  wclkc  blykt  r  dat  pieter.  van  in  Zcclandia,  infra  p.  566. 


Capitulum  s.  iohannis  Traf.  vcndic  fratribus  de  IVad* 
ttnfonk  bona  ac  dccimas  in  Geiferen,  tcncnda  titu- 
lo  feudali  >  fub  variis  conditkuiibus.. 

A.  1249. 

Ad  Q)J.  Dipl.  p.  lojy. 


J^N  NOMINE    SANCTE    ET    TNDIVIDVE  TRINITATIS' 

amen.  gozvvInvs  electus  traiecten  •  prepofttus  ecclefie 
bcati  lohannis  .  totusque  conucntus  loci  eiusdem  omnibus  pre- 

fen- 


A.  124* 
N.  u 


Ad  Excurs.  VI L  p,  aoa- 


N.  CLXV. 


(Ex  Originali  in  Arcbir.  Cipituli  &  lohian.  Trtiectcaj.) 


7 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC  VMENTOR  VM.  563 

fentera  paginam  intuentibus  eternam  in  dnb  falutem .  Felix  \.  , 
est  fcripture  custodia  •  cmergcntibus  cnim  occurrit  calumpniis  ' 
et  terfa  obliuionis  nebula  rerum  fericm  nuda  loquitur  vcrita- 
te-  Nouerint  igitur  tam  prefentes  quam  futuri-quod  ecclefia 
nostra  fcilicet  ccclcfia  beati  iohannis  in  traiecto .  quedam  habe- 
bat  bona  cum  decima  quadam  fua  in  parrochia  de  geiferen  •  Co- 
lon.  dioc.  que  cum  proptcr  loci  diftantiam  .  expenfasque  pcr 
nuncios  pro  prouentibus  eorum  fadendas  •  forent  nobis  minus 
utilia-fructusque  modicus  nostre  ecclefie  prenominate  de  ipfis 
dQriuaretur  •  ynatiimi  confiliQ '  Qt  communi  confenfu  •  uendidimus  ea* 
codkfrido  et  svethero  •  militibus  •  dictis  de  wacthen- 
iung •  pro  •  c  •  xxx-  marcis  •  fub  forma  fubfcripta •  ut  de  pecu- 
nia  prenominata  vtilitatcm  maiorcm  ccclefie  nostre  disponere- 
mus-cst  autera  forma  talis-quod  railitcs  fupradicti  -G-  ct  S-  de- 
cimara  de  bonis  dictis  fingillatim  cum  iure  patronatus  ecclcfie 
de  geiferen  memorate  •  a rae  GozvviNO  clecto  traiccten •  pre- 
pofito  fancti  iohannis  •  infeodo  receperunt  •  non  alia  fed  prepo- 
fiture  ratione  •  et  quam  diu  uiuant  ipfi  ct  uxores  eorum-quicte 
ct  libere  in  fcodo  posfidcbunt  •  post  obitum  autem  ipforum  he- 
redes  fui  viciniores  •  fiue  fint  masculi  fiue  femine  •  de  prcfcri- 
ptis.decima  iurcque  patronatus  non  posfunt  exhcredari •  fcd  fine 
exactione  pecuniali  in  ipfos  facienda  •  et  finc  exccsfu  ucl  iurc  alio 
ab  ipfis  rcquircndo  •  quandocunque  requirunt  •  fiue  infra  annum 
fiuc  post-et  hoc  proptcr  locorum  diftanciani.  fi  forte  funt  /»- 
,  Bii  bb  2  fra 


Digitized  by  Google 


5(54    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1245).  fra  aitnos  difcretionis  •  uel  alio  aliquo  occupati  inpcdimcnto  •  a 
^  ii 

prcpofito  nostre  ccclefie,  fcilicet  beati  iohannis«fibi  tam  deci- 
ma  quam  ius  patronatus  mcraoratum  in  perpctuum  pro  feodo 
porrigentur  •  et  ipfi  prepofito  talentum  monetc  traiecten  ammi- 
niftrabunt  •  ct  hec  fient  fine  utriusque  partis  contradictione  •  fi 
autem  prcfati  milites  •  G  •  et  S  •  quam  diu  uiuunt  aliquibus  fuis 
hcrcdibus  eandcm  dccimam  •  ct  ius  patronatus  porrigi  dcpo- 
fcunt  •  hoc  fict  ipfis  fine  pccunic  rcquifitione  •  Alia  autem  bo- 
na  qualiacunque  •  vbicunqnc  fita  in  parrochia  dc  geiferen  •  cum 
hominibus  ad  ipfa  fpcctantibus  ubicunque  morentur-  et  cum  omni 
kirc  de  bonis  prefatis  defccndcnte  vcndidimus  iisdem  militi- 
bus  •  fibi  ac  fuis  hcredibus  pro  libcro  allodio  in  perpetuum  pos- 
fidcnda-  Vt  autcm  hec  firraa  pennaneant  et  rnconvvlfa- nul- 
lmsquc  prcfumptu  vel  ignorancia  reuoccntur-  prcfcntcm  pagi- 
nain  fecimus  confcribi  •  ac  Jigillorum  mcorum  •  cozvvi  ni  fcili* 
cet  clccti  traiectcn  •  qiiod  habcbam  ratione  chctionis  •  quod  ha- 
bcbam  racione  prvpojiture  ccclcfic  bcati-  iohannis  •  ac  figilli  to- 
rius  conucntus  nostri  •  eiusdem  ccclcfic  bcati-  iohannis  inpresfionc 
communiri.  Nulli  igitur  hominum  omnino  liccat  huic  facto 
contradiccrc •  fed  omnis  contradictor  eiusdcin- odium  dei  omni. 
potcntis  incurrat  perpetuoquc  anathcmatc  innodetur  •  Acta  funt 

o        •  o 

hec  anno  dominice  incarnationis •  m«  cc«  xlix«  prefentibuS' 
Engelberto  Matlieo- 
lacebo  ► 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC  VMENTORVM.  565 

theoderico*  A. 

egidio  •  1 

theoderico- 

heinrico  * 

Giskino  ■ 

Arnoldo  • 

llermanno' 

Winando* 

Stephano* 

- 

canonicis  ccclcfie  nostrc- 
Arnoldo  dc  Scalkwig- 
Adam  de  palude- 

Gcrhardo  de  vegthc  •  feodalibus  ecclefie  beati  iohamus^ 

bernardo  •  de  dolren  • 

ftephano  dc  furcn* 

Gisfclberto  raarfcalco- 

flephano  pinccrna- 

lovc  de  rucle* 

Stephano  de  wig« 

erneste  de  wolven* 

gifelberto  fratre  eius  •  et  aliis  multis  (  1 )  • 

(1)  MuUU]  HaBetur  ia  huius  Nunchona  in  Tfe/fleyn.  Habet  in  fu* 
Cliartae  dorfo:  Dt  bonis  et  decima  in  pretna  parte  mcmbranac  infcriorem  par- 
geyferen  vendilis  iliis  de  IVachtendonck  tem  vocis  Cirographum  j  de  qpa  vtd^ 
per  Capitulum  nostfum  1=49.  Etalibi:  p.  199. 

Bb  bb  3 


565    CODEX  DIPLOMATICVS 
.  •  *  « 

A. 1249. 

Appcnclcnt  tria  Sigilla  fittis  intcgra. 

r.  cozwini  elccti,  ftantis  figura  cura  bibliis  et  palma,  his  litt. 

#  S'  COZWINI  GL6CT  •  •  ••  ITR  AI€C  T6NSIS. 
a.  cozwini  cactem  figura: 

•f<  S'  GOZVVINI  PR6POSITI  SANCTI  IollAN- 
NIS  IN  TRAI6CTO. 
3.  Sigill.  Capiuili :  S.  Iohann.  Bapthta  cum  umbcila. 
S    IOIIANNGS  BAPTISTA. 

N.  CLXVI. 

A.  12'g.  symon  de  Harlem,  Balivus  Zclandiae ,  petrvs  de  Zubburg, 
aliique  Nobiles,  arbitri  fcdent  in  controvcrfia  fupcr  bo- 
nis  Abbatiac  Mcdioburgenfis  ipfi  in  JVestfubburg 
olim  donatis  a  philippo  Comite  Flandriae 
et  florentio  III.  Comitc  Hollandiac. 

A.  ia£.  ( 1 )  d.  17.  Fcbr. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  291. 

(  Ex  Ar.iicjuo  ChimiUrio  Abbatiie  Mediob.  fol.  *vi.  ia  Archivi»  Cao>.  R«.  Zeehni  l*>. 
cul.  116-  117  ) 

^^^"oucrint  vniuerfj  tam  prcfcntes  quam  futurj,  ad  quos  pre- 
lens  fcriptum  peruenire  contigerit,  quod  cum  qucdam  contro- 

ucrfia 

(1)  Quia  fcqucns  Chnrta,  aJ  ltoc  istara  aJ  cumctem  annum  collbcavit 
Aibitrium  Ipcctans ,  a.  1250.  M.  Fcbr.  corrigatur  igitur  ciror  iu  a.  1:49.  il., 
dilicctam  babct  Indhtionem  Octr.vaut^  25.lH.br.  excvrs^.  VII.  p.  291.  quj^' 
quac  certc  nota  cst  anni  12,^0.  liinc  buuc  cst  d.  i^.Tebr.  a.  1:50. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  567 

«erfia  de  quibusdam  rcbus  verteretur  inter  viros  Religiofos,A 
Abbatem  fcilicet  et  Conuentum  Beatae  Mariae  in  Middelburg  ex  * 
vna  parte,  et  Dominum  symonem,  Militem  de  Zubburgh 
ex  altcra,  tandem  de  communi  confenfu  rpartium  compromis- 
fum  est  in  arbitros,  videlicet  Dominum  svmonem  Miiirem 
de  Harlem,  tunc  temporis  Balltuum  Zelandie,  petrvm  filiirm 
willelmi  de  Zubburg,  et  hvgonem  Sculthetum  de  But- 
thinghe,  willelmvm  prcpofitum  yellis  Sancte  Marie,  ct 
W.  Suppriorem  de  Middclbt*rg,  quj  arbitrj  dictam  caufam  fcn- 
tenciando  ordinaverunt  in  hunc  modum,  quod  Abbas  et  Con- 
ncntus  predictd  Ecclefie  perpctuum  in  Ojficio  de  fVestzubburg 
ex  colJatione  Domini  m.  quondam  Comitis  Flandrie  et  ncpotis 
Jiij  florentij  Comitis  Hollandie,  et  Uluflrisfinij  Principis 
RegisRoman.  willelmi  centura  et  quatuordccim  menfuras 
terre  ab  omnj  fcoto ,  peiicione  et  expeditiom  et  ab  omnj  exacti^ 
nc  que  terris  imponj  potest  aut  fokt,  libcras  et  abfolutas  posfi- 
debunt  Ipfe  autera  Dominus  symon  cquum  vnum  ad  arandiun 
terram  fuam  ab  ipfis  Abbate  fcilicct  et  Conucntu  in  Vere  tantum 
et  in  expenfis  ipfius  ►  S *  habcbit.  Dc  ducatu  etiam  decimarum 
Ecclefie  raemoratae  in  Ojficio  de  Zubburg  ita  diffinitum  est- 
Quod  dictus  .S.  miles  dictas  dccimas  pcr  fcx  homincs  de  Of- 
ficio  fuo  ydoneos  fcilicet  et  fidclcs  in  curti  dictorum  religiofo- 
rum  apud  Zubburg  ducifaciet,  vt  confueuit,  talj  condicioner 
quod  fj  aliq^uis  ibj  fuerit  famulus  Domino  Abbati  ct  CoDiientiu/ 


568    CODEX  DIPLOMATICVS 

/.  ra'3.  ingrams  et  infidelis ,  ipfe  .S.  ipfum  faraulum  amouebit-,  ct  hoc 
pro  peticione  Abbatis  vel  eius  vices  gerentis.  Quo  rcmoto 
Dominus  symon  alium  fidelem  ct  ydoneum  Domino  Abbati 
prefcntabit,  qucm  tpfe  Abbas  adraittet,  et  isto  modo  aliquo 
dictorum  famulorum  moriente ,  alius  fubftituetur  loco  fuj ,  Vt 
autem  hec  ordinatio  rata  permaneat  et  inconuulfa. 

Ego  .S.  Milcs  de  Harlem,  Balliuus  Zelandie. 

Ego  .S.  Miles  de  Zubburg.  Et 

Ego  .P.  filius  WiUelmj  de  Zubburg. 
prefentem  paginam  figillorura  nostrorum  munimine  fecimus 
roborari. 

Ego  autem  .11.  Sculthettis  Sigillum  non  habuj.    Acta  funt 

o  o 

hcc  apud  Middelburg  anno  m.  cc.  xl.  nono  ,  feria  quinta 
post  imocauit  me ,  hoc  adiecto ,  quod  dicti  Abbas  et  Conuen- 
tus  aqueductum  et  aggerem  fuum  in  propriis  expenfis  ficut  cac- 
tcrj  procurabunt. 

j 


CLXVIL 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  569 
N.  CLXVIL 

wilhelmvs  Rcx  Rom.  Comes  Holltndiae  Advocatiam  Ab- 
batiac  Medioburg.  in  fc  fuscipit,  eaque  dc  re  symonem 
de  Harlcm  Zeelandiae  Balivum  ccrtiorcm  rcddit, 

A.  12?.  M.  Fcbr. 

Ad  Excttrs.  VII.  p.  1298.  et  Cod.  Dip!.  p.  5C7. 

(Fx  Antiquo  Crurtn'irio  Abb.tUc  Medi.b.  fol  XTI.    U  Atchivi»  Cimer.  R«!on  ZccL 
Locul.  116-117.) 

w  illklmvs  Dci  gratia  Rex  Romanorum  femper  Augus- 
tiis,  fidelj  fuo  symonj  de  Ifarlem,  Militi.  BaUitto  fuo  pcr 
Zelandiam  conftituto ,  gratiam  fuam  et  omne  bonum .  Cum 
nos  dc  plenitudine  confilij  nostrj  Adtiocatiam  fiue  tutelam  Ec- 
clcfie  Bcatae  Mariae  de  Middclbtirg  rcceperimus  ct  plcnam  wa- 
randiam  contra  quoscumque  molestatores  Ecclefie  promifimus 
memoratac,  volumus  et  precipimus,  quatinus  jnhibeas  aucto- 
ritatc  nostra  symonj  Militj  dc  Zubborgh  fub  jntcrminatione 
gratiae  nostrae  et  fub  obtcntu  omnium  bonorum  fuorum ,  ne 
de  cetero  dilectis  nostris  Abbati  et  Conucntuj  Ecclefic  fupra- 
dicte  feu  etiara  nuncijs  eorum  dampnum.aliquod  violcntiam  fcu 
moleftiam  vcl  grauamen  pcr  fcipfum  infcrat  fcu  pcr  aliqucm 
alium  faciat  irrogarc,  nec  dc  tcrris  aut  posfcsfionibus  corum- 
dcm  vbique  fub  dominio  nostro  quas  habcrc  dinofcuntur  fc  ali- 
quatcnus  jntromittat,  prcfcrtim  cum  nos  dc  gratia  fpccialj  ccl- 
T.  II.  C  c  c  c  fiai- 

t 

\ 


Digitized  by  Google 


570     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  ti-i-  fitudinis  nostre  doctorum  rcligioforum  terras  ab  omnj  petitione, 

M.  Fsbr. 

tallia  fiue  quocumque  genere  exactionis  quae  terris  jmponj  fo- 
let  aut  potest  abfoluerimus  prctcr  ab  expeditione  quam  appclla- 
»us  vulgarj  nomine  Hereuard,  de  qua  non  tenentur  pracdicto 
S.  Militj  fcu  alicuj  alij  Schultetorum,  in  quorum  iacent  Officijs", 
rcfpondcrc ,  fcd  fi  expcditionem  ficrj  ex  parte  nostra  contin- 
gat,  nobis  vcl  BaUiuo  nostro  fccundum  moderatam  cftimatio- 
ncm  de  dictis  tcrris  prout  viae  ct  expeditionis  prolixitas  cxe- 
gcrit  refpondebunt,  preterca  de  equo  illo,  qucm  idcm  S.  a 
fcpcdictis  religiofis  cxpctit,  cidem  precipias  fub  pena  prcfata 
ne  dictum  cquum  exigat '  doncc  cj  forte  fj  justum  fuerit  ab 
hominibus  dicti  Abbatis  et  Conirentus  fucrit  adiudieatus  vniuer» 
fos  melestatores  Eccleiie  praclibatae  fub  pena  fuperius  conten- 
ta  compefcendo.  Quod  fj  dictus  S.  aut  aliquis  ab*us  dictos  reli- 
giofos  contra  prcfcns  mandatum  nostrum  in  aliquo  dampnifjcarer 
ailt  molcstare  prcfumpferit  jflatim  cum  requifitus  fueris  absque 
vlla  cunctatione  dampnum  eisdem  illatum  reftituj  facias ,  dictos 
xnolestatores  grauiter  puniendo. 

fl  •  O 

Le.Tt-  Datum  apud  Ziertkfhe  anno  Domini  m.  cc.  xl.  no.  menfe 
>   'L-adJitur.  Fcbr.  Indictionc  Oct.  Reddantur  litterae. 

( 


&  CLXVIIL 


Oigitized  by  Google 


CHARTARVM  ir  DOC VMENTORVM.  S7\ 

N.    C  L  X  V  1 1 1. 
willelmvs  Rex  Romanorum  ,  Comes  IIoII.  Abbati  et  A.  115 

a.  N 

Coaventui  Affligemenfi  annua  xx.  vafa  vini  ad 
ufus  fuos  concedit  immunia  a  teloncis. 

A.  1250.  d.  9.  Maii. 
Ad  ttot.  (2)  fupra  p.  511. 

(Ex  Onginali  tn  AtchWU  Mnuft.  AiM!3c-n.  yut  •dfcrnr.ur  i.i  UUtf  D.  F.jceli.  At- 
chiepifc.  Mechlin. ) 

w 

illelmvs  dei  gratia  Romanorum  Rex  fempcr  augus- 
tusl  vniiterfis  prefentcs  litteras  vifuris  falutem  et  cognofcere 
ucritatera'  Nouerint  vniuerfi  quod  nos  ob  rcmisfioncm  nos- 
trorum  peccaminum  nec  non  antecesforum  nostrorum  concesfi- 
mus  et  indulfimus  viris.Religiofis  et  dilectis  amicis  nostris  .  Ab- 
bati  ct  Conuentui  Monafterij  Haffligcn  quod  viginti  vafii  vini, 
ad  ufus  fuos  proprios  pertincntia  undique  ante  nostra  Thelonea 
deducere  posfint  annuatim  absque  omni  exactionc  Thelonearia, 
libera  et  abfoluta-  In  cuius  rci  tcstimonium  ct  firmitudincm 
figillum  nostrum  prefentibus  duximus  apponendum*  Datura 
Bruxellic  vii.  id.  Maij.  Indictionc  v  1 1  j •  Anno  domini  mil- 
lefimo  ducentefimo  Quinquagefimo  (  1 ). 

CO  Exftat  huius  Chartae  duplcx  bam  verba,  quae  in  recenfione  Oreris 
Autbentictim  exemplar  in  iisdem  Ar-  D.  de  breqvIcs-y,  Tchh  Cktvw 
chivis,  (etfi  akcrius  Sigillum  periit).  hgique  des  DipUmtt — deFnince,  ha- 
Ne  qub  autem  boc  miretur,  adfcri-  bentur  in  rEfprit  dss  hkntatsx,  Tanr» 

C  c  c  c  2  J---. 


Digitized  by  Google 


572  CODEXDIPLOMATICVS 

A.  t:o.  i"77-  P-  65-   >'0n  mnltipliofe,  (in-  „  tieurs  occes  orcinaux  ont  pcri:  & 

d.  y.M-ii.  „  quit)  quel.]uc!ois  les  Onginaux  de  „  dc  trois  cents  ori-iiiaax  dc  la  Gran- 

„  la  mcmc  Chartc,  pour  c.i  Shftucr  la  „  de-Charte,  tous  figucs  du  RoJ  lean- 

„  confervation^  cn  lcs  dcpofant  en  di«  „  funs-Tcrrc,  il  n'cn  rcste  plus  quc 

„  vcrslicux,  prccaution  dont  lcvcitc-  „  dix-fi.pt ".  Nostra  patria  hunc  tno- 

„  mcot  a  plus  d\ine  ibis  montrc  la  fa-  rcm  etiam  fecuta  est  iti  roagna  Charta 

„  gesfc.    On  a  connu  fept  Originaux  Mnriac  Burgundka:  data  a.  1477.  d. 

i!u  faroefx  dJcict  d'union  de  1'EidU  14.  Mart.  cuius  plura  adhuc  in  utbibus 

.,      Grccquc  &  de  rE^life  Latine,  profiant  cxcmplaria  origioalia,  Sigillis 

„  <!rcvfc  au  Cuncile  dc  riorcucc.   Plu-  Mariac  niuuita. 


Appeodet  Siglllum  roumilum  wilheimj  Regis  Roman.  cx  cauda  du- 
plici,  COOtexta. CX  filis  fcricis  albi  et  rubri  coloris  ,  rcpracfcntatque 
IVILHELMVM  folito  rnore  throno  regio  infulcntem ,  fcd  capite  trun- 
ca:o,  maou  dextra  baculo  infignita.  Ex  iitcris  nihil  iupcrcst  quatn 
N  0  R  V  M. 

N.    C  L  X  I  X. 

/\.  I- r0.  wimielmvs  Rcx  Rom. ,  Comes  IIoll.  declarat  procrastina- 
d.iyMdii.      tionem  Ilomagii  Margaretae  Com.  Flandriae  a  fe  prac- 
ftantli  iili  non  forc  fraudi;  rcnovatque  proniis- 
fa,  quac  Rex  clcctus  antca  fcccrat. 

A.  1250.  d.  19.  Maii. 

Vidimns  Abbatum  S.  Petri,  ct  S.  Bavonis  Ganden- 
fium  aliorumquc,  a.  1295.  d.  12.  Iul. 

•  *  ...  t 

Ad  Excttrs.VII.  p.  113,  302.  ; 

(Zx  Ori6icV.i.  iD  ArcUWis  C.met.e  R«t»n.  bbklfr) 

"X^niverfis  prefentes  Litteras  infpecturis  ioannes  fancti 
petri ,  WALTERV5  fancti  Bavonis  gandcnfis  Mqfla/tcriorum 

Dei 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVAli  57$ 

Dei  paticntia  abbates,  frater  siGERVsprior  fracrum  predica-  a.  1553. 
torum,  robertvs  gardianus  frntrum  minomm  in  gandavo n!?. 
commorantiura  falutem  in  co  qui  e^t  omnium  vera  falus  .  no- 
vericis  nos  Litteras  infrafcriptas  reccpfsfe ,  vidisfe  dik"gcnter  et 
legisfe  vcro  figillo  figillatas,  non  canccllatas,  non  abohtas  ncc 
in  aliqun  fui  parte  vitiatas  quarum  tenor  fubfequitur  in  his  verbh. 

willelmvs  Dci  gratia  Roraanorum  Rcx  femper  augustus 
Comes  hollatulie,  notum  fieri  volumus  univcrfis  quod  cum  no- 
bilis  Domina  marg arkta  jlandrie  et  haynonic  Comitisfa  in- 
ftanter  excgisfet  a  nobis  quod  ei  faccremus  ktmggitm  de  tcrra 
Zelandie  quara  nos  et  nostri  predeccsfores  de  fuis  anteccsfori- 
bus  Comidbus  fiandrie  tenuimus  in  fcodum ,  ad  prcces  vencra- 

bilis  patris  Domini  P  Dei  gratia  Epifcopi  albanenfis 

apoflolice  fedis  legati  placuit  ipfi  Comitisle  quod  fustineret  et 
difFerrct  ad  voluntatcm  fuam  et  placitura  fuura  de  exigcndo  fcu 
requircndo  a  nobis  homfnagio  ftipradicto.  Nos  yer$  d/cte  reco- 
gtwscimus  Comiiitfc  quod  ci  tcnemur  homagium  facere  dc  predi- 
ctis  ct  quod  huiusmodi  fuscincntia  aliquod  prciudicium  ci  non 
frclat  aut  fuis  fucccsibribus  Comitibus  fiand.ie  quin  potius  vo- 
lumus  et  etiara  dcclararaus  quod  quantumcumque  prcdictam  Co- 
mitisfam  continget  fustincre  de  ipfo  imtagio  cxigcndo  a  nobis; 
iliccesfores  tamen  nostri  quicumque  post  nos  Comittitum  hollan- 
die  tcnucrint,  five  fint  heredes  de  came  tiostra,  fivc  alii  fuc- 
cesfores  ,  tenebuntur  eidcm  ct  eius  fticcedforibus  Coinitibus 

C  c  c  c  3  llan- 


Digitized  by  Google 


574    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1253  flandrie  faccre  homagium  de  terra  Zclandie  et  alia  iura  fua  cis  re- 

d  ig.Muii. 

N.  i.  cognoscere  et  fervare  ficut  in  Carta  virorura  nobilium  phi- 
l  i  p  p  i  .  quondam  Comitis  flandrie  et  florentii  quondam 
Comitis  hollandie  proavi  nostri  et  in  nostra  quam  innovavimus , 
plenius  est  expresfum  volumus  autem  et  profitcmur  quod  pro- 
pter  istam  fustinentiam  fcu  dilationcra  homagii  exigendi  a  no- 
bis  nihil  obftarc  vel  deperire  posfit  predictc  Comitisfe  quin  fit 
in  eodem  ftatu  exigcndi  hemagium  a  nobis  in  quo  ad  prcfens 
cxiftit  et  in  quo  ante  hoc  erat  ct  idem  ius  habeat  exigendi  a  no- 
bis  ipfum  homagium  quod  antc  hoc  habcbat  ct  idcm  rccogno- 
fcimus  de  eius  fuccesforibus  Comitibus  flandrie  post  dcccsfum 
ipfius.  in  cuius  rei  testimonium  prefentes  Litteras  confcribi  fe- 
cimus  et  figillo  rcgio  communiri.  .  Actum  Bruxelle  anno  Do- 

o  o 

mini  m.  cc.  quinquagcfimo  quarto  decimo  Kalcndas  Iunii  in- 
dictionc  octava ,  regni  nostri  anno  fecundo. 

In  cuius  rei  tcstimonium  prefcntibus  Litteris  figilla  nostra 

o  o 

duximus  apponenda,  Datum  anno  Domini  m.  cc.  nonagefi- 
mo  quinto  feria  tertia  antc  festum  divifionis  (  2  )  apoftolormn. 

•  •  • 

Collationnd  au  Vidimus  Original  cn 
Parchemtn  fcclle  des  fceaux  de  qua- 

tre 

(1)  Habcturin  or..  vred.  ProbK  parte  duntnxat,  quae  fpectat  ail  idctn 
ad  Gcncal.  Cv<>:.  F/.  V.  I.  p.  24%.  alia  argumemiirn  ,  his  verbis : 
WiitiBLMI  Cliarta  d.  10.  Maii,  cx     „  WUlelmvs  Dei  gr-tia  Rom. 

Hex 


Digitized  by  Google 


I 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  575 

tre  perfonnes  y  nommces  dans  ces  a.  115«. 
lettres  (ftant  dans  la  Tour  des  Char-  ^^laiL 
tcs  de  la  Chambre  des  Coaaptcs  du 
Roy  [ut  fupra  p.  4$i.]  a  Lille  le 
13.  May  2776. 

GODEFROY. 

Jtcx  fempcr  Augusttts  etc.  ctim  intcr  vcro  nostri  1 1.  "• 

nos  et  florintivm  fratrum  nos-  Viuctur csfc  Cliarta  a  p.irte  Coroitis  er- 

trumcx  unapartc,  ct.illustrcm  Domi-  bibiu ,  quatein fupracxliibuitMnigareta. 

»am  margaretam   Flandriac  ct  (  2  )  Raro  occurrir  bacc  nota  Chro- 

Hannoniae  Coroitisfam  cx  altcra  ctc.  —  nica  Divifo  Apofld.  incidit  autcm  in 

Actum  Bruxdlae^  anno  Domini  m.  cc.  dicm  15.  lul.   Vid.  TArt  dt  Vcrifer 

1.  14.  KaL  Iun.  Iudkt.  vm.  Rcgni  ks  Dates  p.  143.  b. 

N.  CLXX. 

marcar E ta  Flandriae  Comitisfa,  et  wilhelmvs  Roma-A.  1250. 
itorum  Rex,  Comes  Hollandiae ,  ac  florentivs  fra-  n^i!3'1* 
ter  eius,  pacifcuntur  fuper  nonnullis  dubiis  de 

Infulis  Zeelandiae  interScaldcm  ctlleedensee* 
Cui  Pacto  infcrtae  funt: 
r.  Chana  Pacti  Heedenseani  anni  11 68- 

2.  Charta  Wilhrfmi  Regis,  qua  hoc  Pactum  Heedenseaminj 
confirmat,  ct  Homagium  pro  terra  Zeelandiae  facit. 

A.  1250.  d.  19.  Maii. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  113,  315,  m6.f.  etc.  303. 


(I*  ^nhivit  mmm,  p.  aja.  fq.  nttm.  »»  C.J.  US.  C*tU,  ftnfaf,  HttL  p.  J7o.  fqq. 
Miu.11*  Cb*rt,*.  V.  J.  bl  ij8-iGo.) 


M 


.argareta  Flandrie  et  Haytmome  Comithfa  tmiverfo 
prefentibus  ct  futuris  prcfentcm  paginam  infpecturis  falutera.. 

Cunr 


Digitized  by  Google 


576    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  itso.  Cura  intcr  nos  ex  una  parte,  et  ferenisfimum  Dorainum  wil- 
t'!f"lHELMVM  Regem  Roman.  iiluftrcm,  ct  nobilem  virum  flo- 
rentivm,  fnurcm  eius  cx  altcra  partc ,  fupcr  iurisdictiombus , 
Simm*    proventibus ,  cotifuetuJimbus  et  iuribus  quibusdam,  que  antcces- 
fiitt*       fores  nostri  Comites  Flandrle  de  Infulis  Zdandie  (  i  )  inter  Scal- 
ilvii  et  Ilcditiezce  habucrant  abanriquo,  ut  fuper  quadam  pe- 
cunic  furama,  qiiam  nobis  pcr  fuas  littcras  idcm  Rcx  ct  Fraier 
fuus  dcbebar.t,  cc  fupcr  quibusdam  arrcragiis-,  in  quibus  ipfi 
nobis  tcnebantur,  ct  quibusdam  aliis  discordia  fuborta  fuisfct, 
tandcm  mcdiante  vcncrabili  Patrc,  Domino  P.  A.  Albancnfi 
Epifeopo,  Apoftolicc  fedis  Lcgato,  fuit  compofitum  inter  nos 
et  dictos  Regem  ct  Fratrem  fub  forma,  infcrius  annotata. 
In  primis  quidcm  idcm  Rcx  tam  pro  fe,  qtiam  pro  fuis  Suc- 
ftaSf».  cesforibus  Comiiibus  IloIlanJie,  recognovit  nobrs  ct  nostris  Suc- 
ccsforibus  Comilibus  Flandrie,  quod  id,  quod  habct  in  Infulis 
Zdaudie  intcr  Sdialdm  ct  Iledinczee,  tcnct  in  fcudum  a  nobis, 
et  recognovit  nobis  ct  nostris  Succesforibus  Comitibus  Flastdrie 
pro  fe  ct  fuis  Succcsforibus  Cmitibus  HoIUtndie  omnia  iura, 

quc 

(i)  Zelamfie]-  Infigncm  Ii.tncCliar-  „  prondf!ng  zyndc  van  dcczc  nieuwe 
tam,  quac  Stanim  Zeclandiac  Occiden*  „  Overccttkomtle ,  zo  volgt  noodzaa- 
ulis  istins  ac-i  cxplicat,  pro  Ipuria  et  „  kclyk,  dat  ook  tlcczc  vnlscli  cn  vcr- 
t  Flandris  fabricata,  exGbtht  Vir  D.  „  diclir  nioct  zvn.  Waariicid  kan  nkt 
ad  stokr  I).  II.  bl.  304.  ViJcamtis  „  nistcn  op  Logen  ".  At  fupra.p  J95. 
eins  verba:  Dc  Brfcvcn  v.ui  a.  1167.  probavi ,  Pactumanni  n£.  quod  V.D. 
„  cn  1240.  OXWBDBRsprbbke-  iivyo.  htc  loci  babct  tamquam  ottrc- 
,»  lijk  VAi.  scii,  cn  n<icli:ai)s  iku  <hrfr:hlijk  rj/rc.V,  i.  c.  ilnc  uila  con- 

tro- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  577 

qae  antecesfores  nostri  Comiies  FUtndrk  in  dictis  Infulis  habue-  \.  j2!?o. 

runt,  et  quecumque  continentur  in  formapacis,  que  olim  fa-h.^  u^ 

cta  fuit  inter  bone  memorie  phiuppvm  Comitem  Flandrie  et 

florentivm  Proavum  fuum,  Comitem  Hollandie,  quam  di- fupra  p. 

ctus  Dominus  Rex  approbavit  et  confirmavit  et  figilli  fui  muni- 

inine  roboravit ,  et  proraifit  fe  bona  fide  in  perpetuurn  fcrvatu- 

rum ,  pro  ut  in  litteris  fuis  fuper  hoc  alias  confectis  plcnius 

continetur,  quarum  tenor  talis  est; 

„  Ego  willelmvs,  Dei  gratia  in  Regem  Romanorm  Ek-fupra  p. 

532. 

ctus,  femper  Augustus  et  Comes  Hollandie,  etc.  

Datum  anno  Domini  millefirao  ducentefimo  quadragcfimo 

octavo ,  feria  fecunda  post  Bcati  Petri  ad  vincula 
Verum  quia  proptcr  quibusdam  articulis  inter  nos  et  dictum  iura  com- 

Regcm  questio  vcrtebatur,  fuper  illis  compofitum  est,  et  decla- munu' 

rati  funt  articuli  in  hunc  modum  : 

1.  Primus  articulus  crat  de  iactibus  maris;  dicebat  enim  idcm  iactusm*. 

Rex,  quod  dicti  iactus  maris  advenientes  infra  terrainos  fub-™' 

fcriptos  eius  erant  et  esfe  debebant.    Nos  vero  in  contra- 

rium 

troverfia  fictitium  acfuppofitum,  esfe  „  flaan  watze  begeerde,  gelijk  zij  hier 
fmc  ulIacoDtradictione^wi/iwtfw.  Quod  „  zdve  verliaalt;  wat  ging  liaar  dan 
fi gtmrinum  /ioc;  labuntur  omncs  argu-  over,  datze  zo  kort  daaroa  cischtc, 
mcntationcs  falfj  hoc  fuiidamcnto  fu-  „  dat  hy  Zccland  van  haar  ontvinge, 
jvrftructac.  Additur  porro:  „  Ilceft  „  en,  als  hy  zulks  met  vcraclitingc 
„  Koning  willem  haar  dcn  3.  Aug.  ,,  van  de  hand  hadt  gewcezen,  Zcc- 
„  1248.  cn  wederora  den  19.  Mci  ,,  land  met  gcwcld  en  verraad  mecnde 
„  1:50.  wcgcns  Zedand  allcs  tocgc-  „  tc  ovcrrompclcn ,  gclyk  wy  by  011- 
,     T.  II.  D  d  d  d  „  zen 


Digitized  by  Google 


578     C  O  D  E  X  DIFLOMATICVSF 

A.  wc.  riura  dicebamus  et  asferebamus,  quod  ad  nos,  tanquam  ad 
d^rp.Man.  ^  ^  g  ^  tCQetur  terra  m  fcudum  (  pertinere  debebant.  Su- 

per  hoc  articulo  volumus ,  recognoscimus ,  confitenrar  et  pro- 
teftamur,  quod  dicti  iactus  maris,  in  quibuscumque  rebu? 
provcnerint ,  debent  inter  nos  et  heredes  nostros  Comitts  Flan- 
drie,  ctdictum  Rcgcm  et  heredes  foos  Comises  Hollandie,  curn 
advenerint,  in  perpetuum  equaliter  dividi,  et  fic  m  perpe- 
tuum  dictus  Rex  pro  fe  et  fuis  heredibus  Comitibus  Hollandit 
promifit  fe  fervaturum ;  et  nos  pro  nobis  et  heredibus  nostris- 
Comitibus  Flandrie  proroitamus  nos  fervare. 
P^ririo.       2.  Secundus  articulus  dubitationis  fuit  de  precibtts,  Jtvc  preca- 
fiis,  feu  dottis  communibus  faciendis  ab  hominibus  dicte  terre, 
vel  fi  extranei  ibi  advenirent;  dicebat  idem  Rex,  quod  poterit 
fjbi  illa  fpecialitcr  retinerc ,  nobis  contrarium  asferentibus ,  et  di- 
centibus,  quod,  cum  omnia  [quej  de  terra  predicta  proveniunt, 
debent  esfe  communia,  predicta  vel  aliquod  predictorum  non 
poterat  fpecialiter  retincre ,  edamfi  ipfi  ea  fpccialiter  donaren- 
tur,  ficut  ncc  poteramus  ct  nos.   Super  hoc  fic  ordinatum  cstr 
quod  predicta  omnia  quecumque  provcniunt  ex  precariis ,  pre- 

cibus, 

zen  Dichter  III.  996.  cnz.  gclcc-  inOhnna;  qanfi  tria  contincret  grava- 
„  zen  hebbcn.  Maar  hier  ligt  dc  mina ,  1.  de  maris  iactibus ,  a.  de  ptti- 
,,  knoop.  cett  "  Iluiusmodi  arg-umen-  tionibus ,  3.  de  fuprema  iurisdktime.  — 
tatio  per  fe  cadit,  postquam  rus  ge-  „  Wilicm  bcwcerde,  inquit,  dat  dit 
rtac  clarius  iuiu  cxplicatae  in  kxcvrs.  „  Reeht  hem  alleen  toekwnm,  maar 
VII.  C.  iv.  Nihil  addo  de  iis,  quae  „  op  aanhoudcn  van  Marrrriet,  l>e- 
i»lem  Vir  Ampl.  dicii  de  contentis  hac  „  willigt  hy,  en  bcloovcu  zy  clkaw!c- 

„  rcn , 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  579 

<tb»s,  five  donis  cmmumbus,  five  excautiis,  tam  in  rebus  mo- a.  n<o. 
biubus,  quam  immobilibus,  inter  nos  et  heredes  nostros  Gj- i."!'IMaiL 
mitcs  Flandrie,  et  dictum  Regem  et  heredes  fuos  Comites  HoU 
landk ,  equaliter  dividentur,  etiamfi  aliqua  predicta  dona  com- 
tnunia  fpecialtter  donarentur,  et  fic  pro  nobis  et  nostris  Suc- 
ccsforibus  Conutibus  Flandrie  promittimus  nos"perpetuo  fer- 
vaturos. 

3.  Tcrcius  articulus  dubitationis  fuit  dt  tenendis  placitis  /wiurisdi- 

ctio 

terra  Zelandie,  de  equitandis  bannitis,  tk  iurisdictione  et  Utsticia 
txercendis.  Dicebat  enim  idcm  Rex,  quod  ipfe  tenebat  placi- 
ta,  equitabat  bannitos>  exercebat  iurisdictionem  et  iusticiara  in 
terra  Zelandie.  Nos  vero  dicebamus,  quod  hoc  non  poterat 
facere  fine  nobis  vel  Balliyo  nostro.  Super  hiis  ordinarum  cst  , 
*t  compofitum,  quod  ipfe  et  heredcs  fui,  Cemius  HoUandie, 
tenentur  audire  placita,  equttare  bannitos,  et  omnera  iurisdi- 
ctionem  et  iusticiam  exercere  in  terra  Zelandie  infra  terminos 
iuprafcriptos ,  nobiscum  vel  cum  heredibus  nostris,  Comitibus 
Flandrie,  vel  nostro  Ballivo,  nec  ipfe  fine  nobis  vel  nostro 
Bailliyo  potest  facere ,  nec  nos  fine  ipfis  illa  vel  aliqua  de  pra- 

dictis. 

ren,  dat  allcs  voortaan,  in  onder-  quc  id  fibi  asfcrere  conatur,  quum 
„  linge  gemccnfchap  enz.  **  Verum  reliqua  in  commune  posfidcnda  fnrcnt. 
quam  parum  accurate  et  minus  cx  vcro  tVilhelmus  autem  pro  fe  nilril  aftcrt 
haec  fint  propofita,  ipfac  literae  do-  quam  fimpliccm  afiirniationcm ;  contra 
ccnt.  wiLHELMVS  nequaquam  con-  Margareta  asferit,  id  ius  ad  fc  per- 
tendit,  dat  het  Recht  v.  c.  van  Strand-  tinere ,  tamquam  illam,  a  qua  ter- 
vonden  hem  alleen  tteJtwam*   Scd  uter-  ra  in  feudum  tenebatur. 

D  d  d  d  a 


Digitized  by  Google 


58o     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.ivo.  dietis.    Item  emendas  taxare  non  poterit,  nec  excauties  (jz") 

<'.!9.Maij.        „  _ 

n.il  ncc  foresfacta  remittere,  vel  de  ipfis  componere  fine  nobis  vel 
hercdibus  nostris  Comitibus  Flandriz  vel  Balliyo  nostro  y  nec  nos 
fme  ipfisr  fed  omnia,  quae  de  huiusmodi  vel  attis  quibuscum- 
que  proveniunt,  inter  nos  et  ipfos  et  heredes  fuos  Comitn 
Uollandie  equaliter  dividentur;  et  fic  ih  perpctuura  dictus  Rex 
pro  fe  et  fuis  heredibus  Comitibus  Hollandie  promifit  fe  fervatu^ 
rum,  et  nospro  nobis  et  beredibus  nostris  Comitibus  Flandrie 
promittimus  nos  fervare. 

Vriitom  4.  Itera  conquefcbamur ,  quod  idem  Rex  fecerat  ibt  aliquas 
villas  franchas,  am  facere  non  posfet,  quia  in  tota  terra  pro- 
dicta  non  debet  esfe  villa  jrancha ,  nifi  Middelbourg ,  que  ab  an* 
tiquo  fuit  francha.  Idem  autem  Rex  recognoscit,  confentit  et 
confitetur,  quod  ibi  non  potest  conftruere,  vel  edificare  villes 
franchas  nec  factis,  feu  edificatis  dare  franchifiam  five  Uberta- 
tem,  nec  etram  nos  vei  heredes  nostri  Comites  Flandrie  posfu». 
mus  hoc  faccre,  quia  bcne  rccognoscimus ,  quod  non  potest 
ibi  esfe  aliqua  francha  villa,  nifi  Middelbourg  C3)>  que  fran- 
chifiam  habuit  ab  antiquo ,  et  fi  aliqnibus  vrllis  vel  alicui  ville 
ipfe  Rexdedit  franchifiam  eam,  quantmn  in  ipfo  est,  penitus. 

•  ■  •  ■  ■ 

revo 

CO  Bxeauiret]  Xotetur  vox,  quae  preeilus  jtvt  donis  cmmunUus  five  ex- 
Jtequc  in  dv  cano.  neque  in  car-  cautiis  tam  in  rebus  mobiiibus  quaia 
ientier  Ginferih  his  liieris  OG>  immobilibus;  Iiic  vcro  tamqunm  fyno- 
«urric.   Sui  ia  lcrmo  e;at.  dtprecariis,  nymuui  accipi  viJctur  vocisforesfacJa^ 

CalL 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC VMENTORVM.  581 

revocabit;  ct  fimiliter  nos  revocabimus,  nec  permittet,  quodA.ta?& 
utantur  franchifia  fibi  data.  vutu^ 
5.  Cum  autem  dictus  Rex  nobis  deberet  fex  milia  librarum  soiutio 

redituusi. 

Flandren/is  monete,  et  quedam  arreragia,  eftimata  ad  valorem 
dccem  milium  librarum  eiusdem  monete ,  ficut  parate  eramus 
probare ,  ad  prcces  dicti  legati ,  et  ob  reverentiam  fedis  Apo- 
ftolicae  distulimus  et  fufpendimus  repetitionem  dictarum  fede- 
cim  milium  librarum.  Ita  quod  nec  nos  nec  hcrcdes  nostrd 
Comites  Flandrie  dictam  pecunie  fummam  poterimus  repetere  a 
dicto  Rege  vel  ab  heredibus  fuis  Comitibus  Hollandie,  nifi  ipfe 
•vel  heredes  fui  contra  istam  pacem  venirent. 

Si  vero,  quod  abfit,  dictus  Rex  vel  heredcs  fui  Comites 
Hollandit  venirent  contra  pacem  predictam,  poterimus  nos  vel 
heredes  nostri  Comites  Flandrie  ilfam  pecuniam  repetcre.  Et 
-dictus  Rex  profesfus  est,  et  profitetur;  quod  ipfe  vel  heredcs 
iui  Comites  Hollandie  tencntur  nobis  et  heredibus  nostris  Comi- 
tibus  Flandrie  reddere  dicta  fedecira  milia  Hbrarum  ct  fatisfat. 
«ere  integre  de  eisdem. 

Quia  vero  pacem  istam  cupimus  perpetuo  ct  inviolabiffter  sarction* 
obfeTvari,  volumus,  confentimus  et  a  dicto  Legato  petimus, 
fupponentes  nos  fue  iurisdictioni  et  potestati  ac  vcncrabilcm 

Pe- 

Gall.  Fourftitu.  Vtdcrint  alii,  num  (3)  Middtlburg}  Vid^  hac  de  re 
Buc  referri  posfint,  quac  coniicit  dv  exc.  VII.  p.  275.  fqq.  et  CoJ.  Di/f. 
cakg.  V.  Escufaticum  p.  230.  vel  p  402.  Pro  re rocavir  apud  mier.  r» 
Excaucia  p.  ao<j.  p^fui  fupra  1.  1.  rtrocabit. 

Dddd» 


Digitized  by  Google 


58*     CODEX    D  I  P  L  O  M  A  T  I  C  V  S 

A.  1250.  Petrura  Tornacenftum  et  Camerasenftum  Epifcoporum,  quibus  ipfe 
w.  11.  hoc  de  nostro  confenfu  coramifit,  ut,  fi  nos  vel  heredes  nostri 
Comtes  Flandrk  contra  pacem  istara  vel  aliquod  pacis  artkulum 
veniremus  et  requifite  in  Curia  nostra  Brugis  et  heredum  nos- 
trorum  Comitum  Flandrie,  nollemus  hoc  pro  ut  homines  nostri 
pares  Comitis  Hollandie  iudicarcnt  emcndare,  quod  dicti  Pre* 
Jati  vel  altcr  eorum,  fi  alter  non  fuperesfet,  vcl  esfet  legiti- 
mo  impcdimento  detentus,  terram  Flandrie  et  dicte  Zelandit 
posfent  fupponerc  Ecclefiastico  interdicto ,  fi  infra  quadragin- 
ta  dies,  post  monitionem  ipforum  vel  altcrius  eorura,  non 
duximus  eracndandum ,  ct  tenemur  nos  et  hexedes  nostri  con- 
ducere  Nuncium  vel  Nuncios,  qui  mittentur  pro  interdicto 
ponendo.  ( 

Infuper  renundavit  in  hiis  omnibus  dictus  Dominus  Rex  pro 
fe  et  fuis  Succesforibus  Ccmitibus  HoUandie  omni  iuri>  quod 
competit  ipfi  vel  posfet  competere,  Canonico  vel  Civih'  ap- 
peliationi  ad  quamcumque  Curiam,  omni  privilegio  obtento 
fcu  etiara  obtinendo.  Et  dicti  Prelati  habebunt  fimiliter  po- 
testatem ,  quod  fi  dictitf  Rex  vel  heredes  fui  Comites  Hollandie 
contra  predictam  pacem  vel  aliquod  predictorum  facerent  et 
rcquifiti  nollent  coram  nobis  ftare  iuri  vel  emendare,  quod 
factum  esfet  contra  pacem  per  iudicium  hominum  nostrorum 
farium  fuorum  in  Curia  nostra  Brugis,  posfent  terram  ipfius 
Hegis,  fcihcet  Ilollandiam  et  Zelandiam,  Eccleliastico  fuppo- 

ncrc 


Digitized  by  Google 


\ 


CHARTARUM  et  DOCVMENTORVM  583 

nere  interdicto  vel  alter  coruray  pro  ut  fuperius  est  expres- a.  » aso. 
fum,  fi  infra  quadraginta  dies  post  monitionem  ipforum  vel^iu3" 
alterius  eorum  non  duxcrint  emendandum,  quod  factum  esfet 
contra  pacem,  nec  relaxabitur  interdictura ,  donec  illud  fuerit 
emendatum,  et  renunciamus  in  hiis  omnibus  pro  nobis  et  nos- 
tris  heredibus  Comitibus  Flandrki  omni  iuri,  quod  competit 
nobis,  vel  posfet  competere ,  Canonico  \*el  Civili  appellationi 
ad  quamcumque  Curiam,  omni  privilegio  obtenta  feu  etium 
obtincndo.  Pacem  istam  fuperius  annotatam  et  cartas,  fuper 
hoc  factas  vel  concesfas  ab  ipfo  Rege  et  fuis  predecesforibus, 
promifit  idem  Rex  pro  fe  et  fuis  Succesforibus  Comitibm  HoU 
Uindk  bona  fide  in  perpetuum  et  inviolabilitcr  in  omnibus  et 
fingulis  fe  fervare,  renuncians  exprcsfe  onmi  iuri,  omni  car- 
ta,  ornni  privilegio  et  quocumque  dato  vel  dando,  quod  drcti 
Regi  vel  eius  heredibus  C&mitibus  HoUatidie  competit  vel  in  fu- 
turum  compctere  posfit  in  predicta  terra  ZelanJie  contra  pre- 
dicta  et  quodlibet  predictorum  jn  hac  pace  contentorum. 

Et  nos  firailiter  pro  nobis  et  hcredibus  nostris  Comitibus  Flan~ 
drie  promittimus  dictam  pacem  et  cartas  fuper  hoc  factas  bona 
fidc  in  perpetuum  ct  inviolabiliter  in  omnibus  et  fmgulis  nos 
fervare.  Renunciantes  expresfe  omni  iuri,  omni  carta,  omni- 
que  privilegio,  a  quocumque  dato  vel  dando,  quod  nobis  et 
nostris  heredibus  Comitibus  Flandrie  competit,  vel  in  futurum 
compctere  posfit  in  predicta  terra  Zelandia,  contra  predicta  ct 

quod- 


584     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  «50.  quodlibet  predictorum ,  in  hac  pace  contcntorum ;  et  ipfam  pa- 
djjj^  cem  et  cartas  fupra  dictas  tenere  fideliter  et  non  contravenire » 
dc  fpeciali  mandato  ipfius  Regis ,  tactis  Sacrofanctis  Euangeliis 
in  animam  ipfius  Regis,  ipfo  prefente,  Magister  Arnulphug 
Protonotarius  fuus  iuravit  inviolabiliter  et  in  perpetuum  obfer- 
vare.  Et  fimiliter  ipfara  paccm  et  cartas  fuprafcriptas  tenere  fi- 
delitcr  et  non  contravenire  de  fpeciali  mandato  nostro,  tactis 
Sacrofanctis  Euangcliis,  in  animam  nostram,  nobis  prefenti- 
bus ,  Magister  Adam  Tontere  Canonicus  Sonegienfis  iuravit  in- 
violabilitcr  et  in  perpcttium  obfervare,  et  petivimus  pacem  is- 
tam  a  Domino  legato  predicto  confirmari ,  Domino  Pape  fup- 
plicamus,  quod  eam  confirmare  dignetur.  Supradicta  omnia  et 
fingula,  tam  nostro  Sacramento,  quam  ipfius  Regis  firmata,  te- 
nebuntur  firmare  hcredcs  vel  Succesfores  ipjius  Regis  Comites 
Hollandie  nobis  et  heredibus  vei  Succesforibus  nostris  Comti- 
hus  Flandrie,  cura  omnibus  hominibus  fuis,  quos  nos  etpre- 
dicti  heredes  nostri  habere  vohierimus  proprio  iuramento  et 
innovare  iuramentum  de  pace  tcnenda  et  fervanda,  quotiens 
nos  et  prcdicti  heredes  nostri  Comites  Flandrie  voluerimus  inno- 
vationcm  prcdictc  pacis  et  harum  conventionum  habere. 

Si  vero  idem  Rex  vel  Succesfores  ipfius  Comites  Itollandie 
non  posfent,  raodo  vel  quando  vellemus  innovationem  iura- 
mcnti  habere,  adducere  omnes,  quos  nos  et  dicti  heredes  nos- 
tri  nominaremus,  nos  vel  predicti  heredes  nostri  Nuncium  nos- 

trum 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  585 
trum  mittemus  fub  conductu  predicti  Regis  vel  heredum  et  fuc-  a.  ia5a, 

d  19  MsiL 

cesforum  fuorura  Comilum  Hollatitie*  ut  iuramentum  faciant,N.  u. 


prefentc  misfo  Nuncio  nostro ,  qubd  in  prefentia  nostra  pre- 
dictorum  heredum  vel  fuccesforura  nostrorum  debercnt  faccre. 

Vt  autem  hec  omnia  et  quecumque  etiam  in  carta  dicti  Do- 
mini  Rcgis,  ncc  non  in  litteris  predecesforum  fuorum  conti- 
nentur,  inconcusfa  in  perpetuum  maneant  et  confiftant ,  hanc 
prefentem  paginam  figilli  nostri  auctoritatc  corroborando  mu- 
nivimus,  ettestes,  qui  iaterfuerunt,  fubfcribi  fecimus.  Sunt 
autem  hec  eorum  nomina , 

Venerabiles  Patres,  Dominus  P.  Albanenfis  Epifcopus,  Apo- 
ftolice  fedis  legatus.    *  . 

Nicolaus  Cameracenfis  et  P.  .  Cathalonenfis  Epifcopi. 

Nobiles  viri  Iohannes.  de  Avesnes ,  Guido  Advocatus 
Attrebateafis  ,  et  Iohannes  de  Dampetra ,  dilecti  filii 
nostri. 

Abbas  de  Ekmunda. 

Abbas  Sancti  Trudonis. 

Arnoldus  de  Diest. 

Gifelbertus  de  Ameftelia. 

Henricus  BufFels. 

Hugo  de  Cralinghen. 

Henricus  de  Streina.  •  LSirim. 


.  T.U. 


E  c  ee 


Digitized  by  Google 


I 


58(5    C  0  D  E  X  DIPLOMATICVS 

/.  «so-        R.  de  Gavera. 

d.19  MaiU 

n.  11.  Arnulphus  de  Cyfonio. 

▼.i.a/arf'       Araulphus  de  Maritnia. 

Iohannes  de  Ghiftell. 

Willelmus  de  Mandeghem  Castellanus-  Gandenfis. 
h.  Btytta.       Th. .  de  Benera. 

Gerardus  de  Rodes. 
Euftachius  de  Rodio. 
Henricus  de  Hufalifia. 

Baldricus  de  Rofin,  et  Baldivinus  de  Baliolo ,  milites,  ec 
alii  quam  plures. 

Actum  Bruxelle  anno  Domini  millefimo  ducentefimo  quin*- 
quagefimo,  feria  quinta  post  Pentecosten. 

N.  CLXXL 

a.  iaso.  henricvs  Dux  Lotharing.  et  Brabantiae  fideiusiorera  fe  con- 

d.ij>.Maii.    ftjtuit  pacjs  et  concordiae  inter  margaretam  Com. 
n<  11  if  *  , 

Flandr.  et  wilhelm  vm  Regem  Roman.  initae,  ex 

arbitrio  Legati  fedis  Apostolicae ;  et  opera  fe  latu- 

rum  promittit  ei ,  qui  pacis  federe  non  ftaret. 

A.  1250.  d.  ip.Maii.  > 
Jti  Excurs.  VIL  p.  308. 

|Bi  Origiwll.  k  AtcWtI»  Cbcim  K«Um.  ntulni.) 

H  enricvs  Dux  Lotharingit  et  Brabantie,  omnibus  ad 
quos  prefentes  Littere  pervenerint  falutem  .  cum  inter  virura 

illu- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  587 
illullrem  W.  . .  .  Dei  gratia  Regem  Romanoruin  femper  augu-  a.  «5«. 

_  /.  d.ip.Maii, 

ftumet  florenti  vil  fratrem  eius  exunaparte,  et  nobilem N.m. 
Dominam  marcaretam  fiandrie  et  haynonie  Omitisfam  ex 
tltera ,  pro  terra  Zclandie  ac  iuribus  et  aliis  que  ibidem  utra- 
que  partium  fe  habere  dicebat  quedam  discordia  mota  esfet , 

tandem  mediante  venerabile  Patre  P  Dei  gratia  albanen- 

fe  Epifcopo  apoftolice  fedis  legato  facta  est  pax  et  concordia 
fuper  hiis  inter  partes  prout*in  earum  Litteris  continetur.  Nos 
autem  ad  prcces  et  inilantiam  dicti  Regis  ficut  attendimus  pa- 
cem  ipfam  obfervare  volentis  proraittimus  bona  fide  quod  fi  ipfe 
Rex  vel  florentivs  frater  eius  aut  fuccesfor  eorum  paci 
predicte  per  fe  vel  per  alios  contrairent,  nos  contra  ipfos  et 
adiutores  eorum  auxilium  ferremus  et  confilium  dicte  Domine 
Comitisfe  et  fuis  donec  id  esfet  ab  eis  plenius  emendatum  •  fi- 
militer  dicte  Domine  Comiusfe  precibus  inclinati,  idem  pro- 
mixtimus  dicto  Regi  quod  fi  ipfa  Domina  Comitisfa  contra  pa- 
cem  prelibatam  veniret,  nos  contra  ipfara  et  fuos  eidem  Domi- 
no  Regi  et  fuis  confilio  et  auxilio  faveremus. 

Datum  Bruxelk  anno  Domini  millefimo  ducentefimo  quin- 
quagefimo ,  feria  quinta  post  diem  pentecostis. 

•  •  • 

Collationne'  a  rOriginal  en  Parchemin 

fcelld  du  fcel  dudit  Henri  en  cire 
.    jaunatre,  oii  U  est  reprefente*  a  Che- 
E  c  e  e  a  val  9 


Digitized  by  Google 


r 


588     CODEX  DIPLOMATICVS 

4 

A.  „5o.  val,  tenant  un  oifeau  de  la  main 

H,  111,  -    gauche  et  Ies  rennes  de  la  roain 

droite,  avec  une  infcription  caffde 
*  en  pluficurs  cndroits,  e*tant  dans  la 
Tour  des  Chartes  de  la  Chambre  des 
Comptes  du  Roy  [ut  iupra  p.  461.]  a 
Lille  le  1 1.  May  1776. 

G0DEFR0Y. 

N.    CLXXII.  •' 

■ 

a.  «50.  w  1  l  n  e  l  m  v  s  Rex  Rom.  Comes  Hollandiae ,  declarat ,  nifi  Pactum 
n!9!^3"'     inter  ipfum  cum  fratre  florentio,  ct  margaretam 
Comitisfam  Flandriae  obfervct,  fuper  iuribus  aliisque 
dubiis,  quae  uterque  in  terraZclandiac  fibi  vindica- 
bat , plcnam  esle  HENRicoDuci Brabantiae 
facqltatera  adiuvandi  margaretam.. 

A.  1250.  d.  19.  Maii. 
Jd  Excurs.  VIL  p.  308. 

(Ptsei  Dom.  o.  1.  •itnii,  Secretir  Academ.  Lkerar,  BruxellU.    K  hrrnr  etUm  !n  quo» 
cUm  "K£l'itT$  4m  >  tli»  itt  Cbdrtrn  it  U  (tamirt  dtt  Ctmfitt  a  Briuciiel,  B.  foL 


w 


illelmvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex  femper  augustus. 
Vniverfis  Imperii  Fidelibus  prefentes  littcras  infpecturis  fuam 
graciara  et  omne  bbnum.  Noverit  univerfitas  vestra,  quod 
cuniinter  Noset  diiectum  fratrem  nostrum  florencivm  ex 

una 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  58* 

una  parte  et  nobilem  mulierem  M.  Comitisfam  Flandrie  et  Han-  a.  »5». 
nonie  ex  altera,  fuper  iuribus  et  aliis  que  utraque  pars  nostrum  n!9^!*11, 
in  terra  Zelandie  ad  fe  pertincre  dicebat  mediante  venerabili 
Patre  Domino  Albanenfis  Epifcopo  apoftolice  fedis  legato, 
Pax  fit  reformata  inter  Nos,  prout  in  Litteris  inde  confcctis 
continctur  ct  fuper  dicte  Pacis  reformatione  et  confervatione 
Vir  Nobilis  henricvs  Dux  Lotharingie  et  Brabantie  ad  pe- 
titionera  nostram  Litteras  fuas  dcderit  quod  fi  contra  dictam 
Pacem  Nos,  quod  abfit,  venire  contingeret  dicte  Comitisfe 
contra  Nos  confilio  et  auxilio  adhercret,  quibus  Litteris  confen- 
fum  nostrum  et  asfenfum  prebemus  beniyolum  prefentium  tesumo- 
nio  littcrarum  datum  Bruxelle  xvj  (  1 }  Kalend.  Iunii  indictio- 
ne  octava  anno  Domini  millcfimo  ducentcfimo  quinquagefimo. 

( 1 )  Forcc  te?.  xiv.,  qua  nttionc  quta  mcntio  hlc  fit  de  literis  iam  cottr 
concurrct  cum  iplb  Pacto  ptaeccdentc ,  fectis:  quarc  non  ad  d.  17.  fcd  ad  d. 
die  19.  Maii  Miito ,  idque  propterca  19.  Maii  Chartam  collocavi. 


N.    C  L  X  X  1 1 1 
Lettrcs  de  gvillavmeII.  Comte  d'HoIIandc  au  Pape  in-a.  125». 

d.ig.v\ 
N.  v. 


nocentIV.  par  lesquelles  il  le  pric  dc  confir- 


mcr  la  paix,  qu'il  avoit  faite  avec  mar- 
guerite  Comtcsfc  de  Flandre. 

A.  1250.  d.  19.  Maii. 
/ld  Excurs,  VII.  p.  309. 

!n  Indke  qnotUm  HS.  Criirt«n>m,  qme  «dfetvintur  in  ArqhM»  Infulenfibu»  ) 

E  e  e  e  3  N-  CLXXIV: 


Digitized 


590     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CLXXIV. 
A. «50.  wilhelm  vs  Rex  Rom.  proinittit  dare  fideiusfores  H. Electum 
N  vi.        Leodicnfem,  henricvm  Ducem  Lothar.,  aliosque 
pro  obfervanda  pace ,  quam  fecit  cum  mar- 
gareta  Comitisia  Flandriae. 

A.  1250.  d.  19.  Maii. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  aao,  308. 

(E«  •  t  !  T.  »11».  Prob   Qtmsl.  C.m.  Fitndr.  Ittt.  L  p.  14J.    Vntie  Mlllll  D. !.  bl  l  Si . 

fcd  biU  «4  a.  Ilf*  <L  ij.  UtiL) 

w  illelmvs  Dei  gratia  Rom.  Rex,  femper  Augustus, 
univerfis  etc  Cum  nos  Pacem,  quamfecimus  cura  nobili  Domi- 
na  Margareta,  Flandriae  et  Hannoniae  Comitisfa,  firmiter  et 
fideliter  obfervare  velimus,  tenore  praefentium  fcire  facimus 
tmiverfos,  quod  nos,  ut  ad  obfervantiam  pads  ipfius  fortius 
ailringamur,  procurare  et  facere  tenemur,  quod  carisfimi  con- 
fanguinei  nostri:  H.  Leodieniis  Electus,  henricvs  Dux 
Lotharingiae  et  Brabantiae,  otho  Comes  Gcldrenfis ,  [Theo- 
dericus]  Comes  Clevenfis,  per  fuas  patentes  litteras  fe  ad  id 
obligent,  et  bonj  fide  promittant  dictae  Comitisfae,  etc. 

Actum  Bruxellae ,  annoDomini  m.  cc.  quinquagefimo ,  quarto 
decimo  Kal.  Iunii  Ind.  viii.  Regni  nostri  anno  VI.  [I.  II.].  (i) 

CO  V.  D.  mieris  vredivm  d.  19.  Maii.  a.  1250.  fcribi  debcret, 
fecuttis  malc  interpunxit  anno  —  quin-  ut  fupra  p  574.  Error  fluxit  ex  vitio- 
quage/tmo  quarto  ,  decimo  Kal.  quura  fa  Rcgni  nota  VI.  pro  II. 
KIF.  KaL  Iuh.  Indict.  VIII.  i.  e. 

N.  CLXXV. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  .591 


CLXXV. 


wilhelmvs  Rex  Rom.  promittit  majigaretae  Comi-  A 
tisfae  Flandr.,  fe  ipfius  filium  gvidonem  in  homa-  N 


X;  rater  hvgo  miferatione  divina  tituli  fancte  Sabirie  Presbi* 

i 

ter  Cardinalis  Apoftolice  fedis  Jegatus.  Vniverfis  Christi  fide- 
libus  prefentes  Litteras  Infpecturis  falutem  in  Domino.  Vni- 
verfitati  vestre  notum  facimus  guod  nos  Litteras  Illuitris  Domi- 
ni  willelmi  Dei  gratia  Regis  Romanorum  femper  Augusti 
non  cancellatas  non  abolitas  nec  in  aliqua  fui  parte  viciatas  fi- 
gillo  fuo  figillatas  Vidimus  in  hec  verba : 

willelmvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex  et  femper  augus- 
tus  univeriis  Christi  fidelibus  gratiam  fuam  et  omne  bonum; 
noveritis  quod  fi  nobilis  Domina  margareta  fiandrie  et 
hannonie  Comitisfa  voluerit  quod  nos  recipiemus  in  hominem 
filium  fuum  Comitem  flandrie  pro  hiis  que  tenet  ab  Imperio; 


(i)  Eumdem  in  modum  pqjtca  mar c aretak  promifit  Rex  mcHAfc- 
©vt  d.  27.  luu.  a.  iafio.  ubi  vide. 


gium  recepturura  pro  terris,  quas  tenet  ab 
Imperio,  quando  ipfa  voluerit  ( 1 ). 

A.  1250.  d.  19.  Maii. 
Ai  Excurs.  VII.  p.  310. 


(Ex  Origio.  VldJmmj  ia  Archirii  C*m«rae  R«tion.  InfulcM.) 


nos 


S9>    CODEX    D  I  P  L  O  M  A  T  I  G  V  S> 

A.  T2so.  nos  ipfum  recipiemus  gratanter  fine  aliquo  contradictionis  ob- 

d.19  Maii. .  .....  .  r  .  . 

N.  vii.  iectu.    In  cuius  rei  tcsnmomum  et  munmien  prefentes  Litteras 
-  fieri  feciraus  figillo  noscro  figillatas.  Datum  Druxclk  XII II.  Ka- 
lendarum  Iunii  Indicuone  VIII.  anno  Domini  millefimo  ducen- 
tefimo  quinquagcfimo. 

In  cuius  InfpeCtionis  testimonium  prefentcs  Litteras  figillo 
nostro  fecimus  figiHari.  Datum  apud  Orcics  1 1.  Nonas  Iunii 
Pontificatus  Domini  InnoceAtii  Pape  1 1 1 1.  anno  nono. 


Collationnd  tu  Vidimus  Original  en 
Parchemin,  repofant  cn  laChambre 
des  Comptes  du  Roy  a  Lille,  par 
nous  Ecuier  Seigneur  de  Maillart 
confeiller  du  Roy  directeur  et  Gar- 
de  des  Chartes  de  Ia  ditte  Charabre 
des  Comptes  a  Lille  le  28.  Iuillet 

1777- 

GODEFROY. 


-  ■  ft      **  , 


N.  CLXXVL 


Digitized  by  Google 


CHARTARVMet  DOCVMENTORVM. 

C  L  X  X  V  I.  • 

»      .   .    .  •  •   

(FOLPHARDVg  NICOLAI  filiuS,  ittnior  ,  WOLPHARDVS,  et  A.  1150. 

hknricvs  de  Everdingen,.Milltes ,  aegidiVs  de  *»mJ» 
Koudekerke,  Armigerj  Zeelandiae  nobiles ,  fa*  i 
vent  margaretae  Com.  Flandr.  con- 
tra  wilhilmvm  Com.  Holl.  (i) 

A.  1350.  d.  lA.  Iun. 

Ad  Excurt.  VII.  p.  308.  fqq. 

,  tr-Hob.  IH]MljUI  Defcript.  ZceL  MS.  f.  t*.  (118  )) 

(i)  Non  dedit.  V.  Doctus  ipfas  litcras  ,  hoc  niodo  excitasfc  contcntus  : 
I ,  Onder  dc  Charters  tc  Vilvoorden  berustcndc  is  cen  Bricf  van  dca  14.  Iun. 
„  a.  1350.  meidendc  de  Edclcn  van  Zccl. ,  dcwelkc  toenmacl  dc  partie  van  den 
„  Gravc  van  Vlacndercn  Iiiclden  tegen  dcn  Graevc  van  Hollant,  en  mct  nacme 
t,  fVolphaert  Claes  fone  den  Ionge ,  Welphaert  ea  Hendrik  van  Everdingen  Rid~ 

deren  ,  en  Qiffis  van  Coudekerke  Knaepe  ".  Latent  bae  fortasfe  literae 
«iamnunc  in  Archivis  Infulcns. ,  qiao  Tabulas  ct  Archiva ,  Vilvordac.  olia» 
adtervata,  raaxima  ex  partedclata  fuisfe,  c.\  pluribus  mihi  conftat  argiimcuusi 

N.    CLXXVII.  ' 

Papa  innocentivsIV.  confirmat  Pacem  inter  m a r-    a- "s3-, 
*  n      r.    .  d.  14.  lul 

garetam  Com.  Flandr. ,  et  wilhel- 

mvm  Com.  Holl.  initam. 

A.  1250.  d,  14.  Iul. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  203,  309. 

(hventaire  de»  Ticres.  eunt  1  Lillc  n.  ti. ) 

XL/ettres  de  Vidimus  par  gautier  et  iacques  Evcsques 
de  Tournay  et  Arras  en  Iuillet  1351.  de  la  Bulle,  avec  lesLet- 
.  T.  II.  Ffff  tres 


Digitized  by  Google 


I 


594     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  1150.  tres  y  inferees  an  .....  .  Pape  innocentIV.,  confir- 

d''14* luL mant  1'accord  arrestd  entre  marguerite  Comtesfe  de  Flan- 
dre,  et  guillaume  Comte  de  Hollande,  eleu  Empereur,  tou- 
chant  la  maniance  du  pays  de  Zclande,  pretendue  relevcr  du 
Comti  de  Flandre  et  autres  difFerens  (  1 ). 


A  Lyon  le  2«.  dcs  Ides  de  Iuillet, 
Tan  8.  du  Pontificat  du  Pape  In- 
nocent  IV.  ce  qui  revient  au 
14.  Iuillet  1250. 

(1)  Mcmoratur  in  MS.  Dtfcript.  „  Zeedriften,  Beden ,  Subventien ,  en 

Zeeland.  Viri  Nob.  grijpsk.er.kk  „  andere  diergelyken  mccr  voor  de 

bLia8.  „cen  Brief  *tm  bcvestiging  „  hclft,  d.  xm.  Kal.  lun.  1250.  " 

,,  der  Vrede ,  in  een  Bulle  van  Paus  Quae  confirmatio  nifi  fpectet  ad  Paccm 

„  Innocentius,  in  welke  gtfpecificeerd  priorem,  d.  9.  August.  initam;  error 

„  worden  alle  de  Rechten  ,  dic  de  in  calculo  esfe  dcbet,  quia  a.  1250.  d. 

„  Graven  van  Vlaandcren  hadden  op  20.  Maii  confirmari  a  Papa  non  pote- 

Zeeland  tusfchen  de  Sehelde  cn  Hey-  rantPacta  pridie  inita.   At  dic  14.  luL 

„  demee,  als  namelyk  van  IJomage,  ut  fupra  habetur ,  ficri  potuit. 


N.  CLXXVIH. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  59^ 

CL  XX  VI  I  L" " • 

ottho,  Comes  Oelrenfts,  fideiusforem  fe  declarat  pacis  et  a.  1*50.  ' 
concordiae  inter  m  argareta  m  Com.  FlMr.,  et  Wl/  li.3tN°T* 
helmvm  Regem  Roman.  Com.Holl.  initae,  eo- 
dem  modo  quo  fupra  henricvsDux  Bra- 
bant.  die  19.  Maii  a.  1450.  p.  586. 

A.  1250.  d.  30.N0V.  • 

Ad  Excurs.  FIL  p.  309. 

(  t«  OrigloaU,  la  Archlvb  Camcne  Ritlon.  lafolcarl 

o  ttho  Cotnes  gelrenfis  univerfis  prefentes  Litteras  infpe- 
cturis  falutem.    Noverit  univerfitas  vestra  quod  cum  fuper 

questione  inter  ferenisfimum  Dominum  W  Regem  Ro- 

manorum  illuftrem  et  florkntivm  germanum  ipfius  ex  una 
parte  et  nobilem  matronam  M. .  .<  fiondrie  et  haynonie  Comitisfam 
ex  altera  fuborta  fuper  iuribus  et  aliis  que  utraque  pars  ad  fe 
pertinere  dicebat  in  terra  Zelandie  mediante  venerabile  patre 
Domino  P. . .  albanenfe  Epifcopo  apoftolice  fedis  legato  pax 
fit  reformata  inter  eos  prout  in  eorum  Litteris  exinde  con%t%- 
plenius  continetur  nos  ad  petitionem  dictl  Domini  Rcgistfua» 
per  dicte  pacis  confervatione  prefentes  Litteras  nostfas  damus 
promittentes  no«  prefentium  testimonio  Litteraram  fl  dittam 
pacemalteram  dictarum  partium  infringere  contingeret  vet  ve- 

*  f  f  f »  nire 


Digitized  by  Google 


5o5     C  0'D  El   DIPLOMATIC  VS  " 

A.  tis°-  nire  contra  eam  fervanti  pacenv  contra  infringcntem  auxilium  e» 
d3o.Nov  con^ jimn  preftitur0s»;  Datum  .apud  montes  in  haynonia  in  die 
:    beati  andre^anno  ^omini      f  c;(qujnquagefiniQ, 

Collationne*  al  1'OriginaI  en  Parchemir* 
faelle  du  fc.el  en  partie  rompu  dudit 

Othon  pareil  a  celui  reprefente  dans 

.•  (>    r  •  ... 

vredius  planche  34.  etant  dans  la 
Tour  des  Charter  de  la  Chambre  des- 
r  Comptes  du  Roy  [ut  fiipra  P.  461.]  a 

.  Iillele  12.  May  i77<5. 

•  '  !  f3"'!itJ  :  ■     •    '         Q  o  0  e  F  \  0  ts 

•  ■•>-•« 

N.  CjVXXJX. 

•      .     /1  ;    .......  1  .     . .      ,         .  .  .  •  • 

a.  1-50.   •  H.  Siecfus  Leodienfis  earademfideiusfionem  praeftat,  quam  1 

rf.3o.N0v.  _ 

N.U.  fupra  ottho  Comes  Gelrenfis..  - 

A.  iiso.  d.  30.  Nov. 

.      ,  •  (I*  OrigJwH  »  AicM-L  C.mwe  K.iwn.  IafuUn*) 

/1  Dei  gratia  Ekctus  Leodienfts  univerfis  piefentcs  Litte- 
ras  infpecturis  fahrtem.    Noverit  univerfitas  vestra  quod  cumr 

fuper  quostione  inter  feremsfimum  Dominum  W.  .  Regem 

Romanorum  illuilrem  et  f  lorintivm  germanum  ipfius  ex 

una 


H 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  eT  DOCVMENTOR  VM.  597 

una  parte  et  nobilem  matronam  M.  * . .  .  flondrie  et  haynonie  a.  W9. 
Comithfam  ex  altera  fuborta  fuper  iuribus  ec  aliis  que  utraque  n?  x't  °r* 
pars  ad  fe  pertinere  dicebat,  in  terra  Zelandie,  rhediante  ve- 

nerabife  patre  Domino  P  albanenfe  Epifcopo  apoftoli- 

ce  fedis  legato  pax  fit  reformata  inter  eos  prout  in  eorum  Lit- 
teris  exinde  confectis  plenius  continetur.  nos  ad  petitionem 
dicti  Domini  Regis  fuper  dicte  pacis  confervatione  prefente^ 
Utteras  nostras  damus  proraktenres  nos  prefentium  testimonio 
Litterarum  fi  dictam  pacem  alteram  dictarum  partium  infringe- 
re  contingeret  vel  venire  contra  eam  fervanti  pacem  contra  in- 
Jfringentem  auxilium  et  confiJium  preftituros.  Detum  apud 
tfontes  in  hayyotw  in  die  beati  andree  apoftoli  anno  Domini 
miljcfimo  ducentefimo  quinquagefimo* 

•   •  •    hJlib  0-,'  ^.1  'S.'ir\?. jmv.       •T.)  •*  :n:m  :h 

i.    •  ••  ;  ;  "  Ji      ;  :r.i;p  fcbm^  sk  njn v H ;  -.••'*--•     ,  vu.? 
.  .    ,  .  .   Collationne  a  fOriginal  en  Parchemin 

fceild  du  fcel  dudit  Hcnri  en  circ 

verte,  etant  dans  la  Tour  des  Char- 

tes  de  la  Chambre  des  Comptcs  du 

Roy  [mfupra  p.  461.]  a  Lillc  le  12.. 

May  1776. 

...        •  1 

GODEFRO  Y. 


*  0 


-  * 

ifj  i  ■ 


f  rrr  3  N.  CLXXX. 


598     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.    C  L  X  X  X. 

A.  uyi.    wilhelmvs  Rex  Rom.  Comes  Holl.  mandat  fratri  flo- 
d.i«.j».       k snt  10  vel  fialivo  Zeelandiae,  ut  terram  Abbatisfae 

Rijnsburgenfis  in  Oostcapelle  defendat. 

A.  1 2  5 1 .  d.  1 6.  Ian. 

M  Excurt.  Vll.  p. 

(E«  orig^.li  in  Archin.  Rijwfcnrg.) 

w  illms  (i)  dei  gratia  Rotnan  Rex  femper  augustus  Kari»- 
fimo  fratri  fuo  florentio  uel  baliuo Selandie pro  tempore con- 
ftituto  gratiam  fuam  et  omne  bonum  •  Tenore  prefentium  uo- 
bis  fignificamus  /  quod  Dilccte  amite  nostre  -  A  •  (  2  )  abbatisfe 
in  Rimburg  aggerandi  nouam  terrara  fuam  apud  Ostcapelle  ad 
eius  beneplacita  uoluntatis  liberam  concedimus  facultatem  •  Vn- 

• 

de  uobis  fub  optentu  gracie  nostre  diftricte  precipiendo  man- 
damus/  quatinus  abbatisfam  in  gracia  quam  ei  feciraus  contra 
quoslibet  defendatis/  fi  uero  aliquis  per  fepedictam  abbatisfam 
ex  eo  grauamcn  uel  dampnum  fe  asferat  pertulisfe  /  vos  eum 
nostro  confpectuj  citetis/  qualiter  inde  dampnum  fustineat 
oftenfurum  .  et  nos  ipfi  faciemus  iusticie  complementum» 

Datura 

O)  Dcfcripfcrat  antea  hanc  Char-  xnntim  1251.  d.  6.  Maii  rcferri  debet; 
tara  p.  scrivrrivs,  cuius  ex  fcri-  Ad  quem  dicm  dnbo  infra. 
ptis  dedit  MiERisD.LW.a61.E0-  (2)  /ida  Abbat.  vm.  filia  WilheJ- 
dem  fpcctare  videtur  altera  huius  Fio-  mi  I.  Com.  HoII.  quae  obiit  a.  1257. 
rtntii  Charta  d.  7.  Maii.  a.  1250.  ibid.  Recte  igitur  Amita»  Memoraturet  fu- 
p.  257.  fed  quae  procul  dubio  ad  hunc  pra  p.  507. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  509 


Datum  apud  Middelburg  anno  Domini  m.  cc.  quinquage-  k.  ia$t.  , 

fimo  primo  xvij.  Kal.  februarij  Indictione  ix.  *  d ,6  Un' 

*  »  * 

Appendct  ex  vitta  pergaraena  Sigillum  cx  albo,  dimidia  parte  lacerum, 
Regem  repracfentans  in  throno  fedentem;  leguntur  tantum  literae : 
•  •   •   W  I  L   •  •  • 
Sine  averfa  parte. 

1  1  * 

N.  CLXXXI. 
Sententia  wilhelmi  Regis  Rom.  in  Comitiis  Imperii  a.m3. 

d.  3.  rebr. 

lata  fuper  natura  Feudorum,  quae  Abbas  Middel- 
burg.  in  Zeelandia  fuis  dederat  vafaliis. 

A.  iflff.  (!)      3-Febr.  ' 

.  •    I  r  -    ' .  •.  ..*.»! 

^  Excurs.  VII.  p.  299. 
(E*  i.uom.  ct  »«*uni«t.i  tfyl  m.  ■.■.i.  CWr*.      x.  M,  1,7.  „•  •.uj») 

W  illem  by  der  genaden  Gods,  der  Roemercn  Koninck, 
ende  altoes  meerdere,  alle  de  ghetrouwen  des  Rijcx  van  Roe- 
me,  die  defe  jeghenwoordighe  letteren  fullen  fien,  fijne  gra- 
tie  endealgoet;  ghefet  voor  ons  onfe  verkoorene  ghetrouwe 
Nicolaes,  Abt  van  Middelburck,  eefchede  te  vermane  van 


ons 

CO  Miiftw  ,hanc  pofuit  ad  a.  dioburgi.  Wilhelmum  autem  itf.  Ian. 
1450.  fed  minus  recte.  Norta  enim  In~  1351.  ibidem  adfuisfc,  docet  Charta, 
dicti*  annura  pofctt  Febr.  1251.  Data  quae  hlc  proxime  antecedit.  An  vcro 
praeterea  est  Charta  d.  3.  Febr.  Me-  aano  praeced.,  non  liquet.  Autogra- 

pham 


<5oo     CODEX    DIPLOMATICVS  : 

4.  ii^.  ons  in  ghcmecne  vonnesfc ,  of  leengoet  enighes  verleents 
*  3'}cbr,mans  van  iierc  kcrkc  van  Middelburch,  die  ftorve,  zonder 
manhooft,  wittacluighe  arfname,  ter  kerckcn,  daer  men  dat 
leengoet  of  hclt,  wcderkeren  foude,  of  dat  hct  des  doedcn 
naeften  foude  toebehoien.  Dies  vraechden  wij  vontnes  van 
den  grootcn  Hceren,  cndc  ghetrouwen  desRijcx,  endc  van 
den  vcrlcendcn  mannen  dcr  Kercken  voornocmt,  wat  daer  af  't 
beste  recht  warc.  Die  des  vonmcy  verraaent  waren ,  die  utent 
alfoo :  dat  dat  leengoet  met  vullen  rechte  der  kercken  tocbeho- 
ren  foude,  ende  dies  volghden  zij  ghemeenlijck  alle;  het  en 
ware  dat  faecfee,  dattfce  befitter  des  leengoets  bij  voorwoorden, 
mct  confente  das  Abts,  hem  fclven  fctte  enen  nakomelinck 
des  goets  voorfeit.  Sint  meer  danne  dat  het  behoet  zy  in  den 
rechte,  datfoo  wie  dietecncn  maelc  mcdeiien  eene  faecke,  die 
en  moghen  daar  na  die  faecke  niet  wedcrfegghen.  flieromme, 
op  dat  tus/chen  die  bclcende  mannen  dcr  Kercken  van  MxdAaU 
burcft,  of  anders  Kercke,  van  dcfen  faeckcn  gheen  twifel  en 
moghe  wasfen,  foo  hebben  wy  met  Konincklijker  moghent- 

-    -  ;     .         \  heyt 

phani  hanc  Chartam  hnbuisfe  ct  legisfc  „  dyn  cn  Pauls  van  Brigdammc  ('t 

V.  Nob.  gk/tpskerke  Dzfcrlpt.  „  VVapen  wijst dat  deze  waercn  van 

Ztel.  MS.  mihi  patct  cx  defcriptionc  „  't  gcflagtc  van  Dorsfelcn  in  de  bran- 

nonnullonim  Sigillorum  p.  99.  [215.]  „  cbe  van  dc  Hccren  van  Brigdamme) 
ubi  fic;  „  Een  brief  vao  Coning  U"ii-      Boudyn  van  Zryburg,  co  Pietcr 

lcm  gegcvcn  tcMiddclb.  dcn  3a.  dag  „  Buudyns  Zonc  van  Duvebnd,  Lccu-^ 

,,  binnen  Zillc  a.  1350.  dcwclke  uok  „  manneu  dei  Kerke  va»  Middelburg ". 
„  zegckn  Dirk  vau  Bredcrodc,  BoiW         . :  .'. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC VMENTORVM.  tfoi 


heyt  dit  vontnes(a),  want  het  gherecht  es,  ende  van  hera  alle  a 
gbevolghct,  geconfirmeert ,  ende  wifcnt,  eeuwelicke  durcnde. 
Ontbiedende  by  der  ontindenesfen  onfer  gratien ,  ende  beve- 
lende  fterckeliken  eencn  ycgelicken,  by  der  behoudtnesfen 
fynsgoedts,  dat  niemant  cn  moete  zyn,  die  dit  vontnes  (re- 
denliken  ghegheven)  moete  moghen  of  mocte  fullcn,  mct 
eenighe  fynen-  kranken*  -of  hem  wedergaen  met  eeniger 
fchalckheden  of  vermetelheiden  wederftane.  Waert  dan  hem 
dies  yemandt  vermate,  die  fulle  hem  hebben  bckent  in  te 
loopene  die  onwaerdicheid  des  levenden  rechters ,  ende  fwa- 
re  moynesfe  onfer  Konincklike  Hoocheit.  Op  dat  defe  ver- 
noemde  faken  vast  ende  gheftade  moghen  blyven ,  zoo_  heb- 
bcn  wy  defe  jeghenwoordighe  letteren  doen  befchry ven ,  en 
metten  zeghele  onze  klare  heerlijckheit  doen  bevestighcn.  Oir- 
konden  zyn  die  willem  van  Brederoeden ,  ogier  willem 
van  Herckt  diederic  van  Brederoedeti ,  Ridderen,  diede- 
ric  van  Teylirigen,  ende  Meefter  daniel,  onfe  ghetrouwc. 

en 

*  fort.  f}»»in ,  hociie  fjmn.         *  V.  1.  krnif*. 

(a)  Fbntttts]    Ihcc   Imperii  fcn-  2°.  Vafallos  Nicofai  Abbatis  fuisfc 

tcntia  originem  traxit  ex  ineditis  Char-  multos  huius  tcrrac  Nobiles,  quorura 

tis  fupra  p.  566.  ct  p.  569.  dc  con-  nomina  hic  liabcntur 

tcntione  intcr  Abbatem  ct  Simotiem  de  30.  Feuda  buius  Abbatiae  adluic  fuis- 

Zubburg;  quae  binc  luccm  accipiunt.  fe  Masculina ,  attamcn  dc  iis  ortam 

Multa  autem  cx  hoc  wilhelmi  pro-  iam  tunc  esfe  quaeftionem ,  quac  ab 

cesfu  iuridico  doccmur.    l°.  Ius  Impc-  Impcrio  fecundum  feudum'  mascuhtm 

rii  in  terram  Zeelaudicam  et  Abbatem  fuit  terminata.  Cf.  quae  dixi  p.  606.  (2} 

&.edioburgeufem.  ad  Charum  d.  13.  Maii  a.  1:52. 

T.  II.  G  g  g  g 


6o2     CODEX  DIPLOMATICVS 

• 

/.  «:?.  en  Leenraannen  der  Kercke  van  MidJelburch,  bovdin  ende 
4  J'Fcbr'poEWLS  van  Brigdamme,  bovdin  van  Subburch ,  ende  pie- 
t  e  r  Boudins  zotie  van  Duvelandt ,  ende  vele  ander  lieden.  Dit 
was  ghedaen  in  Middelburch,  in'tjaer  ona  Heercn  1250.  dis 
derdendaeghs  binnen  Zille  (3),  »n  dcv  neghender  Indictie. 

(3)  Zille]  Sic  oTm  vernacule  men-  maand  notiorcs  hodie  funt  voces.  Vid. 

fis  Februariuj  Bdg.i  vocabatur.  Ignota  ibid.  Qcfeice  «item  dajam  fuisu)  Char- 

vox  est  V.  D.  haltavs  Calettd.  taro ,  non  opinor.  Credeic  id  vetat  di« 

Med.  aevi  p.  2.  SperkeJ-  ct  Sprokkel-  ctio  rccentior. 

N.    C  L  X  X  X  1 1. 

A.  T2jt.    florentivs,  frater  wiliielmi  Regis  Rom.  et  Com. 
Holl.  confirmat  arbitrium,  de  Litore  terrae  novaft 
ad  Oostcapellam  in  JValacria  initum  ( i  > 

A.  1251.  d.  6.  Maii. 

■Ad" Cod.  Diplom.  p.  507. 

(I«  OrigimH  ia  ArcW».  Rljiubnrg,) 

loren *  frater  illuftris  regis  Romanorum  vniuerfis  quibus 
prefentia  videre  contigerit  falutein*  Cum  mota  fit  qucftio 
inter  -A«  abbotisfam  dc  Rinsburg  nostram  amitam  ex  parte 
vna  •  et  quosdara  nostros  Homines  ex  altera  •  coram  venerabili 

fra- 

(1)  Initum]  Spcctat  haec  Crrarti ,  bui  d.  16.  lan.  IS51.  p.  598  Belgicnm 
quae  elegans  Arbitrii  exonplum  exlii-  cius  vertionem  duntaxat,  ac  viti.-fc, 
bet,  ad  fuperiurem  iilam,  tjuam  udii-  dcdit  uiir.  D.l.  bl.  357.  a.  1250, 


F. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC VMENTORVM.  6*03 

/ratre  nostro  rege  rman  multotiens  •  et  coram  nobis  fuper  Lit-  a.  n$t. 
ioris  terre  noue  iuxta  Htstcapple  iacentis  pofitione-  Coramd'6Maii 
nobis  ad  iiltirnura  pars  utraque-jn  symonem  fllium  wil- 
lelmi  de  vlisftnghe  -jn  thomam  filium  willen-  de  Host- 
coppk'  hvconem  filium  hellics  >de  Gapinghe  •  et  in  ni- 
cholavm  fllium  ians  de  ecclefia  alardi  (2)  quatuor  arbi- 
tros  fub  pena  viginti  librarum  Flandr.  parti  tenenti  arbitrium  a 
porte  refiliente  ab  arbitrio  foluendarum  compromilerunt.  Qui 
fic  fuat  arbitrati  •  qood  predicta  «A-abbatisfli  cum  horainibus 
ex  parte  occidentali  fui  terram  habenrJbus  Iitus  fuum  fupra  ve- 
tus  occidentale  fundabunt  •  et  istorura  quelibet  terre  menfura 
que  Teutonice  Ghemet  dicitur  fuam  Littoris  habebit  Longitudi- 
ncm  cum  equaU  proportionalitate  raenfure  illorum  hominum 
ex  parte  orientis  terram  habentium  •  et  fic  fi  in  longitudine  Lit- 
toris  predicta  -  A-  et  illi  homines  occidentalem  terram  habentes  • 
defecerint  •  Litus  illud  vetus  quod  reedificantdebebit*  cum  fua  inMS.*. 
Longitudme  excedere  •  qubusque  ipfbrum  terre  .menfura  •  cum^* 
«lioram  orientalium  terre  menfura  fuerit  Longitudinis  Littoris 
proportionalis-   Et  extenfio  Littoris  ultra  terram  predicte  •  A« 
et  illorura  hominum  •  adequabitur  littorj  hominum  orienta- 
lium-   Et  fic  hoc  Littore  communiter  reparato  •  cuilibet  lici- 
rum  est  fecurare  terram  fuam  cura  Liedikc*   Vt  hoc  certum 

fit, 

(a)  AUrdi]  AKo  normne  fupra  p.  autcm  hle  multa  NobUiura  Zcdandiae 
507.  vocatur  AJarukerkt.    Notcntur  nomina. 

Gg  g  g  3 


Digitized  by  Google 


604    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  Tssi-  fit,  hanc  Litteram  nostro  figillo  roborauimus.    Datum  anno 

i.  6-  Maii.  o       o  o 

domini.  m.  cc-  l-  primo  •  fabbato  post  inuentionem  fancte 
Crucis  «  

•  •  • 

Pcriit  Sigillum»  • 

N.  CLXXXIII. 

a.  t25t.    henricvs  Dominus  de  Breda  promittit  folvere  Domino 
fuo  henrico  Duci  Brabantiae  nongcntas  libras 
Lovanienfes  pro  bonis  feudalibus  a  patre 
et  fratre  fuo  ad  fe  devolutis. 

A.  1251.  d.  28.  lun. 

Ad  Cod.  Dipl.  p.  343.  not.  Q 1 ). 

(Cop:e  tWe  d'un  Refcitre  repof»nt  en  h  Cbambrt  de§  Comptct  de  S.  M.  en  Br»b»nt .  »r»nc 
peur  titre  :  hic  imtiftuU  iivtrf*  ilt»ji.  tri*.  Dnc.  T^X  tt  lmf.  CtaMM  inuiju< 
 dc  1*  Letm  B.  fol.  j*.  r».  \ 

E 

zo  henricvs  Dominus  de  Breda  notum  facio  univerfis 

prcfcntcs  Litteras  infpccturis,  quod  debeo  Domino  meo  hen- 

rico  Duci  Brabantiae  nongentas  Libras  Lovan  monetae  tri- 

bus  terminis  perfolvendas  primas  trecentas  Libras  in  nativitate 

beati  Ioannis  Baptistae  nupcr  preterito  quod  fuit  anno  Domi- 
000 

ni  m.  cc  l  j.  Item  trecentas  Libras  in  nativitate  beati  Ioan~ 
nis  Baptiste  p-o.ximo  futuro  quod  erat  anno  Domini  millo 

o  o 

cc.  lij.  ab  illo  festo  nativ  bcati  loannis  Baptiste  in  revo- 


Digitized  by  Google 


t 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  605 

lutione  anni  in  dicta  nativitate  beati  Ioannis  Baptiste,  trecen-  a.  1251. 
tas  libras  Lovanien  perfolvam  quod  erit  Domini  m.  cc.  liij. 
quibus  folutis  fum  dcliberatus  erga  dictum  Ducem  Dominum 
meum  de  dictis  nongentis  libris  Lovan  quas  fibi  promiferam 
pro  adeptione  bonorum  meorum  a  patre  et  fratre  meo ,  et  fimi- 
liter  nepote  meo  ad  me  devolutorum.  In  cuius  rei  testimo- 
nium  prefentes  Litteras  figillo  meo  duxi  roborandas ,  datum  an- 
no  Domini  millefimo  Ducentefimo  quinquagefimo  primo  .  in 
vigilia  beatorum  apoftolorum  Petri  et  Pauli. 

|  CLXXXIV. 
hentr rcvs  filius  Maritte  pro  fe  ac  fratre  baldvino  re-A.  1252. 

d.i3.Maii. 

nunciat  feudis ,  eaque  per  ejfestucationem  refignat  ni- 
colao  Abbati  Medioburg.  eo  quod  fecundumius  e( 
confuetudittem  patriae  obferyatam  et  approba- 
tam-,  ad  eura  esfent  devoluta,  baldvi- 
no  fine  liberis  masculis  dcfuncto. 

- 

A.  1252.  d.  i3.Maii. 
Ad  Cod\  Dipl.  a\  ai.  Dec.  a.  1247.  /.521. 

{Zw  Anriquo  Chirtulario  AbbitUc  Mediob.  fol.  XTO.  Tk  In  Axchlvi»  C»mer.  Rtt.  ZceT.  L<* 
cu]o  116-117.) 


V 


niuerfis  prefentes  literas  infpecturis  Magisier  bernar- 
d  vs  prcpofitus  fancte  Marie  in  Brugis,  G.Decamts  Christiani* 

Gggg3  tatis 


Digitized  by  Google 


<5o6     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  J952.  tatis  et  fr ater  gerardvs  Magister  hospitalis  fancti  Iohannis  in 
Al3-Mai u  firugis  falutcrn  in  Domino.  Sicut  tempus  inflrabile  labendo 
deiluit,  ita  cum  lapfu  temporis  temporales  defluunt  actiones, 
ex  quibus  in  posterum  nascj  folet  materia  iurgiorum  nifj  litte- 
rarum  raemorie  commendcntur.  Nofcant  igicur  tam  prefentes 
quam  futurj  quod  henricvs  filius  marine  in  nostra  pre- 
fentia  conftitutus,  recdgnouit  fe  legittime  vendidisfe  nicho- 
l  a  o  Abbati  Beatae  Mariae  in  Middelborch  et  eius  Ecclefie  Pre- 
monftrat.  ordinis  Traiecten  Dyoc  omne  ius  quod  habebat  v*- 
que  nunc  in  decima  que  iacebat  in  Parrochia  et  Ojf.cio  de  Mei- 
lofskerke,  quam  a  dicto  Abbate  tenebat  in  feodum  vtdicebat, 
pro  ducentis  fexaginta  quinque  libris  Turonen.  De  <mibus 
denarijs  recognouit  dictus  H.  a  dicto  Abbate  fibj  fuisfe  plenarie 
fatisfactum ,  cuius  decime  et  prouentuum  eiusdem  cum  Domi- 
nio  et  pertinentijs  ipfius  ad  opus  dicti  Abbatis  et  Ecclefie  fuae 
coram  pavlo  et  pavlo  de  Brigdam  feodatis  Ecclefie  predictc. 
et  coram  wittone  dicto  lieve,  ct  etiam  coram  pluribus 
alijs  parrochianis  de  IVestcapla  legittimam  refignationem  werpi- 
tionem  ct  effestucationem  ■  rccognouit  fe  fpontaneum  et  de  mera 
voluntatc  fecisfe.    Quas  follempnitatcs  coram  nobis  fponta- 

ncus 

(i)  OV/7/]  Notate  formulam  Re-  (a)  Liberis  mascu/is~]  Nulla  Char- 
minciationis  ,  iam  hoc  aevo  adhiberi  ta  clarius  probat,  medio  feculoxiii0. 
folitam,  cuiusmodi  etiam  occurrit  fu-  adhoc  iuris  et  confuetut/inis  Zee/andiae 
pra  p.  5S2.  ct  faepius  ia  fqq.  fuisfc,  ut  feuda  tautum  esfent  mascu/a. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  607 

aeus  mnouauit,  renuncians  omni  iurj  tam  Canonico  quam  ri-A.  1252. 
lrfb*(0  °<uod  fioi  hactenus  competere  potuit,  vel  compete-d'13  ^ 
re  posfet  in  decima  memorata,  Promifit  etiara  fide  et  iuramen- 
to  corporaliter  preftitis  dictus  henricvs  quod  in  dicta  deci- 
ma  vel  eius  pertinentijs  vcl  appendicijs  nullum  ius  per  fe  vel 
per  alium  aliquatenus  reclamabit,  aut  faciet  reclamarj  Nec  di- 
ctum  Abbatem  vel  aliquem  nomine  dicte  Eeclefie  per  fe  vel 
per  auurn  molestabit  vel  molestarj  ratione  dicte  decimae  procu- 
rabit,  Infuper  promifit  dictus  iienricvs.  quod  in  decima  il- 
la  quam  tenebat  baldewinvs  frater  eiusdem  iam  dcfun- 
ctus  in  feodum  a  dicto  Abbatc  que  iacct  in  eodem  loco  et 
in  eodem  Officio  cum  decima  fupradicta,  quam  recognouit  fi- 
militer  ad  ipfum  Abbatera  et  eius  Ecclefiam  feamdum  ius  tt 
confuetudinem  patrit  o{>feruatara  et  approbatara ,  vt  asfcrit  idem 
H,  eo  quod  idcm  Balis.  fine  liberis  masculis  (2)  decesfit,  es- 
fe  legittime  dcuolutam  nullum  ius  de  cetero  rcclamabit.  Irao 
eandem  Decimam  cum  illa  quam  vendidit  dicto  Abbati  ct  cius 
Ecclefie  contra  heredes  fuos  bona  fidc  garandizare  promifit, 
orani  iuris  auxilio  et  omni  cxccptioni  fi  qua  fibi  compctcre  pos- 
fet  firapliciter  renunciando,  Si  vero  dictum  henricvm  in 

ali- 

Vm!e  Abbates  h.  t.  illud  tantoperc  ur-  vindicias  anno  fuperiore  egerat  R« 
gtbant,  qtiia  paull.uttn  confuetudo  in  wi  lhklm  vs  p.  599.  Cf.  p.  521.  ad 
courrariutn  invakrcebat,  ut  nctnpc  feu-  a.  1247.  d.  21.  Dcc.  ct  Chartas  a. 
da  jnasculis  hatid  fupcrftitibna  etiain  in  1358.  d.  10.  Dcc. 
fiiUtt  devolvi  posfcut.   Cuius  causfac 


6o8     C  O  D  E  X    DIPLOMATTCVS  • 

a  isjt.  aliquo  predictonim  articulorura  obuiare  contigerit,  et  que  fn- 
perius  promisfa  funt,  in  partc  vel  in  toto  non  obferuare ,  con- 
cesfit  quod  Dccanus  Christianitatis  Brugen,  quicumque  fit  ille 
qui  prefit,  ipfum  posfit  ad  obferuationem  dictorum  omnium 
et  fingulorum  per  cenfuram  Ecclefiasxicam  cohcrcere,  cuius 
iurisdictioni  dictus  fe  fubiecit.  In  cuius  rei  testimonium 
prcfentes  litteras  figillorum  nostrorum  munimine  ad  petitionem 

e  o 

partium  duximus  roborandas.  Datum  anno  Domini  m.  cc. 
quinquagefimo  fecundo,  menfe  Maio,  feria  fecunda  ante  Vi- 
giliam  Pentecostes  (  3  ). 

(3)  Petttecostes]    Singularis  admo-  Brevius  enim  duisfet  fer.  II;  ante 
drnn  hacc  Data  est,  qoain  velim  obfcr-  Pentecosttn. 
vcnt  Antiquitatis  mcdii  aevi  ftudioG. 

N.    C  L  X  X  X  V. 

a.  «54-  wilhelmvs  Rex  Rom.  et  Comes  Holl.  concedit  Ahhatiat 
Middelburg.  facultatem  pascendi  animalia  maiora  et  mino- 
ra  in  fuis  Dunis  five  locis  arenofis  litori  proximis. 

A.  1252.  d.  8.  lun. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  29*. 

(fx  Aniiqro  ChirtuUrio  Abbatitc  Mcdiob.  fol.  BXVUk  »*.    I»  ArchivU  Cimcm  Ratioo. 
Zeel.  Loculo  1 16  - 1 17. ) 

w 

illelmvs  Dei  gracia  Romanorum  Rex  et  femper  Au- 
-  gustus,  vniuerfis  prefentes  literas  infpecturis  graciam  fuam  et 

omne 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  609 
omne  bonum.   Nouerint  vniuerfi ,  quod  pro  remedio  aniraa-  a.  115». 

-  *     -  d.  8.  lua. 

rum  patris  nostrj  et  matns,  nec  non  et  predecesforum  nostro- 
rum  et  pro  Remisfione  peccatorum  nostrorum,  concesfimus 
EccUfie  Beate  Marie  in  Middelburgh  omnia  animalia  fua  propria 
maiora  et  minora  pascendi  et  enutriendi  in  dunis  nostris  liberam 

* 

facultatem ,  firmiter  jnnibendo ,  ne  is ,  quem  dunis  preesfe  (  1 ) 
contingat,  aut  quilibet  alius  contra  hanc  nostram  concesfionem 
dictam  Ecclefiam  aliquo  modo  molestare  prefumat.  In  cuiui 
Rei  testimonium  prefentem  paginam  figilli  nostrj  patrocinio 
duximus  roborandam. 

o  00 

Datum  anno  Domini  m.  cc.  l.  fecundo,  fexto  Idus  Iunij, 
Indictione  decima.  . 

■ 

( 1 )  Dunis  preesfe  ]  Duo  hinc  do-  colles  quos  vocant  arenofos.  2°.  his 
ccmur:  i°.  Principes  Holl.  iu  Zeclan-  Dunis  habuisfe  Praefectos,  quos  Abba- 
dia  fucs  habuisfe  Dunos ,  i.  c.  loca  feu  ti  iniuriara  infcrre  vetant. 

CLXXXVI. 

wilhelm  vs  Rex  Rom.  et  Comes  Holl.  Abbatiam  S.  Bernar-  A.  jw. 
di  ad  Scaldem  immunem  declarat  a  tributo ,  quod  Schot 
vocatur,  ratione  pracdiorum  in  Zuidbevelandia. 

A.  1252.  d.  11.  Iun. 

Ad  Excurs.  Vll.  p.  app. 

(E*  Otl|inali  cum  Stftillo  U  Mon«fterio  S.  Victori!  AntTerpite.) 

AVills  dei  gratia  Rom  Rex  femper  aug.    Vniuerfis  facri 
Imperij  fidelibus  prefentes  litteras  infpecturis  gratiatn  fuam  et 
t.  11.  H  h  h  h  omne. 

■ 

« 


Digitized  by  Google 


610     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  n$2.  ouine  baniim.   Meritis  facre  religionis  inducimur  ut  perfonas 

4.  u.lun. 

religiofas  et  loca  benigni  fauoris  graria  iugiter  profequentes ' 
eorum  pctitionibus  interdum  fauorabiliter  annuamus.  Hinc 
qst  quod  nos  dilectionem  in  Christo ~  -  Abbatis  et  Conuen- 
tus  Monallerij  fancti  Bernardi/  Ciftercienfis  ordinis  •  diocefis 
Cameracenfis  precibus  inclinati '  eis  auctoritate  prefentium  in- 
dulgemus  .  ut  de  fexaginta  menfuris  terre  in  parrochia  de  Score 
\nSutbeuelandia  aliquas  exactioms  uel  tollias  foluere  quod  uul- 
gariter  Schot  uocatur  nullatenus  teneatur.  Siquis  autem  ipfos 
contra  hanc  nostram  gratiam  impedire  feu  molestarc  prefumpfe- 
riC  A  grauem  Celfitudinis  nostre  offesfam/  fe  nouerit  incurfu- 
rum*  Datum  Antwtrpie  «iij  •  Id.  Iunij.  Indictione  deeima. 
^nno  domini  u  c°c  I  fecundo:  — 


Appendet  ex  fiiis  Stfricis  Sigilhim  wilhilmi  ia  Tlirono  regio  fcdentis 
iutegnun,  fed  perigraphe  periit. 


N.  CLXXXVII. 

* 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  zt  DOCVMENTORVM.  Sii 
N.  CLXXXVIL 
wilhiluvs  RexRom.  et  Comes  Holl.  promittit  Traie-  a.  1*5*. 

d.  17.  Iun. 

ctenfibus,  fubditos  Hollandiae  et  Zeeian- 


diae  ipfis  reftituturo*  bona. 
A.  1152.  d.  17.  Iun. 
Ai  Excurt.  Vll.  p.  399. 

(Iit.utiKniii  CUrtrt.  D.  I.      »«•  CdUt.  cua  Origiwtf  I»  AtchivU  Trki# 
Traicct.  L*de  A.  j.  I.) 


w 


ilhelmvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex   


Datum  Traiecti  ( 1 )  anno  domini  '«r.  cc.  L  fecundo. 
xv.  Kal.  Iulij.  Indictione  x.  f~ i 

•  "  '  *  •       ;  -  -  V.L 

(1)  TraUcti~\  Male  mieris7>*-  in  fuam  redpit  proteaionem  ,  ;'. 
uctenjt.  In  reliquis  egregie  cum  ^»-  Iunii  a.  1152.  ibid.  p.  267.  quam  iti- 
ttgrapho  congruit.  Addc  et  alteram  dem  cum  Autographo  in  Archivia 
wilhelmi  Chartam,  qua Traiecten-  Vrbis  conferre  mihi  datum  est;  unde 
fes  per  Hollandiam  atque  Zeelandiam  haec  emendanda. 

•  .'•                  •        -  •'    •  •' 

m  1  e  r  1  s.    Origin. 

col.  a.  r.  5.  libertatc 


u  9.    qua                 ,  quam 

r.  10.  hinc  '  liabent 

r.  12.  rcbus  '  rebus  fuis 

r.  1 3.  ac  et      A  fl*t* 

<o\.  b.  r.  7.  ipforum  eorum 

r.  8.  concesfionem  ac  protectionera  tt 

r.  10.  ccls.  ceis.  nostre 

r.  12.  xiv.  —  x  xiiij.  —  decima. 

t.  13.  quinquag.  fecundo.  l°.  fccundo:  — 


H  h  h  h  a  N.  CLXXXVIII. 


Digitized  by  Google 


6i2     CODEX  DIPLOMATICVS 


N.    C  L  X  X  X  V  1 1 1. 

A.  1152-  Narratio  Controverfiae  inter  margaretae  Com.  Flandriae 
liberos ,  ex  dophci  matrimonio  procrcatos ,  propterea  quod 
liberi  ex  prioribus  nuptiis  cum  jjociiardo  initis ,  a 
reliquis  fratribus  tamquam   fpurii  confiderati , 
feudis   fuis  prohibebantur.    Imprimis  de 
ioanne  davksnio,  Comitum  Han- 
non.  et  Hollandiae  Satore. 

A.  1252.  d.  26.  Iun. 
Ad  Excurs.  VIL  /.392. 


D 


(u«.       tBlJ*  »**«»■   Mtfil>r}»i»t    «m   1  Cr*rfjtk*f    Ua    Zrtltid.  MS.  Cip.  Ih 
f.  Ji-Jj-  lO) 


e  Graeven  van  deefe  famillie  van  Henegoumn  quartilleer- 
den  hun  wapen ;  voerende  in  't  eerfte  en  vierde  den  Zvm- 


i    '  1' 


(1)  Spectant  haec  ad  Chartas  fqq.  tiva  flili  fimplicitate ,  fed  etiam  afide, 

d.  it.Iul.  a.  1252.  ad  quem  diem  re-  qua  Vir  D.  ufus  est  in  recenfcndis, 

ferre haec debuisfcro  in  exc  vrs.  VII.  quas  oculis  ipfc  ufurpavit,  Cbanis  ac 

p.  392.  deceptus  fcribendi  vitio  p.  tfar.  monumentis  Authenticis.   Docet  fimul 

ubi  pro  V.  Id.  fcribiiur  6.  Ka!.  Iul.  ortum  et  progrcsfum  bcllorum ,  pro- 

Kunquam  autcm  edita  cst  docta  haec  ptereain  Zeelandia  exortorum :  quac  cx- 

et  clegans  Zeelandiae  Defcriptio  Viri  plicavi  exc  vrs.  VII.  Ingens  autem 

Nob.  lAC.  van  crjjpskerkk,  cst  Chartarum  copia ,  quae  ad has  nup- 

digna  tamen  quae  edatur.   Commenda-  tias  fpectant,  quarum  nonnullas  hlc 

tur  etiam  hacc  dc  Margetetac  Comi-  perfaturamexcitabo.  Habentur  nimirutn: 

tislac  Flandricac  gcmhiis  nuptiis,  libe-  i°.  a.  1214.   Litcrae  Ferrandi  Co- 

ris  ex  iis  procreatis ,  et  controverliis  mitis  et  Ioannae  uxoris ,  ut  Itarent  te- 

wdc  «xonis ,  uarratio,  uon  modo  a  na-  ftiuionio  fcx  militum  furcriure  Bochar- 

di 


Digitized  by  Google 


.     CHARTARVM  et  DOCVMENTQRVM.  <5i3 

ten  Leeuw  op  een  goud  veld,  zijnde  toens  Henegouwen,  enA.  1252. 
in  't  tweede  en  derde  den  Roden  Leeuw  op  een  goud  veid , d' a6* iu" 
zijnde  Holland,  't  geene  fy  deden,  naer  den  gebruyken  van 
die  en  volgg.  Eeuwen,  alfoo  hy  uit  den  hoofde  van  zijn  vrouw 
Moeder,  ALijTvan  Holland,  de  landen  van  Holland,  Zeeland 
tn  Friesland  bekomen  hadde. 

Alvorens  hier  af  te  gaan  ftaet  te  noteeren ,  dat  zijn  groot- 
vader  H'.  bouchart  de  Avennes  voerde"t  wapen  van  Aven- 
nes,  bande  Sor  et  de  geules  a  fix  pieces:  maar  dat  Boucharts  zoo- 
ne  ian  yan  Avennes  ifteGraev  van  Henegouwen  zijns  vaders 
wapen  verlaetende ,  gevoert  heeft  zijn  moeders  wapen,  te 
weten  Vrouw  margarita  Gravitme  van  Waanderen,  van 
dewelke  hy  'tQraevfchap  Henegouwen  bekomen  hadde. 

Uit  dien  hoofde,  dat  deefe  ian  XAyennes  ift*  Graev  van 
Henegouwen  in  diefcmilie,  van  zijn  Moeder  margareta 

Cra- 

JK  de  Avesnes  in  Comitatifeus  Flandriae  una,  et  Wilhelmi^  Guidonis,  lohannis 
et  Hannon.  ratione  uxoris,  in  mar-  et  hhannae  ab  altcra  parte ,  de  disfnliis 
ten.  Ihes.  Anecd.  T.  I.  p.  842.        ob  fuccesfionem ,  apud  1.  eibn.  Cod. 

A.  12 15.  Jnnocentius  III.  loannae  I.  Cent.  Dipl.  P.  I.  p.#ao.  dv  mont 
Com.  Flandriae  querimoniis  incitatus  Corps  Dipl.  T.  f.  p.  189.  lvni* 
Bochardum  excomtnunicat.    Vid.  not.  Cod.  Germ.  Dipl.  T.  11.  p.  1939. 
m  1  r  a  e  1  Opp.  Dipl.  T.  L  p.  205.  A.  1246.  M.  Iulio.  Compromiffnm 

A.  1243.  M.  Mart.  Literac  Frede-  altcium  Guiliclmi ,  Guidonis  ct  lohnn- 
rici  Irop.  II.  fuper  natalibus  Ioannh  et  nis —  de  disfidiis  ob  fuccesfionem. 
Ralduini  de  Avesnes,  ib.  marten.  Vid.  fupra  p.  498. 
T.  I.  p.  1021,  A.  1246.   M.  Octobr.  Margarcta 

A.  1:45.  M.  Ian.  Compromisfum  Com.  confentit  in  Coroproniisfum ,  in 
Ioannis  de  Avcsnes  et  Ba/duitti,  ab  lvnio  T.  II.  p.  1943*. 

Hli  hh  3  A.  1246. 


Digitized  by  Google 


ftOt  .  C  0  D  £  Z   I>  l  P  I  D  M  A  T  I  C  V  S  ) 


A.  1152.  Gravinne  van  Vlutnitrtn  eh  Iienegouwen ,  alleene  Htmgouwtu 
t6' Iun'  geerft  heeft  ,  en  niet  't  principaelfte ,  te  weten  't  Graev- 
fchap  van  Vlaendtren,  daerhy  nogtans  haer  oudfte  zoon  was; 
zoo  hebbcn  fommige  autheuren  geloofd  en  gefchreeven,  dat 
hy  een  Bastaerd  geweest  zy,  en  onder  dezelve  pontus  heu- 
terus  Dtlphenfis  en  cornelus  martin  Zttlandus,  die 
't  immers  beiacrat  hadde  deefc  faeke  nader  te  onderfoefcen. 
Ter  eeren  dan  van  de  Gravtn  van  IMland  en  Zeeland  uit  de  fa- 
milic  van  avennes  cn  n e n r. g  o d  w f. n  houde  my  verobli- 

gcert 

,/    .       •  •  ,"„'..         .7  s  •  .' 

A.  1246.  M.  Octobr.  UH-ulmus  citis  P.;p.i  committit  Epifc.  CataL  ct  Abbati 

ftlius  dat  Margaretae  matri  Hteras  de  S.  Sepulcri  Caroer.  ut  inquirant  in  na- 

fervando   Laudo  five  arbitrio  Regis  tales  hannis  et  Baiduini  Aveun. ,  apud 

Franriae,  i.vnig  ib.  T.  II.  >p.  1959.  miraevm  Opp.  Dipl.  T.  I.  p.  205. 

A.  1246.  M.  Oct.    Jillhelmus  fiiius  A.  1249.  A.  27.  Apr.  JFiihelmus  Rex 

ratum  liabct  Laudum  Rcgis  Frano  dc  adiadicat  fratri  laanni  de  Aveswis  Co- 

divifionc  Comitatuum  Flandriae  ct  Ilan-  mitatum  Namurcenfem ,  fupra  p.  553. 

noniae,  lvnig  p.  19.58.  A.  1349.  d.  27.  Apr.  Mandat  idem 

A.  1246.  d<  25.  Oct.  Imtocentius  IV.  Hlliielmtts  nobilibus  ct  fubditis  Comi- 

Papa  approbat  raatrimonium  inrcr  Io-  tatus  Namuro,  ut  lohannetn  Dominua 

hannem  de  Avcsncs  ct  Altidam  foro-  rccipiant,  fupra  p.  557. 

rcm  Comitis  llollandiae,  fupra  p.  5: 5.  A.  1249.  d.  26.  Nov.  Petrus  Epifc. 

m  A.  1247.  MrOct.  llcnrtcus  Electus  ct  llttgo  Abbas  dcclarant,  Ioannem  et 

Lcod.  mandatllannonicnfibus,  ut/c^»-  Brldttinum  Avcnn.  ex  Bochardo  natos 

nem  de  Avcsnes  ut  Dominum  funm  rc-  csfc  Icgitimos ,  ib.  miraei  1.  L  p. 

cipiant,  marten.  I.  p.  1032.  ao^. 

A.  1248.  M.  Ian.  loannis  de  Avcs-  A.  1251.  d.  17.  ApriL   Papa  /»«#- 

ncs  cx  Laudo  Regis  Franciac  rcnun-  centius  ratam  habet  fupra  dictam  fen- 

ciat  omni  iuri  in  terras  Zedandicas ,  tentiam ,  de  Ioanne  et  Balduino  cx  1«- 

etc.  fupra  p.  503.  fq.  gitimo  toro  creatis,  maktin.  T.  I. 

A,  J248.  d.«9.  Dcc.  Innocentitts  IV-  p.  1048. 

A.  1252. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  615 
gcert  't  contrarie,  en  te  faeme  de  waerheid  van  deefe  geheele  A.  1159: 

d.  26.1ui 

faeke  kortelink  aen  te  wyfen. 

Vroiiw  marcareta  ran  Vlaendcren ,  tweede  dogter  van 

1 

iaudewijn  Graye vatt  VUmhrtn  en Henegoumn ,  en  Roomsch 
Koning  (2)  is,  na  de.dood  van  haer  zuster  ianne  Grayitt- 
ne  van  Vlaenderen  en  Henegoumn  geftorven  a.  1244.  gewor- 
den  Gravinhe  van  gemelde  Landen.  Edoch  foo  wierde  fy 
weg  gevoerd  in  haer  jonge  jaren,  en  leeven  van  haer  Zusterr 
door  bouchart  Hr*  dJyesnes,  met  ^on  zy  ook  vervolgens 

na 

A.  125».  d.  8.Apr.  Nicolaus  Epilc.  quod  cdidit  s  tephan.  balvzivs, 
Camcr.  mandat  OfRcialibus  fuis,  exie-  Paris.  1683.  2  voll.  foh  vide  T.  II.  p. 
quanrur  mandata  Innoeentii  Papac,  et  591.  ubi  plurimae  aliae  Epiftolae  in- 
hanc  .eius  fententiaro,.  in  Dioeccfibus  nocentu,  honorij, greqorii, 
fuis,  marten.  1.  l..p.  1048.  Joannae  Comitisfae ,  etc.  cjuas  cx 

A.  1252.  d.  u-Iul.*  Wilhelmus  Rcx  raembranis  Bibliothccae  Colbertinac  il- 
in  Comitiis  Francofurt.  fert  fentciuiam  lc  defcripfir.  Cf.  p.  853.  Nec  non  iu 
contra  Margaretam  Cora.  Flandr. ,  ei-  fcriptornm  Annafibus  ,  quos  excitat 
que  in  gratiara  Ioannis  dc  Avesnes  adi-  MUAi*J  Opp.  Dipl.  T.  I.  p.  205. 
mit  Feuda  Iroperii,  vid.  ftatim  b.d.      Rcliqua  quae  post  a.  1252.  fecuta 

A.  1253.  d.  11.  InL  WiUtelmus  Rex  funt,  lubens  mhto:  nunc  tantum  ob- 
dat  Ioanni  fratri  fuo  in  feudum  tcrras  fervo,  a.  1254.  d.  2.  Maii  Papam  in- 
Imperii ,  vid.  h.  d.  infra.  nocentivm  itcrum  fcripfisfe  ad  P. 

A.  1253.  d.  ao.  Aug.  Itmocentiuj  S.  Geprgii  diaconum  Cardinalcm,  U6 
Papa  -ad  preces  Guidonis  Com.  Flandr.  tanctem  terminet  Controverfias  dc  na- 
mandat  Epifcopis  nonnuflis,  M  ulte-  talibus  Ioannis  ct  Balduiui,  apud  mar- 
rigs  inquirant  in  natales  loannit  ac  Bal-  ten,  1. 1.  T.  I.  p.  1058.  Ompis  fo- 
duini,  et  in  fententiam  ea  de  re  latam,  pita  denique  est  Controverfia  pcx  Pacta 
marten.  1. 1.  p.  1049.  a.  1256.  dc  quibus  fuo  loco. 

Multa  eadem  ds  re  habentur  in  Re-  (2)  Koning]  Fuit  Imperator  Con- 
gistro  Epifiolarum  innocentiiIII.  ftaminopol. 


1 


Digitized  by  Google 


<$i6    CODEX  DIPLOMATICVS 

na  de  gewoonte  van  de  Heylige  Kerke  opentlijk  is  getrouwt  ge- 
m'weest,  en.  met  wien  zy,  als  egten  lieden  betaemt,  lange  ja- 
ren  in  ruste  en  vreede  fonder  dispuit  of  opfpraeke  geleeft 
heeft:  dit  kan  men  zien  uit  een  briev  van  denjare  1222.  in 
dewelke  zy  Mesfire  bochart  SAvesnes  haeren  Man  toeftaet, 
en  authorifcert ,  in  qualitcit  als  Zuster  van  de  Gravinnt  van 
yiaenderen  en  Henegouwen  een  rentc  tc  vesten  op  de  goederen 
van  Avetmes.  Geduercnde  defen  tijd  van  een  vreedfaem ,  en 
by  al  dc  wereld  bckcrg,  en  geapprobeert  Huwelijk,  hebben 
zy  te  facmen  geprocreeert  twee  zonen ,  te  weeten  1  a  n  SAves- 
nes,  nadcrhand  gctrouwt  met  Vr.  alijt  van  Hollant  etc.  en 
vader  van  ian,  de  eerfte  Graev  van  Holl.  in  deefe  familie, 
en  b  a  u  d  e  w  ij  n  SAvesnes.  Edoch  eenige  tijd  hierna  Vrouw 
margarita  yoti  Vlaenderen,  verftaen  hcbbende,  dat  haer 
man  bouchart  d'Avesnes  foude  geeftelijk  geweest  zijn  en 
fiubs  diacre,  heeft  fy  foo  veel  te  weeg  gebragt,  datfe  door 
ordere  van  de  Kerke  gefepareert  zijn ,  waer  op  gevolgt  is ,  dat 
vrouw  margarita  (noch  in  levende  lyve  fijnde  bou- 
chart  Hr.  van  Avesnes')  a.  1224.  wederom  getrouwt  is  mct 
willem  de  Bourbon  H'.  van  Dampiere,  met  wien  zy  gepro- 
creeert  heeft  drie  foonen  cn  twtt  dochteren,  doch  hy  a.  1236. 
gcftorven  zijnde  en  in  den  jaere  1243.  ook  vrouw  ieanne 
Gr.  van  Vlaenderen  en  Henegounen  wed.  van  ferdinant, 
fone  van  sanche  coning  van  Portugael  fonder  hbir  na  te  lae- 

ten, 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  617 

ten,  foo  dat  Vrouw  margarita  haer  jonger  zuster,  toensA.  ujs. 
Wed.  zijnde,  in  den  jaere  1244.  geworden  is  Gravinnt  yan  'a61ua 
Vlatndtren  en  Hentgowytn. 

Itt  defen  tijd  zijn  zeer  zwaere  en  hevige  dispuyten  gereefen 
tusfchen Vrouw  margareta  kinderen  yan  Ayesnts,  ende  yan 
Dampitrt ,  tegen  den  ander  aengaende  haer  aenftaende.erfFenis- 
fe.  Vrouw  margareta  maintineerde  opentlijk  haer  laefte 
zonen  van  Dampiert,  tegen  de  eerfte  van  Avtsnts,  feggende 
dat  die  Bastatrden  waeren ,  en  dienvolgens  incapabel  om  in  de 
landen  te  fuccedeeren;  hier  tegen  wierden  iohan  $Avts~ 
nts  thans  getrouwt  met  Vrouw  alijt  van  Holland  zuster  vanvid. 
willem  Graev  van  Holland,  Zttland  etc.  Roomsch  Koning,/^'.2' 
door  gem.  Roomsch  Koning  geftijft  en  geasfifteerd,  foo  dat 
deefe  dispuyten  ftonden  uit  de  barften  in  een  openbaere  en 
cruelle  oorlog,  ten  waere.dat  S*.  louis  Koning  van  Vrankc- 
rijk,  oordeelende  dett  oorlog  tusfchen  Broeders  oncristelijk 
te  fijn,  fulks  belet  had,  en  dacr  tusfchcn  beyde  komende, 
de  partyen  gedisponeert  had  hun  gefchil  aen  Hem  en  aen 
odon  Legaet  van  den  lleylige  Roomfchc  Stoel  te  fubmit- 
teeren.    •  .  • 

De  Zoonen  van  Dampitre  fustineerden,  dat  het  fluwelijk 
van  hun  Moeder  met  Mesfire  boitchart  fAyesms  Nul  was, 
om  dat  hy  gceftelijk  voor  't  aengaen  van  't  Huwelijk  geweest 
was',  ett  dat  derhalven  de  kindtren  itft  foodaanigen:  nullen 
1  T.  II.  I  i  i  i  Hu- 


Digitized  by  Google 


6iZ     CODEX    D  IPLOMA  T  I  C  V  S  . 

A  1252-  Huwelyke  gebaoren,  onwettig  en  incapabei  waeren  om  te 
fuccedcerenv 

Ter  contrarie  fustfneerden  ian  en  BtJuincwijN  SAnsms* 
dat  haer  Vader  en  Moeder  publicq  in  facie  Ecclefiae  gecrouwt 
waren ,  en  dat  't  belet  naderhand  bekend  geworden  r  hun  in 
de  fuccesfie  niet  kon  obfteerecr,  aengefien  de  goede  trouwe- 
van  hun  Moeder;  en  dat  ook  in  Vlaendenn  en  Henegouwen^. 
volgens  de  bekende  wetten  de  Moeders  geen  Bastaerden.  kon- 
den  maeken  ,  en  dat  derhalven  iant  SAvesmsy  als  oudfte 
zoon-,  moefte  fuccedeeren  in  de  Landen  van  Vlaenderen  en 
Hentgowvtn-,  foo  van  't  Roomfche  Kijk ,  als  van  Vrankrijk  te 
leen  gehouden-  Den  Koning  en  den  Legaet  odon,  te  ver» 
geefs  gearbeidt  hebbender  de  zaelt  a  Vaimablt  by  te  leggeny 
vid.      gaeven  a\  1246V  de  volgende  uitfpraek:  Nainentlijk  dat,  n» 

^498'    de  dood  van  Vrouw  margarita  Gravismt  yan  Vlatndtren 

l 

en  Htntgonwtn  haer.  aller  Moeder,  het  Graevfchap  van  VUen* 
deren  zoude  fuccedeeren,  en  verblyven  aan  de  kihderen  yatr 
Dampiere;  en  't  Graevfchap  vaa  Henegouwen-,  Valenciennes ,  en 
Qostrevant  aan  1  a  n  en  ba  u  d  e  w  jj  n  yan  Avesnes ;  maar  alfoo  aan 
de  eene  zyde  Vrouw  margareta,  met  haer  kinderen  yatt 

■ 

Dampiere,  deefe  fententie  niet  en  approbeerde ,.  en  dat  aen  de 
andere  zyde»  de  kindcren  *au  Aresnts  niet  te  vreden  waeren, 
dat  him  wettige  geboorte  niet  wierd  vast  gefteld  by  gem.  uit- 
tyraeke,  fo.  hebben  fy  aen  'tHof  van.&omen  aengehouden, 

en 


Digitized  by  Google 


CHAR.TA-RVM  n  0OCVMENTORVM.  6i9 
en  in  Decemb.  1248«  verkreegen  gedelegeerde  rechters  van  a.  i»s». 

d.  a6.  lun. 

den  Stoel  van  Romen,  om  abfolute  en  directe  fententie  te -ge- 
ven  naer  recht  en  billikheid  over  hunne  geboorte,  fonder 
tlcicr*  v 3ir  tc  rnocjcn  sppcll^rcn  j » nic- C  CC^Ofl^ldCD^c  d^cfc  xsclco 
aen  't  Hof  van  Romen  aenhangig  was  gemaekt;  deefe  rechters 
waeren  r  ene  Bisfchop  van  Chakns,  en  den  Abt  ymS*.  Sepul- 
chre  tc  Camerik>  raaer  alfoo  deefc  laefte  niet  en  konde  vacec- 
ren,  foo  wierde  uit  Apoftolifche  authoriteit.gefubdelegeert 
huouis  Abt  va»  Lesftes.  Deefe  .gaven  fenrentie  binnen 
Rheims  op  Vrydag  na  de  Octave  van  S*.  Martijn  de?  winters 
a.  1249.  by  dewelke  zy  verklaerden ,  dat  jan.  en  baud.K- 
wijn  van  Avesnes  wettig  geboren  waeren,  en  by  ieder  voor 
foodaenig  moeften  gehouden  worden,  ora  dat  het  Huwelijh 
van  hun  Vader  en  Moeder  publicken  m  facie  Ecclefiae  wasfge- 
fchied,  hun  dat  gebleken  zijnde  irit  veeJderly  getuigenisfen, 
Deefe  fententie  heeft  den  Paus  innocentivs  de  -XWKal.  Pag.  614. 

"    '  n*. 

Mey  a.  1 2  5 1 .  geratiflceerd.  Niet  tegenftaende  deefe  alle,  ver- 
bleef  Vrouw  margarita  opiniater,  en  begeerde  in  geen 
van  alle  deefe  fententien  te  acquiefceeren ,  vcrklaerende  al- 
toos  enoveral,  datfe  geen  andere  Erfgenaeme  en  kende,  of 
begeerde ,  als  haere  kinderen  van  Dampiere. 

Hier  over  heeft  ian  van  Avesnes^  geasfifteerd  met  zijn 
fchoonbroeder  Graeve  willem  van  Holland  etc.  Roomsch  Kv- 
niti£,  de  wapenen  in  de  hand  genomen,  en  zijn  Moeder  Vr. 

liiia  MAR- 


Digitized  by  Google 


€io    CODEX    DIPtOM  : 
a.  i*sa.  margareta  den  oorlog  aengedaen,  van  dewelke  hier  naer 

d.  26.1un. 

zullen  fpreeken,  alfoo  deefe  proceduuren  de  regte  oorzae- 
ken  zijn  geweest  van  den  grooten  haet,  en  langduurige  Oon 
logen  daer  uit  tusfchen  Vlaenderen  en  Holland  ontftaen,  waer 
van  alle  Chroniquen  vol  zijn,  doch  die  hebben  gcen  van  al- 
len  deefe  waere  oorzaeken  konnen  agterhaelen. 

Dus  verre  dan  genoeg  rakende  de  afkomfte  van  ian  de 
van  die  naem,  Graeve  van  Heneginm-en ,  HoUand,  Zeeland  en 
Hr.  yan  Friesland,  de  eerfte  van  't  geftagte  van  Ave-snls  en  Ilt- 
tiegowven* 


Den  derden  oorlog  tusfchen  Vlaenderen  en  Holland  is  opge»- 
ftaen  in  den  jaere  1252.  naer  de  oorzaeke  daer  van  tasten  al* 
!e  de  Chroniken  als  blinden  naer  't  ey.  Ik  fal  alleene  de  wae^ 
re  occafie  en  reden  verhaelen,  't  welke  dan  genoeg  zal  zijn, 
om  alle  andere  fchryvers  op  deefe  materie  te  kurinen  verftaen 
en  corrigeeren.  Dewyle  hier  zefcer  gae  by  de  authentique 
brievert  onder  de  Charters  van  Vlaetideren  tot  Rupelmonde  be» 
rustende,  foo  agte  niet  nodig  te  zijn  tijd  te  verquisten  om 
andere  autheuren  te  allegeeren,  of  te  cOrrigeeren.  Hier  dient 
gcdagt  te  wordcn  't  geene  ik  raekende  den  twist  tusfchen 
Vrouw  maiigareta  van  Vlaendercn  en  Henegowyen  met  hae- 
re  zoonen  vm  Dampiere  tegen  haere  voorzoonen  van  Avesnes 
verhaeld  hebhe,  alsmcde  hoe  de  twist  by  arbitrage  en  tusfen- 

ko- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTQRVM.  fri 

komen  van  den  Cming  van  Vrankrijk*  alsmede  de  fententie  A.  1152. 

d.  26.  luu. 

van  den  Paus  was  gedecideert.   Edoch  alfoo  Hooggem.  Vrouw 
margareta  niet  en  wilde  defereeren  aen  de  gcfeyde 
bitrage  en  fententie,  maer  continueerde  haere  zoonen  van 
Avesnes  voor  onwettig  uit  te  roepen,  en  haer  't  GraefTchap 
van  Henegouwtn  te  weigeren;  foo  heeft  Graeve  iANy^  Avesr 
nes  toe  getrouwt  met  alijt  yan  Holland,  fuster  van  den  Rr 
Coning  willem  Graeye  van  Holiand  etc.  tot  asliflentie  en 
«xecutie  van  de  fententie  Hooggem.  R.  Coning  verfogt  en 
verkregen,  om  zich  met  geweld  van  Wapenen  ce  wreken  , 
Htnegouwen  te  gewinnen.    Hier  toe  is  zeer  te  pasfe  gekomen 
•de  oude  quaestie;  want  het  Graev  willem  van  Holland ,  na 
Keyfer  geworden  zijnde,  verveelde,  Zeeland  Bewesterfchelde 
van  Vlaenderen  ter  Leen  te  houden ,  gelijk  dat  boven  is  aen- 
gewefen ;  aen  de  andere  zyde  heeft  den  Keyfer  tot  asfiftentie 
yerobligeert  de  affectie  tot.zyne  zuster  Vrouw  alijt.  Dep 
porlog  heeft  men  goed  gevonden  te  beginnen  met  een  fenten- 
-tie  declaratoir,  by  't  welke  Coning  willem  binnen  Frank- 
fortz.  1252.  op  den  6*.  Kal.  lul  in  prefentie  van  den  HertOr\- v-  **• 
■ge  van  Brabant,  coenraet  Aerts  Bisfchop  vanCeulen,  nu-d.u. iui. 
go  Bisfchop  yan  Spiers,  hendrik  Bisfchop  van  Luyk->  .cm*-*2*- 
adam  Bisfchop  van  Brunswijk  en  meer  andere  Heercn  en  Ba- 
ronnen,  verklaert  heeft,  datVrouw  margareta  Graevinnt 
van  Vlaenderen  vemllen  was  van  de  Graevfchappen  yan  Ht- 

I  i  i  i  3  itegon- 


Digitized  by  Google 


t 


t»«    -C  ^SI&X  1 1>  f  P  L  OM  ArT  I  C  V  S 

a.  T25*.  tfeioui»en,'vm  Namur,  de  Lahden  vati  Aelst ,  van  /jftref ,  de 
y/er  Ambagten  van  Zceland  tusfchen  <**e  Schelden  en  Heydenzee, 
(datis,  Zeel.  Bewesterfcheldc  )  mct  alle  't  geene  fcy  van  *t 
Rijk  te  leen  hielde,  Om  dat  fe  'f  niet  tydelijk  van  R.  Rijk 
verheven  hadde;  gevende  voorts  alles  aen  ian  van  Avesnes* 
om  het  te  houden  te  leen  van  't  R.  ftjjk.  Hier  ttgen  ver- 
klaerdc  VrOOW  masc.uita,  ddt  Coning  wHlkm  Cwvtf» 
Holland  etc.  om  die  zelfde  reden  vervallert  was  •  van  ZeelanA 
tusfchen  ScAe/Je  e*  Heydenzee,  't  weJke  hy  ook  niet  verhe&- 
ven  en  hadde-Van  Haer ,  als  Grayinne  van  Vlaenderen. 

Dus  ging  men  voort  van  verclaeringen  en  fententie  tot  een 
openbaere  oorlog ;  ian  van  Avesnet  viel  met  een  leger  in  Hc- 
megouwen,  en  Vrouw  margareta  in  fVakhcren,  beyde  om 
<ie  gemelde  verclaeringen  te  executeeren.  Het  yverig  beleyd 
-  ytn  Hertoge  hendrik  van  Brabant  konde  niet  helpen. 
*loris  Kuwart  van  Holland  en .Zeeland  broeder  van  Coning 
willkm  floeg  de  Vlaemingen  voor  Wtstcapelk  den  4.  Iuly 
1253.  en  wierden  Graeven  gwye,  en  fijn  broeder  wil- 
lem  Heere  van  Dampierc,  beyde  zoonen  van  Vrouw  marg  a- 
reta  Graevinne  van  Vlaenderen,  met  veel  andere  Heeren  ge- 
vangen. 

Deefe  flag  werd  feer  geroemt  en  vergroot  in  de  Hollandfche 
'en  ter  contrarie  verkleint  in  de  Vlaemfche  Croniken;  defhalven 
<Iie  't  regte  befcheyd  daar  van  wil  weeten ,  moet  fe  alle  bey- 

den 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  6*f 

den  leefen ,  alfoo  't  myn  voornemen  is  de  waerheid  te  ver-  a.  m*. 

dL 

haeJen,  aen  de  welke  ter  wederzyden  de  Croniquen  groot  ge~ 
weld  doen,  Voortgaende  dan  volgens  nrijn  voornemen  van 
fimpelijk  te  verbaelen  de  occafie  en  oorfaeke  van  den  opge- 
komen  Oorlog,  en  den  Vreede  daer  op  gemaekt  met  hae- 
re  conditien. 


De  Vreede  is  gemaekt  a.  1256.  op  condfuen,  die  zueiro 
en  meyerus  verhaeld,  enbydezelve  op  dat  jaer  te  vinden 
zijn:  dewelke  ik  uit  de  oude  brieven  zelfs  zal  verhaelen  en 
bevestigen  moeten,  om  dat  m.  vossius  Ann.  lib.  IV.  en 
boxhorn  ter  gefeyder  plaetfe*  die  voor  leugenachtig  uitroe- 
pen ,  fonder  echter  't  minfte  bewijs  of  kennisfe  daer  van  te 
hebben  (3). 


(?)  Vid.  Chtitas  illo  anno  frrff»  *.  1155.  ediu*,  cunv  ifeque  confer, 
d*  hi«  beilisdixi  excvrs.  Vil.  C.iv. 


N.  CLXXXIX. 


Digitized  by  Google 


(44    CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CLXXXIX. 
A.ia52.  "Wilhelmvs  Rex  Rom.  in  Comitiis  Imperii  margare- 

4  II  Iul 

n.i.'    '  '  TAE  Comitisfae  Flandriae  abiudicat  terras  Imperiales,  in- 
tra  Scaldam,  de  Alost,  JVaJia,  et  IV.  Officiis,  eas- 
que  transfert  in  iohannem  de  avesnes 
Com.  Hanmniae,  propterea  quod  marga- 
reta   Feudum    fuum  intra  annnm   '  * 
et  diem  rccognoscere  neglcxisfet. 

A.  1252.  d.  11.  Iul. 
M  Excurs.  yil.  p.  8)7,  311. 

(E*  Orfglnall  Vldimui  in  Archlvi»  InfuWrf.bus.  in  OUrf  W*r«# .  «ul  nomen:  Li  frmiir  Ctrtm- 
Uki  d»  H*}»*M,  ufiftnl  t*  U  Chtmirt  iu  Cimptti  im  Tjj  i  Lilli  p.  6i.) 

N 

#  dei  gratia  cameracensis  Epifcopus,  et  I.  Di- 
vina  Permisfione  Abbas  fancti  Auberti  in  Cameraco  Vniverfis 
prefentes  Litteras  Infpecturis  falutem  in  Domino,  noveritis 
nos  Litteras  Illuftris  regis  Romanorum  vidisfe  in  hec  verba  (  1 )  : 

WIL- 

(1)  Hatc  rerba]  Etfi  mieris  hanc  Chartani  pro  gcnuina  admifcrit. 
D.  I.  bl.  268.  hoc  Indicium  iam  de-  Quae  confcslio  quum  omnia  viri  D. 
derit  ex  martene  et  dvrand  molimina  contra  tot  genuinas  Char- 
7'ftes.  Nov.  Anecd.  T.  I.  fol.  1164.  ta-  tas  pcnitus  dcllruat,  non  cst  quod  hoc 
menquumad  causfam  nostrara  fpcctct,  filentio  praetermittam.  Si  cnim  gcnui- 
etmulta  nuperrime  a  viro  quodam  docto  na  hacc  cst,  hiuc  multa  conftant,  quae 
in  dubium  vocari  coeperint,  ex  Char-  omni  conatu  Vir  D  impugnavit.  Obti- 
tulario  Ilannon.  integrum  dedi.  Bo-  nemus  cnim  hinc  firmi.sfime : 
num  autcm  factum ,  quod  Vir  Ampl.  I.  Margarctam  iure  posfedisfc  Terras 
hvyd.  ad  stoke  D.  II.  bl.  310.  Imperiales,  quae  norainatim  omncs  in 

Char- 


• 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  62$ 

willklmvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex  femper  augustus  a.  r*St. 
Vniverfis  facri  Imperii  fidelibus  /prefentem  Paginam  Infpecturisji/u 
gratiam  fuam  et  omne  bonum. 

Ad  noticiam  Vniverforum  volumus  pervenire,  quod  nobis 
in  generali  curia  nostra  apud  frankenfort  pro  tribunali  fedenti- 
bus,  in  prefentia  principum  et  magnatum  imperii,  venerabi- 
lis  herbipolen/ts  Epifcopus,  dilectus  princeps  noster,  requifitus 
per  fententiam  diffinivit,  quod,  postquam  nos  Electi  fuimua 
v  a  Principibus  in  Romanorum  Regem ,  per  fummum  pontificem 
confirmati ,  et  confecrati  ac  coronati ,  pro  ut  moris  est  folemp- 
nitate  qua  decuit  apud  aquis,  parebant  et  competebant  nobis  de 
iiire  civitates  castra  et  omnia  bona  ad  Imperium  pertinenria 
et  quod  omnes  principes  nobiles  et  minijleriales  principatus  et 
feoda  fua  infra  annum  et  diem  a  nobis  requirere  et  relevare 
tencbantur. 

Item ,  -  venerabilis  argentinenfts  Epifcopus  Dilectus  Princcps 
noster  eodem  modo  requifitus  per  fententiam  deffinivit  quod  • 

omnes 

Charta  exprimuntur,  ut  funt,  terra  de  translata  anfara  dedcrant  diuturnis  il- 
Namutco »  ttrra  intra  Scaldam ,  ttrra  lis  bcllis  inter  Flandrot  ct  Hannoniot 
de  Alott ,  terra  defVafiat  etterraqua-  ob  poslesfionem  imprimis  terrae  Scah 
tuor  Officiorumy  eaeque  in  Feudum  ab  danat  five  Zcelandiae;  quac  non  nifi< 
Imperio  tenendae.  pace  a.  1323.  penitus  fuiu  fopita,  qua 

II.  Margarctam,  quia,  prout  morit  pace  Flander  Comiti  Haunoniae  (tufic 
trat,feoda  hacc  fua  ab  novo  Impera-  etiam  Hollandiae)  ceslit  Zetlandiatn j 
tore  et  Impcrio  intra  annum  et  diem  Hannoniut  vcro  Comiti  Plandriae  rc- 
non  recognovisfet ,  his  feudis  csfe  pri-  liquas  tcrras  blc  mcmoratas. 
vatam ;  quae  iu  Hannonienfem  minc 

T+IL  Kkkk 


Digitized  by  Google 


6i6-    CODEX    DIPLOMATICVS  ' 

* 

A.  wsi.  omnes  Principes  nobiies  et  minijieriales  Imperii  qui  principatuy 
tCl' Iul"  et  feoda  fua  infra  annum  et  dicm  requirere  et  relevare  a  no- 
bis  contumaciter  neglexcrunt  omnia  illa  feoda  et  principatus 
nobis  vicaverunt  et  vacant  et  de  illis  posfiraus  disponcre  fecun- 
dura  quod  nobis  placuerit  retincndo  nobis  vel  aliis  in  fcodum» 
cpnccdendo. 

•  Item  venerabilis  C.  cofonienfis  Archiepfteopus  Dilcctus  prin- 
aeps  noster  firailiter  requifitus  per  fententiam  defrmivit  quod! 
omncs  principes  nobiles  et  munfleriaks  moniti  et  rcquifiti  a  no- 
bis  post  nostram  clectionem  ct  coronationera  fivc  quibus  nos 
ebtulimus  viva  voce  vel  per  nostres  mmtios  et  licteras  ut  prin- 
«ipatus:  ct  feoda  fua  a  nobis  rcciperent  et  infra  fcx  feptimanas 
et  tres  dics  post  hnius  modi  monitionem  requifitiouem  five 
obiationem  rccipere  contumacitcr  ncglexerunt  omnia  feoda  five 
prir.cipatus  nobis  vacaverunt  ct  vacant  ct  dc  illis  posfumus  dis- 
poncre  quod  nobis  placuerrt  rctinendo  five  aliis  in  feodum 
coneedcndo*  .. 

Item  predictus  fnrbipolenfts  requifitus  per  fententiam  difllni- 
vit  quod  ex  quo  margareta  Comithfa  jlandrie  pcr  annum 
tt  diem  neglexit  contumaciter  requirere  et  recipere  feoda  licet 
Fuper  hoc  monita  et  requifita  fuerit,  de  illis  nos  fecundum  vo~ 
luntatem  nostram  potuiraus  libere  ordinare  ea  retincndo  nobis 
yel  in  feodura  ahis  concedendo. 

Nos  vero  predictis  fententiis  auditis  diligcntcr,  ccteris  prin- 

;  .. :.  •  cipi- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  627 

qipibus  et  magnatibus  approbantibus  fupra  dictis,  terram  de\.  n?». 
Namurco  cum  fuis  attinentiis,  terram  infra-  Scaldam ' ,  teiram  i.  I.1"1"1' 

o  s  e 

de  Alost,  terram  de.Waftay  et  terram  quatuor  officiorum  eum  om- 
nibus  pertinentiis  fuis,  karisfimo  fororio  nostro  nobili  viro 
i.OHANNi  de  Ayesnis,  prout  eadem  Com{tisfa  ab  //w/>er/o  te- 
nuit,  in  feodum  concesfimus  anobis  et  imperio  perpetuo  pos- 

fidendas.  *  . 

•  j  o  11  -  .1  »1  y  -> 

Item  predictus  Colonienfts  requifitus  fententiavit ,  quod,  ex 
quo  nos  feoda,  que  C<Jmitisfa  prcdicta  ab  Imperio  tenebat, 
eidem  iohanni  concesfimus  in  feodum,  ville,  castra  etalia  .. 
bona  ad  dicta  feoda  peFtinentia,  parere  debent  eidem  iohan- 
n  1  de  Avesnis  et  ei  debent  hemines  predictarum  terrarum  fdeli- 
tatis  facere  iuramentum. 

Quas  fententias  ratas  et  gratas  habentes,  eas  anctoritate  re- 
gis  conflrmamus  et  eas  precipimus  obfervari;  in  cuius  rei  te- 
ftimonium  prefentes  litteras  exinde  confcribi  et  *  aliorum  prin- 
cipum  et  magha-tum  figiflis  iiisfimus  communiri: v '  '  A"  '  ;\ 

Datum  in  Castris  ante  frankefort  quinto  idus  [IuhVJ  in&- 
ctione  deciraa  anno  Domini  millefimo  ducentefimp  quinquay. 
gefimo  fecundo^regni  vero  nostri  anno  quarto.  ,  | 
-  Iri  cuius  rei  testimonium  prefentes  Litteras  Sigillis  nostris 
fecimus  figillari.   Datum  Sabbato  post  festum  Bcatorum  I&co- 


*  *Heri»  hibtt  S.itdsm.   hfr*  lut-m  hoc  fenr«  ponitur  pro  intr*.       t  Kitth  *<!tfit 

im<«*«m  *£  »  .» Aber.t  ia  *!$..  -«    »7.:   ..  .  L-«V.M 

i      .  Kk  kk  s 


Digitized  by  Google 


628     CODEX  DIPLOMATICVS 


A.  „S1  bi  et  Christophori  anno  Domini  millefimo  ducentefimo  quin- 
i£ IuI'  quagefimo  fecundo.    ^  ^ 

Collationne*  audit  Cartulaire  par  nous 
Ecuier  Seigneur  de  Maillart,  Con- 
feiller  du  Roy  [ut  fupra  p.  451.]  a  Lil- 
le,  le  28.  Iuillet  1777. 

CODfcFROY. 

N.   C  X  C. 

A.  1252.   wilhelmvs  Rex  Rom.  adiudicat  iohanni  de  Avemis 
ii.l!uUl'       **rrm  iuxta  Scaldam,  tVaftam ,  IV.  Officia ,  et 
Alouam  in  Feudum ,  ademta  Margort- 
tae  Comit.  Flandriae  (  1 ). 

A.  1252.  d.  11.  Iul. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  ai8. 

fl«  untm  Tkti.  *Uud.  T.  L  p.  n6j.  miiti  Cbmri  d.  L  M.  169.) 


w, 


illxrmvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex  femperAugu- 
#us,  univerfis  praefentes  litteras  infpecturis  Sacri  Imperii  fide- 
libus  gratiam  fuam  et  omne  bonum» 

Post- 

(1)  FlanJriae]  Has  Ktcnw,  utt  et  phts  Rcx  Romanomm.  Vid.  fuo  lo- 
anteccdentes,  Regis  Willi.  feparatim  co.  Vtrumque  testatur  ex  Archivis 
eoufirmavit  e°dem  anno  Nicoiaus  Epi-  Haonon.  martenk  Thcs.  Aneci. 
fcopus  Cameracenfis;  quod  et  postea  T.  I.  p.  1165.  («).  Cf.  fupri  p.  624. 
a.  lati.  d.  5.  Aug.  fccit  ivdol-     (a)  luxs»  Sca/Jam]  Variatur  in  lo- 

cutio- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  629 
Postquam  in  praecelfae  dignitatis  honore  nos  praetulit  exal-  A. 


1257. 


tator  humilium,  et  fceptrum  Romani  Regni,  palmamque  victo-N. 
riae  nobis  divina  dispofitione  comraifit,  nil  fplendet  fubtilius 
in  Celfitudine  nostri  cordis,  quam  quod  clementia  regnet  in 
pectore  nostro,  ftateram  gestando  in  manibus,  aequa  lance 
cuique  impendimus  praemium  iuxta  fuorum  exigentiam  merito- 
rum.  Cum  itaque  Nobilis  iohannes  de  Avesnis,  carisfimus 
fororius  noster,  propter  fuae  devotionis  obfequia  Celfitudini 
nostrae  adeo  fe  gratum  reddiderit  et  acceptum,  quod  merito 
teneamur  ipfum  profequi  fpeciali  gratia  et  favore,  terram  de 
Namurco,  terram  de  Alost,  terram  iuxta  Scaldam  (2),  terram 
Wafiae,  terram  Quatuor  -  Officiorum*  cura  omnibus  fuis  perti- 
nentiis,  quibus  M.  Comitisfa  Flandriae  et  Haynnoniae,  pro- 
pter  fuam  contumaciam  manifestam  reddidit  fe  indignam ,  non 
parendo  mandatis  nostris  infra  tempus,  per  Principes  et  Mag- 
natcs  Imperii  praefixum,  nec  recipiendo  a  nobis,  ut  de- 
buit(3),  terras,  fuperius  nominatas,  fecundum  quod  per 
principes  et  magnates  praedictos  Imperii  fententiatum  extitit 
in  generali  curia  nostra  apud  Frankenfort  coram  nobis;  et  fe- 
cundum  quod  praedictae  ipfius  comkisfae  cxigcntibus  culpis 

et 

•utione.    Hfc  ,  et  fuprn  p.  6*7.  ex  foe  Zeefondiae. 

hartkni  <:t  fiiER.  iuxta ,  fed  in  (3)  Ft  dehttit"\  En  MargantamX 
Origin.  infra.  Iterutn  a.  ia8i.  d.  hactcnus  Terrae  Schaldanae  Dominam, 
Aug.  terra  fuper  Schaldam.  Eodcm  quae  boc  ZcclandiaetFcudtim  ab  Impcrio 
«deunt  omnia  ,  et  iudkanttir  Infw  rechxre  dcbuit,  fcd  noluit,  idque  cx 
^  K  k  k  k  3  ipfa 


d.  11.  luL 


11. 


D*[gitized  by  Google 


t5jo    lC  ,Q  D  E  X "1TI  P  LO  M.I  TI  C  V 

A.I25J.  etmcritis,  eidem  abiadicatae  exiftiint  10.  praedicto  in  FeeJum 
v"'u  de  providentia  Confilii  nbstri,  duximus  liberalitate  regia  con* 
cedendas,  investiendo  Jpfum  in  praedicta  Curia  cum  folcrani- 
tatc,  qua  decuit»  necipiendo  ab  eodem  homagiuni,  fidelitatis  des- 
bitae  praeftito  iuramento.  Praeterea  per  principes  et  magna*  ' 
ies  in  eadem  curia  fententiatum  extitit  coram  nobis,  quod  illi» 
qui  post.  infeudationera  nostram  dicto  io.  homagiura  non  fe*. 
cerint,  feu  feoda  eorum  non  requifierint,  idem  10.  de  prae* 
dictis  feodis  five  retinendo,  vel  aliis  jn  fcodum  concedendo 
disponere  potest  iuxta  fuae  benepfacita  voluntatis.  Qua  proi 
.ptor  praefentis  edicti  auctoritatc  diftrictius  inhibcraus,  ne  quis 
.contra  hanc  infeodarionem  et  concesfionem  veaire  audeat» 
.vel  ipfumio.  iri  aliquo  molestarc :  quod  qui  facere  praefum- 
iferit,  indignationcm  nostram  fe  noverrt  graviter  incrarfurirar, 
et  in  reatus  fui  pocnam  ccntinn  marcas  auri,  medietatem  fiscp 
jjostro,  et  medictatcm  irauriam  pasfis  componat,  prout  est 
hactenus  in  Imperio  confuetum ,  nihilominus  pracmisfis  fenten- 
tiis  in  fuo  robore  inviolabiliter  duraturis.   ;  . 

.  »'i  *  IIu- 

*  «    1  .  »  <     •    ............  4  . » 

ipfa  Regis  Romatii  ac  Comitis  Hollan-  urgere  non  omifi.sfct  Rex  Wilhelmus  , 

■Jfae  confcsfionc.   Quod  miiltiim  abit  Comcs  Hollandiac ;  neque  id  Zeelandiae 

a  Nostratium  opinionc,  quafi  huius  tef-  Feudum  dcdisfct  Margaretae  fHio  10- 

tae  Scaldanac  posfesfio*ab  antiquis  tcm-  hanni  de Avesnis , fed  contra  fuo  Co- 

poribus   Comitum   Hollandiae   fucrit.  mitatui  Hoilandiae  adiccisfct  quafi  post>- 

Cuiusmodi  fcntentia  fi  vel  He/iandis  vel  liuiinio  rediturufn,  vel  donasfet  f  l  OV 

Gcnuanorum  Imperatori  fedkiet,  eam  RENTJo.fratri  fuo  gennano,  Hollnn- 

•  diac 


Digitized  by  GoogU 


ntiniis»  et  L" ArchiepifcopL 
tienfis  J 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.   631  > 

Huius  rei  testes  funt  venerabiles 

.  G.  Maguntinus  >  et 

C.  Colonienfi 

Herbipolenfis ,  "ctl  —  .„ 

r      '    *    f  Epifcopi. 
Argentinenfis  J 

H.  Spircnfis,  Cancellarius  nos.cr,*]  _.  , 

V  Electi* 

H.  Leodienfis  J 

Jllustrcs  viri  H.  de  Brunswic ,  1  Duces  dilecti  Principes 

H.  Brabantiae  J  nostri. 

H.  Comes  de  Henneberg,  Carnerarius  nostcr., 

VI.  de  Mifcnberch. 

E.  Gelren  de  Yilncwe, 

.  ..    ..  *.*•.**. 

De  Walteterke.   .  .  ,    .  / 

4       *  1  <■       4     •        ■  •  ■  -  *      %  . »  —  *  *  ■  * 

De  Los. 

De  Cingenhan  et  Silvestresy  Comite?. 
'  W.  de  Bollandia  et  P.  de  RinkcJ  et  alii  miamprures, 
Datum  in  Citfryj  ante  Frarikefort,  v.  Idus  Iulii,  Indict.  xl 
anuo  Domini  m.  cc.  lii. 


r-52- 

d.  11.  luL 
N.  11. 

..  t  .. 


t  praefidi,  vel  richartjt  forori  per  cxftircfam  dc.niim  mascutom  fo* 
iiiac;  non  pasfurus  profecta,  tfl  liacc  Kiem  pcstca  cum  JloUandia  coiumi*- 
pos£c_fro  iil tisBnoaiam  iblmf{im:iiani9  gciiJa,  dque  .'ir.nii.er  anncotcnJa. 


N.  CXCU 


Digitized  by  Google 


I 


63z     CODEX  DIPLOMATICVS 


N.  CXCI. 


A.  r»s«.    florentivs  Praefes  Hollandiae  concedit  Balduino  de 


(  tx  Libro  MS.  8.  cui  litnlot :  ■  o  t  s  ■  o  1 1  r  ,  fol.  i  4.  ad  Origintle  i.  17101  dcfcripto.  ) 


V  niverfis  prefentes  litteras  infpecturis  florentivs  de 
Hollandia,  frater  domini  wiluelmi  Regis  Romanorum  illu- 
ftris  falutem  et  omne  bonum. 

Sciat  univerfitas  vestra  quod  ad  inftanciam  et  peticionem 
fidelium  meorum  nobilium  virorum  et  domini  dicti  persijn, 
willelmi  Domini  de  Brederode,  et  Domini  iohannis 
dicti  persijn,  dc  prudencia  Conftlii  mei  concesfi  et  licenciam 
dedi  dilecto  meo  baldvino  de  Nordike  confervatori  pre- 
fencium,  quod  omnes  quos  induxerit,  locaverit  five  manere 
fecerit  fuper  centum  iugera  terre ,  que  vocantur  Morgen  iacen- 
tia  inter  Venum  et  Warmonde,  in  officio  de  Veno,  de  quibus 


(1)  Exactiotie]   Exflitit  t.  t.  liaec  terb.  D.  I.  bl.  2^9.  qui  recte  vidtt, 

Cliarta  in  ipfo  Castro  de  Botkhorst^  voccm  Crave  (i.  e.  Comitem)  non 

cum  reliquis  aliis.   Habetur  modo  Bel-  competere  buic  Florentio  fratri  tVU- 

gica  buius  vertio  apud  mier.  Char-  beltni. 


4.  4-  fcff. 


Nortvico,  ut,  qui  habitant  in  Offlcio  de  Veno  fu- 
per  100.  iugeribus,  immunes  fint  ab  omni 
petitione  et  exactione  (  i  ). 

A.  1252.  d.  4.  Sept. 

Ad  Cod.  Dipl.  1*5».  i.  18.  Oct. 


mge- 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  633 

higeribus  idem  B.  habet  et  habuit  decimam  et  iurisdkiionem  non  a.  i2Si. 
lblvent  aliquara  peticioncm  five  exactionem  dummoqo  prius-  ' 4' Sept' 
quam  ibi  ad  manendum  venerint,  non  fuerint  folventes  aiit 
debentes  peticionem  five  exacuonem. 

In  cuius  rei  testimonium  ct  certitudinem  firmiorem  prcfcn- 
tes  litteras  figLllo  meo  feci  roborari. 

Datum  apud  Middelbttrch  anno  Domini  m.  cc.  lii.  feria 
quarta  ahte  nativitatem  Beate  Marie  Virginis.  •> 

,  -       .  .... 

*  •  • 

- 

Appendet  Sigillam,  Equcs  finistrotfum  verfus:  cum  hac  perigr. 

*_S  FLOR€NTII  •  D6     HOL  LAllDIA  .  gMAOI. 
DDI  •  W  .  ROM  •  R(=G  •  ILLVST. 
In  ContrtfigiUo,  quod  Scuto  conftat  triquetro,  Lemcm  exhibemo 
lcgitur : 

*  FLOR6I1TII  •  D6  .  hOLLAnDIA. 
N.  CXCII. 


florenti  vs  Pra efes  Hollandiae  confirmat  donationem ,  a.  i« «. 
quam  fecit  wilhelm  v  s  Rex  Rom.  Abbatiae  S.  Ber- 
nardi  ratione  terrarum  in  Zuidbevelandia. 


A.  1252.  d.  18.  Octobr. 

.1       .  * 

4i  Excurs.  VII.  p.  «99. 

•.  .  •       _      .  ?  ».  ■  .  ,*  '•%•■, 

(E*  Origin»li  lo  Motuuerio  S.  Vi«o«i*  Antrerpiic.) 

niuerfis  prefentes  Litteras  infpecturis-  florentivs 
de  Iiolland'  Germanus  domini  willi  Kegis  Roman  jllustris 

3rJA. ;  :.:  lih  Saiu- 


v 


Digitized  by  Google 


*34     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  ias2.  Salutem  et  omne  bonum  •  Nouerit  vniuerfitas  vestra  quod 
gratiam  quam  dominus  meus  et  Frater  doimnus  wills  Rex 
Roman  jllustris  fecit  pietatis  jntuitu  viris  Religiofis  Abbati  et 
conuentuj  Monasterij  Sancti  Bernardi  Cifterrien  ordinis  dyoc 
Cameracerl  fuper  fexagfnta  .menfuris  terre  fitis  jn  parrothia  de 
Score  jn  Zutbeuelland  gratam  habeo  et  Ratara  vtique  et  acce* 
ptam  •  Vt  littere  ctomini  mei  -Regis  eis  jnde  collate  plenius 
continent  et  oftendunt-  Quare  vobis  firmiter  precipio  ne 
quis  vestrum  de  fubditis  meis  ( i )  contra  lianc  gratiam  eos 
audeat  molestare  quod  qui  fecerit  mee  indignationis  offenfam 
fe  nouerit  jncurfurum-    Datum  Antwerpk  Anno  Doiniru 

o        o  o 

M •  cc«  L«  fecundo  jn  die  Beati  Luce  Ewangeiiste* 

■ 

»  •  • 

Appcndet  ex  fifis  fericis  Slgillum  rotundum,  Equcs  cum  avicula,  et  cane 
currcnte  fub  equi  ventre.    Hac  perigraphe: 

*  OR€nTII  •  D€  •  hOLLANDIA* 

Absque  ContrafigilhK 

( i)  De  fubditis  mcW\  Nota  dictio-  Donationis  gratiofae  a  wilhelmo 
rem  de  fttbditis  mcis.  Ex  qua  fatis  pa-  factae  confirmatio;  immo  dubium  mihi 
tet,  Florentium  Wilhelmi  Com.  fra-  iniicit,  quac  praeceditCharta  d.  4-Sept. 
trcm,  Wilhelmo  Rcge  iu  Gtnnania  ab-  p.  632.  an  non.  plorentivs  ille,. 
fente,  has  terras  Procuratorio  nomine,  vir  ambitiofus,  Wilhelmo  rebus  Impe- 
immo  forte  maiore  iure  adminrftraa-  rii  occupato  ,  integras  wilhelmc 
fe  ,  vel  iusto  maiora  fpirasfe.  Subditot  ditiones  in  feudum  a  Rege  obtinuerit£. 
enira  fuos  vocare ,  an  Procuratori  five  fi  cnim  tantum  vice  Comitis  terris  prae» 
Comitis  Vicario  liceat,  dtibito.  Vide-  iucrit,  quomodo  illic  fcribere  potuit^ 
rint  alii ,  an  f  l  o  r  e  n  t i  v s  has  terras  ad  pttithnem  fidelivm  meorum 
a  Rcge  Fcudi  iure  posfidendas  hMiuc-  biiium  Ctc. 
rit  ?  IIuc  cnim  faccre  vidctur  ipfc  iila 

N.  CXCIIL 


X 


Digitized  by  Google 


CfJ ARTARVM  et  DOCVMENTGrVM.  *j) 
N.  CXCIII. 

marcareta  Flandriae  ct  Hannon.  Coraitisra  Lanc -  Ar&m-  A.  1152. 

ti.a6.Oci 

burgenftbus  permittit  iura  et  leges  petere  a  Scabinis 
Oppidi  Ardenburg,  fi  quid  amplius  rcquirant.  * 

A.  1252.  d.  24.  Oct. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  ia8. 

(Ex  Rcftittro  Perg»meno  in  AichlvU  Ardeaburg.  foL  xiij.  nbi  etiasi  •ntiqni  Verfio  Bel. 
,lc.  exfUO 

• 

M  argareta  FUtndrie  et  Han  Comitisfa  dilcctis  fuis  Sca- 
binis  de  Ardenburgh  Salutem  et  dilectionem/  vobis  fignificamus 
quod  nos  ponimus  vos  loco  nostri  (  1 )  pro  jure  et  lege  facien- 
dis  illis  de  lancardenburgh  quoticnscumque  ab  eisdem  fucritis 
requifiti  et  quicquid  eisdem  pcr  vos  factum  vel  iudicatum  fue- 
rk  fecundum  legem  et  confuetudinem  ville  vestrc  ratum  ha- 
bebimus  et  gratum  prcfcntium  testimonio  littcrarum.  Datum 
brugis  Anno  Dominj  mifib  ducentefimo  iiecundo/  dominica 
post  festum  beati  luce. 

(1)  Loc0  ttottri]   Notcnt  vctcris  iu-  luris  intcrprctatio.  Lcgum  cnim  fcreu- 

ris  amantes  locutioncm.   Siquis  ex  alia  darum  ,  ludiciorura  confiitucndorum  , 

lirbc  vcl  loco  Leges  feu  iura  pctcrct,  ac  Magiftratuum  creandorura  potestas 

idque  permisfu  Principis ;  nrbs  illa  tWIC  vigore  Superioritatit  Territorialis  foli 

loco  Principis  cenfcbatur.   Ab  Principe  Terrae  Domino  vcl  Domiuae  compe- 

enim  dcrivabatur  omnis  iurisdictio  ct  tebat. 

Lllla  •         N.  CXCIV. 


636     CODEX  DIPLOMATICVS) 

N.   C  X  C  I  V. 

*  I  i  - 

•  •  •  •      •  • 

A.  1952.  wilxelmvs  Rex  Rom.  mandat  Abbati  S.  Trudonis  Capelr 
ri.2?.'0ct'    lano  fuo,  ut  controverfiam  inter  ipfum  et  Ecclefiam  S. 

lohannis  Traiect.  de  proprietate  terrarum  iurisdictio- 
num  ac  decimarum  apud  Oyendrecht ,  CudelJJert, 
et  IVettfene  Arbiter  cemponat  (  i  ). 

A.  1253.  d.  29.  Oct. 

.......  ...  < 

M  Cud.  Diphm.  p.  291.  ct  454.  not. 

(Ex  Llbro  Rubco  Bonorum  Ecclefiie  S.  Ioh.r.nii  Trjiect.  Af  i.) 

liielmvs  dci  gratia  Romanorum  rex  fempcr  aug-  Rc- 
ligiofo  \iro  •  abbati  fancti  trudonis  dileeto  capellano  fuo  gratiam 
fuam  et  orane  bonum  •  Cum  intcr  nos  ex  vna  partc  et  viros 
bonorabiles  prcpofitum  ct  capituluni  fancti  iohannis  traiecten  ex 
altera  fupcr  posfcsfione  ot  praprietate  perraruni  iurisdicjiottwtt.Qt 
dccimarum  apud  Ouendrecht  Kudeljlert  •  et  westfenef  necnon  ct 
locorum  vicinorum  raota  fuisfet  mater ia  qucftionis  •  Nos  de 
finccritatc  tue  fidei  plcnam fiduciara  obtinen^es  in  prefentia  ve- 
nerabilis  patris  domini  •  H  •  tt  •  fante  fabine  presbiteri  cardinalis, 

apo- 

CO  Componat']  Exft.it  fuiuis  Con-  re  Iktt ,  quod  qutrenie  Etclefia  S.  Io» 
trovofiac  ct  laudabilis  arbitrii  w  i  l-  hatmh  Trakct.  fe  in  iurisdktione  tem- 
uelmi  Comitis.nostri  mcntio  apud  w.  pprali  ab  iilo  laedi ,  i.'iko9  quod  raro 
i\  e  d.  p.  207.  Wilhelmus  Re.x  —  quan-  contingit ,  caufam  cognoscetidam  com- 
tae  pktatis  in  Deutn  et  manfuetudinis  mijit ,  «f  ludex  fimuJatiotie  aliqua  ufut 
m  Ecckfsam  fuerit ,  vet  tx  hoc  coniice-  Dominum  fuum  condctnnart  non  titnuit , 

uti 


Digitized  by  Google 


CUAVCTAKVM  et  DOC VMENTOR VM.  637 

apoftolice  fedis  legati  irr  pcrfonara  tuam  comproraifimus  fuper  a. 
omnibus  fupradictis  proiuittentcs  precifc  quod  quidquid  tu  fu-N.2u'°Ct* 

•       *         •  *  * 

per  premisfis  inquifita  diligentius  veritatc  mediante  iustitia  uel 
amicabili  compofitione  duxeris  ltatuendum/  ordinandum  feu 
etiam  arbitrandum  illud  obferuabimus  bona  fide  et  faciemus 
inuiolabiliter  obferuari/  volentes  et  conXentientes  /  vt  uocatis 
partibus  uel  non  vocatis  prcfentibus  uel  abfentibus  vna  vice 
uel  diuerfis  pronuntiare  arbitrari  fcu  ordinare  valcas  in  fcriptis  / 
ucl  finc  fcriptis  fuper  omnibus  fupradictis  /  fccundum  quod  tibi 
placuerit/  et  vifum  fuerit  expedire/  Quapropter  deuocioni  tue 
precipimus/  auctoritate  tibi.  rcgia  iniungentes  qt  in  predictof.itw"»^. 
procedas  negocio/  ct  quantocius  poteris  ftudeas  terminare- 
.  Datura  colon-  iiij- kalendas  nouembris/ jndictionc  vndcci- 
mJ  Anno  Doniini  m-  cc-  . 

J  L 

/tt/jx  utriiisque  Vitcrarim  ferie  anfpi-  rac  pretium  facturura.  pmavi ,  li  quae 

"ccre  Hcet.    Addit  cvcuel.  not.  (/)  ad  hanc  Controvcrllam  fpcctant,  ldc 

f».  aio.  Extarn  -diplmala  hac  d*  re  etiidcro.  Sunt  autcm  4.  Cliartae,  qua» 
chta  quihus  Rex  acguicsctrc  fe  Iudicum  .  rum  duaed.  29.  Oct.  a.  1252.  rcliquae 

futentiac  ieetarew  Noudum  tamcn  a.  1252.  d.  2.  Nov.  ct  a.  1254.  M^ 

prodlKta.usquamicioi  qiiapropterop/:-  Maio. 


uiti  n.  cxcv:. 


Digitized  by  Google 


<538     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CXCV. 

A.  1152.     hvgo  Cardinalis  raandat  Abbati  S.  Trudonis,  ut  hoc 
wilhelmi  Rcgis  Roman.  Arbitrium  ac  iudi- 
cium  fibi  raandatum  quantocius  exfcquatur. 

A.  1252.  d.  29.  Oct. 

Ad  CoJ.  Diplom.  p.  636. 

(E*  Libro  Rubco  Bononira  Ecclefue  S.  lohinn.  Tr»J.  fol.  i.) 


F 


rater  hvgo  •  miferatione  diuina  •  t't'«  fancte  fabine  pres- 
biter  cardinalis  apostolicc  fcdis  legarus  •  vcncrabili  fratri  Ab- 
bati  fancti  trudonis  leodien  dyoc  falutem  in  doinino-  Cum 
inter  ferenisfimum  dominum  wiliielmvm  regem  Romanorutn 

« 

illustrem  ex  vna  parte  et  viros  venerabiles  prepofitum  et  capittt- 
lum  ecclcfie  fancti  iohannis  traiccten  ex  altcra  fuper  posfes- 
fione  [ct]  proprictatc  terrarum  iurisdktionum  j  et  decimarutn 
apud  ouendrecht  kudilftert  et  westvene  necnon  et  apud  loca  vU 
cina  mota  fuisfct  materia  questionis  predictus  dominus  rex  pro 
fe  et  vir  venerabilis  cozwinvs  prepofitus  predicte  ecclefie 
pro  fe  et  capitulo  fuo  in  nostra  conftituti  prefentia  in  perfo- 
nam  vestram  fuper  omnibus  predicds  de  alto  et  basfo  amicabi- 
liter  compromifcrunt  •  promittentes  bona  fide  quod  quicquid 
nos  fupcr  premisfis  inquifita  veritate  mcdiante  iusticia  uel  ami- 
cabili  compofitionc  duxcritis  ftatuendum  ordinandum  feu  ar- 

bitran- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  639 

bitrandum  illud  ex  vtraque  parte  fideliter  obferuabunt  •  et  fa-  a.  «52. 
cient  inuiolabiliter  obferuari/  volcntes  nichilominus  et  con-  n.  11. 
fentientes/  vt  partibus  vocatis  uel  non  vocatis  prefentibus  vel 
abfentibus  vna  vice  uel  diuerfis  pronuntiare  posfitis  fuper  om- 
nibus  predictis/  quod  fecundum  deum  et  bonam  confcientiam 
vobis  placuerit  et  vifum  fuerit  expedire  prout  hec  in  litteris 
ipforum  fuper  hoc  confectis  plenius  continetur-  Cum  igitur 
ex  iniuncto  nobis  officio  paci  et  tranquiUitati  intendere  debca- 
mus  legacionis  qua  fungimur  auctoritate/  discretioni  vestre 
mandamus  districte  vobis  in  virtute  obedientie  precipientes .  et 
in  remisfione  vestrorum  peccaminum  iniungentes  quatenus 
predictum  arbitrium  in  vos  fuscipiatis  et  quantocius  poteritis 
fecundum  deum  et  bonam  confcientiam  terminetis  •  testes  autem 
qui  fuerint  nominati  •  fi  fe  gratia  odio  uel  tiroore  fubtraxerint 
per  cenfuram  ecclefiasticam  compellatis  veritati  testimonium 
perhibere^ 

Actum  et  datum  ctlonie-  1 1 1  j  •  Kal.  nouembris  Pontificatus 
domini  innoc£Ntij  pape  quarti  anno  deciino- 

■ 


N.  CXCVL 


! 


Digitized  by  Google 


64o    C  0  D  E  X    D1.PLOMATICVS  J 

....  :      N.  cxcvi, 

A.        wiliielmvs  Rcx  Romanorum  indicat  fratri  fuo  florentio 

d.  2.  NOV.   .  '  .  /•  ' 

et  Balivis  Ilollandiae,  fe  quaeflioncm  fupra  memoratam 
Arbitrio  commifisfe  Capellani  fui ,  mandatque  ut 
ipfum  defendant  contra  quoscumquc. 

A.  1252.  d.  2.  Nov.  ;i 

•    1  • 


Ad  Ctd.  Diphm.  p.  636*. 

(Kx  tibro  Rubco  Bor.orum  Eeclej,  S.  Iobinnii  Tniect.  01,  1.) 


ilhelmvs  dei  gratia  Romanorum  rex  femper  aug.  ka- 
risfimo  fratri  fuo  fldrentio  ct  vniucrfis  nobilibus^t  balfi- 
uis  per  hollandiam  conftitutis  •  jdilectrs  fidelibus  fuis  gratiam 
fuam  et  omne  bonuro .  Cum  inter  nos  ex  vna  parte  et  viros 
vcnerabiles  prepofitum  et  capitulum  fancti  iohannis  traiecten  ex 
altera  fuper  proprietate  et  posfesfione  terrarum  iurisdictiomm 
et  decimarum  apud  Ouendrecht  •  Kudelflert  •  et  Westfene  .  nec- 

non 

(O  Vndecima\  Omniafuadent,datam  bris  currebat;  altcra  Rmana,  ab  an- 
rcvcra  lianccsfe  Chartam  a.  1252.  Accu-  ni  Principio,  fivc  d.  25.  Dec.  fivc  d. 
rarislimc  autem  in  MS.  habctur /;/</.  vn-  1.  Ian.;  tcrria  Conflantiniana  fivc  Im- 
dccima ,  uti  ct  p.  637.  Nota  cst  Indi-  peria/is,  a  die  24.  Scpt.  V.  madil- 
cthnis  computandac  ratio,  quac  fi  ab  a.  i.on.  De  Re  Dipl.  II.  24.  5.1.  p. 
1253.  initio,  feu  d.  ;5.Decembr.  compu-  179.  /V/r/  dt  rerifier  les  Dates ,  Dis- 
rarctur,  duntaxat  decima  diccnda  foret.  fcrt.  ful.  xi.  b.  apud  nostrates  van 
Triplcx  autcm  Indicrio  olim  in  ufu  erat,  R  ij  n  Aantcck.  op  de  Kerkclyke  Oud- 
quorum  prima  Conftantinopolitana  fivc  hcden  D.  II.  bl.  60.  fol.  Qnando  igi- 
Graeca  dicta,  quac  a  primo  dic  Scptcui-  tur  Charta  dicitur  data  d.  2.  Aov.  In- 
-1  ■•'*  dici. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  eT  DOCVMENTORVM.  641 

non  et  locorura  vicinor;um  orta  iuisfet  materia  queftionis  •  nos  A.  rtst. 

de  circumfpectione  venerabilis  vjri  abbatis  fancti  trudonis  di-  **Nofi 

s     ■!         f  ,    ;l  ..  .....     j .  .        -    •     -  • 

lecti  capellani  nostri  plenam  fiduciam  optinentes  in  prefentia 
venerabilis  patris  domini  -H«  titulo  fancte  fabine  presbiteri 
cardinalis  apoftolice  fedis  legati  in  eundem  abbatem  compromi- 
iimus  fuper  omnibus  fupradictis  •  promittentes  precife  quod 
quidquid  ipfe  fuper  promisfis  inquifita  diligentius  veritate  mc- 
diante  iusticia  uel  amicabili  compofitione  duxerit  ftatuendum  / 
ordinandum  feu  etiam  arbitrandum  obferuabiraus  bona  fide  •  et 
faciemus  inuiolabiliter  ab  omnibus  obferuari  prout  in  litterii 
nostris  fuper  hoc  eidem  abbati  concesfis  et  confectis  exinde 
plenius  continetur-  Quocirca  deuocionem  vestram  rogamus 
attente  volentes  finaliter/  quatenus  eidem  abbati  in  feruando 
lus  nostrum/  quod  predicta  ecclefia  in  lure  fuo  aliquatenus  non 
ledatur  asfiftatis  •  cum  necesfe  fuerit  fauorabiliter  et  benfgne 
perhibentes  in  premisfis  testimonium  ueritati  •  Datum  ca- 
lonie-  1 11  j-  Non.  Nouembr.  Ind.  vndecima (  1 ) .  anno  domini. 
m-  cc-  lij. 

dict.  undecima,  hinc  confidas,  Wil-  rura  annum  Indictisnis,  adiice  datis 
hplmum,  eiusve  fcribam ,  promoreGer-  Christi  annis  trts  alios;  divide  nume- 
manicoruin  plerorumque  Principurn  ad-  rum  per  15.  j  quod  fupcrest,  crit  annus 
hibuisfe  Indict.  Imptrialem ,  quae  a  die  Indictionis.  Sic  «a.  1253.  adde  3.  fa- 
a4.  Sept.  antccedentis  anni  computa-  v         ^t  f«##  fSjT. 

batur;  faltem  non  esfe  ufum  btdictione   M r     0   \  $  io  \ 

Romana.   In  ufurn  eorum,  qui  hunc  reftabunt  rcfidui  anni  Dccem.  Currit 
calculum  ignorent,  dabo  computandi  igitur  pcr  annum  1252.  Indictio  Deei- 
modum.   Est  autem  Indictio  periodus  ma ,  usque  ad  dicm  24.  Scpt. ,  quo 
15.  annorom.  Vt  irjvenias  igitur  ve-  Ind.  undecima  iuchoabatur. 
T.  II,  M  m  m  m 


1 


Digitized  by  Google 


i542    COBEX  DIPLOMATICVS 

N.    CXC  VI  L 

a.ugt.  innocentivs  IV.  Papa  confinnat  Iudicium  wilhelm"! 
'       '      Rcgis  de  Margarcta ,  Flandriae  Comitisfa ,  datque  Ab- 
bati  Fuldcnfi  facultatem,  ut  margarktam^ 
£  contumax  maneat,  excommiinicet. 

A.  1252.  d.  3.  Dec 

Ai  Excurs.  Vtf*  p.  ai8~ 

( M  *  H  T  t  n  I  71«.  ~4*ui.  T.  L  p.  K>f  j.  $«b4wk«t  i*»«f.  FkHmu,  Trcb.  f.  icj.  U  1  V- 
» 1 »  D.  L  bl.  »77.  i»  Ciurt»  ».  iijj.  «L  +  laL) 

Jnnocintivs  Epifcopus,  fervus  fervorura  Dei,  filio  di- 
lecto  abbeti  Fuldenft,  Herbipolenfis  diocefls,  falutem  et  apo- 
ftolicam  benedictionenw 

Dignum.  est  fententias ,  quae  fblemniter  regio  promulgantur 
©raculo  ,  ut  ilbbatae  permaneant,  apoftolicae  firrrritatis  patro- 
emio  non  carere.  Exhibita  fiquidem  carisilmi  m  Christa  filii 
nostti  wilhzlmi,  regfs  Romanorum  illuftris,  nobis  narratio 
continebat,  quod  ipfe  in  generali  curia,  nupcr  apud  Frank^ 
frrt  de  antiqua  Imperii  confuetudine  celebrata  r  per  definitivam 
fententiam  dc  communi  confenfu  principura  Imperii  eiusdem  uV 
bi  fidelium  ibiderrr  praefentium  promulgatam,  illos  omnes  bo- 
nis  quibuscumquc ,  quae  ab  Imperib  tenebant  in  feudum ,  pri~ 
vare  curavit,  qui  fuper  iis  investituram  infra  annum  a  dier 

quo  apud  Aquisgranum  in  Romanorum  regem  fuit,  divina  fa- 

•.   .    •       ;  4 

vca- 


Digitized  by  Google 


I 


CHXHTAHTM  b*  DOC VMENTORV^l.  «4* 

vente  clementia,  coronarus,  a  fua  celfitudine  recipore  non  a.  r<^s.> 
curarunt,  prout  in  Utteris  authenticis  confectis  ejcinde,  et  re-d,.3  Dcc* 
gio  'figMo  fignatis  plenius  continetur.  Quocirca  discretioni 
tuae  per  apoftolica  fcripta  mandamus,  quatinus  eamdem  fenten- 
tiam  auctoritate  nostra  facias  per  te,  vel  pe,r  alios  inviolabili- 
ter  obfervari ,  non  obftante  fi  aliquibus  a  fede  apoftolica  fit  in- 
dultum,  quod  excommunicari  non  posfint,  vel  eorum  terrae 
fubiici  ecclefiastico  interdteto,  absque  fedis  eiusdem  fpeciali 
mandato ,  plenam  et  expresfam  de  verbo  ad  verbum  faciente  - 
de  indulto  huiusmodi  mentioncm ,  etiamfi  contineatur  in  eis 
quod  impetratoribos  quaelibet  dictae  fedis  indulgentia  non  obfi- 
ftat,  feu  quaelibet  indulgentia  fedis  praefatae  per  quam  tuae 
iurisdictfonis  effectus  in  hac  parte  impediri  valeat,  vel  differ- 
ri,  five  conftitutione  de  duabus  dietis,  edita  in  concilio  gene- 
rali,  contradictores  per  cenfuram  ccclefiasticam ,  appelktionfl 
postpofita,  compescendo.         '  : 

Datum  Perufii  nu  Nonas  Deeembris,  pontificatus  nostrx 
anno  x. 

<  *  .  9*  9  |  _ 


Mmmma  N.  CXCVIII. 


Digitized  by  Google 


N. 


644.  CODEXDIPLOMATICVS 

Jl«.       N.  CXCVHL 
A.iiri    henricvs  Leod.  Electus  exhibito  de  fententia  Impe- 

1  -  |'\»hir 

rii  Mechlinii  in  gratiam  ioannis  de  Avesnis  ha- 
bita  testimonib  ,  mandat  Hannonienfibus , 
ut  ipfum  verum  Dominum  agnofcant, 
erque  homagium  praeflent. 

A.  1253.  d.  15.  Fcbr,     .  . 

.   ,  Ai  Excuts.  VII.  p.  219.  5 

(Ex  MtlHKI  Thti.  ^Umd.  t.  I.  f.  ioji.  Miiiit  L  1  bl..i?c. ) 

ous  iienris  par  la  grasfe  de  Diu  eflius  dou  Liege,  fa-- 
fons  favoir  a  oous  chiaus  qui  ces  lettres  veront,  que  le  Juedy 
apries  les  octaves  de  la  Candeler,  nous  fumes  a  Mallines,  en 
2a  prefenfe  de  mout  de  nos  homes,  &  ia  nous  mouftrames  unes 
lettres  lesquelles  ia  Contesfe  de  Flandres  avoit  a  nous  envoiies , 
qui  contenoient  ces  paroles:  Qu*ele  avoit  donet  au  eonte  d'Ai£ 
jo  la  Conte'  de  Haynau,  a  lui  &  a  fes  oirs  a  tous  jors  — -  •* — 
Et  a  ce  jugement  furent  come  nostre  home gcntilhome  othes 
cuens  de  Gelres,  henry  cuens  de  Lusfenborc,  ernous 
cuens  de  Los  &  de  Cigny,  othes  provos  d'Ays,  gode- 
froy  arccdyakenes  de  Liege ,  englebiers  doiens d' Vtreth , 
englebiers  arcedyakenes  de  Liege,  thieris  fires  de 
Faukcmont,  henris  fires  deHufaJife,  waTiers  Biertaus, 
gossuins  de  Bomc,  wilhaume  d'Othenai,  gossevins 

■■    :  de 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  045 

de  Mile,  &  Cuencs  de  Heire.  Et  por  con  que  toutes  chesx.  xytf 
chofes  devant  dites  foiens  fermes  &  eftables  a  tous  jours,  nos  n!5**** 
avons  fait  fcieler  ces  prefentes  lettres  de  nostre  propre  faieU 

Che  fut  dounet  a  Mallines  nostre  ville  le  Samedy  apres  re* 
octaves  de  Candeler  en  fan  del  Incarnation  nostre  Segneur 
ucc.  &  ciuncquante - trois. 

'r  r  t 

.-.  .      *>:   :  u    ~\     i\  .   *  r  •  ..  ..• 

N.    C  X  C  I  X. 

wilhelmvs  Rom.  Rex  confirmat  antecedens  iudicium.    A.  1155. 

d.is-Febr. 

A.  1153.  d.  15.  Febr.  , 

Ad  Excurs.  VIL  p.  219.  '  ' 

\  .,>.■.,     1  .. . 

(E»  eod.  HtttimU  p.  1053.  1.  1.  bi.  »71. ) 

illaumes  par  la  grasfe  de  Diu  rois  de  Romains,  & 
toudis  acrdisfans  a  tous  chiaus  qui  ces  lettres  veront  fa  grasfe 
&  tout  bien. 

Nos  fafons  favoir  k  totis,  que  nous  fumes  a  Mallincs  Ie 
Juedy  apres  les  octaves  de  la  Candeler,  en  la  prefenfe  de 
inout  de  nos  princes;  et  la  fu  dit  par  droit  &  par  jugement  ke 
li  home  qui  tenoient  terres  &  fies  en  la  Conte  de  Jlaynau  dou 
figneur  de  Haynau ,  devoient  faire  homage  a  nostre  chier  prin- 
ce  &  nostre  chier  ferouge  iehan  (TAyesties,  fil  Ia  Contesfe  de 
Flandres,  come  a  lor  fegnor  &  a  droit  hoir  de  la  terre,  &  tel 
jugemcnt  qui  la  fu  fais,  nous  le  loons  &  approuvons,  &  vo- 

M  m  m  n  3  lons 


Digitized  by  Google 


a.i*j3.  lorts  quv&ifc  tenas  ja  tous  )ors  fermes  &  eftables,  enfi  qu'U 
i  u  '  est  cpntenti  es  leftres  no$tre:chier  prince  &  nostre  couGn  llife 
ry  |»r  la  grasfe  de  Dio  efluis  dou  Liage  ,  lesqueles  lettres  U 
deVam  dis  UHrYtts  a  dbu  devantdit  eflius.  Ec  toutcs  ces  cho- 
fes  devantditcs  nous  les  confrcmons  come  fouvrainj  Skes  par 
faucloritd  roial  de  nostre  propre  faiieL  Che  £u  donnet  a  Mal» 
lines  fan  de  rincarnation  nostre  Segneur  mcc  ciuncquante- 
trois ,  le  Samedy  apries*4es  oCtaves  de  la  Candeler. 

N.  CC. 


.    . .     .  p 

T      *  •  ,      1  *   «  .  t   f •*  •     -  '  - 


A.  »253.  Fuldenfis  H.  dictae  excommunicationis  exfecutionem 

K.  t  " '         mittit  Abbaubus  S.  Laurentii  Leodienfi  et  Labienft. 

•  »  ?  • .   

A.  1253.  d.  4.  IuL 
^  £jrc/v/-i.  f //.  />.  fti8.  f.  m 

(hiiiii  fS>.  U.  177.  cx  m  a  a  t  ■  m  b  1.  l  T.  i.  p.  iojj.  Ct  icatvmi  H»V.  F«//. 
•    •      .  ^rotr.  p.aojj 


H 


,  .  .  .  divina  permisfione ,  Abbas  Fuldenfis,  raona- 
fterii  ordinis  fancti  Bencdicti ,  exfecutor  a  domino  Papa  depu- 
tatus ,  religiofis  viris  .  . .  fancti  Laurentii  Leodien/is  et  Lobien* 
fts  Cameracenfis  Diocefura  monafteriorum  Abbatibus,  falutem 
et  mandatis  apoftolicis  obedire.  Litteras  domini  Papae,  non 
caucellatas,  nec  abolitas,  nec  in  aliqua  parte  vitiatas  recepi- 
mus  in  haec  vcrba : 

[Sequitur  SulU  .  qiue  ttipri  tiabetur  p.  6^e) 

Quia  vcro  Nobilis  mulier  M.  Flandria*  Comitisfa ,  terris  ac 

bonis 


Digitized  by  Google 


I 


C H  A  R  T A K y  M  !i i*  DO  C  VM E  N TOR  VJ*£  tfeo 

bonis  ilhs  univerfis,  quae  /w/tfrw  tenere  debebat  in  Feu*A.xtsf. 
dum,  in  generati  Curia  apud  Fra*kenfort>  de  antiqua  Imperii  n.  t  ^ 
confiietudine  celebrata,  ?er  dcfinitivwn  fententiam,  lattm  al 
ferenisfimo  Domino  nostro  W.  Rege  R&maaorum  iihiftri ,  •  de 
confenfu  Principum  ibidem  praefentium  ob  hnc  fuerit  rhe  pri» 
vata,  quod  westitwam  praedictortun  bonorum  ac  terrarum  ab 
eo  infra  annum,  quo  apud  Aquisgranum  in  Romwkirn  Regem 
fuit,  dTvina  favente  gratia,  cororwtns,  rccipere  noh  curavits 
dfscrotioni  vestrae,  auctoritate  domn*  Papae,  qua  fungmiur 
in  hac  parte ,  in  virtute  fanctae  obcdientiae ,  et  fub  poena 
fcispenilonis,  quam  ex  nunc  in  vos  fernnus,.  fimandari  oc>stri 
fueritis  contradictores ,  diitricre  praecipiendo  mandamus,  qua- 
tinus  ad  dictam  Comitisfaro  perfonaliter  accedentes,  vcl  ad  do- 
micilium  eius,  fi  iuae  praefentiae  habere  copiam  nonpoteri-' 
tis,  dihgenter  moneatis  eamdejn,  ut  praefatac  fententiae  pa- 
rcat,  et  fe  contra  ipfam  fententiam  de  bonis  ac  terris  prc- 
dictis  ulterius  nullatenus  intromittat ;  alioquin  fi  in  fua  con- 
tumacia ,  feu  rebellione  per  fex  fcptimanas  post  vestram  rao- 
nitionera  perfeveravit,  ipfam:  aucteuitare  nostra,  irao  apofto- 
liea  ex  tunc  excommuniceth,  et  excoramunicatam  nuntietis  pu- 
bhce  in  locis  omnibus  fueritis  requifiti:  et  fi  fic  eius  rcbel- 
lio  refraenari  non  poterit ,  totam  Terram  ipftus  fupponatis 
Ecclefiasuco  ioterdicto,  Nobiles  vero  et  Conmmmta.es  Castro- 
rum  ac  Oppidorum,  ceterosque  cuiuseumquc  «mdiuonis  ho» 

mines 


Digitized  by  Google 


9 


fitf*   C  O  DOE  X   D  I  P.LOM.A  TICVS  ; 


*..»».  mincs  in  Qualuor  Officiis,  fTaJia,  Gcraudi-monte,  ac  Comt- 

4  4.  lul. 

n.i.  iata  de  Alost  (i),  conttitutos  perfonaliter,  vel  per  vestras 
litteras  diligenter  monere  curetis,  ut,  dictae  parentes  fenten- 
tiae,  fubtrahant  fe  a  praefatae  dominio  Comitisfae,  nobili  vi- 
ro  iohanni  de  Ayesnis,  quem  dictus  dominus  Rex  de  prae- 
norainatis  terris  ac  bonis  feudaliter  investivit,  in  omnibus  pa- 
reant,  etintendant;  alioquin  ipfos  excommunicari  publice  fa- 
ciatis :  in  iis  autem  exfequendis  alter  alterum  non  expectet. 
Datum  apud  Fuldam  i  v.  Nonas  Iulii ,  anno  Domini  y  c  c  l  i  i  i. 

( i )  Comitatu  de  Ahst]   Omittitur  illas  duntaxat  in  tcrras  crat  ius  et  aucto- 

ffieruio   Ttrrac  Ztelandiae  fivc  Schal-  ritai ;  minimc  vero  itt  Zee/andiam.  Vn- 

danae;  quod  nemo  rairetur.    Scripta  dc  duUio  caret,  ciusdem  tenoris  litcra« 

est  hacc  Epiflola  ad.duos  Abbatcs  Hfo-  ab  Abbate  Fuldenft  fuisfe  fcriptas  ad 

nafteriorum  Dieecefii  Epifcopi  Camera-  TLpifnpum  Traiecttnfem  t  cuius  haec 

cenfis,  fub  quo  et  'lornacenftt ;  cui  dieecefts  crat.    Vt  alibi  docui. 

N.    C  C  I. 

t  - 

A.  1253.       Narratio  de  captis  Flandriae  Comite ,  ct  multis  alixs 
d.  4. taL  .         ....  . 

n.ii.  pnmae  nobihtatis. 

A.  1253.  d.  4.  Iul. 

Ad  Excurs.  VII,  p.  119. 

  (  O  »  Hijltir.  i*  U  H*il.  dt  tAt.U  -  D*4  ,  p.  38. ) 

J_  hibaldvs  uxorem  habuit  iohannam.  Flandr.  filiam 
margaritae  Com.  Flandr.  et  wilhelmi  de  Dampetra, 

adeo- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  6^ 

adeoque  fororem  wilhelmi,  gvidonis,  et  ioannisa. 
Flandr.  N. 

P.  39.  Fratrem  cvidonem  Flandr.  adiuvit  in  praelio  ad- 
verftim  Com.  Holland.  a.  1253.  fed  captus  est  cum  reinal- 
d 0  Barrenfi  fratrc  fuo ,  cvidone  Comite ,  1 0 11  a n n e  Dom. 
Dampetrae,  arnvlfo  Com.  Guinens.,  erardo  de  Chace- 
nay.    In  eo  praelio  oculum  perdidit  

[V  T  oumi,  rreur.  dt  l'tfitt.  dt  U  Mttiftn  dt  Btr-lt-Dtt,  p.  }^.) 

Extrakt  £yne  brieue  Chronique  de  VAbbaye  de  Molemes  tfcri- 
te  a  la  main. 

Anno  mcclii.  Comes  Flandrenfts  pugnauit  contra  Comitetn 
de  Hollandia.  In  quo  bello  capti  fuerunt  Comes  Flandrenfts  et 
frater  eius,  et  Comes  Barri-Dueis,  et  Frater  eius,  evrar- 
dvs  dictus  de  Chacenay,  et  multi  alij  capti  et  occifi. 

Ib.  p.  34.  Extraict  a"yne  petite  Chronique  en  yers,  tirie  du 
Cartelaire  de  YAbbaye  de  S.  Magloire  de  Paris. 

YAn  mil  deus  cens  cinquante  fis 

Fu  tibaus  li  Quens  de  Bar  pris 

En  la  bataille  de  Hollande, 

Dont  toute  la  gent  fu  dolcnte. 

Et  il  i  fu  en  1'euil  blecicz, 

Dont  il  en  fu  moult  courrouciez  ( 1 ). 

( 1 )  Non  conveniunt  in  anno  pu-  testimonia  htc  non  congcram.  Vid. 
gnae;  fed  fatis  certa  cst  Epocha.  Alia  wao.  Vad.  Ilist.  D.  II.  bl.  392.  fqq. 
T.  II.         *  Nn  nu  ~"     N.  CCII. 


65o     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCII. 

A.  «51.  wilhelmvs  Rex  Rom.  confirmat  fubinfeudationem  Comita- 

iL  2».  lul. 

tus  Namurcenfis  ab  iohanne  de  Avesnis  fa- 
ctam  Comiti  Lucemburgenfi. 

A.  1353.  d.  ao.  IuL 
Ad  Excurs.  VII.  p.  218. 

( Ea  i»oifto  Vf-  M&s-      **«  P-         «I » » tl  «*»trr».  D.  L  U.  *:S. ) 

"W^iLHELNfvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex,  femper  Au- 

■ 

gustus  Villico ,  Scabinis  totique  communitati  villae  Namurcen- 
fis ,  dilcctis  fidelibus  fuis ,  gratiam  fuam  et  omne  bonum. 
Cum  omnia  Feoda,  quae  Comitisfa  Flandriae  a  Nobis  et  Impe- 
rio  tenebat  titulo  feudali ,  fuerunt  iam  dudum  fibi ,  per  Prin- 
cipum  fententiam,  penitus  abiudicata;  nosque  Comitatum  Na- 
murcenfem  nominatim  et  quandam  aliam  partem  praedictorura 
feudorum  nobili  viro  ioanni  de  Ausnis ,  dilecto  fororio 
et  fideli  nostro  etc.  feodali  titulo  duximus  concedendum: 
idem  Sororius  noster  nobili  henrico,  Comiti  Lucemburgenfiy 
Rupenenfi  et  Marchioni  Arlumenfi ,  Comitatum  eundem  cum 
omnibus  appendentiis  dedit  in  feudum,  et  nostra  et  totius  Cu^ 
riae  Nostrae  prefentia,  fuum  recepit  homagium  fuper  co.  Nos 
vero ,  ipfam  collationem  et  donationem ,  quam  dictus  Sororius 
noster  fecit  Comiti  notato,  de  dicto  Comitatu^Namurcettfi  et 

eius 


1 


Digitked  by  Google 


CHARTARVMet  DOCVMENTORVM.  6*51 

eius  appendentiis  approbantes ,  eam  de  nostro  procesfisfe  be-  a.  m.v 
neplacito  etasfenfu,  tenore  praefentiura  protestarnur,  ac  col- d"  2°' ld" 
lationem  ct  donationem  eandem  denuo  praefentis  fcripti  patro- 
cinio  confirmamus;  prudentiae  Vestrae  diftincte  mandantes: 
quod  vos,  praedicto  Comiti  Lucemburgen/i ,  tamquam  vero  et 
legitimo  Domino  vestro  in  omnibus  obedire  curetis,  fcituri 
pro  certo:  quod,  fi  in  hac  parte  adimpleveritis  beneplacitum 
nostrum  et  mandatum,  vos  contra  moiestatores  quoslibet  de- 
fendamus,  prout  de  iure  hoc  facere  tenemur,  vestrisque  com- 
moditatibus  et  profectibus  in  nostra  curia,  et  ubicunque  posfu- 
mus  liberaliter  intendemus. 

Datum  Albertimonte  (1),  mccliii.  xiii.  Calendas  Au- 
gusti  Indictione  xiii.  [xi.] 

(1)  Aibertimtnte)  HaecCharta,  in  referenda  csfctad  a.  1255.  cuitamen  oh- 

vico  Ktnntmariat  Albrtchtsberge  five  ftarc  vidctur  alia  Charta  d.  i2.Febr.  a. 

Aiberti  Monte  data,  refertur  ad  hunc  125J.  ib.  L vde wi 0  p. 447.  quae huius 

Anauni;  fcd  fi  rectc  hibciIndictioXlII.  iaminfeudatlonismeniinit.  Nihil definio. 

N.    C  C  1 1 1. 

Exfccutio  mandati  d.  4.  Iul.  p.  646.  ad  Decanum  in  Wafm.  a.  «53. 

d.18  Sepe. 

A.  1253.  d.  iO.  Sept. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  stp. 

(E*  HtiTim  T.  1.  p.  iojj.  ibU  miiiii  D.  I.  bl.  178. ) 

enricvs  Dci  gratia  S.  Laurentii  Lcodicnfis  exfecu- 
tor  a  viro  religiofo  Abbate  Fuldcnfis  monafterii  ordinis  fancti 

N  n  n  n  2  Bcnc- 


Digitized  by  Google 


652     CODEX  DIFLOMATICVS 

a.  ii53-  Benedicti  Herbipolenfis  diocefis,  exfecutore  a  Domno  Paoa 

a.iS.Sjpt.  w 

dcputato,  conftitutus,  Decano  Ecclefiae  in  Wafta  Christianita- 
tis,  Tornaccnfis  Diocefis,  falutera  in  Domino. 

Novcritis  nos  recepisfe  mandatura  praedicti  abbatis ,  in 
hacc  vcrba: 

H.  divina  perraisfionc  abbas  Fuldenfis  monafferii,  etc.  [ut 
fupra  p.  64.6.  J 

Iluius  igitur  auctoritate  mandati  vobis  in  virtute  fanctae  obei 
dicntiae,  fub  pocna  fuspenfionis ,  quam  ex  nunc  in  vos  feri- 
mus,  fi  mandati  nostri  fueritis  neglectorcs  diftricte  praecipien- 
do  mandamus,  quatinus  omnibus  Presbyteris  Parochialibus  vcs- 
tri  Decanatus,  prout  vobis  fubiiciuntur ,  fub  pocna  praedicta 
vcstris  dctis  Ktteris  in  mandatis,  ut  finguli  in  fuis  ccclefiis  pu*. 
blice  citent  percmtorie  Nobiles  infeudatos,  Castellanos,  Scultc- 
tos  maiorcs,  fcabinos  capitalcs,  ac  alios  (cabinos,  Coramuni- 
tates  Castrorum  ac  Oppidorum,  ceterosque  cuiuscumque  con- 
ditionif?  homines,  prout  eis  fiibiiciuntur ,  ut  feria  quinta  post 
festUDQ  beati  Matthaei,  hora  nona  coram  nobis  Rupelmundne 
comparear:,  raandatum  Domni  Papae  diligenter  audituri,  in- 
timantes  cisdem,  quod  fi  non  venerint,  faciemus  eos  pro 
tanta  conturaacia  excommunicationis  innodari  fcntcntia,  ct  ni- 
hilominus  in  dicto  mandato  proccdcmus,  prout  de  iurefuerit 
proccdendum.  Vos  etiam,  dccahe,  die,  loco,  et  hora  prae- 
dicris  compareatis  coram  nobis  perfbnaliter.. 

Datum- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  6*53 

Datum  anno  Domini  mccliii.  feria  v.  post  Exaltationcm  A.  1953. 

■  d.  it>ScM# 

Sanctae  Crucis. 


N.  CCIV. 

wilhelmvs  Rex  Rom.  Beghinis  de  Mediobur-       A  is** 

6.  j.Fcbr. 

go  benefacit. 

A.  1254.  d.  7.  Febr. 

1  •  •  ■  . 

Ad  Excurs.  VII.  p.  299. 

'  V  ■  '  •  '        ■  •   * 

(  Ex  Ortg-niH  Viiimti  producmm  cxhlhet  milll  durtuh.  D.  1.  bl.  x%o. ) 


w 


ilhelmvs,  Dci  gratia  Romanorum  Rex  et  fempcr  Au- 
gustus ,  univcrfis  Scultetis  per  Zelatidiam  conftitutis ,  dilectis 
fidelibus  fuis  gratiam  et  omne  bonum.  Cupientes  perfonas  re- 
ligiofa?  et  loca  bcnigno  favorc  profequi  et  gratia  fpeciali  df- 
lcctis  nobis  in  Christo  Beghinis  de  Middelburgh,  Tcrram,  ih 
qua  ipfarum  curfa  fita  cst,  ab  omni  expedicione ,  tallia  et  alia 
qualicunquc  cxactionc  libcram  duximus  concedendam  tcnorc 
prcfencium  decerncntes,  quod  predicte  Bcghine  infra  predi- 
ctam  ciiriam  commorantcs ,  dc  tota  tcrra  fua  ftabunt  iuri  coram 
Scabinis  de  Middelburgh  ficut  alii  oppidani  Ioci  eiusdem,  ct 
cadem  gracia  fiet  eisdem  Beghinis  que  predictis  folet  fieri  op- 
pidanis. 

Datum  in  Middelburgh  v  n.  Idus  Februarii ,  Indictione  Duo^ 
decima,  anno  Domini  m.  cc  l.  quarto. 

N  n  n  n  j  CCV. 


Digitized  by  Google 


6*4  .CO  D  E  X  DIPLOMATICVS 
'  N.  CCV. 

A.  lasl-     wilhelmvs  Rex  Rom. ,  Coraes  llollandiae,  nova  dat ' 
ftatuta,  iura  et  libertates, '  Oppido  Medio- 
burgo  in  Zeelandia  ( i 

A.        d.  ir.Mart. 
AiChronk.  p.  77.  a.  et  Excurs.  VII.  p.  104,  277,  300. 

(E*  Ori|(inaii  la  Archm»  Vrbij  Urdioburg.  Locul.  L  n-  60.  (O) 

I_ 
n  de  name  des  Vaders  •  ende  des  Soens  •  en  des  heleghes 

Ghests  •  willem  bi  der  gratien  gods  Koning  van  Rome  en  al- 

toes  August?  •    Ende  graue  van  Mland>    Alle  den  ghenen  die 

defen  brief  Anefien'  fine  gratic  ende  al  goed-    Omme  zon- 

derlanghe  vrienfchcpe  dar  wi  bi  rninnen  de  portres  van  mid- 

delbg  •  gheuen  wi  hem  defe  .choere  en  dit  recht  dat  in  defen 

brief  ghefcreuen  ftaed  •   So  war  dat  hem  —  — 


[$.  14.J  Sowat  manne  te  midd.'  te  banne  word  ghedaen  ome 
•  i.  e.  x*  ghefekerde  fchoud  of  omme  roef  wi  fone*  hust  •  of  hofd  •  of 
houd  bin  finen  ambochte  tusfche  mafemude  en  hedinfee  buten 
midd'  - 


(1)  Habetur  quidcm  h«ec  Chora  bl.  271.  fqq.  I.  1253.  fcd  quantum 
(omriium,  quantum  mihi  conftat,  quae  a  verac  Orrhographiac  nonna  abeat, 
Lingua  vcruacula  datae  funt ,  antiquisfl-  ex  paucis  hiscc  quae  dabo  fpecimini- 
ma)  apud  MiERis  Chanerb.  D.  I.  busiudiccntperiti.  Iutcgram Choram ni- 

mis 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  6$$ 

[$.  17.]  In  zo  wat  herfchepe  den  portres  van  midd*  butenA.  r95j. 
grauefchepe  van  Holland  (a)  onrecht  word  gedaen'  die  por- 
tres  moghen  fowie  zot'  es*  ute  dien  herfchepe  die  comt  int+\.  e.  -« 

het  U 

grauefchep  yan  holland  roets  grauen  rechtere  aresteren   — 

[$.  3  o.]  Sowar  fo  portre  van  midd '  eneghen  man  vfnd  bin 

den  grauefchepe  van  holland  die  hem  fchoud  fchuldech  es'  hi 

.      .          -       •  •     ,        •  *\ 
moghen  arefteren  mets  grauen  rechtere  


[$•  34-]  Sowat  fo  ghefchied  bfn  arne .  of  up  den  dijk  •  of 
ene  roede  bin  den  dike '  dat  fal  me»  berechten  bin  lnidd.  en 
bi  der  chore  van  midd. 

[$•  35-]  Sowie  zo  woend  tufche  mafemude  en  hedinzee  flaecJ 
of  roefd  port'  but'  port'  men  fal  ne  daghen  te  rechte  te  ftane 
bin  roidd'  up  den  darden  dach. 


[$•  54-]  Wat  mesdade  die  ghefchrcd  binmidd'  als  de  here 

es  tufche  bornisfe  en  hedlnzee  dat  zalmen  betren  tvifchatte.   

—  Niemene  ne  moet  arefteren  nc  panden  portre 

uan 

mls  prolixam  cx  Autographo  defcriptam  vi,  fub  hoc  tirulo,  Otanffchap  fen  Co- 
alia  occaiioue  fcrmonis  ttelgici  amantibus  mitatus  Hollandiae  compieheni.li  etian» 
baud  invidcbo;  qnae  ad  rem  praefentem  terras  Zcdtndkas.  Quod  infra  fequitnr 
facinnt ,  nunc  dcdisfc  conrentas.  Per-  Arrte,  cst  nomen  fluvii  fivc  portus  nunc 
iit  ternporis  diuturnitate  Sigillum.  ccficcati. 
(a)  Holland]   Saepius  iam  indica- 


Digitized  by  Google 


65(5    CO.DE  &L\  D  I  P:  L  0  M.  A  TICVS 

a.  ia$j-  uan  midd*  bin  den  grauefchepe  van  holland  zonder  om  zijn  egM- 
4-iLh  art,  fc|10ll^ 

15-  59-]  Sowat  inesdade  die  loept  ant  vierendcel  van  enen 
man  of  dar  bouen  /  dat  fal  de  here  berechten  •  of  de  ghenc  die 
rechtcre  es  oucr  al  zektttd  •  of  dic  ghemenq  rechter  (3}  es  be- 
wisierfcheld.  '  ... 

Omme  dat  defe  chorc  ftade  bliuc  en  cwelik'  zohebbenwi 
ze  ghedaen  befeghelcn  met  o.nfcn  koncgheleken  zeghcle.  En- 
de  verbieden  dat  bi  onfer  koninghleker  gheweld  •  en  onfer 
graucleker  gheweld  £4)  dat  niemcne  wederdefe  chore  ne 
doc  •  ende  die  dat  dadc '  hi  foude  hcbben  onfen  evelenmoed. 
Behoudcn  in  allen  ftickcn  •  onfer  koningleker  ere  en  Recht 
ende  onfer  graucleker.  Dcfe  bricf  word  ghegheuen  ende 
ghezegheld  tot  Dordrecht  in  zintc  gregorijs  auende  die  was  in 
ons  heren  dufentechfte  iaer  en  tve  hondertechfte  •  en  drie  en- 
de  vichteehfte  •  en  tveleffte  indictic  C5)* 

(3)  Rechter)  Tria  btc  diftinguun-  risjo,  ende  onfer  graueleker  gheweld. 
tur,  i°.  de  //«;?,  Dominus,  id  est,  Quod  aittcin  gewe Id  pouatur  pro  mac ht , 
ipfe  Princcps.  z°.  De  Rechter  over  al  i.  c.  potcntia  fivc  maieftatc,  docui ad 
Zteland,  totins  Zcclandiac  hidcx,  qui  chronicon  p.  77.  a.  Alibi  mo- 
Castellanus  Zcclandiac  audiebat ,  ct  gentheid,  fupra  p.  600.  vel  hoogheid 
30.  De  Rechter  Bewester  Scheld,  qui  et  heerlijkheid  p.  601. 

bodic  Baliuw  en  Rentmeefter  Bewester  (5)  Indictie]  Satis  aperte  xil.  /«- 
Schdd,  cuius  ludicis  hic  autiquisfima  dictio  docet,  pertinere  Chartam  ad  a. 
vcstipia  obfervent  vcteris  Politicac  a-  1054.  nonvero,  ut  malc  mieris  ad 
mamcs.  a.  1253. 

(4)  Gcweld]  Abfunt  hac  voces  mie- 

N.  CCVI. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  657 

N.  CCVI. 

innocentivsIV.  Papa  fuspendit Excommunicationem ,  latam  A. »54. 
ab  Abbate  Fuldenfi  in  margaretam  Flandriae 
Comitisfam,  ut  posfit  de  Compofitione  agi. 

A.  1254.  d.  14.  Mart. 

M  Excurs.  VII,  p.  aio. 

(Imtlllli.  TWi.  yAntU.  T.  U  p.  10J7.  ■ Itttl  1. 1  bL  tlt.) 

Jnnocentivs  Epifcopus,  fervus  fervorum  Dei,  venerabi- 
li  fratri  Epifcopo  et  dilecto  filio  archidiacono  Tornacenfi  falu- 
tem  et  Apoftolicam  benedictionem. 

Cum  ad  fopiendam  periculofam  discordiam ,  quae  inter  caris- 
fimum  in  Christo  fiiium  nostrum  W.  Romanorum  Regem  illuftr. 
et  nobilem  mulierem  M.  Comitisfam  Flandrie  et  Haynoniae  ni- 
mis  invaluit,  proponamus  unum  ex  fratribus  nostris  ad  partes 
illas  in  proximo  deftinare:  ut  ante  ipfius  adventum  de  modo 
Compofitionis ,  et  iis  quae  funt  ad  compofitioncm  praeambula, 
commodius  tractari  valeat  hinc  et  inde ;  volumus ,  et  per  apo- 
fiolica  fcripta  vobis  mandamus,  quatinus  excommunicationis 
fententiam ,  quam  in  ipfam  et  quosdam  eius  homines  Abbas  Ful- 
den/is  Herbipolenfts  dioecefis  promulgari  fecit,  auctoritate  litte- 
rarum  nostrarum,  ut  dicitur,  iuxta  formam  ecclefiae  relaxan- 
tes,  cffectum  interdicti  lati  de  mandato  ipfius  Abbatis  in  ter- 
ram  eiusdem  Comitisfae  protinus  fuspendatis,  iniuncto  fibi  in 

T.  11,  o  0  0  0  vir- 

1 


Digitized  by  Google 


6*58     CODEX   DIPLOMATICVS  \ 

A.  i»s4.  virtute  praeftiti  iuramenti ,  ut  treugas  ineat  et.  eis  vel  ipfarum 
414.^311.^^  durante,  per  fe  vel  alium  eidem  Regi  et  fuis  guerram, 
1  dummodo  ei  non  moveatur,  non  moveat,  nec  motam  etiam 
profequatur. 

Datum  Laterani  II.  Idus  Martii  pontificatus  nostri  anno  un- 
decimo. 

N.  CCVIL 

A. i4s|-    arnvlfvs  Comes  Gisnenfis  declarat  fe  debere  Scabinis 

M.  Mart. 

fuae  terrae  20720.  L.  Paris. ,  datas  ab  illis  pro  re- 
demtione  fua  a  captivitate  Hollandiae. 

A.  125*.  M.  Mart. 

-  . 

Ad  Excurs.  VII.  p.  isr. 


(Ectnict  dn«  RegiKte  ia  Threfet  det  Chttte*  de  U  C«rf  dAttoit .  «pud 
Hifitin  dt  U  Mujtn  4,  6m4.  Pkut.  p.  »89.) 


L 


•ettres  d'.unoul  Comte  deguines,  &  Chastelain  de  Bour- 
bourg,  pasA-es  fous  fon  feau  VAn  mccliii.  (i)  au  mois  de 
mars  par  lesquelles  il  confesfe  devoir  a  fes  efchevins  des  quatre 
bans  de  la  terre  de  guines,  c'est  a  fcavoir  deguines,  dardres, 
Saudruic ,  &  de  Bredenarde ,  vingt  miile  fept  cens  vingt  Livres 
parifis,  lesquellcs  ils  luy  ont  preste  de  leur  propre  Catheu, 

& 

(1)  Annus  cx  ftilo  Francieo  htc  gna  fuit  inita,  in  qua  captus  Arnulfus 
computatur;  idque  certum  ex  eo  cst ,  Qhnenfis.  Cf.  fupra  p.  649. 
quod  Mens.  Iul.  a.  1253.  deinum  pu- 


DigitizBd  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  tfjp 
&  firent  leur  debte  pourluy  envers  plufieurs  Bourgeois  d'ar- A.  T451. 

M  Mart 

ras  a  fon  tres  grand  Befoin ,  &  pour  le  racheter  de  la  prifon  de  ' 
Mlande*  &  confent  que  s'ils  n'eftoient  payez  &  contentez  a 
leur  femonce,  &  voulenti,  ils  puisfent  vendre  rentes  a  vie 
fur  le  dit  Comte  &  fera  tenu  payer  les  rentes. 

N.   C  C  V  1 1 1. 

•  ■  .... 

innocentivs  IV.  Papa  Controverfias  inter  wilhel-  a.  12*4. 
MVM  Regem,  et  margaretam  Comitisfam  Flandr.  d'a-MdU 

componendas  mandat  P  Diacono  Cardinali 

«  •       5.  Georgii  ad  velum  Aureum,  Apoftolicae  fe- 
dis  Legato.  Adiecto  akero  mandato  de  fi- 
nienda  lite  fuper  Natalibus  iohan^ 
nis  et  baldvini  de  Avesnis. 


A.  1254..  d.  2.  Maii.  . 

.    .  ...          .  j  .        ^        .  .. 

Ad  Excurti  VIL  p.  aao. 

(Ex  haui»i  Thii.  sAtnU.  T.  I.  p.  toj&  •pnd  miiui  ChtrUti.  D.  L  M.  i8t.) 

Innocentivs  Epifcopus,  fervus  fervorumDei,  dilecto  P. 
Sancti  Georgii  ad  Velum  aureum  Diacono  Cardinali,  Apofto- 
iicae  fedis  legato ,  falutem  et  Apoftolicam  benedictionem. 

Cum  de  tuae  circumfpectionis  industria  plenam  fid.uciam  obti- 
nentes  ad  reformanda  inter  carisfimum  filium  nostrum  wil- 
helmvm,  Romanorum  Regem  illuftrera,  ac  dilectam  in  Chris- 

O  0  0  o  a  to 


Digitized  by  Google 


660     C  0'D  EX  DIPLOMATICVS 

A.  1254.  to  filiam ,  nobilem  mulierem ,  Comitisfam  Flandrenjis  pacis  foe- 
d' *' Wa"' dcra ,  tc  ad  partes  illas  fpecialiter,  commisfo  tibi  plenae  le- 
gationis  officio ,  deftinemus;  discretioni  tuae  ad  nullius  inftan- 
tiam  propriae  providentiae  nostro  motu  per  Apoftolica  fcripta 
mandamus,  quatinus,  fi  aliquid  inter  dilectos  filios,  nobiles  vi- 
ros,  G.  Comitem  Flandrenfem  et  iohannem  de  Dampetra  ex 
parte  una ,  et  iohannem  et  baldvinvm^  Ayesnis  fratres 
.  ex  altera,  fuper  ipforum  I.  et  B.  dt  Ayesnis  natalibus  Yel  aliis 
emerferitquaeftionis;  tu  ad  illud  concordia  fopiendum  interpo- 
nas  efficaciter  partes  tuas :  fi  yero  id  per  pacis  et  concordiae  fe- 
mitam  nequiveris  de  medio  fubmovere,  caufam  five  caufas, 
non  obftantibus  aliquibuS;  littcris,  a  predicta  fcde-vel  Icgatis 
ipfius  fuper  hoc  obtentis,  et  prpcesfibus  habitis,  per  easdem 
auulas ,  et  eas  infra  terminum ,  de  quo  tibi  videbitur  expedi- 
re,  fi  de  partium  voluntate  procesferit,  ratione  praevia,  ter- 
minare  procures ,  faciens ,  quod  decreveris ,  per  cenfuram  Ec- 
clefiasticam  firmiter  obfervari :  alioquin  ipfas  ex  tunc  inftructas 
vel  non  inftructas ,  et  pacis  tractatum ,  fi  quis  habitus  fuerit ,  ad 
Apoftolicum  remittas  cxamcn ,  pracfixo  partibu»  pcremtorio 
termino  competenti,  quo  per  fc,  vel  per  procuratores  idoneos 
cum  omnibus  actis  muniraentis  et  rationibus  fuis,  caufas  huius- 
modi  contingentibus ,  nostro  fe  confpectui  repraefentent ,  fa- 
cturae  fuper  hoc  et  etiam  recepturae ,  quod  bonum  pacis  fua- 
fcrit  vcl  ordo  dictavcrit  rationis. ' 

Da- 


Digitized  by  Google 


CHARTAkVM  et  DOCVMENTORVM.  661 

Datum  Asfifii  vi.  Nonas  Maii  pontificatus  nostri  anno  un-A.  itj^ 
decimo. 

K.    C  C I X. 

Laudum  five  fententia  wilhelmi  Abbatis  S.  Trudonis  de  a.  1254. 

M  Malo 

terris  Ouendrecht-,  Cudelftert>  et  Westfenti  exCom- 
promisfo  inter  wilhelmvm  Regem  Rom. , 
et  Capitulum  S.  Iohannis  inito. " 

A.  1254.  M.  Maio.  .  .. 

> 

Ad  Cod.  Diplom.  p.  «91.  mt.  et  p.  636. 

(Fx  Libto  Rubeo  BoMrum  Ecelefue  S.  lohinn.  Tral.  fol  i.  VI. )  , 

X n  nomine  domini  amen  •  Vniuerfis  prefentibus  et  futu- 
ris  W-  dei  gratia  abbas  fancti  trudonis  ordinis  fancti  benedicti 
leodien  dyoc  capellanus  ferenisfimi  principis  iiomini  -W«  dei 
^ratia  regis  romanorum  illuiYris .  falutem  in  dominO  et  cogno- 
fcere  veritatem-  Ea  que  iudicio  uel  concordia  terminantur. 
firma  debent  et  illibata  perfiflere  et  ne  in  rccidiue  conten-. 
tionis"  fcrupulum  relabantur  fcripturarum  conuenit  prefidio  coin- 
muniri-  Hinc  est  quod  vniuerfitati  vestre  tenore  prefentium 
innotescimus  quod  cum  inter  ferenisfimum  principem  dominuni 
nostrum  regem  Roih  predictum  ex  vna  parte  •  et  viros  venerabi- 
les  prepofitum  et  capitulum  ecclefie  fancti  iohannis  in  traiecto  ex 
altera  •  fuper  posfesfione  proprietate  terrarum  iurisdictionum  et 
decimarum  apud  Ouendrechtl  Cudelflerfet  Westvenei  necnon  et 

o  o  o  0  3  de 


Digitized  by  Google 


662     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1154.  dc  quibusdam  alijs  locis  vicinis  orta  dudum.  fuisfet  materia  que- 
*L  M,U(X  ftionis  •  Tandem  in  prefentia  venerabilis  patris  domini  uv- 
c  0  n  1  s  •  t'  t'-  fancte  fabine  presbjtcrf  pardinalis  in  partibus  ala- 
manic  apoftoJice  fedis  legati  accedente  vtriusque  partis  confen- 
fu  in  nos  extitit  compromisfum  prout  in  litteris  ipfius  domini 
regis  necnon  prepoftti  et  capituli  ecclefie  fancti  iohannis  pre- 
dicte,  ac  rcuerendi  patris  doinini  hvgonis  cardinalis  pre- 
dicti  plenius  continetur  •  Nos  vero  fuper  premisfis  recepto  in 
nos  onere  .  et  auctorftate  arbitrandi  ordinandi  feu  ftatuendi  ad 
loca  predicta  .perfonaliter  accedentes/  dc  premisfis  diligentcr 
inquifivimus  inftrumenta  examinauimus  /  testesque  iuratos  recepi- 
mus-eteorum  dicta  in  fcriptis  redcgiraus  •  et  Cc  diligcnter  inqui- 
fita  veritate  et  examinato  de  plano  et  fummatim  negocio  /  inue- 
nimus  posfesfionem  decimarura  dictorura  locorum  et  aliorum 
vicinorum  atf  prepofttum  et  capitalum  ecdcfie  fancti  iohannis  prc 
dicte  pleno  iure  pertinerc/  necnon  et  ipfos  et  antecesfores  eo- 
rum  a  longis  retroactis  temporibus  de  quibus  non  jextat  memo- 
ria  in  predictorum  posfesfione  pacifica  extitisfe/  licet  quando- 
que  quidam  baliui  Hollandie  dominorum  fuorum  terminos  exten- 
dere  (  1 )  cupientes  aliqua  de  premisfis  inuaferint  •  et  occupaue- 

rint 

(1)  Extenderc]  Notentur verbame-»  ter  igitur  9c  laudabfliter  egit  wilhel- 
tnorabilia,  quac  doccnt,  quam  multa  mvs  Rex  et  Comes,  quod  aliis  exa- 
(aepe  mala  ex  ambitione  Miniftrorura  rainandam*  hanc  quaefHonem  curav^rit, 
Principis  oriantur,  quae  in.ipfos  Prin-  qua  dc  rc  fupra  p.  0*36.  (1)  w.  ue- 
cipes  reduu&arc  non  debcant.   Pruden-  dak  iudicium  dedimus. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  it  DOCVMENTORVM.  tftf» 

rint  minus.iuste  in  falutis  fue  et  dominorum  fuorum  graue  peri- a.  1*54. 

M.  Maio 

culum  et  iacturain-  Nos  igitur  habito  iurisperitorum  et  multo- 
rum  proborum  confilio  iusticia  exigente  et  virtute  obedientie 
nos  ad  hoc  finaliter  compellente  /  prepofito  et  capitulo  fupra- 
dictis  posfesfionem  decimarum  de  Ouendrechtl  Cudeljlertl  West^ 

■•  "1 

ventl  necnon  et  locorum  vicinorum  •  cum  fuis  pertinencijs  per 
fcntentiam  diffinitiuam  in  hljs  fcriptis  adiudicamus  predicto  do- 
mino  nostro  regi  fuper  eisdem  per  eandem  nostram  fententiam 
perpetuum  fiientium  imponentes  •  Ordinantes  etiam  quod  prc- 
dictus  dominus  noster  rex  prepofitum  et  capitulum  fupradictos 
de  predictis  decimis  vsque  ad  medietatem  venne  inculte  •  exnunc 
in  antea  in  pace  gaudere  permittat/  nec  ipfos  fuper  eisdera 
perturbct  aiiquatenus  uel  molestet  fed  potius  predictam  nos- 
tram  fententiam  •  et  ordinationem  obferuct  bona  fide  /  et  faciat 
inuiolabiliter  obferuari»   Referuantes  nobis  nichilominus  po- 

-  te- 

•  • 

(3)  Menfe  Maio]  Habebatur  in  S.  Iohannis  ,  actum cohn.  iiij.  A7. 
eodera  Libro  MS.  fol.  ij.  Charta  nouembr.,  eod.  anno. 
wilhelmi  Abbat. S. Trudonis a.  dom.  3.  Iusfum  I lugoriis  Cardinalis ,  1 11  j. 
M.  c  c.  fexagefimo  quarto  mcnfe  Febr.  KJ.  nouembr.  pontificat.  dni  innoc.  pp. 
feriaquiuta  post  fest.  bii  mathie  apost.  quarti  a°.  decimo  ,  (fupra  p.  638.) 
continuata  a  die  precedente ,  cui  in-  in  qua  repetit  ac  priorem  comprobat. 
feruntur  fententiam  ,  rogatque  Cap;tulum  ,  ne 

1.  Coropromisfum  WilhelmiRegis  fu-  factum  Regis  Mlhelmi  eiusque  baliro- 
per  hac  quaeftione,  Co/onie  11  ij.  A7.  rum  cedat  in  eorum  falutis  detrimen- 
Nov.  Ind.  vndecima  anno  dni  m.  c  c.  tum,  f*l  condonent,  ac  Regis  Anni- 
quinquagefmo  fecundo.  (fupra  p.  636.)  uerfarium  in  tnisfts  vigiliis  et  in  aiijs 

a.  Compromisfum  Pracpos.  et  Capit.  fuffragiiskaritatisobferuent. 

Sae- 


Digitized  by  Google 


<&S4    JC-QJD-EX.  DIPLOMATIC.VSrj 

A.  nj4.  testatem  arbitrandi  et  pronunciandi  fuper  omnibus  alijs  que  in 

M.Maii.  jjtteris  COmpromisfionis  plenius  continentur- 

Da- 

Saepius  autem  postca  eadem  dc  re  inter  „  hebben ,  In  «eggen  ende  verclaercn 

Praepos.  S.lobannis  et  HollandiaePrin-  „  van  hecr  willem,  doen  ter  tijt 

cipes ,  imprimis  post  translatum  in  Ca-  „  abt  van  St.  truyen  ,  naer  inhoudt 

rolum  V.  omne  tcmporalc  Epifcopi  Do-  ,,  des  brieuen  van  requifitie  efi  fubmis- 

miniiim ,  circa  iura  nonnulla  ortae  fuut  „  fie ,  zoe  wcl  van  dcn  voirfz.  Co- 

controverfiaeeaequegravisfimae,dequi-  „  ninck  vilhem  als  den pr oost  van 

bus  multa  quidcm  habct  matth.  de  „  St.  Ians  voirfz'.,  als  oic  van  dcn 

Jur.  G/ad.  p.  60.,  et  de  Nobil.  p.  „  cardinal  iivgho,  raediateur  tus- 

433-  fiw*  fcd  primaria  multa  Documen-  fchen  denfeluen  partien. 

ta  videre  ipfi  non  contigit:  imprimls  $.  xmj.  ,,  Ende  vuytcriycke  foe 

quae  acta  funt  post  fentontiam  a.  1562.  „  hceft  die  voirfz.  Abt  wilhem  van 

d.  23.  Dcc.  in  Privato  Rcgis  ac  Comi-  „  fint  truyen  die  voirfz.  fackc  nacr  ry- 

tis  Concilio  latam.    Servo  ca  omnia  ,,  pe  ondcrtastinghc  endc  inquifitie, 

Belgice  fcripta  fub  nomine :  Bewijs  ran  „  terrainerendc  verclaert  ,  geuonden 

glle  gerechtighedtn  ,preeminentien  hooc-  „  te  hebbcnc  die  posfesfie  ende  trecht 

keden  Iurisdictien  enz.  inde  Proostdye  „  van  den  voirfz.  Jurisdicticn  ende 

S,  lans  ctc.  undc  quac  ad  fubiectam  „  thicnden  der  voirfz.  plaetfen,  cnde 

fpcctant  Controvcrfiam  fic  habcnt:  „  van  andcrc  dacromtrcnt  gclcgen,  den 

J.  xi  ij.  „  Nyct  te  min  tes  gcbeurt  „  voirfz.  proost  cfi  capitie  van  fint 

,",  dat  de  graue  wilhem  van  hollandt  ,,  Ians  te  competerene  in  volleu  rcch- 

„  cnde  Coninck  van  Roomen  ,  twis-  ,,  te,  endc  dat  zylieden,  ende  heure 

„  tich  gewerden  fijndcjcgcns  dcn  proost  ,,  voirfaten  van  foe  fecre  langen  ende 

„  ende  capiile  van  Sitit  iarts  't  Vtrccht  ,,  ouden  tyde  dacr  van  geweest  zijn  in 

„  voirfz.  aengaende  der  posfesfien  en-  „  paifible  posfcsfie,  dat  gheen  mcmo- 

„  de  rechten  van  den  landen  lurisdi-  „  rie  tcr  contraricn  en  was,  hoewel 

„  cr/Vw,  ende  thienden  in  euendrecht,  „  nochtans  eenigc  baillowwen  van  IIol- 

cutdelflert ,  endc  westuene ,  mitsga-  „  landt  bcgeerende  te  extendceren  die 

„  ders  in  andere-plaetfen  dacr  omtrent  „  limiten  van  hueren  hecrcn  gepoocht 

,,  gelegcu  fijnde,  jn  effect  die  prooftic  „  gehadt  badden  eenige  plaetfen  inde 

„  van  lint  Ians  voirfz.,  die  voirfz.  „  voirfz.  prooftie  te  inuaderen  ende 

„  partien  hucrlieder   gefchillen  deur  „  occuperen ,  nochtans  ondeuchdlijck 

„  tusfchcnfpreken  van  ccnige  perfoe-  „  ende  onrechtueerdelijck  tot  haerder 

„  negen  gcltch  ende  gccompromittecrt  „  ende  hcurdcr  heeren  groote  onfa- 

„  lichcyt 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  665 

o        o  o 

Datum  anno  domini  •  11  •  c  c  •  l  1 1 1  j.  Menfe  Maio  (  2  )  •    a.  1554.- 

M.  Mait. 

„  lichcyt  ende  pericle  dacromme  die  ,,  arbitrale ,  dcs  voirfz.  hecrc  abts  vnn 

voirfz.  posfesfie  endc  recht  vao  den  „  fint  truyen,  in  date  duyfcnt  ijc. 

„  voirfz.  Iurisdictien  oucr  allen  den  ,,  lxiiij.  den  v«».  february,  al  ge- 

„  voirfz.  plaetfen  van  der  prooftien  „  beurt  by  wille  wete  efi  confente  des 

„  den  voirfz.  proost  adjudicerende  ,  ,,  bisfcops  van  Vtrccht  docn  indcr  tijd  m 

„  brecder  blyckendc  by  der  fententic  „  wcfeude  *\ 

N.    C  C  X. 

henricvs  de  Lecka  a  Capitulo  Eccles.  S.  Mariae  Tra-    A- «ss- 

M.  April, 

iect.variis  conditionibus  Teloneum  de  Smithuifen, 
et  Curtes  Emjk  et  Malberg  fub  an- 
nua  penfione  recipit  (  1 ). 

A.  1255.  M.  April. 

Ad  Cod.  Diphm.  p.  198.  et  p.  423. 

(F.«  Archivii  Ecctcfiie  S.  Miriie  Tnicct.    Locolo  C.  +  ) 

I- 
n  nomine  domini  amen  •   Qve  gcruntur  in  tempore  ne  tem- 

poris  cffluente  curriculo  facilius  elabantur  •  litterali  folent  apice 

nccnon  testium  fubfcriptione  frequentius  perhennari*  Nos 

igitur  HENRicvsde  lecca  milcs  •  notum  faciraus  vniuerfis prc- 

fentia  vifuris  •  ac  prefenti  fcripto  proteftamur  et  recognofci- 

mus 

(O  Est  haec  Charta,  Chirographa  quo  dc  ufu  dixi  p.  198.  ubi  vid.  tab. 
quaevocatur,  CwcChirographifata ,  cu-  IV.  n°.5.  Dc  rc  ipfa  conferanturChar- 
ius  in  fuperiore  parce  exlht  ima  pars  Ii-  tac  p.  423,  466.  ct  infra  a.  1255,  d. 
tcrarum  ,  in  honore  heatisfime  Marie  23.  Auj. 
femper  uirginis  i  domino:  amenx 

T.  II.  PPPP 


Digitized  by  Google 


666     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  «55.  mus  quod  nos  theolonium  in  Smithufen  •  Decani  et  Capituli  Ec- 

M  April  — 

"  clefie  beate  Marie  Traiecten  cum  curtibus  fuis  •  Elnwljch  •  et 
Malberge  recepiraus  ab  ipfis-  Dccano  et  Capitulo  •  jn  pactum 
pcrpetuum  iure  hereditario  posfidendum  •  fub  tali  videlicet  con- 
ditione  •  quod  in  festo  Beatorum  Philippi  et  Iacobi  apoftolo- 
rum  •  Centum  modios  purioris  et  raelioris  tritici  quod  dicitur 
vrencsweite  fi  inuenitur  uenale  in  traiecto  •  alioquin  purioris  ct 
mclioris  quod  ibi  ucnalc  inuenitur*  Et  in  fcsto  natiuitatis  beatt 
Iohannis  baptiste  •  viginti  et  vnam  libras  traiecten  Lcgalium  de- 
nariorum*  Itcm  in  festo  remigij  ccntura  modios  purioris  ct 
mclioris  tritici  •  fccundum  quod  dictura  cst  •  ct  in  festo  palma- 
rum  •  viginti  •  et  unam  •  libras  traiecten  legalium  dcnariorum  di- 
ctis  decano  et  capitulo  Ecclefie  beate  marie  et  eorum  fuccesfo- 
ribus  pacti  (  2  )  nomine  fingulis  annis  in  traiecto  perfoluemus  • 
Preterea  diraidiam  marcam  colonien  in  afcenfu  nauis  eorum 
quam  mittent  pro  ufno  fuo  verfus  bethendorp  •  ct  in  defcenfu 
fertonem  vcl  porcum  valentem/  fertonem  (3)  nuncijs  fui& 
fmgulis  annis  fn  fmithufen  pcrfolucmus  ac  ipfos  tam  in  afcenfu 
quam  defcenfu  nauis  predicte  •  in  cibo  et  potu  ibidem  procu- 
rabimus  honeste  •  Si  ucro  bona  ipforum  iA  bethendorpe  ab  ipfis 
vendi  •  aut  aliquo  modo  alienari  aut  nuncios  eorum  quoquo  ca- 

fu 

(O  Pacti]  Vox  Latina  non  cst,  ve  conccsfionetn  pracdii,  bonomm , 
fcd  mcre  Bclgica  iive  Gcrrnanica,  no-  dccimarum,  aut  iurium  fub  cerifu  an- 
tatque  ufu  Iuris  German.  locationcm  fi-  nuo,  eamquevel  advitae  terminum,  vcl 

iure 


Digitized  by  Google 


CHARTARVMe*  DOCVMENTORVM.  667 
Hi  afcendcre  •  feu  defccndere  cum  naue  fua  non  contigeric '  ex-  A.  1155. 

_  M.  Aprit. 

tunc  dicti  nouem  folidj  colonien  in  fcsto  palmarum  cum  pacto 

quod  tunc  foluendum  est  •  ipfis  foluemus  in  traiccto .  Que 

Omnia  nos  tactis  facrofanctis  in  altari  Ecclefie  beate  maric  in 

traiecto  •  certis  temporibus  ut  predictum"  est  dictis  decano  et 

capituio  prefentibus '  nos  velle  et  debere  foluere  et  quod  fide* 

latatem  ecclefie  predicte  feruabimus  in  omnjbus  fpontanee  eC 

animo  libero  kireiurando  duximus  confirmandum-    Et  quod 

per  aliquam  exceptionern*  fiue  fpoliationis  •  fiue  quod  non 

crimus  Ibluendo  *  fcu  cuiuslibet  alterfus'  folutionem  huiusmo- 

di  non  impediemus'  ncc  contra  capitulum  pcr  hoc  a  folutione 

debebimus  nos  tueri*   Immo  fingulis  annis  pactum  ut  dictura. 

est  perfolucmus  •  fine  contradictione  qualibet  •  quamdiu  eadera 

bona  tenere  uoluerimus  •  et  donec  ea  ipfis  expresfe  duxerimus 

refignanda  •   Elegimus  ut  fi  predictis  temporibus  •  feu  eorura 

aliquo  dictum  pactum  etiam  modo  prcfato  non  perfoluerimus' 

quod  flatim  fcntentiam  excommunicationis  •  et  elapfis  post  hoc 

feptem  diebusy  reatum  perfurfj  ipfo  facto  incurrimus  •  et  quod 

RcHqua  mutatis  mutandis  eadcm ,  quac  habct  iisnricvs  de  alblais 
in  Chartainfra  a.  1255.  d.  23.  Aug.  p.  671.  L  19.  Confervator  quem  — 
usque  ad  voces  inuiolabiliter  obferuando  p.  673.  1.  19.    Ac  tuac: 

In  cuius  facti  munfmcn  ct  mcmoriam  fempiteraam  prefens  cy- 

iure  hercditario,  uti  htc.  Vid.  hal-  (3)  Fertonem]  Esfc  ftrtonem  fbc- 
tavs,  Cioss.Ccrtn,  med.  aeriV. vacut  cicm  monetae,  vulgo  quartam  Marcae 
P.  1453.  •'         partcm  vakntis,  alibi  monui. 

Pp  pp  a 


Digitized  by  Google 


668    CODEX  DIPLOMATICVS 

.  rographum  figillo  nostro  ct  figiltis  virorum  ucnerabilium  De- 

cani  ct  Capituli  prefati  ecclcfie  Beate  marie  •  Maioris  •  fancti 

faluatoris  •  fancti  Petri  •  fancti  lohannis  •  Decanorum  et  Capitu- 

loruin  Ecclefiarum  •    Necnon  abbatis  et  conuentus  Monafterij 

fancti  Pauli  Traicctcn  ct  nobilis  viri  theoderici  Comitis* 

Cliuenfis  •  ernesti  de  Wkm  • alardi  de  Buren  •  gisel- 

berti  de  Goy  •  ct  giselberti  di Crempm  militum  •  quibus 

prefentibus .  hec  acta  funt  •  fepefatis  •  Decano  et  Capitulo  Ec- 

clefic  beate  marie  traiecten  eorumque  fuccesforibus  contulimus- 

roboratum-    Actum  ct  Datura  Traiecti  Anno  •  gratie  •  Domi- 

mj  •  Millefimo  •  Duccntefimo  •  Quinquagefimo  •  quinto  •  Mcn- 

fe  Aprili  •  .  i  i 

*   ..       *  * 

- 

Appendcrant  clcgantf  huic  Chartae  Sigilh  Octodcdm  ex  filis  fcricis  vindis- 
coloris;  e  quibus  fuperfunt  12.  ex  viridi  omnia  colore.  . 
i.  henrici  de  lecka»  ciim  contratig.  ut  in  Charta.  a.  1255. 
d.  23.  Aug. 

4.  Hislitt.  jc  .S*  P6TRI  D  6  C  A  tl  I  M AIORIS  6  C~C  e 
ITRAI6CTO.  Contrafigillum  duplex  aquila  j.  his  liter, 
*    S*  F  D6CANI  AD  CAVSAS. 

3.  S.  MARTJNVS  EPC 

6.  *  S'  WVLFRANI  DECANI  SCI  SALVATORIS  IN 
1  R  AIECTO,   In  contndigillo  fcre  caiicm ,  fcd  minutiora. 

7.  S'  6CCLG':  SCIj  SALVATORIS-  IN:  TRA16CTO. 
Cum  comralig.  figura  cum  bnculo. 

*    SCS  BONIFACIVS  6PC. 

8.  SIGILL'  6V6RARDI  PR6POSITI  TYL6NS1S. 

9.  *   SCS  P6 TRIIS  •  APOSTOLVS- 
ji.  S.  IOHANNgS.  BAPTIS TA* 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOGVMENTOR VM.  669 

13.  *  S.  H6ID6NRICI  DT  GRA  •  ABBlS  SCT  PAVLI  •  A.  1255. 
-    1  N  •  TRAieCTO.  M.  ApriL 

13.  S.Paubis.  Litt.  »i*  SIGILLVM  SCI  PAVL1.IN.TRA- 
1.6  CTO. 

14.  Eqitcs  cum  fcuto  in  pectorc,  litt.    >J<    S.  TII6OD6RICI 
COMITIS  CL€V€NS6N-...-  •• 
ComrafigilL  Arma gcntilic.  Litt.  CL6V6- 

18.  Scutum  cura  tribus  rofis.    >f<  S*  GIS^LBeRTI   D  6 
CR6MP6N- 

N.  CCXI. 

wiliielmvs  Rex  Rom.  promittit  civibus  Traiectinis  rcfar-  a.  it<tj. 
cire  damnum,  quod  a  militibus  fuis  Vrbtm  eo- 
rum  transeuntibus ,  inferretur  (  1  y 

A.  1255.  d.  20.  Jun.  ■  t 

ni.  infra  p.  675. 

(Ex  Originali  in  Arcliivi»  urbii  Traiectime.   Locul.  A.  n.  rC.) 

|  •    w         *  •  «,        ■  ■  ■  ■  •  •     •  • 

/  '*  Z"      Ji  '  \  '  '         .  *  •"         *    -  • 

f  illelm vs  dei  gratja  Romamrm  Rex  Scmpcv  Augus- 
tus/  vniuerfis  Imperij  fidelibus  ad  quos  prcfcntcs  litteras  con- 
tigerit  peruenire  /  Gratiam  fuam  ct  omnc  bonura  •   Tcnorc  pre- 

fen- 

(1)  Ivfrrrelnr]  Sola  hflcc  wil-  deat  ,  w  i  t-tt R  l mvh  iam  a.  1255, 
helmi  RegisCharta  a.  1255.  d.  20.  M.  lan.  occubnisie  Vcrum  plura  etiatn 
luu.  data,  quac  in  Arcbivis  Prbis  Trn-  habeo  Diplomata,  post  hunc  mcnfem  da- 
i.ctinae  adhuc  fcrvatur,  ftilhcit  rclcl-  ta,  c  quihus  iunim  rnodo,  itidcm  ex 
kndis  omnibus  argumcntis  quibus  mul-  Autograplio,  promam  d'.  9.  Nnv.  a. 
tas  wn.  iiELMi  Regis  Cliartas  obclo  1255.  datum.  Rci  ipfi  luccin  forte  da- 
nit.ivit  Vir.  D.  ad  stoke  D.  II.  bl.  bit  Bpifcopi  Trai.  Chana  a.  1375.  V. 
170—  1  So.  in  id  untcc  intcnttis  ,  ut  LJ.  lan.  apild,  \v.  hed.  Hi:t.  Trai.  p. 
contra  omncra  Hiilonac  fidcm  periua-  217.  Fortc  aliud  lateu 

Pp  pp  3 


Digitized  by  Googlo 


M     tOt>£X  DIPLOMATICVS 

A.  1555.  fentium  protestamur,  nos  bona  fide  Ciuibus  Traiecten  dilectis 
6.  io.  iun.  nQ3tris  fidelibus  promifisfe  quod  fiquod  dampnum  eis  a  nostris 
hominibus  in  nostram  expeditionem  proficifcentibus  •  et  eorura 
transeuntibus  Ciuitatcm  fuerit  irrogatum/  nos  eis  ad  proborum 
virorum  arbitrium  facicraus  huiusmodi  dampnum  plenarie  refar- 
cirj  •  vnde  prefentes  littcras  nostro  Sigillo  Regio  communitas 
ipfis  transmittimus  in  tcstimonium  fuper  eo  • 

h 

Datum  Albcrtimonte  x  i.  Kaln  Iulij  Indictiono  Terciadecima. 


Appcndct  intcgruro  wilhelmi  SigiUum  lubalbi  coloris;  liis  litcris : 
WILLGLMVSo  D6I§GRACIA|  RUMADORVM S  ••• 
K°0  AVGUS  


N.  CCXII. 

A.  wss-  HENRicvs  de  Alblas  a  Capitulo  Ecclefiae  B.  Mariae  Traie- 
ctenfis  dimidiam  accipit  partcm  decimae  maioris  et  minoris 
in  auftrali  latcre  de  Alblas  verfus  Merwedam ,  variis 
conditionibus ,  fub  poena  excommunicationis. 

A.  1255.  d.  23.  Aug. 

Ad  Cod.  Dipkm.  p.  665. 

( F.x  Archivi»  IcclefUe  S.  M»rite  Tnlect.  Cip».  D.  j.  lin.  t. ) 

-JLn  nomine  domini  amen-  Que  geruntur  in  temporc  •  ne 
tcmporis  effluente  curriculo  facilius  elabantur  •  litterarum  fo- 

lcnt 


1 

Digitized  by  Google 


CHARTARVM  6t  DOC  VMENTORVM.  671 

Jcnt  apice  necnon  testium  fubfcriptione  frequentius  pcrhenna-  *•  '255- 
ji  •  Nofcant  igitur  prefentes  et  fciant  posteri  quod  ego  hen- 
aicvs  de  aiblais  famulus  recepi  a  Decano  et  Capitulo  eccle- 
fie  beate  Marie  traiecten  Medietatem  decime  tam  maioris  quam 
minoris  •  in  auftralj  partc  de  alblais  verfus  Mcnyede  vsque  gra- 
uelatit  in  longitudine  •  in  latitudine  uero  vsque  papendrecht  •  fub 
annua  penfione  decem  librarum  holl  legalium  denariorum  •  In 
die  palmarura  fingulis  annfs  fn  traiecto  loluendorum  •  iure  he- 
reditario  perpetuo  posfidendam  •  Ad  hec  luraul  in  altarf  beate 
Marie  iam  dicte  •  et  quod  certo  terapore  prefcripto  penfio- 
nem  antcdictam  perfoLuam  •  et  quod  per  nullam  exceptionem 
potero  rae  tueri  •  fiue  fpoliationis  •  fiuc  quod  non  ero  foluen- 
do  •  feu  cuiuslibet  alterius  nifi  terra  omnino  fkt  ibidcm  inara- 
bilis  •  et  tunc  non  tenebor  ad  folutionem  penfionis  predicte . 
Sed  quam  cito  dicta  terra  ad  culturam  redierit  penfionem  pre- 
fatatam  fine  dinnnutione  perfoluam*  Elegi  etiam  quod  fi  tem- 
pore  ftatuto  penfionem  iam  dictam  perfoluero  •  ftatim  fenten- 
tiam  excomjnunicationis  •  et  elapfis  post  hoc  feptem  dicbus  rea- 
tum  periurij  ipfo  facto  incurri  •  et  quod  *  confcruator  quem  *  Vid<  p 
dicti  •  Decanus  et  Capitulum  fuper  predicto  contractu  inpctra- 66h  u 
uerint  a  fede  apoftolica  •  uel  legatis  fedis  ciusdem  .  feu  Epi- 
fcopus  traiecten  •  (jui  erit  pro  tempore  •  me  ad  inftantiam  Ca- 
pituli  periurum  denunciet  ucl  dcnunciari  faciat  et  excommuni- 
catum  •  nulla  citatione  uel  monMone  premisfis-   Preterea  fi 

per 


Digitized  by  Google 


<57a     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  ii55-  per  menfem  a  terapore  ad  folucndum  ftatuto  penjioncm  ( i )  fe- 
d'*3'  ^'cundum  quod  dictum  eft  non  foluero  ex  turic  penam  decem  h- 
brarum  hofi  erga  prcdictos  •  •  Dccanura  et  Capitulum  beate  Ma- 
rie  traiecten  incurri  •  quas  eis  etiam  cum  prcdicta  penfione  re- 
fidua  tanquam  ex  dcbito  perfoluam  •  Nec  abfoluar  a  fententia 
predicta  doncc  ipfis  a  me  pcr  omnia  fuerit  fatisfactum  •  nec  ab- 
folutio  fi  contra  predicta  eam  impetrauero  mihi  valebit.  Ad- 
iectum  eft  etiam  quod  predicta  declma  ( i )  •  vniuerfaliter  •  in- 
tegra  •  ct  indiuifa  •  apud  me  permanebit  •  et  quod  nec  eam  ycn- 
dam  •  nec  legabo  •  ncc  donabo  •  nec  commutabo  •  nec  infeodabo  • 
nec  in  perpetuam  emphyteofym  alicuj  dabo  •  in  toto  vel  in  par- 
te  •  nifi  hoc  dc  exprcsfa  dictorum  •  Decani  et  Capituli  proces- 
fcrit  voluntate  •  Post  mortem  ucro  mcam  fcnfor  natu  inter  fi- 
lios  meos  iegitimos  •  feu  fenior  filia  mea  legidma  fi  filium  legi- 
timum  post  mc  non  dimifero  /  et  preterea  fi  filium  aut  filiam  lc- 
gftimos  non  dimifcro  proxhnus  heres  ( 3  )  meus  legitimus  in 
ante  dicta  decima  •  fub  prefatis  •  iuramento  •  modo  •  penfione  • 
pena  •  et  fidclitate  •  quibus  eam  tenuj  michi  fuccedet  •  fic  de  he- 
rede  in  hcredera  ficut  dictum  cst  dictara  decimam  transferendo  • 

et 

(  1  )  Pe njienem  ]  Supra  in  Charta  (3)  Ileres"]  Nota  invalcfcentem  iam 
BKNRlci  de  Lckka  p.  666.  vocatur  morem,  quo  'ciusmodi  bona  per  con- 
Pactum ,  Belgica  vocc  Pacht.  tractum  iurc  hcreditario  in  alias  abibant 

(2)  Decima]   Pro  co  m  fuppresfn  familias;  Cf.  Comhtiones  fupra  p.  4=4» 
Chartnc  parte  HBNRiCI  dt  Lccka  ubi-  cxhibitM,  ct  not.  (1)  p.  A^' 
<juc  habctur  bon*. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMElN-TORVM.  6*73 
et  defcendendo  •  et  quod  ipfa  decima  apud  vnam  perfonam  que  \.  U55. 

d.  23-Aug* 

heres  erit  pro  tempore  permanebit  fntegra  •  et  indiuifa-  Ad- 
iectum  eft  etiam  quod  quemcumque  heredum  •  uel  fuccesforum 
meorum  ad  prefatam  decimam  peruenire  contigerit  •  jdem  • 
ipfam  decimam  a  decano  et  capitulo  qui  erunt  pro  tempore  in 
ecclefia  beate  marie  traiecten  •  post  mortem  meam  uel  meorum 
heredum  fiue  fuccesforum  recipiet  •  et  In  fignum  recognitionis 
dabit  decano  et  capitulo  fturgionem  datiuum  (  4  )  •    Quod  fi  /«- 
fra  annum  et  diem  post  mortem  meam  •  feu  aliquorum  heredum 
meorum  vel  fuccesforum  •  heres  fuccesfurus  prefatam  decimam  • 
a  predictis  •  Decano  et  capitulo  •  non  requifierit  (5)  extunc 
fepedicta  decima  ad  Decanum  et  Capitulum  libere  et  fine  con- 
tradictione  qualibet  reuertetur  ac  eis  fructus  infra  annum  per- 
cepti  •  et  quf  percipi  potuerunt  de  prefata  decima  liberc  rcfti- 
tuentur  •    Heres  etiam  tali  modo  fuccesfurus  necnon  omnes  alij 
quibus  fus  ex  fucccsfione  hereditaria  poterat  acquiri  omnl  fure 
quod  habere  uidebantur  fn  ea  erunt  ipfo  facto  priuatf-  Hcc 
omnia  etiam  de  herede  in  heredem'  fn  perfonarum  ipforum 
mutationc  fnuiolabiliter  obfervando '    Et  vt  hec  rata  atque  in- 
conuulfa  permaneant '  prefcns  fcriptum   domini  floren- 

ti  j. 

(4)  Sturgionem  datiuum~\  Intclligi-     (5)  Requifierit]    Post  hanc  voccm 
wr  Acipenfer.  Pro  quibus  duabus  voci-  in  altcra  Charta  p.  665.  adduntur:  fe- 
bus  lupra  in  Charta  HENHICl  p.  665.  cundum  qu«d  bona  Paclionaria  ab  cccle- 
habctur  Triginta  iibrat  Traiectens.Jla-  ftis  requiri  folent, 
tim  in  ipfa  receptione. 

■  T.  //.  Q  q  qq 


Digitized  by  Google 


<S74    CODEX    D  I  P  L  0'  M  ATICVS- 

A.  1155  tij  de  Ilollandia  fratris  domini  •  W •  Romanorum  regis  illuftris* 
iJ3'Aug'wii-LELMi  de  Jlrine  •  iohannis  de  leds  •  henrici  de 
Ucka '  militum-  necnon  Opidanorum  de  durdretht  figillis  feci  com- 
muniri ■   Et  quia  cgo  he nri cvs  figilium  proprium  non  habeo 
figillum  domini  willelmi  de  brederode  militis  pro  me  roga- 

O        o  o 

ui  apponi  •   Actum  et  datum  anno  domiai  •  m-  cc«  l.  quin- 

* 

to  •    In  vigilia  bartolomei  apoftoli. 


Appcndcnt  adhuc  V.  Sig3la,  fextum  vcro  idque  ultimum  periit. 

1.  Solitum  florentii  Holh  curo  contrafigillo,  in  quo  Scutum 
cum  Leone.  Litt.  *  FLORenTlVS  •  D6  •  hOL- 
LADDIA. 

2.  wiLUBLMi  de  Strietty  SIGILL*  •  WILL*  DOMINI  De 
STRI   •   •  .  • 

S.  iohannis  de  Leda:  '  *  SIGILLVM  IOhANNIS  Dg 
L6DA- 

4.  h  B  n  a  1  c  1  de  Lecka ,  Eques  cum  fcuto  in  pcctore ,  >t*  S  LG  •  .  .  . , 
€I1RICI  •  •   •  •  •   •  CKA. 

ContiafigiHum  idcra  fcutum  maius;  Litt.         SIGILLV  Sg- 

C  R  G  T  6- 

5.  Vrbis  Dordraccnae  Tcmplum,  *  SI  •  •  •  •  S6CR6TJ  

OR  T. 

Coiitraligill.  Rofa  Cnc  pcrigraphc. 


N.  CCXIII. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  6*75 
N.  CCXIII. 

wilhelmvs  Rex  Rom.  fratribus  Ordinis  Theutonici  S.  Ma-A 
riae  Traiectieamdem  concedit  libertatem  in  Impe- 
rio,  quam  habcnt  Cives  Traiectenfcs. 

A.  1255.  d.  0.  Nov. 

Ai   Cod,  Dipl.  p.6ty. 


w 


(Zx  Orfgtiuli  I»  Aicfctvli  t)««nj  Teutonlcie  TMiecti .  tocajo  VII  „.  j.) 

1!  i.      '.)'.:     -..  >A  •     1  » 


illelmvs  dei  gratia  Romamrum  Rex  feaiper  Augu- 
ftus-  Vniuerfis  Imperij  fidelibus  prefentes  Litteras  infpecturis* 
gratiam  fuam  et  omne  bonum-  Volentcs  t)ilectos  nostros* 
•  •  Preceptorem  et  fratrcs  Ordinis  Theotonicorum  Domus  beate 
Marie  prope  Traiectuml  fuis  exigentibus  meritis  ^rofequi  gra- 
tia  fpeciali  /  de  liberalitatis  regic  cleroentia  eis  duximus  conce- 
dendum/  quod  eadem  in  perpetuum  gaudeant  libcrtate/  qua 
Ciues  Traiccten  fe  gaudent  ab  Imperio  protegi  et  muniri  •  In 
cuius  rei  testimonium  prefentes  Litteras  exinde  confcribi/  et 
Sigillo  Maieflatis  nostre  iusfimus  communiri . 

Datum  Open/iem  v-  Idus  Nouembr  Indictione 
xiii j  (1)  Anno  jjomini  Millcs  Duccnt  Quiu- 
quagcs     Quinto  • 

Superfunt  vittae  pergam.  fed  pcriit  Sigillum. 

a 

Ci)  xnijl  Cf.  quac  de  Indictio-  640.  Ab  illo  cnim  die  a^.Sept.  a.  ia.c^. 
ne  d.  24.  Scpt.  inchoante  monui  p.  currebat  Indktio  XltK   Quod  mani- 

.     "...  Qq       3  fc- 


67$     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1155.  festum  etiam  fuppeditat  Argumentum,  nempe  11.  Nov.  a.  1255.  memorabi- 

d.  o.Nov.  vriLiiELMVM  menfe  Ianuario  huius  lem  illam  de  Pace  Publka  Conftitu- 

anni  non  obiisfe.   Data  autem  Iiaec  est  tionem  cdidit  IPiihelmus ,  quac  habetuf 

Chana  Oppenhemii ,  ubi  duobus  die-  apud  U  ph.datt.^  pace  lmj>.  publ. 

bus  post,  in  Figili*  S.  Martini%  die  p.  22.  ct  apud  alios. 

N.  CCXIV. 

A.  125«.     Concordia  etPaxinter  margaretam  Coniitisfara  Flan- 

circiter 

d.24..scpt.  driae  et  ipfius  liberos  ex  duplici  matriraonio  ge- 

nitos ,  interveniente  lvdovico  Rege 
Francorum,  Peretiae  inita. 

■ 

A.  12255.  circiter  d.  24.  Sept 
Ad  Excuru  VII.  p.  312. 

,  (Ex  iittlll  Tktu  T.  L  p.  109J.) 

*  ■ 

♦  •  • 

* 

Vid.  Chartam  in  Cod.  Dipl.  a.  1157.  d.  22.  Nov. 

t 


N.  CCXV. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  6*77 

N.    C  C  X  V. 

■ 

iohannes  Comes  de  Blois,  Dora.  de  Avesnis,  multique  alii  A.  »5«. 
Milites,  promittunt,  fancte  fervare  Pacem,  inter  mar-  N?4ifpt 
caretam  Flandriae  Comitisfam  fuosque,  et  f'lo- 
rentivm  Tutorem  Hollandiae,  ac  floren- 
tivm  V.  wilhelmiII.  Comitis  filium 9  4 
praefente  Rege  Francorum  lvdovi- 
co  Peronae(i)  compofitam. 

A.  1256".  d.  24.  SepL 

M  Excurs.  VII.  /.312. 

(Ex  Apogrtptio  Uttut  «e*l  rergimci.o  .  ia  Archivii  Cancrac  Raitonutm  InfuIU.) 

"V^niversis  presentes  litteras  inipecturis  et  au- 
dituris  -  iohannes  Comes  Blefenfis  Dominus  de  Avefnis,  10- 
hannes  Dominus  de  Chimai,  iohannes  Dominus  de  Bar- 

lemon,  Dominus  de  Rodio,  N .  .  .  .  Dominus  de  Kie- 

yerain,  Dominus  de  Bouftes,  Dominus  de  Lens, 

Domi- 

(1)  Peronae"]  Quum  haec  Charra  cum  FTandris  controverfias  compono 
die  24.  Seft.  Peronae  daia  fit,  ubi  ret;  ibidemqne  Conditiones  iniisfe  de 
Comitisfa  margareta  cum  liberis  tenendis  Zeelandiae  infufis  ,  quarum 
fuis  ex  ambabus  nuptiis  procrcatis  co  posfesfioni  ioannes  de  Aresnts  pro 
ram  Rege  Franciac  lvdovico  fuas  fratre  ovidone  pcr  Regis  Flandriae 
compofuit  controverfias ;  quas  praece-  arbitrium  renunciaverat;  utdocetChar- 
deii8  inemorat  Charta;  videtur  flo-  ta  plorentii  d.  15.  Oct.  1.1256» 
R  e  n  t  1  v  s  eodem  etiam  venisfe ,  ut  fuas  infra. 

Qq  qq  3 


I 


Digitized  by  Google 


6*73     CODEX  DIPLOMATICV? 

a.  ias«.  Dominus  de  Iauche,  W  Dominus  de  Linea  et  H  

d  a4Scpt  Dominus  deAntonio,  milites ,  Salutem  et  cognoscere  verita- 
tcm  •  tcnorc  prefentium  fimplicitcr  et  publicc  protestaraur  nos 
fide  preftita  promifisfe  quod  nos  pacem  intcr  illuftrem  Dominam 
margaretam  jlafidrie  ei  haymnie  Comitisfam  etfuos  ex  una 
parte ,  et  Dominum  florentivm  Tutorem  hollandie ,  r l o- 
r  e  n  t  i  v  m  nepotem  eius ,  heredes  eorum  et  fuos  ex  altera ,  apud 
Peronam  in  ferenisfimi  Domini  nostri  lvdovici  francorum  Re~ 
gis  prcfentia  ordinatam ,  prout  in  Littcris  Dominc  Comitisfe  pre- 
dicte  fuper  forma  dicte  pacis  videbitur  contineri  et  fingutos 
ciusdcm  Pacis  articulos  prout  in  eisdem  Litteris  plcnius  expri- 
muntur,  firmiter  et  inviolabiliter  omni  tempore  vite  nostre 
fervabimus  ct  quantum  in  nobis  est  facicmus  bona  fide  iuxta  pos- 
fc  et  nosfe  nostrum  firmiter  et  inviolabiliter  obfemri  •  et  fi 
prefata  Domina  nostra  Comitisfavel  illuftris  Dominus  gvid(K 
Comes  fiandrie  filius  eius  aut  aliquis  heredum  ipfius  Comitisfe  vel 
Comitis  fcu  aliquis  nomine  utriusque  aut  altcrius  ipforum  quod 
abfit  predictamPaccra  violare  aut  contra  eara  vel  aliquem  autali- 
quos  eiusdem  pacis  articulos  venire  prefumpferit,  aut  etiam  at- 
tcmptavcrit,nos  ei  in  hoc  vcl  ad  hoc  nullum  omnino preftabimus 
confilium,  auxiUum  vcl  confenfum  •istaomnia  prout  fuperius 
funt  exprcsfa  tara  pro  nobis  quam  pro  nostris  heredibus  fervare 
promittimus  bona  fidc  ct  ad  hoc  nos  per  nostrura  facramcntum 
kgalitcr  obligamus,  in  dicte  promisfionis  et  obligationis  nostrc 

testi- 


Digitized  by  Google 


CIUHTARVM  et  DOCVMENTORVM.  67* 

testimonium  figilla  nostra  prefentibus  appendentes.  Datum  a.  jas*. , 
Peronne  anno  Domini  m*  c°c-  quinquagefimo  fexto  DominicaJN.1J'uCpU 

*     *  • 

post  festum  Beati  Matthei  apostoli  et  Evangeiiste. 

*  *  » 

Collationnc*  a  une  Minute  oii  Copie  du 
tems  en  Parchemin  dtant  dans  la 
Tour  des  Chartes  de  la  Chambre  des 
Comptes  du  Iloy  [ut  fupra  p.  461.]  a 
Lille  le  12.  May  1776.  1 

GODEFROY.  : 

1 

N.  CCXVI. 

PactumPacis  feparatim  initum  inter  margaretam  Comiti*  a.  is5<s. 

d.  13.  Oct. 

■  fam  Flandriae,  et  plorentivm  Tutorem  floren-  h.u 
*     tii  V.  quo  Tutor  promittit  ducere  maiorem  natu 

filiam-  gvidonis,  margaretae  fihi ,  ea  > 
interiecta  conditione ,  ut  Zeelandiae  Ter- 
ram  feudi  iure  fibi  obtineat,  cett. 

'  A.  1256.  d.  13.  Octobr. 
Ai  Excurs.  VII.  p,  31»,  313.  et  315.  (*)• 

(01.  Cm.  Ctm.  fluUr.  Trobb.  P.IL  p.  3»-  «B<Je  Ml»»l»  Ul  pi  l*J.  t.) 

Florentivs  Tutor  Hollandiae  Notum  facimus  etc.  quod 
cum  inter  illuftrem  Dominam  marcaretam  Flandriae  et 

Jlmh 


Digitized  by  Google 


<58o     CODEX  DIPLOMATICVS 

L.i«56.  Hatmoniae  Comitisfam  ex  una  partc,  et  clarae  memoriae  karisfi- 
i!l°tX' mum  D.  fratrem  nostrum,  wilhelmvm  Rtgem  Romamrum 
et  nos  ex  altera,  gravis  fuisfet  orta  disfenfio;  tandem  post  obi- 
tum  dicti  Domini  Regis,  mediantibus  illullri  Domino,  lvdo- 
vico,  Francorum  Rege  et  aliis  bonis  viris,  talis  inter  ipfam  et 
viros  Nobiles  Dominum  gvidonem,  Comitem  Flandriae,  et 
D.  ioannem  de  Dampetra,  filios  eiusdem  Comitisfae,  ac 
fuos,  ex  una  parte,  et  nos  ac  florentivm  ncpotem  nos- 
trum ,  ipfius  praefati  Regis  filium  ac  nostros ,  ex  altera ,  amica- 
bilis  tam  de  nostro  quam  de  fuo  concordi  asfenfu  compofi- 
tio(i)  intervenit:  vidclicet  quod  nos  florentivs  maio- 
rem  natu  filiam  praefati  Domini  cvidonis  Comitis  Flatidriae 
accipiemus  in  uxorem,  et  dieta  Domina  Comitisfa  tam  pro  fe 
quam  pro  dicto  Domino  cvi done  Comite  Flandriae,  deditin 
feodum  nobis  et  nostris  heredibus  totam  terram  Zelandiae,  quae 
de  fuo  et  antecess.  fuorum  Comitum  Flandriae  fuitDomanio.  etc. 

Si  vero  nos  fine  hercde  a  dicti  Domini  gvidonis  Comitis 
Flandriae  filia  generato,  vel  eam,  rnori  contigerit,  floren- 
t  i  v  s  nepos  noster  praenominati  Domini  Regis  filius  ducet  in 

- 

uxorem  unam  ex  dicti  Domini  gvidonis  Comitis  Flandriae 
filiabus,  et  totam  tcrram  praedictam  Zelandiae  inter  [Hedcnsee~] 

et 

(i)  Compofitio]  Videtur  hacc  Com-  inito,  hac  vcro  promisfione  fuperftructa 
pofitio  «Feudi  promisfio  origincm^ra-  esfc  omnis  illa  Pacis  Concordia,  quae 
xisfe  cx  Pacto  Peronenfi  d.  24.  Scpt.  fcqueutibus  Cbartis  continetur. 


Digitized  by  Google 


CftARTARVM  e*  DOCVMENTORVM  6Bi 
et  Scaidam  fitam,  a  dicta  Domina  Comitisfa  et  eius  hercdibusA-  «j* 

if.  13  •  Oct. 

Comitibus  Flandriae  in  feoJum  xecipiQt  et  tenebit.  etc.  n.u 

Actum  Bruxellae,  anno  Domini  m.  cc.  lvi.  die  Veneris 
post  festum  B.  DionyfiL 

N.  CCXVIt 

Tabulae  Pacis  (  O  de  Zeelandia  Occidentali  inter  margare-A.  "5«. 

*  d.n.Occ. 

tam  ac  filium  gvidonem  Comites  Flandriac,  et  N.ti. 
florentivm  Tutorem  Hollandiae  pro  fe 
et  impubere  plorentio  V. 

Die  13.  Octobr.  1256.  per  Margaretam. 

Die  21.  Octobr.  1256.  per  Guidonem. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  313,  3*». 

(NilTI«.  «  DTIllt  TW*.  .  <*«4.  T.  I.  ,p.  1074-1078.  «*  ~4rtbivii  E*iu$imu*JU*i ; 
hlnc  U  HISRH  C*#rm*.  D.  I.  bl.  199-301.) 

N 

os  gvido,  Comes  Flandriae,  notura  facimus  tam  pre- 
ientibus  quamfuturis,  univerfis  et  fingulis,  praefens  fcriptum 
infpecturis  ac  audituris:  quod  cum  olim  inter  carisfimam  ma- 
trem  nostram ,  margaretam,  Flandriae  et  Hannoniae  Comi- 
tisfam,  et  nos  ex  una  parte;  et  clarae  memoriae  Domnum 

W I  L- 

(OPtfc/f]   Dc  liis  Pacis  Conditio-  ftinctlus    cas   exhibet  p.  d'ovpe- 
nibus  fummatim  locutus  cst  V.  D>  o  hzr  s  t  Chap. cxvi.  fol.  190.  vs°. 
mbiervs  Ann.  Fhttdr,  h.  a.  Di-  Cf.  ad  calcem  buius  Chartac. 
T.II.  Rrrr 


Digitized  by  Google 


1 

6$2     CODEX    DIPLOMATICVS  ' 

A.  T1?rt.  willelmvm,  Romauorum  Regem,  ac  nobilem  virum  Do- 
i**u    mnuiD  florentivm^  Tutorem-  Comitatus  Holla$idiaty  fra- 
ttem  eius  cx  altera,  gravia  disfcntio  esfct  orta;  tandem  post 
obitum  dicti  regis  >  mediantibus  illuffcri  Domino  nostro,  lv- 
dovico,  Francorum  rege,  dvce  JJrabantias ,  comite  CeU 
riae,  ac  aliis  bonis  viris,  inter  dictam  rrlntrem  nostram,  nos  et 
■    iohannem  de  Dampetra,  fratrcro  nostmm,  ac  nostros  ex 
una  parte,  et  dictum  Doranura  uorentivm  et  floren- 
tivm  nepotem,  ipfius  pracfati  Regis  filium,  ac  fuos  ex  alte- 
ra,  amicabilis ,.  tam  de  nostro,  quam  de  fuo  concordi  asfenfu  » 
Compofitio  intcf venit : 
Kxcwt.       [§•  i.]  Videlicet,  quod  dictus  Dominus  florentivs  wj* 
PfJHm  iorem  natufiliam  nostram  accipiet  in  uxorem. 
iuVJdt     [§.  2  ]  Et  nos  tam  pro  nobis,  quam  pro  nostris  heredibus 
ijfetnt*-  confcniimusr  approbamus,  et  volumus,  qnod  dicta  mater ms- 
im  Zee-  tra  dedit  in  feodum  eidem  Domino  Florentio  et  eius  heredibus  ter~ 
Ofrii"1    ram  Zelandiae,  quat  de  ipftus  et  nostro,  ac  antecesforwn  uostro* 
rum  Comitum  Flandriae  fuit  detnattto,  cum  omnibus  iuribus  dictat 
terrat,  ex  quibvs  dicta  terra  ad  ipfam,  ad  nos,  et  ad  aatecesfores 
nostros  fpectabat,  vel  dicebatur  fpectare.    Et  fie  liinpliciter, 
et  publice  proteftamur ,  quod  tota  terra  Zelandiae ,  inter  Jledene* 
ze  et  Scaldam  ftta,  cum  omnibus  iurisdictionibus ,  iuflitiis,  reditU 
bus,  proventibus,  obventionibus,  et  fimpliciter  cwn.omnibus  iuri- 
bus,  quas,  quos,  et  quae  praedicta  mater  nostra,  nos,  et  ante- 

ccs- 


Digitized  by  Google 


I 


r     CHARTARVM      DOCVMENTORVM.  $83 

cesfores  nostri  Comites  Flandriae  habebamus  in  dicta  terra,  yel\.  1*56. 

d.  13.00." 

dicebamur  habere;  et  quas,  quos,  et  quae  dictus  Dominus  IVilhel-u.  iu 
mus,  oiim  Romanorum  Rex,  et  fui  progenitores,  vel  antecesfores 
Comites  Hollandiae,  in  dicta  terra  habebant,  vel  dicebantur  habe- 
re,  praedicto  Domino  Florentio  et  Florentio  nepoti  fuc r,  praedi- 
cti  Domini  Regis  filio,  et  eorum  heredibus  tamquam  feodum  , 
ab  ipfa  matre  nostra  et  mbis,  ac  nostris  Comitibus  Flandriae  te- 
nendum,  quita  et  libera,  ab  ipfis  pacifice  et  quiete  posfidenda, 
perpetuo  remanebit : 

[§•  3-]  Qu«  de  tota  terra  praedicta  Zelandiae,  inter  Hedine- 
ze  et  Scaldam  fita,  dictae  matri  nostrae  dictus  Dominus  Floretu"Zf™. 
tius  praeftabit  homaciVm,  ita  videlket ,  quod  de  illa  parte ,j£i/J! 
quae  de  ipfius  matris  nostrae,  nostro,  et  antecesforum  nostro-P" 3'5' 
rum  Comitum  Flandriae  fuit  demanio,  tamquam  feodatarius  et  vas- 


fallus.  De  ilia  vero  quae  de  pracdicti  Regis  tvilhelmi,  et  An-  Attenm 
tecesforum  fuorum  Comitum  Hollandiae  fuit  demanio,  tamquam^m 
Tutor,  quam  ab  ipfa  nobis  etnostris  hercdibus  Comitibus  Flan-^T/ut 
driae  florentivs  faepe  dicti  Regis  filius,  et  eius  heredes Comi-tuur' 
tes  Hollandiae  funt  wfeodvm  rccepturi,  falva  tamen  praedicto 
Domino  Florentio  in  dicta  parte ,  fi  qua  eum  iure  hereditario  po- 
test  cwtingere,  debita  portione ,  dequa  faepe  dictae  matri  nostrae, 
nobis  et  nostris  hcredibus,  Comitibus  Flandriae,  fi  qua  cum 
fic  contingeret ,  fimiliter  homagium  est  facturus.  Kt  s  1  c  tam  nos 
pro  nobis,  quam  euam  pro  omnibus  nostris  heredibus",  natfs 

R  r  r r  2  Ct 


Digitized  by  Google 


68*     CODEX  DIFLOMATICVS: 

A.  MJ6.  et  nafcituris,  (Tolis  praedictis  Iwmagiis  videlicet  praedicti  Domi- 

1i.23.ba.  .  .  r         .  , 

w.ti.    m  florentii,  et  FLORENTii  nepotis  ipfrus,  ac  heredum 

fuorum  et  fervitiis  dcbitis  pro  homagiis,  ut  praemisfum  est,  no- 

bis  et  nostris  heredibus  Comitibus  Flandriae  in  dicta  terra  reten- 

tis)  renuntiamus  ct  cedimus  voluntate  fpontanea  ad  opus  dictorum 

Domini  florentii  Tutoris  Hollandiae,  et  florentii  nepotis 

ipfius  faepc  dicti  Regis  filri ,  et  heredum  ipfortim  omni  utili  do- 

vibiic  -  omnibus  iurisdictionibus ,  iuftitiis ,  reditibus,  proventi- 

bus,  obventionibus,  fervitutibus  et  fervitiis,  et  omnibus  aliis 

komagiis  a  praedictis,  et  fimpliciter  omnibus  iuribus  dictae  terrae 

Zelandiae,  irrter  Hedineze  et  Scaldam  fitae,  quas,  quos,  et 

quae  faepcdicta  mater  nostra,  nos,  et  nostri  progenitores,  vci 

antecesfores  Comites  Flandriae  habebamus ,  vel  dicebamur  ha- 

bere  in  dicta  terra,  vel  quae  ipfi  matri  nostrae,  nobis  et  an- 

tcCcsforibus  nostris,  Comitibus  Flandriae,  in  dicta  terra,  feu  in 

iuribus  dictae  terrae  competebant,  vel  competere  dicebantur, 

vel  in  quibus  homines  dictae  terrae  fuerunt,  vel  dicebantur  es- 

fe,  faepedictae  matri  nostrae,  nobis  et  Antecesforibus  nostris, 

Comitibus  Flandriae,  ex  iure  vel  confuetudine ,  gencraliter  vel 

fpccialiter  obligati ,  falvis  nobis  praedicti?  homagiis  et  fcrvitiis 

debitis  pro  eisdem :  ct  ex  nunc  faepe  dicta  mater  nostra  et  nos 

rejlituimus  omnes  cartas,  et  priyilegia,  $t  injlrumentar  cuius- 

cumque  tcnoris  exifbant,  Jibi,  nobis,  et  nostris  progenitoribus, 

feu  anteceslbribus  >  a  praedicto  Rege  fVilhelmo,  et  dicto  Do- 

mino 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTOR  VM.  685 

inino  Florentio  fratre  ipfius,  et  eorum  antecesforibus ,  Cemiti-  A.nsSt 
bus  Hollandiae,  a  Domino  Papa,  feu  quocumque  alio  fuper  iuribus  hHu^ 
dictae  terrae,  feu  fuper  convcntionibus ,  pactionibus,  compo- 
fitionibus,  confuetudinibus,  prornisfionibus,  dcbitis  et  obliga- 
tionibus  quibuscunquc  dictorum  Regis  et  Doraini  Florcntii  fra- 
tris  eius,  ac  antecesforum  ipforum,  fcu  hominum  dictae  ter- 
rae  concesfa.  Et  fimiliter  tenore  praefcntium  fimpliciter  pro- 
teftamur,  etvolumus  pro  nobis  et  nostris  heredibus,  Comiti- 
bus  Flandriae,  fimpliciter  decernentes,  quod  omnia  illa  itiflru- 
menta,  fi  qua  forte  tion  reddita  postmodum  inyenta  fuerint,  de 
ista  materia  facientia  mentionem,  quoad  nos,  heredes,  aut 
Succesfores  nostros  Comites  Flandriae ,  vires  non  habeant ,  et 
robore  careant  firmitatis. 

[$.  4.]  Si  vero  dictum  florentivm  fine  herede  a  nostra  fi«.  Pu» 
filia  generato ,  vel  eam  mori  contigerit,  florentivs  neposTlX. 
eius  praenominati  Rcgis  lilius,  ducet  in  uxorem  unam  ex  nostris  ^?"1" 
filiabus,  et  totam  terram  praedictam  Zelandiae,  inter  llcditic- 
ze  et  Scaldam  fitam ,  a  pracdicta  matre  nostra ,  nobis  et  nostris  " 
heredibus,  Comitibus  Flandriae  in  feodum  recfpiet  et  tenebit. 

[§.  5.]  Si  vero  eura  fine  hcrede  dc  nostra  filia  generato  mori 
contingat ,  mathildis,  filia Regis  praefatU  debet  uni  filio- 
rum  nostrorum  matrimonialitcr  copulari ,  et  tenerc  a  Comitibuj 
Flandriae  in  feodum  totam  terrara  Zelatidiae  memoratam ,  quae 
de  dictae  matris  nostrae ,  nostro  et  Antecesforum  nostrorum , 

*  r  r  r  3  Co- 


Digitized  by  Google 


6S6     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  ii5«-  Comitum  Flandriae  fuit  demanio ;  et  fi  eam  fimiliter  mori  con- 

d.  13.  Oct. 

N  11.  tigerit,  tota  terra  praedicta  cum  omnibus  iuribus  et  iuftitiis, 
ad  eam  pertinentibus ,  ad  heredem  Comitatus  Ilollandiae ,  qui- 
cunque  pro  tempore  fuerit,  devolvetur;  qui  eam  a  praemminata 
matre  nostra  nobis  vel  nostris  Succesforibus ,  Comitibus  Flatt- 
driae ,  feodaliter  recipiet  et  tenebit.  Et  ftc  femper  dicta  terra  Ze- 
landiae,  quae  de  dictae  matris  nostrae ,  nostro,  et  antecesforum 
nostrorum ,  Comitum  Flandriae  fuit  demanio ,  ad  Domhtum  f  l  o- 
rentivm  et  eiusheredes,  ficutdictum  est,  aut  ad  florentivm 
fiepotem  eius  et  ipftus  heredes,  aut  ^mathildim  fororem  ipftus 
'ef  eius  heredes  de  dictis  matrimoniis  procreatos ;  aut  ft  non  ex  iis 
matrimoniis  proles  extaret,  ad  illum,  qui  pro  tempore  erit  fieres 
Comitatus  Hollandiae ,  pertinebit ,  et  de  ea  dictae  matri  nostrae 
nobis  ct  nostris  Succesforibus,  Comitibus  Flandriae ,  faciet  homa- 
giumut  Vasfallus,  et  ftc  fimpliciter  quocumque  cafu  contingen- 
te,  tota  terra  praedicta,  inter  Hedineze  et  Scaldam  fita,  nullo 
modo  ad  alium,  quam  ad  aliquem ,  aut  aliquos  praedictorum 
trium,  vel  heredcs  eorum,  ut  dictum  est,  vel  ad  heredem 
Comitatus  HoIIandiae ,  quicumque  pro  tempore  heres  Comita- 
tus  Hollandiae  extiterit,  devohetur;  ita  tamen,  quod  ille  htres 
quicumque  post  tstos  tres,  qui  nominaiiter  funt  expresft,  non  fue- 
rit  ex  dictis  matrimonits  procreatus ,  tenebitur  praedictae  matfi 
nostrae,  vel  nobis,  aut  Succeslbribus  nostris,  Comitibus  Flan- 
iriae,  pro  dicta  terra  refundere  decem  millia  marcfarum  flerlitigo- 

rum 


Digitized  by  Google 


CII ARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  687 

ad  Marcam  Flandrenfem,  decem  folidos  videlicet  bono- a.  rac<s. 

d  13  Oct. 

rum  et  legalium  fterlingorum  pro  marca  qualibet  computandos.  n.  n. 

[§.  6.]  Si  forte  dictam  terram  Zelandiae   quae  de  nostro  etgii&j yi 
antecesforum nostrorum  fuit demanio,  interplures coheredes aut 4*^1«* 

■  •        1     1.       r\  r-  piures. 

comparticipes  de  dictoDommo  flcrentio,  five  florentio 
nepote  fuo,  aut  matuilde  forore  eius,  five  a  quocumque  hc- 
rede  Comitatus  Hollandiae  defcendentes  contingat  dividi ,  quilibet 
in  dictarum  terrarura  divifione  coraparticipans ,  homagium  prae- 
fatae  matri  nostrae,  nobis  et  nostris  heredibus  Comitibus  Flan- 
driae  est  facturus  dc  illa,  quae  eura  poterit  contingere  portione. 

[§.  7.]  Curn  autem  fuper  teloneis ,  ftatuus  locis ,  in  Hollan-  CV#mfr< 

fwn  d:  u- 

dia  five  Zelandia  a  mercatoribus  Flandrenfibus  cum  fuis  merci- *  <*. 
bus  et  quibuscumque  rebus  venalibus,  dicta  telonea  transeun-^' 3'9' 
tibus,  pcrfolvendis,  tam  exparte  praenominatae  matris  nostrac, 
quam  ex  parte  dicti  Domini  florentii  fucrit  in  illuftrem 
virum,  Domimun  iienricvm,  Ducem  Lotliaringiae  et  Bra» 
batitiae*  corapromisfum,  ut  ex  utraque  parte  tam  profe,  quam 
fuis  heredibus  in  omnibus  et  per  omnia  fuper  hoc  fervare  pro- 
mifcrint  dictum  Dueis,  nos  tam  pro  nobis  quam  pro  nostris 
beredabus,  Coraitibus  Flandrke,  dictura  ipfius  Ducis,  quod 
fuper  hoc  vel  viva  voce  vel  fuis  litteris,  proprio  figiilo  muni- 
tis,  vel  utr.oq.ue  modo  publicaverit,  ratum  habentes  et  gratura 
fervare  promittimus  in  omnibus  ct  per  omnia  bona  fide,  quan* 
tum  ad  nos  et  heredes.  nostros,  Comites  Fiandriae,  fpectavcrit 
ideniuictum.  [$«  8.J 


Digitized  by  Google 


638    C  O  D  E  X  DIPLOMATICVS 

A.iMfi.     [$.  8.]  Cetcrum  istae  confuetudines  in  Hollandia  et  Zelan- 

d,  jJ.Oct. 

n.  ii.     dki  mercatoribus  de  Flandria  fcrvabuntur,  istae  videlicet:  quod 
JvVtr-  fl  auis  mcrcatorum  Flandrcnfium  per  tcrram  Comitatus  liollan- 
JjJJJJ    diac,  pcr  Hollandiam  vidclicet  five  Zclandiam,  transitum  fa- 
fr/f  iiii  *******  a^  a^9M  fuper  dcbito  fucrit  impctitus,  ftvt  debitum  illud 
mgaverit  et  ittficiatus  exiitcrit ,  in  navi  fua ,  ne  moram  faciat ,  iu- 
ramcntum  fuper  hoc  impetenti  praeftando,  fola  tnanu  poterit  fe  pur~ 
gan.    Qttod  fi  impetens  acceptare  renucrit ,  illura  mcrcatorem  in 
ytllam  yel  Oppidum,  ubi  manet,  fequetur,  ct  ibi  debct  cauja  in~ 
ter  eos  Scabinorum  illius  yillae  vel  Oppidi  iudicio  terminari.    Et  fi 
forte  contra  hoc  tnercator  Flandrenfts  transiens  fuerit  hnpeditus ,  et 
propter  hoc  damtium  incurreret ,  Comes  Hollandiae  vel  Dominus 
terrae  totum  damnum  illud  mcrcatori  refundct. 

Item  fi  quis  mercatorum  in  Flandria  de  Hollandia  five  Ze- 
landia  fucrit  fpoliatus,  Dominus  terrae  illius,  in  qua  depraeda- 
tio  huiusmodi  facta  est,  habitatorcs  terrae  illius,  unde  fpoliator 
extiterit,  ad  folvendam  praedam  compellat,  alioquin  ipfefolvet. 

[§.  9.]  Nos  autem  tam  pro  nobis,  quara  pro  nostrisheredibus, 
quam  etiam  pro  nostris  hominibus,  remittimus,  voluntate  libera 
de  puro  corde  et  ftncero  animo ,  Domino  florentio*/  omnibus 
fuis  confanguineis,  fautoribus  et  amicis  ornnes  iniurias  et  omttes 
ojjhtfas,  contra  nos  ct  nostros  patratas,  et  omnia  damna  nobis 
4t  nostris  illata,  promittentes  ea  nullo  umquam  tempore  ad  ani- 
mum  revocarc ;  et  fic  omnes  rancores  animorum  in  pacis  pul- 

critu- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENf  ORVlA.  <S8o 

.  critudine  conquiefcent :  ita  quod  numquam  efFective  ad  ani-  a. 
mum  revocentur.  4 

Jstampacem  et  omnes  ac  (tagulos  istius  Pacis  artrcirios,  prout 
fuperius  funt  expresfi,  nbstam.  pro  nobis,  quam  pro  nostri* 
heredibu*  natis  et  nafcituns,  quam  etiam  pro  nostris  homi- 
Uibus  in  perpetaum  firmiter  et  imiolabiliter  fen>ar$  promittimus. 
fiictis  Domino  plorintio,  fit  t ia^k e K T  i  o  nepoti  fuo,  ae 
eorum  heredibus  et  fris,  hominibusv  et  facerC  in  omnibus  et 
per  omnia  firmker  et  inviolabiliter  obfervare.     '  > 

Renuntiantes  in  his  omnibus,  tam  pro  nobis,  quam  pro  nos- 
tris  heredibus,  Comitibus  Fldndria» ;  omniiuris  auxUioytam  eano- 
vici  quam  ciyilis,  omni  privilegio  et  omni  /impiiciter  inftrumfeni 
to,  dato  vel  dando,  impetrato  vcl  impetrando  pro  cruce  figna- 
tis  vel  aliis  quibuscumque :  ver  quod  nomVet  flQstris  heredi- 
bus  ex  nunc  competit,  vel  in  futurum  posfet  competere  con- 
tra  praedicta  vel I  aliquod  prae^icforum. '  T  *  —  w-'-Vi  :i      » ^ 

Ad  ista  omnia  fideliter  et  inviolabilitcr  obfemnda,  ftos*per 
nostrum  facramentum  proptiom  voluntate  libera  fponte  folemhi- 
tcr  obligamus.  Et  quia  dictam  Pacem ,  et  pmnes,  ac  ilngulos 
dictae  pacis  articulos  firmisfimecupimus  obfprrarr;  voiumus  ct 
confentimus,  et  a  Domino  Papa  petimus,.  (fupponeates  nos 
et  heredes  nostros  quoad  hoc  fuae  iurisdictioni  ct  poteftati  ac 
venerabilium  patruni  Tornacenfis  Epifcopi  et  Lcodienfis  electt 
et  fuccesforum  eorumdein,  qui  pro  terapore  .fuerint,  quibus 
-  T.  II.  S  s  s  s  jj0C 


tfoo     CODEX    DIPLOMATIC  VS 

a.  ns<5.  hoc  a  Dominq  P?pa  committi  petimus,)  ut,  fi  nos  vel  heredes 

d  13  Oct. 

n.  xi.  nostri  contra  dictam  pacem,  yel  aliquem  dictae  pacis  articulura 
vcnerimus,  et  requifiu  fuper  hoc  nollemus  infra  xl.  dierum 
Ipatium  emendare,  quod  dicti  praelati,  vcl  alter  eorum,  fi  al- 
ter  non  fupercsfet,  vel  esfet  legitimo  impedimento  detentus, 
posfent  in  nostram  et  hefedum  nostrorum  perfonas  excommu- 
nicationis  fententiam  ferre ,  et  totam  terram  nostram  fuppone- 
re  EcclefiasticD  interdicto :  ita  tamen ,  quod  dictos  x  L.  dies  et 
coercitionem  huiusmodi  monitio  praelatorum  praecedere  de- 
beat  eorumdem.     .  ,<■ 

.  ,  In  ^uius  rei •  testimoniura  praefentes- litteras  inde  confcribi 
exfigillo  nostro  ferifnus  communiri.  '•  1. 
.  Actum  et  datum  BruxeUae,  fcbbato  post  festura  Lucae  Euan- 
gelistae ,  anno  Domini  m  c  c  l  v  i. 

o  :        '  :*  '.  '■■Z  '■•■'■  ■   ■'■'     '  s  '    -    J  - '  1 
Vindiciae  Pacis  inte%  marcarbtam  Comitisfm Flandriae ,  eP 

.   .rLORENTivM  Tutorem  Fkrentii  V.  Comitis  Hollandiae. . 

Exbibeo  hic  quidem  Paeis  Tabulas ,  quaJes  florentivs  Turor  cum 
cvinoNE  d.  ai.  Octobr.  a.  1255.  literis  conUgnavit.  Refcrri  tamen  haec 
Pacis  couciliatio  debet  ad  hnnc  uicm  13.  Octobr.  quoi  cacdcra  Tabellae  con- 
fectiie  fuix  iater  ip&m  3Jargaretam  et  Fiofentium ,  testc-M  ar  tene  et  d  v 
rand  Thes.  Anecd.  T.  I.  p.  1078!  D.  Exftant  etiam,  inquit,  dt  todem  Pa- 
Sto  Litterae  MARGaritae  Flandriae  Ccmttrsfae,  datae  brUxtilis  die  Vtne- 
ris  [i.  e.  13  Ocfbr,]  post  ftstum  Sancti  Dionyfii  eiusdem  anni ,  badem  e*» 
primtntes  VERdA;  quas  proinde  hic  repetere  non  duximus  opcrae  pretium.  Ic- 
Circo  banc  Pacem  ad  fuum  dicm  rcculi;  quae  enira  hic  dicit  gvido,  ea^ 
dem  hoc  die  dixerat  marcareta.  Ad  rem  ipfam  quod  pertinet,  hanc 
Pacis  4Joociliationem,  post  mortcra  Regis  wilhelmi  II.  Coniius  Hol- 

land. 

#  1 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  Spf 


land.  dc  Feudo  Zeelandico  initam,  pro  fpurit  et  a  Flandris  conficta  cenfet  \%  ns<j, 
V.  AmpL  hvydec.  ad  stoke  D.  II.  bl.  297.  fqq.  Vtitur  autem  argumentis  d.  13.00. 
feria  confutatione  vix  dignis;  fulcitquc  fententiam  fundamentis  penitus  fal-N.  11. 
fis.   En  illa  fuis  ipfius  verbis:  De  inhoud  van  het  Verdrag  behehde  hoofdzaa- 
kelijk;  „Dat  de  Fbogd  Florens  zich  verbtndt,  eene  [de  oudjle]  Dochter  van 
„  Graaf  Guy  te  zullen  trouwen:  fVaartegen  Margriet  en  Guy  ganfchelijk  af- 
„  jland  deeden  van  atle  Eisfchen  op  Zeeland  ".   Dit  is  kort  en  klaar ,  en  komt 
ganfchelijk  overeen  met  den  toefiand ,  waarin  Margriet  zich  bevondti  hebbende 
nu  tneer  dan  drie  jaaren^  naamelijk  federt  4.  luly  1253    (zie  boven  by  III» 
1169.)  vruchtetoot  hemel  en  aarde  bewoogen ,  om  haare  twee  Zoons  ovy  en  ian 
uit  de  Hotlandfche  Gevangenis  te  redden.    Deezc  omftandigheidmoet  de  Leezer 
in  't  oog  houden.   Verum  incommodum  Viro  Ampl.  cecidit,  quod  utruraque 
hoc,  et  de  Pacis  argumento»  et  de  filitrum  custodia ,  penitus  falfum  Gt. 

i°.  Falfum  est,  neque  ignomre  hoc  ex  difertisiimis  ac  faepe  repetitis  Pacti 
verbis  potuit  ipfe  Vir  D.,  marcaretam  omni  penitut  iuri  Cvan  alle  Eis- 
fchen)  rcnunciasfe.  Nam  contra  eo  tendcbat  hocPactum,  ut  florbntiv* 
Tutor  vel  florentivsV.,  vel  his  mortuis ,  mactildis  p  l  o  r  b  n- 
tii  V.  foror,  Guidonis  filiam9  vd  filium,  matrimonio  fibi  iungeret,  ut  cum  ea 
eove  Zeetandiam  in  Feudum ,  dotis  inftar,  obtinerct,  salva  tamen  sem- 
per  homagio  pro  ea  debito.  An  hoc  modo  rennnciamus  omniiuri? 
Et  tamen  difertis  verbis  fic  ipfaCharta  habet.  Vid.  p.  682.  1.  16.  p.  584.  1.  1. 
et  1.  20.  Aeflimatque  gVido  retentum  hoc  Domininm  dircctum  L.  10000.  fler- 
ling.  p.  686.  f. 

3°.  Falfum  cst,  Guidonem  et  hhannem  hoc  d?c  13.  vcl  21.  Octobr.  a.  1256.* 
adhuc  captivos  fuisfc.  Ncque  id  probat  Vir  D.  Adeoque  quid  rcfcllam ,  non 
habeo.  Guidonem  et  Iohannem»  fi  non  iam  ante  laxati  fucrunt,  ctfrte  co  ipfo 
tcmpore,  quo  Florentius  Tutor  circa  24.  Scpt.  a.  1256.  intcrcedcnte  Rege  Fran- 
ciae  Peronac  litcs  compofuit  omnes ,  fuisfe  folutos,  et  in  etus  comitatu  fuisfc, 
d.  13.  Octobr.  fqq.  docent  omnes  Chartae  fqq.  Praeterea  quis  unquam  crede- 
ret,  his  in  Chartis  altum  futurum  fuisfe  filentium  dc  redimendis  vel  dimittendis^ 
his  Margaretae  liberis,  nifi  fi  laxati  antea  fuisfcnt.  Ne  plura!  docet  hoc 
meier.  h.  a.  1256.  Liberati  Guido  lohannesque  Flandrenfes  cum  ceteris  capti- 
ris  grandi  aere ;  tiam  proditum  est  hic  Gandarenfes'  per  fe  contuiisfe  ad  octo  mil- 
lianummum.  Cf.  not.  ad  excvrs.  VII.  p.  221.  (.t).  Redcmtos  autem  iam 
esfc  a.  1254.  fatis  clare  prodit  Charta  Comitis  Gisnchfis  a.  125].  M.  Mar^ 
tio,  fuprn  exhibita. 

Deniquc  ipfe  m.  stoke  in  Chronico  fuo  Virum  D.  contrariura  docere  potuis- 
fct.  Is  J».  IV.  vs.  15.  fqq.  (D.  IL  H.  182.)  de  Florentio  Tiltore  difertc: 

S  s  s  s  a  .  ffi 


1 


Digitized  by  Google 


e$2     CODEX  DIPLOMATICVS 


Hi  maecte  paist  ah  ic  verfla, 
Op  ette  ctrte  tijt  dar  na ,       (agit  de  a.  1256.) 
Mct  Hcren  chye  nm  Vlaenderen  iatit , 

mm 

En  zt&trai  mctter  hatit 
Sire  dtckter ,  om  dat  hi  -noudt 
D.u  hij'e  te  wive.  hebben  fpudt. 

Quod  tamcn  negarc  iterum  ad  hunc  ipfutn  locum  fustinct  Vir  AmpHss. 

Subrutis  igitur  Fimdaaientis  concidunt  omr.ia,  quac  praeterea  contra  h«s 
Pacis  Tabulas  fcripta  fuut.  Ea  euim ,  quae  dicuatur  bl  29S'.  fq.  de  Beatrice 
nihil  ad  rcm  faciunt.  Verum  vd  iic  tamen  paucis  videamus,  quae  ex.ipf* 
Ch?na  contra  camdcm  hausta  fintl 

I.  Vcrba  Chartcc,  qtiae  V.  Doctus  excitat,  bL  300.  fic  fonant:  Et  Hcftmpli* 
dttr  et  publice  proteflamur ,  quod  tota  Terra  Zcfandiae ,  inttr  Hedeneze  et  Scal- 
dam  fila ,  cum  omribus  iurisdictionibus,  iufliciis^  reditibus,  provetttibus ,  obven- 
tionibus ,  e t  fimpHcitcr  cntn  omnibus  iuribus ,  quas ,  quos ,  et  quae  Mater  tios- 
tra,  tios  et  antecesfores  tiostri^  Camites  Ffattdriaa,  hubebamtis  in  dicta  Terra , 
vel  dicebamur  habsre,  et  quas ,  quts  t  et  qtrae.  diclus  Dom.  fViihdmus,  olitn 
Rtmantrum  Rtx  ct  fui  Progctiitores  vel  /fntecesforcs ,  Comites  Hollandiae ,  im 
dicta  Terra  habcbant,  vel  diccbatitur  habere,  pracdicto  Domint  florentio, 
et  fi.orentio,  Nepoti  fuOj  praedicti  Domini  Regis  filiorct  corum  hercdi* 
bus^  tamqvam  feoovm,  ab  i£fia  Matre  nostra ,  et  Nobis  et  nostris  [  He~ 
rcaibus ]  Comitibus  Flandriae  tenendvm,  quita  et  iibera  ab  ipfis  pacifice\ 
«t  quiett  posfldtnda,  perpctuoremaneiit.  Vid.fup.ca  p.  682.  Adquae  vtrbfl, 
antcquam  pergo ,  fequentia  obfcrvo :. 

\°.  Iura,  de  quihus  hic  fenno,  ct  quafi  urraque  pars  Gbi  in  Zeelanxiii  asfc- 
icbat,  refpkiunt  ad  commuucm  istinsRcgionis  posfesfionem;  undc  tot  rlxac,  tot 
bclla,  iam  indc  a  florentii  IIL  tcmpore  a.  ii6\.  usque  ad  Hllbelmum  II. 
a.  1253,  flagrantia.   Qua  de  re  fatis  dixi  exc  vas.  VII.  Cap.  III. 

a°.  Ad  fmiendas  hasce  lites,  quae  ex  partc  tantum  erant  confopitte  a.  1250. 
Comitcs  Flandriae,  Ztclandiam  hoc  anno  1256.  non  amplius  in  communty  fcd 
integram  cum  omni  proriTis  lure.,  in  Feudum  conccdunr  r  t.  orentio  Tuto- 
D,  a  COmitibus  Flaudrine  tenendam;  ea  intcriectx  conditione,  ut  ille  uxoreto 
iuceret  Cuidonis  filiam.  Quod  utrumque ,  et  feudum  et  fiiiam ,  obtincre,  psrma- 
fjnl  F/or.entii  intcrcrat,  et  quibus  fibi  multum  oonfulebat»  Hic  verus  rcrum  Itatus! 

Vcrura  quid  enntra  Vir  Illuftris?  Vix  aufim  diccre,  et  tamen  vcra  proderey 
n  e  imcgra  fides  iubet.   Variis  modis  iectori  fucutn  facit.  Nam 
Jk°.  Veibapeienuoria,  iu  ^iibus  omnis  ici  cardovertitur,  tamquam  rionvM,. 

tb 


1256. 
J.13.  Ocl 
K  1 1. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  £T  DOCVMENTORVM.  693 

ab  ipfa  matre  nostra,  et  tioBis  ac  ».      C.  Fiandr.  tenendum ,  cx  ipfa  Cbnrta  /v.  Mj,*.-. 
aiciv   Eiicit!  Ecquo  autem  argumcnto?  penitus  nuilol  Nara  quod  nuilta  vcr-d.  13  bct. 
Vi  disperdir  ad  probandavn  vim  dictionis :  terra  quita  et  libera  permancbit,  ni*N*  n> 
■il  hoc  ad  rem.   Probarc  Vir  Ampl.  dcbuerat  haec  verba,  qutta  et  iibcra,  cc 
in  feodum  tet/ere  prorfos  csfe  «n>«7-,  non  vero,  in  re  Dorainii,  extra  rem  fcu* 
4i  poGti ,  voccs  quita  et  tibera  de  omnimoda  folutionc  ufurpari. 

a°.  Eiectis  his  verbis  haud  ackiit,  longc  fortiora  ct  manifeftiora  hac  ipfa  ift 
Cbarta  contineri ,  etfme  ullo  mcdio  veibis  anteccdentibtis  adiici:  De  tota  tcr^ 
ra  praedicta  Zeiandiae  inter  Hedineze  et  Scaldam  fita ,  dktae  Mitri  nostrae 
iictus  Dominus  florentivs  praejlabit  homagivm,  ita  videlicet ,  qnod 

de  ilia  parte ,  tam^unm  feodatarivs  ct  vasallvs;  de  iila  «* 

rt  —  tamquam  tvtor,  quam  ab  ipfa ,  nobis  et  nostris  heredilus  —  FJoren- 
tiut  faepe  dicti  Rtgis  fiiius  et  eiuF  heredes  Comites  Hoilandiae  funt  in  feodvm 

recepturi  Et  paullo  post :  folis praedictis  homagiis-  e t  servitiis 

dcbitis  pro  HO  M  A  g  1 1  s ,  ut  praemissvm  est ,  nolis  —  i»  dicta  Terra  h  e* 
t  k  n  t  1  s\  Jdquc  non  femel ,  fcd  frcquenter  et  difertis  vcrbis  in  eadcm  Charta  ; 
ita  ut  tolli  integra  Charta  dcbcat,  C  haec  tollantnr.. 

30.  Non  monuit  Vir  Ampl.  voces,  quas  affcrt:-  et  sic  ffmpiiciter  et  pvbii- 
ee  pretcftamur —  penitus  cohacrerc  cum  antcccdcntibus,  et  complecti  condi- 
tioncm,  ut  aiunt,  fine  qua  non:  nempe  ut  florentivs  Guidonis  maiorem 
natu  filiam  accipiat  in  uxcrem,  —  et  gvido  pro  fe  fuisque  confentiat  —  qtiei 
Matcr  fua  eitkttr Florentio  dedcrit  IN  FEODvm  —  terram  zelandiae,  — 
cum  mnibus  iuribus.  —  —  ET  sic  fimpliciter  et  pubiice. protejhtmur ,  etci 
i.  e.  fi  antec-dentia  rite  obfervabuntnr;  alioqui  non. 

II.  Altcrum  Viri  Docti  argumcntum  ex  ipfa  Charta  pctkurt  bl.  pi,  303- 
eiusdem  est  naturae.   „  Maar  laat  ons  eens  «ien,  Wat  /,y  gavcn,  en  Hoe  zy 

't  gaven.  By  Jleyerus  hect  hct  onbcpaal'lelijk ,  geheel  Zcciand.  Kwaalijk. 
„  *t  Is  waar,  Margriet  en  Guy  noemden  het  ook  gefieel  Zeeiand doch  telkens 
„  roct  dcezc  bcpaalinge ,  tusfchen  Hedineze  eit  Schelde.  't  Vcrfchif  was  dan  al- 
„  leen  ovcr  Zceland  Bewester  Schelde.  cctt."  Haec  rccte  dicta.  Scd  aliud  latet. 
Rem  paucis  expediam.  Confudit  Vir  Ampl.  duo  penitus  dirtinguenda:  nempe 
lP.  terram  Ztei.mdiae  Qccidcntaiis ,  in  qua  Comes  Hcliattdiae  ct  Comes  lTiandri..e 
ox  aequo  lua  iyra  habebant,  fua  iura  rsclainabant;  et  pro  qua  Fhremius  Tutor 
minime  tamquam  Tutor,  ut  oportuisCet,  fed  tamqmm  Feodataritts  et  Fafaliur 
homauivm  Flandris  praeftaret;  et  cnius  posfesfio  hactenus  iuris  controverfi' 
fuerat  intcr  Fiandriae  et  Hollandiae  Cwihes,  ut  facpius  inculcauir.  7Vr* 
ram.  Zeeiandiae  Orienta/is ,  in  quam  quidcra  riar.driae  Comites  hucusque  mi!- 
lus  ius  praetcnderant;  cuius  tamcn  rcfpcctu  nnnc  etiain  Fiorentius  Tutor  pro- 

S  s  s  s  g  »it- 


Digitized  by  Google 


594    -C  0  D.  E  X  DIPLOMATICVS 

A.  1256  mittit,  fe  de  illa  parte,  quae  depraedicti  Regis  wilhelmi  et  Antee.  Juortm 
d:  13. Ocb  Comitum  Hollandiae  fuit  demanio,  tamquam  Tutorem  Hoinagium  esfe  prae- 
ftiturum,  quam,  inquit  gvido  p.  683.  I.  17,  ab  Ipfa,  Nobis ,  et  nostris.he- 
redibus  —  florentivs  recis  pilivs  et  eius  heredes  Comites  lloll.  funt 
in  Feodum  recepturi.  Recipit  igitur  vel  recepturus  cst  Florentius,  non  Tutor, 
fed  eius  PupHIus,  illam  alteram  Zeelandiae  partem,  quae  de  IVilhelmi  Regis, 
non  Flandrorura,  Domanio  erat.  Sentitisne?  Hcm  astutias!  Erat  Zeelandia 
Orientalis  Domanium  Comitis  Hollandiae.  Ea  autem  vox  Demanii  de  altera 
partc  ad  Occidentem  Scaldis  partem  fita  hac  in  Charta  non  adhibetur ,  fed  con- 
tra  ubique  aflirmator,  Occidentalem  partem  Demanium  csfe  Comitis  FJandriae, 
in  quam  uterque  Comes  fua  iura,  fuosreditus,  provcntiones,  iuftitias,  quidcm 
rcclamaverant  hactenus;  fed  hoc  Hollandiae  Domanium  non  vocatur.  Confer  quae 
hac  de  re  dixi  Cap.  iv.  j.  XIV.  p.  314.  fqq.  Zeeiandia  igitur Orientalis  per  hanc 
Pacem  ope  ambiiiofi  istius  Tutoris  facta  est  Fcudum  oblatum ,  quod  Tutor  ille 
a  Flandris  nominc  Pupilli  acciperet.  Non  liccbat  quidem  Florentio  Tutori  hanc 
Orientalem  partem ,  quae  ab  Imperio  immediate  dependebat ,  et  Pupilli  fui  Do- 
manium  fucrat,  in  feudttm  a  Flandris  rccipere;  fecit  tamen.  Iurene  fecerit,  alia 
resest;  nihil  hoc  ad  Chartae  authentiami  non  potuisfe  enim  Tutorem  ex  iure 
Germanico  Feudali  hoc  Imperii  Feudum  detcrius  reddere,  illud  alteri  fubmit- 
tcndo  ac  fubfcudum  Imperii  reddendo;  infra  patebit  ex  Charta  a.  1287.  d. 
84.  Mart.  qua  Rex  Rudolphus  ad  preces  et  querelas  florentiiV.  tunc  ex 
ephebis  egresfi  decrcvit ,  non  licuisfe  Tutori  florentio  rcs  pupilli  fui  dete- 
riores  reddcre.  Spectasfc  haec  ad  Zeelandiam  Orientalem ,  fi  non  penitus ;  certe 
primaria  ex  parte ,  fatis  vero  fimile  est;  quippe  Occidentalem  excommuni  feuda 
in  purum  et  integrum  feudum  ccmmutans,  illud  minime  deterius,  fed  longe 
melius  reddidit;  nifi  quatcnus  hanc  dotis  nomine  fibi  ctiam  ftipulatus  est :  quod 
tamcn  per  eius  mortem  incasfum  cecidit;  contrarium  vero  in  Orientali  obtinuit. 
Haec  penitus  practcrvidit  V.  Arapl.  hvyd.  practerviderunt  etiam  alii,  impri- 
mis  fcriptores  Zeelandi ;  et  hinc  tot  crrores;  qui  nunc  ftcile  profligabuntur.  Con- 
fcrantur  quae  contra  huius  viri  fententiam,  quamquam  fuppresfo  nomine,  etiam 
obmovit  V.  D.  p.  pavlvs  Diss.  faepe  laud.  dc  nexu  feudali  Zeelandiae  cum  F/an- 
dris  p.  65.  Reliquac  quac  proxime  fequuntur  Chaitae  ampliorcm  his  dictis  fidem 
facicnt,  ncque  unquam  posthac  com  V.  D.  boxhornio  contra  meiervu 
AnnaliumFlandriae  probum  fcriptorem  disputante,  quisquam ,  fpcro ,  hocdeFcu- 
do  Zeelandiae  pronunciabit :  Ik  kan  niet  nalaten  rryelijk  te  oirdeelen ,  dat  dit 
een  tattelyke  leugen  is.    Vid.  smallegangb  Chrotiijk  van  Zeeland  bl.  230. 

N.  CCXVIII. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  69$ 

N.    CCXVIII.  . 

henricvs  Dux  Brabantiae  Arbiter  fedet  inter  margare- A.  145«.  ' 
tam  Comitiss.  Flandriae,  et  florentivm  Tutorem  RiiS^* 
Hollandiae ,  de  teloneis  in  Hollandia  et  Zeelandia 
a,  Mercatoribus  Flandriae  perfolvendis. 

A.  1256.  d.  13.  Octobr. 
florentivs  Tutor  Hollandiae  pro  fe  ac  Nepote  A.ia5«. 

d.  1 3.  Occ. 

fuo  Florentio  hoc  Arbitrium  confirmat. 
A.  1256.  d.  15.  Octobr. 


Ad  Excurs.  VlLp.  320. 

r  -  • 


•  1 


(Ex  Originili  in  Archlrh  Catnerae  Rarionum  Ufulcn*.   Hibctur  triim  ipud  Miitlil  Ci*r- 
ttri,  D.  L  bl.  »9j.  Confixmatio  p.  »9;.) 


niversis  presentes  litteras  infpecturis  flo- 
rentivs  tutor  hollandie  falutem  et  cognofcere  veritatem  •  ad 
liniverfitatis  vestre  notitiam  cupimus  pervenire  tenore  prefen^ 
tium  publice  proteftantes  quod  dictum  illuftris  viri  Domini 
henrici  Ducis  Lotharingit  et  Brahantie  fuper  theloneis  a  mer- 
catoribus  flandrie  in  hollandia  ac  Zelandia  perfblvendis ,  in 
quem  tam  ex  parte  nostfa  quam  ex  parte  illuftris  Domine  m  a  r- 
garete  flandrie  et  haynonie  comitisfe  ^pwut  in  Litteris  fuper 
forma  generalis  pacis  confectis  plenius  continetur  extitit  com- 


pronilsfum,  prout  idem  dictumin  Litteris  eiusdem  ducis  fuper 


eodem* 


Digitized  by  Google 


<Sp$     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  ii56.  -eodcm  dicto  confectis  publicatura  extitit,  quarura  de  verbo  ad 

d.  13.0«.  t 

n.  ni.t  verbuin  tenor  cstiste:  .  . 

VNIVERSIS  PRESENTES  LITTERAS    infpCCtliris ,  HEX- 

ricvs(i)  Dei  gratia  Dux  Lotharingie  et  Brabantie  falutem 
et  cognofcere  vcritatera*  Cura  illuflris  Domina  margare- 
ta  flandrie  et  haynonie  Comitisfa  pro  fe  et  fuis  here"dibus  Comi- 
tibus  flandrie  et  nohilis  vir  Dominus  florentivs  tutor  hoU 
landie  dilectus  confanguineus  nostcv  pro  fe  et  florentio  ne- 
pote  fuo  et  eorum  heredibus  fupcr  theloneis  in  hollandia  et  ze- 
landia  a  mercatoribus  flandrcnftbtts  cum  fuis  raercibus  et  rebus 
venalibus  dicta  thelonca  transeuntibus  perfolvendis  fervare  pro- 
miferint  in  omnibus  etper  omnia  dictum  nostrum,  feque  ad  id 
per  fuas  patentes  Litteras  et  per  fuura  iuramentura  follempni- 
ter  obligarint ,  nosfe  voJumus  univcrfos  tcnore  prefentiura 
fimphcitcr  et  publice  protcftantes  nostrura  fuper  hoc  dictum  et 
trbitrium  talc  esfc:  videlicct  quod  fi predictus  Dominus  floren- 
T  i  v  s  tutor  Mlandie  et  florentivS  nepos  eius  et  eorum  hered&s 
%i  hollavdia  et  zdandia  in  Locis  illis  ubi  hactenus  thclonea  recipi 
confueverunt  a  mercatoribus  et  hominibus  flandrie  thclonea  recepe- 
rint  et  recipi  fecerint  et  permiferint  -  prout  ab  eis  hactenus  funt 

rc- 

*  MS.  fftmfm*. 

.      .  #    .      ,  r  .  »t  ••••'.'.  -J 

(O  Henrian]  Nicnirum  lectns  crat  dia  five  Zelandi*  a  mercatorilus  F.an- 

ricnricus  arbitcr  Pacis  cum  Rcge  Fran-  drmftbus  perfolrendis.    Vkl.  d, 

ciae-  At  fucrat  etiam  ctmpromisfttm  fm-  i$.  Oct.  a,  1356.  N.  XI.  p.  687.  $■  7. 
}er  teiemit,  flatuth  tois,  in  Hoilan- 
. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  697, 

recepta,  dicta  Domina  Comitisfe  et-eius  heredes  Comites  fiath  A. 'nstt. 
drie  pro  eo  quod  a  mercatoribus  flandrcnfibus  huiusmodi  reci-  n.Tii!0 
piuntur  et  recipientur  thelonea,  non  movebunt  nec  moveri 
faciont  nec  permittent  *  guerram  dictis  Doraino  florentio 
etFLORENTio  nepoti  fuo  feu  eorum  hercdibus  aut  homini- 
bus,  et  quod  dictos  Dominum  '  florentivm  et  floren- 
Ti  VMnepotem  eiusaut  eorum  heredes  vel  homines  eorumdem 
i»  eorum  perfonis  aut  bonis  non  arreltabunt  ncc  arreftari  fa- 
ciertf  necpermittent,  nec  pignora  ab  eis  nec  eorum  homini- 
bus  capient,  nec  capi  facient  nec  permittent,  nec  fuper  hoc 
trahent  eos  in  caufam  five  iudicium  in  fuam  curiam  nec  in  aliam 
nec  coram  iudke  ecclefiastlco  nec  etiam  feculari  .  in  cuius  rei 
testimonium  figillum  nostrura  prefentibus  duxiraus  apponen- 
dura.  Datura  Bruxelle  die  veneris  post  diera  Beati  Dyonifii  an- 
no  Domini  m.  cc.  l.  fexto. 

Nos  tara  pro  nobis  quam  etiam  pro  dicto  florentio  nepo- 
le  nostro  et  eiushcredibus  atque  nostris,approbamus,promitten- 
tes  ipfum  dictum  bona  fide  pro  nobis  et  nostris  hercdibus  et  pro 
dicto  PLORENTioet  eius  hcredibus  imperpqtuuin  firmiter  ob- 
fervare.  In  cuius  promisfionis.  nostre  testiraonium  prefens  fcri- 
ptuni  exinde  confcribi  et  figillonostro  fecimus  communiri.  Da- 

tum  Bruxelle  anno  Domini  m.  c  c.  l.  fexto  Dominica  post  festuin 

..  ■ 

Beati  Dyonifii.  .  . 

•  «  *  .  _ 

Collntionne'  a  1'Original  en  Parchemin 

»  Ml  fr,m.  «  M3.  Hctpm.  ^ 

T.  1 1.  T  t  1 1  fcei- 


Digitized  by  Google 


$93     CODEX  DIPLOMATfCVS 

a.tis<.  fcelle'  du  fccl  dudit  florent  pa* 

4.  ivOcu 

fcju,  rcil  a  cclui  reprefente  dans  Vredius 

planche  36.  etant  dans  la  Tour  des 
Chartes  de  la  Chambre  des  Comptes 
du  Roy  [nt  firpra  k  Liile  It 

12.  May  1776. 

CODEFROY» 

N.  CCXIX. 

A.  m*.  ARKVLFHVff  Coracs  Losfcnfis  fideiuber  pro  pace,- facta  in~ 
^0ct*     ter  florentivm  Tutorem  Hoilandiae  pro  fe  ac  Ne~ 
pote  foo  florentio  V.,  et  margaretam 
Com.  Flandriae  pro  fe  ac  filiis  fuis  cvido» 
ne  Comite  Fiandr.  et  D.  ioanne  de 

* 

Dampetra»  eorumque  heredibus» 
A.  1256.  d.  14.  Octobr* 
Ji  Excurt.  FH,  p.  ftu 

( Bfl  OrljfeUi  i»  AxcUtI»  Ci»cn«  X.tiotmm  TBMew. ). 
NrVERTIS  PRESENT ES  LITTERAS  infpeCtUlis  et  8T> 

dituris  •  arnvlphvs  Comes  Losftnfs  falutem  et  cognofcere 
veritatem  •  univerficatis  vestre  notitie  cupimus  declarari  tenore 
prefentium  fimpliciter  et  publice  preflantes*  quod  nos  pactm, 
quam  nobilis  vir  Dominus  flx)R*ntivs  tvtor  hollandie  pro 

fer 


< 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  699 

fe  etFLORENTio  nepote  flio  ac  ipforum  heredibus  atque  fuis  A.  ns*. 
cum  illuftri  Pomina  margareta  flondrie  et  haynonie  Comi-n.u 
Sisfa  pro  fe  et  fuis  filiis  gvydone  Comite  flandrie  et  Domino 
ioanne  de  Dampetra  et  eorum  heredibus  ac  fuis  inivit,  prout 
eadem  pax  cum  ardculis  contentis  in  ea  in  Litteris  ( 1 )  dicti 
Domini  florentii  continetur  fimpliciter  approbamus,  eam- 
que  tam  in  Te  quam  in  fuis  articulis  bona  fide  promittimus 
omni  tempore  vite  nostre  firmiter  et  inviolabiliter  obfervare , 
et  quod  dicto  Domino  florentio  vel  florentio  nepo- 
ti  eius  aut  eorum  heredibus  five  fuis  nullum  omnino  preftabi- 
mus  confilium  vel  iuvamen,  fi  forte,  quod  abfit,  ipfi  vel  ali- 
quis  predictorura  predictam  Pacem  in  fe  vcl  in  fuis  articulis 
prefumpferint  vel  attemptaverint  violarc.  In  cuius  rei  testi- 
monium  prefens  fcriptum  figilio  nostro  duximus  muniendura* 

o  o 

Datum  Bruxellis  anno  Domini  m.  cc.  quinquagefimo  fexto, 

fabbato  post  festum  Beati  Dyonifii. 

*  »  » 

Collationne'  a  l'Original  en  Parcherain 
fcelle'  du  fcel  dudit  arnoul  tres 
rompu,  dtant  dans  laTour  des  Char- 
tcs  de  la  Chambre  des  Comptes  du 
Roy  fut  fupra  p.  461. j  a  Lille  le 
12.  May  1776. 

CODEFROY. 

CO  Litterh']    Hinc  patct,  flo-  etiam  Flandris  Paci»  continnationcm  ex-- 
Rentivm  Tutorem  pre  fe  fimikm  liibuisfe,  ut  aequum  erat. 

Tttta  N.  CCXX. 


Digitized  by  Google 


f 


700    CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCXX. 

A.  u5<5-  advlphvs  Comes  de  Moute,  et  walramvs  Dux  de  Lu»r 

d.  14.  Oct. 

V.iu  burgh  eamdem  Paccm  fe  obfervaturos  pollicentur- 

A.  12  $6.  d.  14.  Octobr. 

•  •  *  • 

M  Excurs.  VII.  p.  33 


f£«  Origtml!  h  ArcbirU  Cimcrut  Ritionum.  Infulen*    U»betur  ctitm  k*ec  Chart»  mu 
Cuh«».  V.  L  bl.  u/i.  y. 


NIVERSIS  PRESENTES  LTTTERAS  infpeCtUnS   Ct  ail- 

dituris  advlphvs  Comes  de  Monte  et  walramvs  Dux  de 
Limburgh  falutem  ct  cognofcere  veritatem- .  univerfitatis  vestre 
noticie  cupimus  declarari  tenore  prefentiura  fimpliciter  et  pu- 
blice  proteftantcs  quod  nos  Patem,  quam  nobilis  vir  Dominus 

flqrentivs  tutor  hollandie  pro  fe  et  floremtio  nepote 

t  m     .  *  ■ 

fuo  ac  eorum  hcredibus  atque  fuis  eum  illufbi  Domina  m  a  r- 
careta  flandrie  et  hainonie  Comittsfa  pro  fe  et  fuis  filiis  Do- 
nino  cydon-e  Comite  fiandrie  et  Domino  ioanne  de  Dam- 

petra- 

( 1 )  Tn  iisdem  Archivir  Infuienfibus  dicabo  vcrbis  Viri  Nobil.  codefrov 
complurcs  aliae  asfcrvantur  CHartae,  Arcliivarii  Infulens.,  qui,  qtruin  antece- 
quae  huc  fpcctant.  -  Quaenam  fint ,  iu-  cfentia  ad  me  mitterct,  ita  huraanistime : 

„  Je  n'ay  pas  jugc"  a  propos  de  faire  copier  fcs  lettrcs ,  dont  il  va  fitre  fair 
„  mcntion  cy  dcsfbus  parce  qu'eJIes  font  conftruites  dans  les  mcmes  termcs- 
5,  que  ccllcs  cy  dcsfus. 

Lcttres  de  thierrv  dt  Valktnburg^  fccllt-cs  de  fon  fcel. 

.       Autrcs,  dc  TH.  (JA/Vrry)  dit  htf.CtKts  tTOerepsM. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  701 

petra  et  eorum  heredibus  ac  fuis  inivit  prout  eadem  pax  clm  a. 
articulis  contentis  in  ea  in  Litteris  Domini  plorentii  GBfrjxHu** 
tinetur  fimpKcrtef  approbamus  eamque  tam  in  fe  quara  in  fuis 
articulis  bona  fide  promittiraus  omni  terapore  vite  nostre  firmi- 
ter  et  inviolabiliter  obfervare  et  quod  dicto  Domino  eloren- 
tio  vel  florentio  nepoti  fuo  aut  eorum  heredibus  five 
fuis,  nullum  omnfno  preftabiimis  confilium  venuvamen  fi  for- 
te,  quod  abfit,  ipfi  vel  aiiquis  predictorum  predictam  Pacem 
in  fe  vel  in  fuis  articulis  prcfumpferkit  vel  attemptaverint  vio- 
lare  .  in  cuius  rei  testimonium  prefens  fcriptum  figillis  nostria 

O  u 

duximus  muniendum.   Datum  anno  m.  cc.  quinquagefimo  fexw 
to  •  labbato  post  festum  beati  DydnifiL 

•  *  * 

Collatjonnd  a  rOriginal"  en  Parchemin 
fcclle  desfccaux  dcsdits  adoljph  et 

.  .... 

walram  e>ant  dans  la  Tour  des 

■     •  .  -  ■ 

Giartes  de  la  Chambre  des  Comptes 

da 

„  Autxes  dc  arnoul.  de  Seffey  ChcvaHer. 
-    „  Autres  ds  godkfroy  ds  Pierrweii  Sefgneur  dc  GrimBcrgcs. 

„  Autres  dc  iienry  dcVorne*  siwon  de  harlem,  T  H  i  e  r  r  y  eV  They» 
j,  Rtigen ,  ikan  Perjfc,  kicjlas  de  ferfikt  [1.  berralc")  codefroy 
„  de  Cruningh:n,  henri  de  ,  arnohi-  de  Emecekerkc ,  Chate» 
„  lain  de  Thoremborg ,  willaume^  Strena ,  u  u c  u e s  de  Na/devk ,  uu- 
„  c  u  e  s  de  Scoude  ct  simon  de  Zubburg. 

lluii's  ultimae  Chartae  partem  habet  vred.  Probb.  Ceneal.  Com.  8,  P.  £. 
miERis  Charterb.  D.  L  bl.  2o<5.  e.t  p.  245.  % 


Digitized  by  Google 


70»     C  0  D  E  X  DIPLOMATICVS 

A.  1956-  <iu  Roy  [ut  fupra  p.4«i.]  A  Lille  It 

N.n.  12.  May  1776.  ,  . 

GODEIAOT. 

N.  CCXXI. 

A.  mfi,     maRgareta  Comicisfa  Flandriae  promittit  pro  fe  fuis- 

AiS.Oct. 

N. u  .  que  fervare  arbitriurn  henrici  Ducis  Bra- 

bantiae  de  Teloneis  (1). 

A.  1256.  d.  15.  Oct. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  320. 

(Ek  Camera  Feudall  HotUodU*  Kiitn  Gkinttlt.  D.  I  fcl.  »97.) 

"X^niverGs  prefentes  littcras  infpecturis  margaretha, 
flandriae  et  Hannoniae  Comitisfa,  falutera  et  cognofcere  verita- 
tem.  Ad  univerfitatis  vestrae  notitiam  cupimus  pervenire  te- 
nore  prefcntium;  fiinpiicitcr  ct  publice  proteftantes ,  quod  di- 
.ctum  Illuftris  Viri  Domini  iienr  i  ci,  Ducis  Lotharingie  et  Bra- 
bantie ,  fupcr  Theloneis  a  mercatoribus  nostris  de  Flandria,  in 
Uollcndia  et  Zeelandia  perfolvcndis  in  genere,  tam  ex  parte 
nostra,  quam  ex  parte  Domini  florentii,  Tutoris  Hollan- 
diat,  ex  concordi  utriusque  nostTum  confenfu,  quemadmodum 

in 

(r)  TeltneW\   Easdem  npprobatio-  bl.  299.  nec  non  gvidonjs  fratcr 
nis  literas  exhibuit  gvido  d.  ai.Oct.  iohannes  Dominus  de  Dampctra, 
pro  fe  fuisque  hcredibus ,  quam  ex  Ar-  eod.  die. 
titivis  Hannm.  pxoduxit  MiBRii  L  L 


Digitized  by  Google 


CHARTARVMet  DOCVMENTORVM.  705 

inlitteris,  fuper  forma  generalis  Pacis  confectfs,  plenius  contine-  a 
tur(2*)9  exutit  compromisfum ,  prout  idem  dictum  in  litterisN 
eiusdem  Ducis,  fuper  eodera  dicto  confectis,  publicatum  exi- 
ftit,  quarum  de  verbo  ad  verbum  tenor  estister 

„  Vniverfis,  prefcntes  littcras  infpecturis,  henricvs  Def 
„  gratiaDwx  Lotharwgie  etBrabantie  falutem,  etc.  [fupra  p.  696.]. 

„  Datum  Druxelle  die  Veneris  post  diem  Beati  Dionifii ,  annct 
„  Domini  millefimo  duccntefimo  quinquagefimo  fexto. 

Nos  tara  pro  nobis,  quam  pro  gvidone,  Comite  Flart* 
Jriae,  predilecto  filio  nostroy  quam  pro  nostris  heredibus  ap- 
probamusy  promittentes  ipfum  dictum  five  arbitrium  bona  fide 
pro  nobis  et  nostris  heredibus  in  perpetuum  firmiter  obfervare. 
In  cuius  promisfionis  nostrae  testimonium  prcfens  fcriptum  exin- 
dc  confcribi  et  figillo  nostro  feciraus  communiri. 

Datum  Bruxellae  die  Dominica  post  fcstum  Bead  Dionifii  arr- 
■fo  Domini  millefimo  ducentefimo  quinquagcfimo  fexto^ 

« 

#0  CoKtivaurl  Vid.  PacU  Tabulas  p~       $.  > 


Jt.  CCXYIJv 


« 

7o4     CODEX    D  IPLOM  ATICVS 

CCXXII.  • 

A.  it5«.  marcareta  Comitisfa Flandriae  promittit non  recipere nec  to^ 
m.Ti.00'     lerare  Exules,  ea  conditione,  ut  idem  faciat  florentivs 
Tutor  Hollandiae,  pro  fe  ac  florentio  pupillo. 

A.  X156.     Eadcm  promittit  cvido  Comes  FJandriae  (  1 ) ,  nec  noa 

tt.iiu  florentivs  Tutor  Hollandiae  (a> 

et  iv. 

A.  1255.  d.  15.  Oct. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  340. 

(Tx  JttMvli  Cl  Ctmcrs  ImUli  B$Umi.  MI  l 1  i •  Cttrtirt.  ».  L  M.  49I) 

"Vniverfis  prefer.tes  litteras  infpecturis,  margareta, 
Flatidrie  et  Hannonie  Comitisfa,  falutem  et  cognofcere  verita- 
tera.  Ad  univcrforum  pervenire  noticiam  cupimus  tenore  pre- 
fencium  fimpliciter  proteftantes,  nos,  tam  pro  nobis,  quara 
pro  c  vydone  filio  nostro,  Comite  Flandriey  et  nostris  hcre- 
dibus  promifisfe,  nosque,  quod  ad  id  per  nostrum  facramen- 
tum  fuper  hoc  preflitum,  folempniter  obligasfe,  quod  omnes 
illos ,  qui  iam  de  Hollandia  five  de  Zelandia  funt  banniti ,  vel 
de  cetero  bannicntur,  cuiuscuraque  conditionis  extiterint,  post- 
quam  nobis  fuerint  publicati ,  nullo  unquam  tempore ,  in  nos- 
tro  Dominio  in  Flandria9  videlicet  et  Hannonia  tenebimus, 

neque 

ri)F/andriae)  Habetur  iisdcra  fe.  (a)  fhtiandiae}  Mcmoratur  huius 
revcrbis  cviDOWisCharuI  1  mjer.  etiam  florentii  Charta  dans  /7/i- 
D.  I.  bl.  29$.  ventaire  des  titres  *  LMIe  n.  si. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC  VMENTORVM.  7oj 
tieque  fustincbimus,  nequc  permittemus  fcienter  aliquatenus.  a.  m*. 

dis.OJC. 

quod  huiusmodi  banniti  ibidem  de  cetero  teneantur ,  et  fimili-  n,<u. 
ter  tenebuntur  facere  nobis  et  nostris  heredibus,  Comitibus* '**' 
Flandrie ,  Dominus  florentivs,  Tutor  Hollandie ,  et  flo- 
renti vs  Ncpos  cius  ct  eorum  heredes  de  bannitis  Flandrie 
et  Hannonie,  quod  omnes  illos,  qui  nunc  de  Flandria  vel  Han- 
nonia  funt  banniti,  vel  dc  cetero  bannientur,  cuiuscumque  con- 
ditionis  exiftant,  postquam  eis  fucrint  publicati,  nullo  unquam 
tempore  in  eorum  Dominio ,  videlicet  in  Hollandia  vel  Zelan- 
iia  tenebuntur,  neque  fustinebunt,  aut  permittent  aliquate- 
nus  fcienter,  quod  huiusmodi  banniti  ibidcin  de  cetero  tcnean- 
tur.  In  cuius  permisfionis  et  obligationis  nostrc  tcstimonium 
prefens  fcriptum  confcribi  et  figillo  nostro  duximus  communiri. 

Datum  Bruxelie  Dominica  post  festum  Beati  Dionifii ,  anno 

.  .    .  .  •  -  •   

Domini  millcfimo  duccntefimo  quinquagefimo  fexto. 


T.ii.  vtw  n.  cc: 


Digitized  by  Google 


70$     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCXXIII. 
A.  u*6.  florentivs  Tutor  Hollandiae  declarat  traditas  fibi  literas 

d.  is.Oct 

N.  r.        ab  henrico  Duce  Brab.  quibus  Dux  auxilium  promittit 
marcaretae  Flandriae ,  fi  florenti vs  pacem 
et  concordiam  inter  margaretae  libe- 
ros  Peronae  initam  non  obfervet. 

A.  1256.  d.  15.  Oct. 

Ad  Excurs.  VII.  p.%i\.  f. 

(Copie  tiree  <!•■«  R«gitr«  rlpofant  «n  1»  Chambre  «3ei  Compiei  He  S.  M.  e»  Bribant ,  iy«»t 
pour  titre  -.  hn  imtifiunt  divtrf»  PtiviUgU  illajl.  Prim.  Dmih,  ti  Imf.  narqutf 
4e  U  lett.  B.  foL  85.  v*.  Meenm  communic.rit  «acell.  Com<i  0«  h»*y,  ConuUi 
Srtb.  prtefes.  ,  ■  %  ; 

V 

N 1  v e r s  1  s  prefentes Litteras  infpecturis ,florentivs, 
Tutor  hollandie,  falutem  et  cognofcere  veritatem.  univerfitati 
vestre  notum  facimus  quod  vir  Illuftris  Karisfiraus  coniangui- 
neus  noster  henricvs  Dux  Lotharingie  et  Brabantie  Illuftr. 
Domine  maroarete  Flandrie  ethaynonie  Comitisfe  et  Domi- 
no  g vidoni  Comiti  Flandrie  et  Domino  iohanni  de  Dam- 
petra  eius  filiis,  ad  requifitionem  ct  inftanciam  nostram  Litte- 
ras  fuas  tradidit  in  hac  forma : 

Vniverfis  prefentes  Litteras  infpecturis,  henricvs  Dei 
gracia  Lotharingie  et  Brabantie  Dux  falutem  et  cognofcere  ve- 
ritatem  tenore  prefentium  fimpliciter  proteftamur,  quod  nos 
ad  preces  et  inftanciam  Karisfimi  confahguinei  nostri  viri  no- 

bilis 


Digitized  by  Google 


> 


CHARTARVM  kt  DOCVMENTORVM.  707 

bilis  Domini  florentii  tutoris  hollandie  promifimus  et  pro- a.  «s*. 
mittimus  bona  fide,  quod  fi  dictus  Dominus  florenti  vs  n.^!0* 
vel  florentivs  nepos  eius  filius  illuftris  Domini  willel- 
mi  ciare  memorie  Romanorum  Regis  aut  ambo  feu  heredes  ipfo- 
rum,  autaliquisde  fuis  heredibus,  feu  ipforum  nomine,  five 
aliquis  vel  aliqui  de  fuis ,  Pacem  inter  ipfos  et  heredes  eorum 
et  fuos  ex  una  parte,  et  Illuilrem  Dominam  margaretam 
Flatidrie  et  Haynonie  Comitisfam,  Dominum  gvidonem  Co- 
mitem  Flandrie,  et  Dominum  iohannem  de  Dampetra  filios 
eius  et  heredes  eorum  et  fuos  ex  altera  in  prefencia  Illufhis 
Domini  looovici  Francorum  Regis  apud  Peronam  (1)  fa- 
ctam,  aut  aliquem  feu  aliquos  eiusdem  Pacis  articulos,  quod 
abfit  violare ,  aut  contra  eam ,  vel  aiiquem ,  feu  aliquos  eius- 
dem  Pacis  articulos,  vemre  prefumpferint ,  aut  etiam  attempta- 
rint:  nos  preftabimus  dicte  Domine  Comitisfe,  Domino  gvi- 
d o n  1 ,  Comiti  Flandren,  et  Domino  iohanni  de  Dampetra 
cius  filiis  ac  eorum  heredibus  et  fuccesforibus  atque  fuis  contra 
prenominatum  Dominum  florentivm  et  florentivm 
nepotem  fuum  et  heredes  ipforum  et  adiutores  et  fautores,eo- 
rum,  confilium,  auxilium,  per  efficaciam  etfavorem,  donec 
quod  factum  fuerit  contra  Pacem  aut.aliquem  aut  aliquos  ex  rfus 
aruculis  plenius  fuerit  emendatum.   In  cuius  rei  tesumonium 

(1)  Per$nam}  Vid.  fi*a  p.  67<S.       /  C  .", 

V  v  v  v  2 


Digitized  by  Google 


7o8     CODEX    DIPL  O  M  ATICVS 

A.1.5*.  prefens  fcriptum  confcribi ,  et  figillo  nostro  fecimus  commum^ 
N.' v.UCt"  ri.   Datum  BruxclU  Dominica  post  festum  beati  Dyonifii  anna 
Domini  iniliefimo  ducentefimo  quinquagefimo.  fexto. 
Datum  DruxelU  die  et  anno  fupradictis. 

... 

N.    CCXXI V. 

a.       jiargareta  Comitisfa  Flandriae  florentio  TucotfHoIL 

«i-u-Oa.  ,.  ■ 

jsLu       landiae  m  feudum  conccdic  totam  terram  ZeelanJiae  inter 
Hedineze  et  Scaldam,  quae  de  fuo  erat  Dommio;  pro  ea- 
que  florentivs  homagium  ei  praeftac.    De  alcera- 
vero  Zcelandiae  parce,  quae  de  Doininio  fuerac  wil. 
helmi  Regis  Rom.  Comicis  Holl.  recipic  ipfum« 
in  homagium  canquam  florentii  V.  tutertm* 

iaterpofica  hac  de  *  parte  nova  condicione-  ' 

j,  .  .      ..  .  '        .  ..       .  •  ■ 

A.  1256.  d.  21.  Oct* 

■ '     •        »        r   t     .     ' 9  ■  1     •  - 

I        a      ■  $  *  .1  »  «#     *   <■■  «    a  |4i  a 

Vidimus  Abbatis  Lobienfis. 
Ad  Excurs.  VI L  p.  322. 

|t«  Origfiun  Ttiiim  h  Archirb  Camerae  Ratioeum  iftAUaa,   Vitiofe  limttri 
1).  It  bl.  jo,.)  . 


V. 


N  I V  £  R  S  I S  P  R  E  S  E  NT  E  S  L  I T  T  £  R  A  S  infpCCtUris  B  

Dei  gratia  Lobienfis  Abbas  .  falutem  in  Domino.  Nbveriht 
univerfi  nos  vidisfe  cartam  illuiTris  Domine  jlargarktb/m- 
drie  et  hanonie  Comitisfe  in  hec  verba.  * 

Nos 


Digitizedby  Google 


CHARf ARVM  et  DQCVMENTORVM.  7d# 

Nos  marcareta  flatidrie  et  hanonie  Comitisfa  notum  fieri  a.  rW 
volumus  univerfis  prefontes  Litteras  infpecturis,  quod  nosiUw"  rt 
luftri  viro  Domino  florentio  tutori-hollandie  totam  terram 
zelandie  fltam  inter  hedineze  et  fcaldam  que  de  nostro  et  antecesfo- 
rum  nostrorum  Comitum  flandrk  £uit  demank  dedimus  m  feodumT 
de  qua  nobis  in  prefentia  hominum  nostrorum  fecit  homagium 
ut  yasfallus  •  de  illa  autem  parte  terre  zelandie  que  de  domanio 
extitit  clare  memorie  Domihi  willelmi  Regis  Romanorum 
fratris  ipfius  Dominr  florentii;  et  antecesforura  ipfius  C#- 
rnitum  ImUandie  recepimus  ad  homagium ,  tanquam  tutorein,  Do- 
minum  florentivm  antedictum,  falva(i)  tamen  fibi  et 
fuis  fuccesforibus  in  illa  partey  fi<juaeum  iure  bereditario  po- 
teritcontingcre,  debita  portione ,  de  qua  etiam  portione- fi  qua' 
cum  fic  contigerit  ipfe  et  fui  fuccesfores  tencbuntur  nobis  face- 
lehomagium  ac  Domiao  gvidoni  nostro  fllio  Comiti  flandrie 
et  eius  fuccesforibus  Comitibus  flandrenfibus  tanquam  feodatarii 
hereditarii  et  vasfalli.    In  cuius  rei  testimonium  et  munimen 
prefentes  Litteras  Sijgiili  nostri  fccimus  impresfione  muniri. 

o       o  o 

Datum  Bruxelle  anno  Domini  ir.  c  c.  l.  fexto  fabbato  posc 
festum.  beati  Luct  Evangeliste.  ! 

*  •         *  * 

Collationne  auVidimusOriginal  en  Par- 

( i.)  Sci**\   Farile  liinc  fldes  dictis  quirra  ambitlf  fiis  fuerit.  Princcps  Fk~ 
P-  693.  tq,  ccnciliatur,  ct  funuLpatet,  rer.tius  Ttitor. 

V  v  v  v  3; 


Digitized  by  Google 


7io     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  iss«.  chemin  fcelle*  du  fcel  de  cet  Abbti  ,~ 

i*\'°a'  ^tant  dans  la  Tour  des  Chartes  de 

la  Chambre  des  Comptes  du  Roy 
[ut  fupra  p.  46i.]  a  Lille  le  io.  May 
1776. 

GODEFROY. 

N.  CCXXV. 

A.  n$6.  florentivs Tutor Hollandiae  promittit margaretaeCo- 
H*lu      mitisfae  Flandriae,  ac  gvidoni  Com.  Flandr.  eius  filio, 
fe  omni  id  acturum  ope,  ut  florentivs  V.  cum  adU- 
gUimam  aetatem  venerit,  Pacem  inter  fe,  et  marc  are- 
ta  m  initam ,  ratam  habeat  ac  firmam.  Quod  fi  recufa- 
verit,  nihilominus  inter  ipfos  ante  acta  fore  rata, 
neque  fe  florentioV.  opem  esfe  laturum. 

A.  ia55.  d.  2i.  Oct. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  $2 a. 

(E*  Originili  in  AtchiW»  c.mtne  R.tioeum  InfuleM.] 

^J"os  florentivs  tutor  hollandie,  notum  fieri  volumus 
univerfis  prefcntes  Litteras  infpecturis  et  audituris  nos  fide  in- 
terpofita  et  corporali  preftito  facramento  profflifisfe  illuftri  Do- 
mine  nostre  margarete  flandrie  et  haynonie  Comitisfe  atque 
Doraino  gvidoni  Comiti  flandrie  filio  eius,  quod  opem  et 

ope- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  kt  DOCVMENTORVM.  yti 

Operam  pro  posfe  nostro  adhibebimus  efficacem  ad  hoc  quod  a.  1455. 
florentivs  nepos  noster  cum  venerit  ad  etatem  tegitimam , n."  j?* 
compofitionem  et  Pacem  quam  pro  nobis  et  nottris  et  ipfo  flo- 
rentio  atque  fuis  inivimus  cum  dicta  Domina  Comitisfa  pro 
fe  et  fuis  filiis,  videlicet  Domino  gvidone  Comite  ftandrie 
predicto  et  iohanne  Domino  de  Dampetra  et  eorumfucces- 
foribus  atque  fuis  fingulosque  eiusdem  Pacis  articulos  fecun- 
dum  quod  in  Litteris  inde  confectis  plenius  continetur ,  ratam 
habebit  et  flrmam  et  quod  ad  ipfam  tenendam  in  omnibus  et 
per  omnia  fe  per  fidem  et  facramentum  fuum  folempniter  obli- 
gabit,  et  Litteras  fuas  inde  dabit  fuo  figillo  munitas  in  eadem 
forma  in  qua  nos  Litteras  nostras  tradidimus  dicte  Domine  Co- 
mitisfe:  quod  fi  dictus  florentivs  predicta  nollet  facere 
aut  fervare  acta  dicte  Pacis  et  ea  que  continentur  in  Litteris  di- 
cte  Comitisfe  fuper  dicta  Pace  confectis  non  poterunt  dicto  pro- 
desfe  florent  10,  ncc  obesfc  Domine  Comitisfe  predicte, 
fed  nihilominus  quantum  ad  nos  et  heredes  nottros  dictam  Pa- 
cem  fervantes,  in  fuo  robore  permanebunt  •  promifimus  infu- 
per  et  iuravimus  follempniter  quod  fi  dictus  florenti  vs  ne- 
pos  noster  aut  fui  dictam  Pacem  in  fe  aut  in  aliquo  articulo  di- 
cte  Pacis  infringerent  et  moniti  a  dicta  Domina  Comitisfa  vel 
Domino  gvidone  Comite  predicto  aut  eius  heredibus  Camiti* 
bus  flandrie  emendare  non  vellent,  nos  ipfi  florentio  aut 
fuis  nullum  confilium  ad  hoc  vel  auxilium  preberemus,  fed  di- 

cte 


Digitized  by  Google 


7n\  o;xy DtJEixaJDL  I  p 3xX>M A  X X  G  V  .$ ; 3 

A.        ctc  Domirie  nostre  ComitisiV  et  Domino  gvidoni  CmwVj 

N."l°Ct'  flandrie  et  eorum  fucccsforibus  Comitibus  flatidrie  taraquam  LV 

minis  nostris  m  onmibus  et  pcr  omnta  fervireraus  et  auxilium 

preberemus  eisdera-    In  cuius  rei  testimonium  prefen*  fcriptu» 

figillo  nostro  duximiis  muniendurav.    .......  .  t        ....'.:.  .'. 

Datum  Bruxelk  anno  Domini  millefimo.-.  ducentcfirao  quin.- 

quagefimo  fexto  fabbato  post  festum  Beati  Luce  Eyangeliste; 

.  »       •    *  • 

......  1  1  .  .  .  •....:.  •    .  . 

CoILationne  a  fOriginal  cn  Parchcmin 
fcclle  du  fcel  duditFLORENT  pa- 
reil  a  celui  dont  il  cst  parl£  cydes- 
fus,  (5tant  dans  la  Tour  des  Char- 
tes  dc  la  Chambre  des  Comptcs 
du  Roy  [ut  fupra  p.  461.]  a  Lilie  le 
13.  May  1776. 

GODEFROY. 

*        -  . 

N.  CCXXVI. 

-     j   * 

a.  t»s&  F lore N t  1  vs  Tutor  Hollandiae  promittit  obfervarePacem  cura 
d.ai.oct.    margareta  Com.  Flandriac  initam,  etiam  fiquando  pcr 
obitum  florentii  Vr.  impuberis  lloll&ndicie  Cotnita- 
tus  ad  fe  aut  fuccesfores  fuos  devolveretur. 

A.  1256.  d.  21.  Oct. 
M  Excurt.  VII.  p.  3»». 

(Tx  Oxigir.ali  1«  Archivil  Camcrae  Rationura  InfuleM.) 

N 

os  florentivs  tutor  hollatidie  notum  ficri  volumus 
imiverfis  prefentcs  Litteras  infpecturis  nos  fidc  et  corporali  fa- 

cra- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DQCVMENTORVM.  713 

cramonto  folempniter  preftitis  promifisfc  pro  nobis  ct  nostris  a.  j2<ty. 1 
fuccesforibus  nos  Compofitioriem  et  Pacem,  quam  pro  nobis  etN.Vil.  \ 
nostris  ac  pro  florentio  nepote  nostro  et  cius  hcredibus 
atque  fuis  inivimus  cum  illuftri  Domina  margareta/Wh'« 
et  haynonie  Comitisfa  ac  fuis  in  perpetuum  firmitcr  ct  inviolabi- 
liter  fervabimus  ac  fingulos  ciusdcnj  Pacis  articulos  prout  in 
Litteris  fuis  fuper  dicta  Pace  confectis  plenius  continetur,  etiaui 
ii  contingat  ad  nos  ( 1 )  aut  ad  fuccesfores  nostros  cafu  aliquo- 
devolvi  hollandie  Comitaium  •  et  de  illa  parte  zclandie  de  qua  ei- 
dem  Domine  Comitisfe  fecimus  homagium  tamquam  tutor  facie- 
mus  ei  ac  Domino  gvidoni  filio  cius  Comiti  flandrie  et  cius 
fuccesToribus  Comitibus flandrie  homagiiun  taraquam  feodatarius  he- 
reditarius  et  yasfallus  •  ad  hoc  autem  nos  et  nostros  obligamus 
in  posterum  fuccesfores*  In  cuius  rci  tcstimonium  et  muni- 
men  prefentefe  Litteras  fecimus  figilli  nostri  appenfione  muniri. 

Datum  Bruxclle  anno  Domini  millefirao  ducentefimo  quin- 
quagefimo  fextp  .  fiibbato  post  festum  Bcati  Luce  Evangelistc. 

.  .  . 

•  *  *   -      *  ... 

Collationnc  a  TOriginal  cn  Parchcmin 
fcelle  du  fccl  dudit  florent  parcil  k 
celui  rcprefcnte  dans  vredius  plan- 

che 

',     "      '     !  "i.        -    ?  '  '.":.*."  L 

.  (1  ;  jfjuos]  ;At  caverc  ne^lcxit  Mar-  tc  riorenrif.m  V.  obiret.  QuLcafcs revcr^ 
garcta,  quidfariend'um,fiipfcTutoran-  cxltitit;  ct  iiir.c  novac  potftca  lacftmactf 
t.  1  /.  X  x  x  x 


Digitized  by  Google 


7i4    CODEX  DIPLOMATlCVS 

A.  n56.  che  36.  e*tant  dans  la  Tour  des  Char- 

5  "i?51,  tes  de  la  Chambre  des  Comptes  du, 

Roy  [utfupnp.  461.]  a  Lille  le  ia» 

May  1776. 

CODEFROY. 

N.  CCXXVII. 

A.  1*56  /lorentivs  Tutor  Holland.  promittit  flare  arbitrio  D  D  d» 
n".0**     Diest,  et  de  Grimbergis,  vel  henrici  DucisBrab.  fi  quid 

tempore  induciar um inter  ipfurn ■>  et  margaretamj 

.  ...  .  .  1 

in  fua  Iurisdictione  vel  a  fuis  commisfum  esfet. 
A.  1256.  d.  aa.  Occ 
Ad  Excwt.  VII.  j>.  323. 

(F.«  OrtjttBsll  ln  Archlft»  Cwmt  A*do«ua  I.Wfw.) 

"\^*niversis  presentes  litteras  infpecturis  •  tlo» 
rentivs  tutor  hollondie  falutem  et  cognofcere  veritatem  •  ad 
univerforum  notitiam  pervenire  cupimijs  nos  fide  data  fol- 
lempniter  promifisfe  quod  omnes  interceptiones  treugarum  fa- 
ctas  in  Dijlrictu  nostro  vel  a  nostris  infra  treugas  a  nobis  ex 
una  parte  et  illuftri  Domina  nostra  margareta  flandrie  et 
haynonie  Comitisfa  exaltera  datas,  emendari  iuxta  nobilium  vi- 
rorum  Domini  arnoldi  de  Dist  et  Domini  willelmi  dt 
grimbergis,  velfi  dicri  duo  nequiverint  concedere  iuxta  iliuftris 

viri 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  715 

viri  Domini  henrici  Ducis  Brabantie  et  alterius  eorum  cu-a.  125«. 
iuscumque  dictorum  duorum  dicto  prefatus  Dux  oonfenfum  n" 


fuum  duxerit  applicandum  arbitrium  faciemus .  In  cuius  pro- 
misfionis  nostre  testimonium  prefentes  Litteras,  confcribi  et 
figillo  nostro  fecimus  communiri. 

Datum  Bruxelle  in  crastino  undecim  ruilium  virginum  anno 
Domini  miliefimo  ducentefimo  quinquagefimo  fexto.^ 

,  Collationne*  a  1'Original  en  Parchemin 
fcelle"  du  fcel  dudit  florent,  pa- 
reil  a  celui  reprefente"  dans  vre- 
dius  planche  36.  dtant  dans  la 
.  Tour  des  Cbartes  de  la  Chambrc 
des  Comptes  du  Roy  [uc  fupra  p.  461.] 
aLille  le  ia.  May  1776. 

»  *  GODEFROY. 

N.  CCXXVIII. 
florentivs  Tutor  Hollandiae  donat  Telonei  immunita-  a.  1*5$. 

tem  fratribus  Ordinis  Teutonici  Traiecti.  h^L0* 

A.  1156.  d.  22.  Oct. 
.  Ai  Excurs.  VIL  p.  313.  (c). 

(Ex  ArcMvU  Dobjoi  Teutonkw  Traiectl  toc.  7.  a.  j.) 

V  niuerfis  prefentes  litteras  infpecturis  .florentivs  Tu- 
Ur  Holland  •  falutem  et  cognofcere  veritatem.   Ad  vniuerfo- 

-'-»  ■  -  Xxxxa  rum 


Digitized  by  Google 


0 


7i6     CODEX    DIPLOMATICVS  " 

A.  itsff.  ruin  noticiam  cupiinus  pcruenire  tenore  prefentiuni  fimplicitei 

d  22.  ba. 

'VLiu  et  publice  proteftantes  /  nos  honorabilibus  virrs  •  •  Prcceptori 
et  fratribus  Ordinis  fratruin  Theutonicorum  Doraus  fancte  Marie 
in  Traiecto.  dilectis  nostris  de  fpeciali  gratia  concesfisfe  quod 
.  quocienscumque  fratres  eosdcm  pro  victu  et  uestitu  Conuentus 
eiu^dem  domus  in  Traiecto  rcs  quascumquc  ipfis  fratribus  ne- 
ccsfarias  per  Comitatum  Noliandie  contiigat  deducere,  ljdem 
fratres  ct  eorum  nuntrj  quoad  res  predictas  m  ufus  ipforum  fra- 
trum  tantummodo  conucrtcndas  /  pcr  Comitatum  prcdictura  fine 

- 

pen/ione  telonei  libcre  pertransibunt  •  In  cuius  rei  testimonium 
prefcntes  litteras  exinde  corrfcribi  et  Sigillo  nostro  fecimus 
comrauniri  •  Datum  dominica  ante  fcstum  apoftolorum  Symo- 
nis  et  ludc-  *  Aiino  Domini  millefimo  Ducentefimo 
Quinquagefimo     fexto  ( i ). 

,  •   ' '    ■   ' 

(.     *  *  * 

Appendet  florentii  mmilnm  ex  albo  Sigillum,  Eqtits^  cuius  in  do> 
fali  Leo.   ContrafigiHum  fcutum  triquetrum,  his  liicrls: 
*   FLOR6QT1VS  De  HOLLAnDIA. 

•  -  *  •  * 

(i)  Cf.  aDam  FlorentH  Chartam  fra-  Charterb.  D.  I.  bl.  319.  1.  1257.  d. 
tribus  Teutonicis  ite  libero  per  terras  1.  lan.  rAui  etbauc  habet  p.  316. 
coiumeatu  concesfam   apud  uier. 


N.  CCXIX. 


Digifized  by  Google 


CHARTARVM  bt  DOCVMENTORVM.  717 

N.  CCXXIX. 

margareta  Comitisfu  Fiandriac  confinnat  Comitatuin  Han-  A.  n5<5. 
noniae  iohanni  dc  Avcsnis,  post •  mortem  ftrain ,  ne-    -  " 
que  cum  quoquam  modo  alienare  promictit  (  1 ). 

[A.  1255.  d.  29.  Oct.] 

•  •  ■ 

Ad  Excurs.  Vll.  p.  221,  324, 

(tx  ■illlll  Tlut.  ^t„U.  T.  r.  p.  1073.  mui)  Cktrtn».  D.  I   bt.  316.) 

]N^ous  marguerite,  Contesfe  de  flaxdres  et  de 

-haynau,  fafons  favoir  que  nos  avons  en  couvent 

aiEHAN  davesnes,  notre  chicr  fif,  et  a  fcs  oirs,  quC 
4ant  que  nous  yiyrotfs,  ne  ferons,  ne  nc  porchacerons ,  ne  pat 
nous,  ne  par  autrui,  par  quoy  li  dcvant  dis  ieiian,  ne 
fi  oir,  foient  cfiongies  aprits  nons  dc  la  Contet  de  Ifoynau, 

que  le  ne  viengne  a  lui  nc  par  don,  ne  par  veh- 

,  dcn- 

(1)  Kcbus  KAICAKBTAI  cum  Ncmurci ;  ita  tamcn  «t  post  ipfius 

TLOrentio    de    Ilollandta  ,  ftipur  niortem  cvino  licres  ficrct  Fian.iriae 

Zeeiandia  die  13  —  21.  Oct.  a  12.56.  ctnn  adiiuicra  Zeelandiae  tcrra,  qtiam- 

cnmpofuis,  reflabat  reconciliatio  intcr  HoHandtis  fcudi  titulo  posfidebat;  10- 

iplitui filiosque c vi uon em  ac  ioiia n-  iiannes  vcro  de  Avesnis  hercs  fo- 

nem  dc  Danrpetra  ab  uua,  ct  intcr  10-  rct  Ilannoniae.  Vid.  p.  4/.?.  ct  612.  c. 

hannem  (TAremis  cumfratre  ab  al*  not.   Ilaec  Charta  nunc  Ihanni  ins 

tera  partc.    Ex  Pacto  equidem  cunt  futim    confirmat.    IIuc  faciunt  quo- 

vriLtiELMO  Rege  d.  19.  Maii  a.  1250.  que  lequentcs  Chartac,  codcm  tcmpo- 

p.  575.   man&rat  Margareta  quicta  redatae;  in  qtiarum.  1».  bald vj n  vs 

omnium  Tcmrttm  fuarum  Domina ,  pu-  di  Avesnis  fratcr  1 0 11  a  n  n  i  s  ,  ia  gratiam 

u  Ftandtiae ,  Zeetandiae ,  Hannonict,  fratris  fui,  Itnunrfu  oniiu  iuri,  quod 

X  x  x  X  3  La- 


Digitized  by  Google 


JiS     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  t!56.  vendenge,  ne  par  efcange,  ne  oar  nulle  autre  maniere  d'alie- 

d.zo.Oct. 

nation, 

Donees  en  l'an  de  1'Incarnation  nostre  Signeur  mcclvi., 
cl  mois  d'Octobre. 

habere  poteratin Comitatum Hanntniae.  bctur  in  Charta  apud  marteneI.  1. 
a°.  Civius  Valcntianae  iohannkm  p.  1085,  lotftf.  Data  anno  Dom. 
d'Avttnit  fuccesforem  agnofcit  Marga-  mcclvii.  Sabbato  in  palmit ,  (i.  c. 
rttae  m  hunc  Comitatum,  d.  29.  Oct.  23.  Mart.  1258.)  qua  Margartta  fcri- 
3».  IOHA  NNES  dt  Aldenardt  alii-  bit  dt  acquirtndit  ducentis  libratis  Ter~ 
que  Utius  terrae  Procercs  ,  fc  obfi-  rae  filio  iohannis  de  Avttnit  pr§ 
des  faciunt  dc  pacto  intcr  Margarctam  fupplemento  hereditatit ;  at  pknior  omnis 
et  filios  ab  hac  et  ab  illa  parte  rite  ob-  rei  gcstae  narratio  in  Charta  cvioo* 
fervando  apud  maktene  1.1.  p.  1079-  nis  fequenti  d.  2a.  Nov.  a.  1257.  in 
1084.  quas  omnes  habetMiERis  1.1.  Probb.  Cf.  alias  huc  fpcctantes  Char- 
W.  317*  318.  Uuius  Pacis  Margare.  tas  in  martene  1. 1.  p.  U04,  1105. 
tae  cum  fillis  initae  mentio  iterum  ha- 

N.  CCXXX. 

Intra       Chora  a  florkktio,  Tutore  Hollandiae,  Zeelandis  con- 

£ t*8et         cesfa '  et  ab  iofo  *  et  Domino  h  e  n  r  1  c  o  de  Vorne ,  - 
et"i258.'  Castellano  Zeelandiae  conflrmata  ( 1 ). 

Intra  a.  1256.  d.  22.  OcL  et  a.  1158. 
d.  26.  MarL  (a). 

Ad  Exeurs.  VII.  p.  301 ,  %%6.  fq. 

(hiiiii  Cktntri.  D.  I.  bl.  jot-jiC) 


E 


go  rLORENcrvs,  Tutor  HoIIandie  omnibus  Nobilibui 
inter  Bornisfe  et  Heydiinszee  manentibus,  ut  hanc  legem  fi- 

•    1  ve 

(1)  Duravcrat  hzctcnus Feudvm  com-  Hccdenseanum  a.  11 68.  una  cum  addi- 
rVuaeZee/andJaeOccld<:atalistttV2Ciam  tis  conditionibus,  de  quibus  intcr  A/jr- 

gf 


Digitized  by  Google 


'      CHARTARVMet  DOCVMENTORVM.  719 

ve  inftituta,  five  Choram  eligerent,  fibi  concesfi  ad  terminumint™ 
duraturam,  quam  Ego  et  Dominus  henricvs  de  Vorney  Gi**2t"ocb 
ttllanus  Zdandit  confirmamus,  et  oinnibus  inter  Bortmft  et"aa<silS 
Htydiinszet  manentibus  in  vita  et  in  bonis  eorum  firmisfimam 
Pacem  precipimus. 

§.  I,  Cum  Comts,  vel  eius  Casttllanus  in  Ztlandiam  vene- 
rit,  ad  agendumaliquid,  quod  ad  utilitatem  terre  fpectat  —  — . 

§.  XXXVII.  Quandocumque  pugiles  pugnabunt,  qui  vi- 
ctus  erit,  cadet  fuper  terrara,  vel  proicietur  ad  terram,  vcl  fu- 
gabitur  ultra  funem ,  vcl  extra  circum,  qui  CrHt  dicitur,  fu- 
gabitur  vel  expelletur,  et  cum  armis  minoribus  pugnabunc 
Quicumque  pugili  nocuerit,  postquara  infra  Criit  pervenerit, 
nifi  ille,  qui  de  iure  contra  ipfum  pugnare  debet,  emendabic 
in  gratia  Comitis.  Quicumque  fine  Comitis  Iicencia  intraverit 
Criit  folvet  Comiti  unam  libram.  Quicumque  ad  duellum  a 
Comite  in  Scabinum  eligitur,  non  potest  contradici.  Cuiuspu- 
gil  victus  fuerit,  folvet  pugili  victoris  I V.  marcas.  Quidquid 
vi  Zelandia  cum  placito  duelli  convincimr,  quadruplum  folve- 
lur ,  nifi  in  annuali  placito  fuerit.    Quicumque  in  duello  con- 

victus 

garttam itx.WiPielmtimlLqgtVA  tamqtram  tim  nova  hacc  Chora,  qme  antea  con- 
Comiitm,  convenerat:  quae  quidem  ad-  fillcre  non  potcrac,  a  Fhrentio  data 
ttodum  dtspari  fitnt  comiittone  ab  hac  esr.  Datorem  autem  hunc  Florenriiira 
Chera.  Simulatque  Autcm  hoc  nnno  esfe  ,  vid.  mikris  Chartsrb.  D.  I. 
1256.  d.  13.  Octr-br.  id  Paitum  Hee-  bL  308  et  316. 

dtmeanum  tacite  cst  abrogatum,  ct  (3)  Concesfnro  dixi  intra  d.  ao.  Oct. 
novum  fuperinductum  (p.  68i.)  Qa-  a.  \z$6.  ct  d.  26.  Mart.  a.  1258.  Non 

fe- 

* 


1 


Digitized  by  Google 


72o     CODEX  DIPLOMATICVS 

intra.  victus  fuerit,  folvct  Cornici  trcs  libras.  Quando  Queficor 
i  2" Oct.  duclli  feccrit  iurationem  fuaru  ante,  finc  contradictione  intraw 
tad£«tTbit  cum  pugile  fuo  pro  lcgc  ct  arte  fua  facienda. 

■ 

§.  XLIII.  Obfides  Pacis  non  tenentur  nifi  tantum  pro  pa- 
cc;  fi  autem  obfes  Pacis  voluerit  fe  obligare  pro  argento, 
vcl  pro  aliqua  alia  caufa,  ei  non  conceditur  nifi  coram  Comite 
Hollatidie,  vel  eius  Castellano. 

_________  -  — __  —__■___*  _____  "* 

LIIL    Filius  Comitis  IhUandk  lcgitimus  fenior,  cum 

a<i  annos  discrctionis  pcrvcncrit,  ubicumque  loco  patris  esfo 

*  > 

^ebct  ct  iusticiam  cxcrcere. 

•  1  ■     —         ■  ■  -     <        1  ■  ■ 

m  *    '  * 

§.  XCI.  Quicumque  terram  fuam  vcndere  voluerit,  vel 
fundos,  qui  hofjlecdm  dicuntur,  ct  ipfe  prebebir.  eam  per  tres 
dics  dominicos  fratribus  fuis  et  fororibus  fuis,  vel  filiis  corum- 

dem , 

fcrius,  <]im  d.  26.  Mart.  »•  T25S.  obiit  Zeclnmlinc  fhmi  locum  liabcrc  non  po- 
fiorcntius  Cborac  dator.  Ncque  antea  ;  tucnint.  Quod  vcro  mieris  b!.  308. 
quiahanc  terram  dcmurn  d.  13.  Oct.  a.  dicm  23.  Oct.  a.  1:56.  ftotuit,  id  vix 
a  ComiteFlaudriac  in  feudum  ac-  pcr  tcmporis  ac  locorum  intcrvallum 
oepit.  Nou  potuit  atitcm  matnrius  dari;  tieri  potuit:  quia  d.  22.  Oct.  Tutor 
i°.  quia  Florcntius  non  fuit  Uoitandiae  adhuc  Bruxellis  crat.  Vid.  Chart.  h.  d. 
Tutor,  nili  post  obitum  IFiVnlmi  d.  n.  1.  Vidcntur  tamen  Nobilcs  Zcclan- 
>8.  lan.  a.  1256.  20.  quia  in  liac  Cho-  diae  Vafalli,  vcl  Tutoris  Confiliarii,  in 
ra  talia  occurnmt,  c.  c.  de  pctitioue,  hac  Cbora  confcribcnda  interim  occupa- 
Acdutilis,  coruniquc  loca,  dc  munitio-  ti  fuisfe,  approbanda,  et  confirmanda, 
nibw,  aiiaquc  ,  quae  durautc  priori  quando  BruxcUis  rcdux  forctflorcntius. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVItf  e t  DOCVMENTORVM.  721 


rit  Nemo  habebit  aneborte,  rnancns ///  Zeelamiia,  de  aliqua 
tierra,  qui  infra  proximura  annum  et  utium  diem,  postquam 
terra  vendita  fuerit,  fuam  aneborte  non  rcquifierit  coram  homi- 
nibus  Comitis  Ihllattdie  manifeste.  . 

§.  CXT.  Omncs  manentes  inter,  Bornisfe  ct  Ilcydiimzee  fub 
uno  iure  ct  una  Chora  habeantur,  cxccptis  Choris  Middelhurgo , 
de  Zecrixee,  dc  IVestcappella,  de  Dumlitrgh  ct  dc  Souteulande^ 

§.  CXV.  Annuale  -  placitura  tcnendum  est  apud  Zande, 
quamdiu  ista  Chora  durat,  a  mcdio  IJaii  usque  ad  mcdium  Iu- 
lii ,  vcl  a  fine  Augusti  usquc  ad  fcstura  bcati  Martini ,  quando 
Comes  voluerit;  et  quidquid  apud  Zatide  cnra  duelto  acqmTitum 
fucrit,  nonuplum  folvetur. 


os  florektivs  Tutor  Hollandie,  notum  facimus  uni- 

vcr- 


N.  CCXXXI. 


florentivs  Tutor  Hpllandiae  ,  Ius  Patronatus  et  Ecclcfiam 
de  Pytiatker  cohcedit  AbbatiaeVe  'Koningsyeld. 
A.  1257.  d.  22.  Febr.  (  1 ) 

Ad  Exctirs.  VII.  p.  313.  (c) 

(Ex  Cod.  MS.  de  Abb»tU  Xoning.rcld ,  V.  p.  71.  n.  1.  dcfcripto  id  O^in.lc) 


A. 

d.22.I'ebr. 


Digitized  by  Google 


752     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1157.  verfis,  prefentem  literam  infpecturis,  quod  nos  confiderata  ne~ 

«LaiFcbr, 

cesfitate  Ntyelle  planiationis  Sanctunonialium  de  Coningesfelt  Iu* 
Patronacus  Ecclefie  de  Pynacker  et  ipfam  Ecclefiam  cum  omm- 
bus  proventibus  fuis,  cedcnte  veldecedente  wilhelmo  Re- 
ctore  ipfius  Ecdefie,  dictis  Sancthnonialibus  divine  retributio- 
*  r.  Ha  y/  nis  intuitu  liberaliter  duximus  asfignandam ,  ita  .....  quod- 

d$Hcct 

eandem  Ecclefiam  per  legitimum  Vicarium  fui  ordinis  procu- 
rent,.  et  faciant  m  perpetuum  defervirij  Ne  autem  fuper  hoc 
in  posterum  valeat  aliquis  dubitationis  fcrupulus  fuboriri,  pre- 
fentem  paginam  predictis  indulfimus  figilli  nostri  munimine  ro- 
boratam.  Datum  apud  Hage  A°.  Domini  m.  ducentefimo  quin- 
«auagefimo  feptimo  in  Cathedra  Beati  Petri  Apoftoli. 


Apptmlent  SigUlum  rtoneNTii  cum  Contrafigillo ,  iBidem  delincatum„ 
cuius  infcriptio  haec  est : 

#  S.  FLORENTII  DE  H.OLLANDIA  CMANI  DNt 

W.  ROM.  REG.  ILL\TSTR. 
In  averfa  partc: 

FLORENTIVS  DK  II OLLANDIA. 


n.  ccxxm. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  723 

N.    C  C  X  X  X  1 1. 

jlorentivs  Tutor  HoUandiae  confirmat  immunitates  a  a 
wiLHELMoRege  et  Comlte  concesfas  Abbatiae  S.  Ber- 
nardi  ad  Scaldem ,  monetque  gerardvm  de 
Ortende,  ut  ne  amplius  his  molestias  crect. 

A.  1257.  d.  24.  Fcbr. 

M  Excurs.  VIL  p.  341,  317.  x 

<E«  OrllW.i  U  Mo.ftc.io  S.  VicMrii  A.trcrpUe.) 

lorentivs  Tutor  Hollandie  gerardo  de  oyjlende  fide- 
li  fuo  gratiam  fuam*  Cumjnclite  recordationis  dominus  et  fra- 
ter  noster  »W«  Rom  Rcx  abbati  et  conuentui  fancti  hernardi 
fexaginta  menfuras  terre  in  tuo  officio  ab  annua  petitione  etpre- 
taria  duxerit  liberas  remittendas/  miramur  non  modicura  quod 
contra  hanc  gratiam  eis  factam  ipfos  aggrauas  et  molestas  /  qua- 
re  fidelitati  tue  diflrictisfime  inhibemus/  ne  eos  fuper  hoc  de 
cetero  impedire  prefumas/  permittens  eos  predicte  terre  et 
gratic  pacifica  posfesfione  gaudere  ficut  nostram  diligis  gratiam 
et  fauorem  (i>  Datum  Syricfe.  Sabbato  ante  Dominicam 
Inuocauit. 

-    •  •  * 

Appcndet  Sigillum,  mutilum. 

(1)  Fauorm]  In  calccChattae  MS.  Vid.  fuo  loco.    Oprime  autera  hacc 

huc  rcferuntur  verba  fqq.  tamquam  Charti  intelligirux  ex  ahera  r  l  o  r  e  n- 

omisfa:  hoc  proaifo  potisftme  nt  ttrra  tii  Tutoris  ,  d.  16.  Mart.   a.  12^ 

prtdkta  rtmantat  inculta.   Datum  ut  quam ,  quia  fuo  loco  cxhibere  omifi , 

fupra.  Rctuli  Chartam ,  cui  annus  non  hic  iuferam ,  ex  Originali  Lo  eodcm  M«  - 

adiickur,  ad  a.  1257.  QuodrLOREN-  nafterio  S.  Victoris  Antverpiae  a  me 

tivs  Tutor  hlc  facit,  id  d.  ji.Ian.  defcriptam.   Quae  fic  habeu 
«.  iaJJ.  confirraavit  albidis  Tutrix. 

Yy  y  y  a  *lo- 


7H     C  0  D  E  X    DIPLOMATIGVS  , 

A.  1257.  »>  rLORENTivs  tutor  Hollandie  Vniucrfis  collcctoribus  annualis  prtcarie  ia 
d.i^.l  cbr.  „  ftlanJia  ^uicnmque  crunt  pru  tcmporc  gratiam  fuara  /  Cum  jnclite  recor- 
9,  dntioni:»  cioniinus  ct  trater  noster  W  Roman  Rex  AKbati  et  Conuentuj 
„  fiuicti  Btrnardj  fcxnginta  mcufuras  ccrre  ab  aniutali  precaria  duxcrit,  e.\i- 
,,  mc^asMicklitati  wstrc  iliftriete  precipimus  ct  maiul.vnus  /  quatinus  oc- 
„  caiionc  istius  prccarie  ab  iptis  nichil  dc  cetero  cxigatis/  nec  a  pB R AROO 
.  „  de  oflcndti  iu  cuuis  olficio  tita  cst  ilicta  terra  exmrquerc  anquicl  prc!'uinntis  / 
„  cuni  eandcm  gr.uiam  pro  ctema  qniatt  animc  riMcti  domini  nostri  ipfis  ucli- 
„  ituis  inuiolabiicm  obfciuarc.  D.uum  Rinmav.\ck{  1)  V-  fcria  post  domi- 
„  nicam  qua  car.tatur  Rrninifsere  aiiuo  Dominiu0  ccV  quinto.  " 

Appendet  ex  vitta  pen»am.  pars  SigiHi  cerac  alb\c  impresfi  ,  -Eques  curh 
Leonc,  tribus  locis;  defunt  litcrac,  fed  Contraligill.  Scutum  Hvi" 
land.  •    •  •  6riTI  VS-  Dfe  IlOLL  An  •  •  «    •  1  1 

n.  cexxxnr.  •  t 

#.t??7.  cvido  Comes Flandriac ,  ct  iohannes  dcDampctra,  fratres, 
d.aa.rsov.  nec  non  iohannes  dcAvesnis,  etBALDViNvs,fratres,cx 
duobus  toris  11  arg  aretae  Flandriac  procreati ,  rata  ha- 
bent  arbitria  Regis  Franciae  lvdoVtci,  etoDONis,  fedis 
Apoft.  Legati  a.  1 24.6.  et  a.  1256".  inita  fuper  divifio- 
ne  hcrcditatis  margaretae  Comitis£ae  Flandriae, 
divifac  inter  filios  ex  duplici  raatrimonio  genitos. 

A.  1257.  d.  22.  Novcmbr. 
Ad  Excttrs.  VII.  f.  312,  524.  fq.  et  Cod.  Dipl.p.  6j6. 

(Fx  Httitnitnfl  C*nvUri$  Dontinorum  <te  Avcsnif  «purt  MiltOii  Tbti.  ~4*itd.  T.  I.  f. 
■  <**-,«'C+  «  hUcapwl  MIIUI  CkMUjk.  D.  I.  M.  311. 3»C.  (IJ))   ,  . 


•  I 


N 

os.cviDo  Comes  Flandriae,  et  iohannes  Dominus.Von- 

nat~ 

-  •► '   1  '.  ■  t  1'.  i';tii'  •'?  ✓  ;  .i.  .fr.:»a:i  >.:.  »  •  .  •    j  ,uv?v' 

( 1 )  Infigncm  uanc Chtttam , quac in-  mieris,  ntpote  quae  omnes  Flandro- 
tegra  lcgi  potest  a^ud  maruni  ct  rum Coniitum ppsfesfiones , cum Z$*kn- 

...  •  ■  • 


-  t 


Digitized  by  Google 


CHARTARYM  bt  DOC  VMENTORVM.  ^25 

ttae  ■  petrae,  fratres,  milites,  filii  illuftris  Doininac  marga- A.-m?.' 
rei  ae  flandnae  ct  Hayuomae  Lomtusjae,  notum  ncn  cupi- 
mus  univcrfis,  tam  praelentibus,  quam  futuris,  quod  nos  in 
praefentsia  Wuitrisiimi  Domini  i.odovici  Dei  gratia  Franco- 
rumAegis;  praclatorumque  plurium,  ac  baronum  ct  multorum 
alfojQUai.,  fide  interpofita,  et  corporali  praeftito  facramento, 
publicc  pt  folemniter  iuravimus,  quod  nos  dictum  Domini  Rer 
gis.praedicti*  ac  vcnerabiiis  patns  Domini  odonis  Dei  gra- 
tia  Epifcopir  Tufculatti ,  tunc  Apoftolicae  fcdis  lcgati,  quod  in- 
ferius  est  infertum ,  tencbimus  et  fervabimus  inviolabilitcr  in 

fuAirum. :  rH  :  I-feW —     l  VW.  liipra  p.  4?S  -  5o4i  1 

.  Cum  autem  postmo.diun ,  defuncto  g  villelmo  fratre  nos- 
ffro  Comite  Vlandriae  fupradicto,  ct  iliuftrisfimo  Domino  LV- 
doVico  Francorum  Rege  praefato  extante  in  partibus  transmar 
rinis ,  inter  dictoa  fratres  nostros  iohannem  et  baldvi- 
nvm,  et  fuos  ex  parte  una,  et  dictnm  dornmam  raatrem-  nos* 
tram,  ct  nos  ae  nostros  ex  altera  ,  gravis  esfet  iterum  orta  dis- 
fenfio;  tandcm  mediantibus  bonis  viris  falubri  ducti  confilio, 
in  dictum  Dominum  Francorum  Regem  dicti  fratrcs  nostri  10- 
iiannes  ct  baldvinvs,  pro  fe  et  fuis  fuccesforibus ,  et 

dicta 

a  •  •        •    1  1 

.  ■.   ■  -        •  '   •    ■;  ; 

dkai ,  tum  Fiamrica: ,  atquc  Ha:momct>  Regis  Franciae  arbkrio  facto  Peronae  M. 
fts  ctc.  rccouot,  ratione  Zce/atidiae  cx  Scpt.«.  1:56.  ex  quo  lUxFlanclriac  l>u- 
parte  iam  dedi  M.  lul.  a.  ia4<».  p.  4S>Si  niiuia,  in  quibus  Zeeiandica,  nt  fupni 
iqq.  Profluxit  autem  ca  fpouu  ex  akcro  p.  .SQ3. ,  ditertc  vocamur,  iutcr  xaki 

Yyyy3 


Digitized  by  Google 


i*6     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  rts?.  dicta  Domina  Comitisfa  matcr  nostra  pro  fe  et  pro  nobis,  ac 
d  tt.Nov.  nostjis  here^jt>us  9  compromiferunt  de  alto  ct  de  basfo. 

Le  dis  h  Pierone. 

Qui  Dominus  Rex  apud  Peronam,  anno  Domini  MccLvr. 
menfe  Septembri,  dicta  Doraina  matre  nostra  pro  fe  et  pro  no- 
bis  ex  parte  una,  ec  dktis  fratribus  nostris  iohanne  et  bal- 
d vino  ex  altera,  coram  ipfo  praefentibus,  dictum  fuum  pro- 
tulit,  ac  folemnitcr  publicavit,  et  in  ipfo  dicto  fuo  expresfit, 
quod  ipfi  fratres  nostri  praedfcti  dictum  et  ordinationem  ab 
ipfo  Domino  Rege  et  venerabili  Domino  odone  Tufculam 
Epifcopo,  tunc  in  partibus  Franciae  fungente  legationis  officio» 
factam  inter  ipfos  ighannem  et  baldvinvm  de  Avesnis 
ex  una  parte,  et  cvielelmvm  de  Domna-petra  defunctum, 
et  nos  cvidonem  et  iohannem  fratres  exaltera,  ipfi  10- 
hannes  et  baldvinvs  de  Avesnis  perpetuo  tenerent  et  fir- 
-  mitcr  obfervarent  

Et  ego  gvido  Comes  Flandriae  praedictus  pro  me  et  meil 
fuceesforibus  omnes  abiudicationes  et  adiudicationes ,  feu  omnia 

iudi» 

•  aretae  lrocros  controverfa  gvido-  deinde  mortuo  Rege  inrer  eamdem, 
ni,  Hannoniam  vcd  ioanni  et  plorrntivm  Tutorctn ,  con« 

vesnis  attribHit ,  mancmc  cvidonk  troverila ,  tandcm  hoc  mcnfe  Sept. 
posfesfore  ac  Domino  terrarum  Zeelan-  a.  125^«  arijitro  Rege  Franciae,  com- 
dicarum.  De  Ztelandicis  hisce  terris,  pofita  est;  quo  faciunt  omnes  Chartae 
orta  nova  intcr  margarp.tam,  ct  Literacque  firpra  die  13.  Oct.  a.  1355. 
wjlheluvm  Comitcm  ac  Rcgcm ,  fqq.  confectae.  Agnovit  plorentiv* 

Tu- 


Drgitiz<jd  by  Google 


CHARTARVM.ET  DOCVMENTORVM.  727 

iuditfa,  fi  qua  facta  fum,  aut  dicuntur  fuisfe  facta,  in  curia  ,\. , „r. 
Domini  Regis  Alamanniae;  vel  elecri  Leodienjis,  five  alibi  con-  d,13-Nov- 
tra  dictain  dominam  matrem  mcam ,  aut  dictum  iohannrm  dt 
4vtms  fratrem  meum  et  eius  fuccesfores,  aut  quae  posfent  in 
eorum  detrimentum  vergere  feu  gravarr.en,  facientia  fcilicet 
mentionem  de  Comttatu  Haynoniae,  five  de  marchionatu,  aut 
homagio  Namurcenfi,  five  de  tcrris,  feodis,  Iiomagiis,  aut 
aliis  fupradictis,  vel  aliquo  eorum  quae  fupra  declaravimus  es- 
fe  de  pertinentiis  Haynonia^  et  ad  fratrenj  nostrum  Dominum 
ioiiANN£M  de  Avesnis  et  eius  fuccesfores  Comites  Haynoniae 
pertinere,  et  omnia  horaagia,  fi  qua  dictis  Dominis  fecisfem 
dc  praedictis  vel  aliquo  praedictorum ;  et  omnes  litteras,  five 
cartas,  aut  inflrumenta,  fi  qua  esfent  fuper  dictis  iudiciis  vel 
abiudicationibus  et  adiudicationibus .T  aut  homagiis  confecta,  feu 
de  ipfis  farientia  mentionem  a  Domino  Papa  vel  eius  legatis 
aut  delegatis  feu  fubdelegatis,  vel  Rege  Alamanniae,  feu  eie- 
eto  Leodienfi,  aut  alio  quocumque  data  vel  danda  ,.  impetrata 
vel  impetranda  ex  timc  reddo,  irrito,  casfo,  renuntio  penitus , 

et 

TutoriusFlandrfcum,  imnfitque  mar-  dica,  Bxor  iffAXKis  de  Aiesnh,  r«- 
careta  cum  fUiis  fuis  Directa  Zce-  tione  mariti  fui,  hcrcditariam  fuwn  por- 
bndiaeDtwina,  factu  pro  eailomagio.  tioncm  adepta  est  Comitatnm  Ilan.io- 
TQuibus  peractis  componuntur  nunc  niae;  ZeeHtndiae  vcro  Domiuiura  dire- 
jtiam  Controvcrfiae  inter  Margaretae  cturo-Plandris  cesfit.  Cf.  fupra  p.  717. 
Bberos  e  duobus  matrimoniis  gc-nitos,  Vndc  multa  intelliguntnr,  dcnlis  teue» 
tx  ^ua  Conventio  aliidis  thilao-  brls  hactenus  obvoluta. 


Digitized  by  Google 


72*    C  ©  IM  O  M  X  T  I  "C  V  $  3 

1.1257.  etannullo-,  remmtio  prd  me',  'hereuibas  et  fuccesfbribus  meis 
*4iaNoV'oinnibus  fingulis  icntentiis,  privilegiis,  et  aliis  litteris  apoftoli- 
cis,  regalibus  et  itaperTalibus,  et  atfis  Kt&ffs  et  privilegiis  qui- 
buscumque  fuper  praemisfis,  et  eorum  qifolibct  p-romulgaris, 
impetratis,  obtentis,  ct  quae  posfent  in  postcrum  impetrari, 
et  modo  quolibet  obtineri  contra  pracdicta  vcl  aliquod  prae- 

dictorum.  . —   1  

In  pracmisforum  autem  omnium  et  fmguforum  testimonium 
ct  munimen  pcrpetuum  nos  gvido  Comes  Flandriae  et  10- 
hannes  Dominus  Damnae-petrae  frarrcs  milites  fupradicti 
pracfcntibus  litteris  figilla  nostra  duximus  apponenda. 

Datum  anno  Domini  mgclvii.  menfe  Novembri  in.  die 
beatae  Ceciliae.  i 

N.    C  C  X  X  X  I  V. 


A.  1 


florf.ntivs  Tutor  Ilollancliac  Iargitur  Coenobio  Itru- 
faiem  prope  BicfeVwge  in  Zuidbeyelamlia 
octo  Dccimarum  mcnfuras. 

A.  1257.  d.  24.  Dec. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  313.  (c),  337. 

-  '    •  *  •  .    •.       •  1    '    •  •  ••  1 

(Ek  Oii|in»li  in  Monatteiio  S.  \  ictori»  Afttverpiie. ) 

i\  os  florentivs  Tutor  llollaiidie '  notum  Facimus  vni- 
uerfis  prefentes  Iitteras  infpecturis  quod  nos  confiderata  neces- 
iitatc  fanctimonialium  in  BifeHnge  •  quarum.  conuentus  Iherufa- 

lem 


"Digitized  by  Google 


I 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  729 

hm  nuncupatur  •  eisdem  octo  menfuras  decimarum  que  wlgari  a.  1*$?. 
ydiomate  gemeten  •  dicuntur  in  terra  nostra  de  Vrolant  *  diuine  M^doJS 
karitatis  intuitu  liberaliter  ac  integraliter  duximus  asfignandum  • yrmiam' 
eisdem  prouentibus  a  nobis  et  nostris  Heredibus  in  perpetuum 

1 

pretaxato  conuentui  duraturis  •  prefentium  testimonio  litterarum  • 

Datum  apud  Middelburg  •  in  vigilia  Natiuitatis  dominice  •  an- 
00« 

no  domini  m-  cc«  l*  feptimo. 


Appendet  maior  Sigilli  pars  ex  cera  alba,  repraefentans  Equitem  gladium 
finistra  tcnentcm,  cum  Scuto  triquetro  Hollandiae,  tribus  in  locis, 
his  literis  fuperftitibus : 

S\  FL  •  «  LVSI  S  i.  e.  tlluftris. 

In  Contrafigillo  Scutum  HoHandiac,  hisliteris: 
*  FLOR€riTIVS  D6  HOLLADDIA. 

N.    CCXXX  V. 

m a n  1  a  quondam  Imperatrix ,  deinde  vidua  wilhelmiI.  Co-  A.  1158« 
mitis  Hollandiae ,  tradit  omne  ius  ac  dominium  in  Comita-  Vxiu? 
tu Boloniae,  fratrueli  fuo  henrico,  Duci  Brabantiae. 

A.  1258.  d.  14.  Febr.  f.  1259.  ' 

Ad  Excurs.  XI  p.  495.  et  Cod.  Diplom. 
a.  ia6o.  d.  ia.  Oct.  .. 

f>"»»>  W*'  **  PrcuT.  L.IT.  p.  jj.) 


M 


ARiADei  gratia  quondam  Imperatrix  Romanorum  Vni- 
uerfis  praefentes  litteras  infpecturis  falutem  in  omnium  faluato- 
re.   Vniuerfitatem  vestram  fcire  volumus,  quod  nos  Illujiri 
•T.  /ifi      ...  7.izz  Prin* 


Digitized  by  Google 


73o    CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  1158.  Principi  Karisfim  fratrueli  nostro  henrico  Duci  Lotharingiae 
1 1*5?''«  Brabantiae  quidquid  iuris  habebamus  vel  habere  poterarau» 
in  Comitatu  et  tetra  Boloniae  cum  omnibus  pcrtinentijs  Hiis» 
per  fuccesfionem  haereditariam  ex  morte  Dominae  matiiil- 
Disolim  Ctitttitisfie  dicti  loci,  fihae  materterae  nostrae,  libere 
et  abfolute  contulimus ,  nihil  iuris  nobis  in  ijsdem  bonis  refer- 
uando,  vel  in  posterura  reclaraando.  Proraittiraus  infupcr» 
quod  ad  curias  et  doininos  de  quibus  dicta  bona  defcendcre  di- 
gnofcuntur,  quociens  a  praefato  Domino  Duce  fuerimus  rc- 
quifitae,  inftabimus,  laborabimus  et  intendemus  bona  fide  ficut 
pro  nobismet  ipfis ,  quod  pradibatus  pominus  Dux  in  hac  par- 
te  ius  fuum  plenarie  asfequatur  et  praedicta  bona  totaltter  pos- 
fideat,  tamquam  "haereditatcm  fuam  pacitice  et  quiete.  In  cu- 
ius  collationis  et  promisfionis  testiraonium  et  firmitudinem  fi- 
gillura  nostrum  praefentibus .  duximus  apponendum*  adhibitis 
his  testibus:  .....  • 

Arnoldo  Domino  de  Wefemale. 

Domino  Gerardo  de  Marbais. 

Domino  Robcrto  de  Hoesden. 

Domino  Henrico  de  Hautem. 

Domino  Henrico  et  Domino  Ioannc  de  Filfordia  et  alijs- 
Datum  et  actum  apud  Attrebatum  Menfe  Februario  feria 
quinta  post  octauas  Puiificationis  B.  Virginis  anno  Domini 

MCC  LVHI.  :  ' 

N.  CCXXXVI. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVMet  DOCVMENTORVM.  73t 
*      N.  CCXXXVI. 

godefridvs  Dom.  de  Cruiningen  in  Zeelandia  Homa-    A- « 

gium  facit  henrico  Duci  Brabantiae,  ^4'^' 
oblato  illi  quodam  Feudo. 

A.  1&58.  d.4.  Apr. 
Ad  Cod.  Diplom.  p.  733.  (a). 
't'"»'»  rw/».  4*        ftw.  L.ir.  p  97.) 

(j ode fr  idvs  Dominus  de  Cruningen  per  fuas  lirteras  Da- 
tas  Middelbourgi  feria  quinta  post  octauas  Pafchae  anno  Domini 
McCLViir.  declarat,  fe  fecisfe  Homagium  henrico  Duci 
Lotharingiae,  qui  ei  in  recompenfationem  dedit  ducentas  libra* 
veterum  alborum,  pro  quibus  ipfe  Duci  asfighauit  de  Allodio 
fuo  de  Wisfendunch  bona  valentia  annuatim  Viginti  libras  eius- 
dem  monetae ,  quae  bona  ipfe  et  fui  haeredes  a  Diucc  in  feo- 
dum  tenere  debcnt,       .  •„  ..  k 

N.  CCXXXVII. 

richardvs  Rex Gernwniae -promtttit ,  fe  irritam  deelaraturum a.  j js«k 
fentcntiam' a  Rege  \r i l h e l m 0 Francorurti  contra  mar*     d* 20'APr* 
garetam  Com.  Flandr,  de  Feudis  Jmperii  latam. 

A.  1258.  d.  ao.  Apr. 

Ad  Excurs.  Vll.  p.  923,  324« 

(OllT.  Tll».  CtnttL  C.  FlMdr.  Probb.  P.  I,  p.  96.  tx  Arckiv.  Flandr. ) 

1V.ICHARD  vs,  Dci  gratia,  Romanorum  Rex,  fcfflper  Au- 
£nstus.   Vtriverfis  Christi  et  Impcrfi  Rom;  fidelibus,  praefen- 

Z  z  z  z  a  tes 


Digitized  by  Google 


73fl     CODEX    D  I.PL  0  M  A  T  I  C  V  S 

A.  ns8.  tes  literas  infpccturis,  fdutcmret  omne/bonum.  Ad  univerfi- 
d.  ao.Apr.  ^  vestrae  notitiara  volumus  pertinere ,  tenore  praefentiura 
fimpliciter  et  publice  proteftantes;,  quod  nos  illuflri  Dominae, 
margaretae,  Flandriae  et  Tiannoniae  Comitisfae,  dilectae 
confanguincae  nostrae ,  promitthmis bona  fide  fentcntiam  abiu- 
dicarionis  et  privationis  Principatus  et  feodorum  (  i  )  ipfius  > 
quae  ab  Imperio  tenuit,  apud  Franckenjvrde  in  folemni  curia 
a  clarae*  memoriae  wilhelmo  Rom.  Regey  praedeccsfore 
nostro,  prolatam  in  irritum  revocare  etc. 

Datiun  Aquis ,  xx.  die  Aprilis,  Indict.  I.  anno  Domini  m. 
cc.  lviii.  Regni  vero  nostro.  anno  L 

,  CO'AiAm>]    Quaenam  Bh  fuerfnt ,  ex  autecedentibus  fatis  notunr. 
Yid.  p.  634.  fqq. 

..  ^J^-  -  N.  CCXXXVIIL 
-   „,„    cervlphvs  et  henricvs  de  Cats,  Milites,  henri- 

A.  1250. 

d.ao.Apr.      co  Duci  Brabantiae,  quem  aleydis  Tutrix  Hollan- 
diae  ad  gubernandam  Hollandiam  et  Zeelandiam 
fibi  adiunxerat,  tamquam  eius  Confiliarii 
iusiurandum  fidelitatis  praeftant. 

A.  1258.  d.  30.  Apr. 
Ai  Excurs.  VII.  p.  320. 

(•t  rlBNl  Tnfk.  di  Srtl.  Tttm.1.  t.i».  p.97.  rA»  uit.ih  KUJIt.  p.89*.) 


V, 


y  niuerfis  praefentes  Iitteras  infpecturis  gerolphvs  et 
henricvs  milites  dt  Kats  falutem  et  omne  borjum.  Noue- 

ritis 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  733 

ritis  quod  nos  karisfimo  Domino  nosfcro  henrico  Duci  Lo-a.  uS*> 
tharingiae  et  Brabantiae ,  quem  Domina  aleydis  relicta  Do- d'3°*Apr' 
mini  ioannis  de  Auesnis  confanguinea  ( 1 )  nostra  fecum  ek-  .    !:  > 
git  (2)  ad  gubernandam  terram  Hollandiae  et  Zeelandiae^  prout 
in  litteris  fuper  hoc  confectis  plenius  continetur,  praeftito  iu- 
ramento  bona  fide  promifimus,  quod  eidem  Domino  nostro 
Duci  in  negotio  dictac  gubernationis  confilio ,  auxilio  et  fauo- 
re ,  fideliter  asfiftemus ,  quousque  filius *  Domini  willelmi* riorcn- 
olim  Regis  Romanorum  bonae  memoriae  perueniet  ad  actatera. tius  V* 
In  cuius  rei  etc. 

Datum  in  Duuelandia  anno  Domini  mcc  lviii.  die  Mar- 
tis  ante  Afcenfionem  Domini. 


( 1 )  Confanguinea  ]  Vnde  hacc  fan-  diae»  IHa  ad  hanc  gubcrnandam  Ter- 
guinis  cognatio,  alibi  indicabo.  ram  fecum  eligit  heniwcvm  Ducem 

(2)  Elegit]  Obfervent  hinc Nostra-  Brabantiae.  Huic  vero  cervlphvs 
tes ,  quantoperc  aberrcnt  ii ,  qui  perhaec  et  henricvs  de  Cats  tamquam  A- 
et  antcriora  ctiam  tcmpora  tam  magni-  leidis  ConliliarK  promittunt  conlilimn  , 
fice  fcntiant  de  poteftate  Ordinum  vel  auxiliumque ,  donec  florentivs  V. 
Nobilium  in  ordinanda  Comitum  Hol-  pervenerit  ad  legitimam  aetatem.  Hoc 
landiae  Tutela.  Longe  cnim  aliter  hlc  argumentum  est  huius  Diplomatis.  Fot- 
obtinet.  Aleidit  vidua  Ioannit  Aves-  te  etiam  hinc  ratio  latet  Feudi  et  Ho- 
nii,  qui  obiit  a.  1258.  d.  26.  Mart.  magiiy  quod  fupra  p.  731.  Dominut  de 
tamquam  proxjma  ejc  raroilia  heres,  fit  Cruningen,  Nobilis  Zeehndus,  hen- 
legitima  Tutrix  Hollandiae  et  Zeelan-  rico  Duci  Brabantiae  praeffitit.  > 


ZztzS  N.  CCXXXIX. 


Digitized  by  Google 


734     CODEX  DIPLOMATICVS 

'  N.  CCXXXIX. 

A.  i»58.    aleidis  Tutrix  Holl.  et  Zeel.  concedit  Monialibus  in  Bie* 
felinge  decimarn  ipfis  a  Dom.  wvlfardo  datam. 

A.  1258.  d.  1 1.  IuL 

< 

Ad  Excurs.  VII.  p.  339. 

(Es  Ori|itiH  in  Moiufterio  S.  Victorii  AmrwpUe.) 

os  a  L  e  1  d  1  s  domina  de  Hayn  Tutrix  Hofl  ct  Zelanl  no^ 
tum  facimus  vniuerfis  quod  nos  diuine  remunerationis  intuitu 
concesfimus  SanctimoniaHbus  in  Befelinge  ius  dccime  quod  de 
iure  debent  habere  in  decima  quam  dominus  wlfardvs  ei« 
confcripferat  prout  in  littera  dicti  wolfardi  fuper  hoc  con- 
fecta  plenius  continetur*  In  cuius  rei  testimonium  prefenti  lit- 
tere  Sigillum  nostrum  fecimus  appendi 

o  • 

Datum  apud  Ilandinge  anno  domini  m«  cc-  lviii.  fer.  quin- 
ra  post  Octav.  Pctri  et  Pauli  Apoflolorum. 

•  •  • 


N 


SigUtum  mutilum,  tnulitr  eqno  inGdens  cum  avieula,  bis  Btcris : 

*  S   •  •  •  nDi€. 

Contrafigillum  arma  gcntilic.  fivc  Scotum  IloUand. 

*  CL   ■   V  I  S  SIGILLI. 

(1)  fVo/fardi"}  Non  alius  btc  IVul-  di  p.  531.  quippe  qui  15.  menfuras 
fardut  intelligi  videtur  quam  Dominus  decimarum  a.  1248.  huic  Conventui 
de  Maalftcde,  cuius  Cbartam  fupra  de-  dcdcrat.   Cf.  p,  728.  d.  34.  Dec. 

N.  CCXL. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  735 

N.  CCXL 

symon  de  Subburgh  rcfignat  Abbati  de  Middelburg  omne  Feo-  a.  m$i. 
dum,  coram  alevde  Tutrice  Holl.  et  Zeeland.,  mul-  N.ItD<*' 
tisque  Zeelandiae  Nobilibus,  effestucatione  follemni; 

A.  1258.  [d.  10.]  Decembr. 
Ad  Excurs.  VIL  p.  3*9.  et  Cod.  Dspl.  p.  607. 

(Ex  .nriquo  ChartaUrio  Abbni.e  Mtdiob.  M.  mrv  v«°.  «  ftt  x  r  i  J>.  in  Arehtri»  Camtr. 
Rjtioo.  Z««i    Loculo  116  117  ) 

go  s  y  m  o  n  de  Subburgh'  Miles  recognofco  et  fateor  fub 
prefentium  testimonio  literarum,  quod  excepta  Decima  mea 
refignaui  in  manus  Abbatis  de  Middetbitrch  omne  Feodum  quod 
tcnebam  ab  ed  videlicet  tres  euectiohes  curruum  annnatira  quae 
vulgariter  appellantur  JVaghenloep,  Et  equum  vel  equam  quera 
vel  quam  habuj  et  posfedi  nomine  feodj  quolibet  anno  ad  ex- 
colendum  agros  meos  tcmpore  veris,  quibu?  fcilicet  euectio- 
nibus  et  equo  vel  equae  renunciauj  coram  Domina  et  Tutrice 
terrae  aleyde  fcilicet  de  Auennis :  et  coram  Domino  nicho- 
lao  de  Berfalia  et  confeodalibus  meis  Doraino  baldvino,.^ 
Briggedamme.  pavlo  et  pavlo  de  Briggedamtne ,  petro  et 
baldvino  fratribus  de  Subburgh.  ecidio  de  Coudekerke. 
egidio  de  Armmuden  et  pluribus  alijs.  effestucando  et  guer- 
piendo  quidquid  iuris  habuj  vel  habere  videbar  in  iiiis,  confcs- 
£us  publice  fatisfactum  fuisfc  mihi  per  omnia  de  premisfis,  Pro- 

mill 


Digitizpd  by  Google 


CO/P  %  X   D.l  P  LOM  ATIC  V  S  j 

a.  1*58.  mifi  etiam  et  teneor  nich6L  avm  "filium  meum  inducere  et 
d.  io.Dec.  a^ucere      refignationem  eiusraodi  faciendam.    Obligans  me 
preftito  iuramento.    Nec  me  ncc  meos  fuccesfores  in  poste- 
rum  premisfa  debere  repetere,  nec  Abbatj  nec  fuis  inferre 

molestiam  vel  grauamen  in  perpetuum  fuper  illis ,  jn  cuius  rei 

- 

Testimonium  et  robur  perpetuae  firmitatis  prefens  fcriptum 
figilli  mej  et  figillorura  quj  interfuerunt  conuentioni.  Infu- 
per  Decani  ct  Gardianj  feci  et  confenfj  munimine  roborarj. 

o  o 

Actum  in  Middelburg  et  datum  anno  Domini  m.  cc.  quin- 
quagefimo  Oct.  menfe  Decerabrj. 

•  * 

N.  CCXLI. 

A.  «58.    aleiois  Tutrix  Hollandiae  et  Zeelandiae  confirmat  antece- 
U,iu   '        dentem  symonis  de  Subburg  refignationem  Feudi. 

* 

A.  1258.  d.  10.  Dec. 

•  -  • 

Ad  Excurs.  VII.  p.  329. 

(Ek  Antinno  Chmu'irio  Aabitlac  Medtob.  fol.  x  r  t.  »*•  in  Atchivi*  C«mir.  R*t.  Zeclnd. 
I.oculo  u6-  117.)  .  .  - 

A. '      %'        -      "  ' 
l.  quondam  uxor  Domini  10.  de  Auennis  bonae  memo- 

riae,  Tutrix  Hollandiae  et  Zelandie,  vniuerfis  prefentia  vifuris 

falutem.   Nouerint  vniuerfj  quod  conftitutis  in  nostra  prefen- 

tia  Abbate  de  Middelburg  et  Domino  s  y.  miiite  de  Subburg ,  di- 

ctus  Miles  recognouit  coram  nobis  et  coram  hominibus  eccle- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMETNTORVM.  737 

fie  de  Middelburg  et  nostris,  fibi  fatisfactum  fuisCe  de  tribus  a.  ns8. 
euectionibus  curruum  colligentium  mesfes  in  Subburg,  quas  te-  n.1??86 
nuitab  Abbate  de  Middelburg  in  feodum,  et  damauit  eas  libe- 
ras  et  quitas  a  fe  et  omnibus  fuis  heredibus  in  perpetuum  obli- 
gans  fe  ipfum  et  fuos  heredes  de  illis  fecundum  legem  et  choram 
patrie  plenam  warandiam  preftaturos.  lnfuper  vfum  equi  vnius 
quem  habuit  innuatira  ab  Abbate  ad  arandum  in  Vere  iure  feo- 
dali,  refignauit  in  manus  Abbatis  cum  predictis  euectionibus 
curruum,  quas  vulgariter  appellamus  Wagenloep  coram  nobis  fe 
et  fuos  dictum  equum  neque  euectiones  vnquam  de  cetcro  de- 
bere  repetere  protcftando. 

Testes  qui  interfuerunt  funt  hij. 

Dominus  Nicholaus  de  Berfalia  Miles. 
Balduinus  de  Briggedamme. 

Paulus  et  Paulus  de  Brigdamme.  .  . , 

Petms  et  Balduinus,  fratres  de  Subburg. 

Egidius  de  Koudckcrke,  et 

Egidius  de  Arneraude ,  ct  plures  alii. 

00  00 

Acta  funt  hec  anno  Domini  m.  cc.  lviii.  iiij.  IdusDe- 
cembris. 


T.  IX,  Aaaaa  N.  CCXLII. 


Digitized  by  Google 


f 


738     CODEX  DIPLOMATICVS 

•     »  -  •  • 

N.  CCXLII. 

a.  n5;.    aleidis  Tutrix  Hollandiae  et  Zeelandiae  concedit  fra- 
d  ao  laa-  tribus  Ordinis  Teuton.  Traiect.  quodam  in 

cafu  iminunitatem  Teloneoriun. 

A,  125'.  d.  20.  Ian. 

Ad  Excars.  Vlh  p.  329. 

(U  Arckivis  Domus.  Tcutonic.  Ordiu.  Trtlcce.  Locul.  \  1 1.  oo.  j.  I»  Fxen)pUri  »po»r»- 
pho.  colUc.  cu.Oriein.) 

"V^niverfis  prefentem  litteram  infpecturis  aleydis  uxor 
•quondara  Domini  iohannis  de  Avesnis  Hollandie  et  Zclandie 
tutrix  falutem  et  orane  bonum  cum  Dominus  florentivs 
bone  memorie  Karisfimus  frater  noster  concesfcrit  divine  re- 
munerationis  jntuitu  Commendatori  et  fratribus  domus  teutho- 
nice  in  Traiecto  quod  omnia  bona  que  in  expenfis  aut  in  edifi- 
ciis  propriis  converterc  volunt  ante  omnia  thelonia  Comitatus. 
Hollandie  libere  et  fine  aliqua  exactione  thelonei  deducere  pos- 
funt  Nos  dictam  concesfionem  fuam  prouide  factam  volentes 
habere  gratam  et  ratam  predictos  fratres  demittentes  liberos  cum 
omnibus  bonis  eorum  que  in  expenfis  aut  edificiis  propriis  con- 
uertere  uolunt  quociens  ante  dicta  Thelonia  eos  contigerit  per- 
transire  prefentium  testimonio  litterarum. 

Datum  apud  Ath  anno  Domini  millefimo  ducentefimo  quin- 

quagefimo  octauo  ( 1 )  jn  die  Fabiani  et  Sebastiani  martyrum. 

1 

(1)  Octavo]  Obiit  demum  Fltrentittt  d.  ad.  Mart.  a.  1258.  adcoque  « 
ftilo  Francico  bk  AUidit  computau 

N.  cagjtfL 


Digitized  by  Google 


i 

CHARTARVM  e*  EOCVMEtff  6RV&  73§ 
N»  CCXLIM. 

Aleidis  Tutrix  Holltndiae  confirmat  Abbatiae  Rijnsburgenft  A-  »s5. 
quaedam  bona  a Coniitisfa  petronilla  fibi  data  aliaque ; 
nec  non  bonorum  concambium  feu  pcrmutationem 
cum  theoderico Domino  de  Teilinge  initam. 

A.  125%  d.  22.  Febr. 

Ad  Excurs.  VIL  p.  339.  et  Cod.  DipLp.  478,  561. 

(Ex  Archiv.  Abbatue  dc  Rijmbarg.) 

X«  nomine  fancte  et  indiuidue  Trinitatis .  aleydis  de  Ha- 
nonia  Tuirix  Hollandie  Vniuerfis  Christi  fidelibus  prefentes  lit- 
teras  infpccturis  imperpctuum  -  Quum  humana  fragilitas  Jabi- 
lis  est  et  prona  in  detrimentum  rerumque  turbe  non  fufiicit, 
expedit  ea  que  a  modernis  pie  gesta  cognofcuntur  et  prouide 
fcripti  tebtimonio  perhennari-  Nouerint  igitur  tam  prefentes 
quam  posterj  quod  cum  Abbatisfa  et  Conuentus  Ecclefie  beate 
marie  virginis  in  Rinsburg  quedam  bona  videlicet  terras  quas- 
dam  in  Parrochia  de  Nortghe  infra  Sitwende  iacentes  circiter 
.IX3*  lant  •  et  ibidem  quasdam  terras  que  dicuntur  Werft  a  *i.c.  9j. 
felicisr  rccordationis  olim  Hollandie  comitisfa  nomine  petro- 
n  i  l  l  a  in  Elemofinam  cum  omni  fure  dictam  Comitisfam  con- 
tingentc  Ecclefie  collatas  memorate.  Item  quasdam  terras  Vrt- 
negers  nuncupatas  inter  villas  de  Nortge  et  Vorhoute  iacentes 
nec  uori  et  terfas  quondam  fratruiri  ovger  j  et  arnoldj  di- 

» 

Aaiaia  cti 


Digitized  by  Google 


74o     CODEX    D  IPLGMATICVS 

A.  nsj.  cti  Geir  conuerforum  in  Rinsburg  in  Hfimllis  feu  villis  de  lisfi 

d  22  I  cbr 

et  de  vlodorp  iacentes-.  Infupcr  et  terras  quondam  lifekitie  fitas 
partcm  in  lisfi  partcm  fn  Hiltfebroic  tamquam  fuum  allodium 
pacifice  posfedisfcnt  et  quiete/  Dcmum  fn  hoc  vtilitatj  raona- 
fterij  confilio  penfata  discretorum  Abbatisfa  et  Conuentus  ante- 
dicti  iam  dictorum  bonorum  fcu  tcrrarum  prefcriptarum  cum 
theoderico  militc  domino  de  Teylinge  pro  Declmis  quibus- 
cumque  iara  maioribus  quam  minutis  tam  in  humido  quam  in 
ficco  m  parrochfis  de  hercwerue  et  de  Rinshurg  fitas  quas  idcm 
miles  a  nobis  tcncbat  fn  feodo  coramutationem  facere  decerne- 
ret/  pcr  manum  nostram  prcdicta  bona  feu  tcrras  dc  confenfi> 
nostro  et  uoluntatc  «,TH«  militj  raemorato  tradcntes/  que  bo- 
na  ac  tcrras  fepedictus  milcs  loco  Dcdmarum  predictarum  quas 
a  nobis  prius  tcncbat  dc  manu  nostra  recepit  in  feodum  nobis 
debitura  preflans  hcmagium  de  eisdem  •  cxcepto  yeno  m  palude 
que  dicitur  Hiltfebroich  iacente  a  nemore  de  Hillinghem  usque 
Mere  fe  extendente  ac  vndecim  virgas  in  latitudinc  contincnte  / 
quem  Abbatisfa  et  conucntus  dictj  monafterij  prenotatj  uful  pro- 
prio  referuarunt/  dicto  vero  .  th •  mflite  decimas  fupradictas 
nobis  refignante  nos  easdem  pia  confideratione  ac  eterne  falu- 
tis  obtentu  cum  omni  iure  et  dominio  quod  nobis  vel  nepotj 

• 

nostro  florentio  aut  nostris  fuccesforibus  competere  pos- 
fet  in  cisdem/  Ecclcfie  fancte  Marie  In  Rinsburg  ad  opus  et 
fuftentationera  Abbatisfc  et  Conuentus  Ecclefie  prenotate  libe,- 

re 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  kt  DOCVMENTORVM.  741 

re  contulimus  et  abfolute/  ita  quidem  quod  Abbatisfa  et  Con-  a. 
uentus  fepedicti/  Decfmfs  prefcriptis  Cura  iure  potronatus  Ec- 
clefie  de  Kerckwerue  quod  eidem  militj  corupetfjt  in  eadem  di- 
ctus  vero  •  t  ii  •  miles  bonis  feu  terris  prefcriptis  fibf  pro  di- 
ctis  Decfmfs  fic  traditis  ac  commutatis  perpetuo  Gaudebunt 
pleno  lure. 

Interfuerunt  huic  facto- 

Illuflris  domina  •  E  •  *  Romanorum  Regina  quondam .        *  ei^. 

M  •  *  Comitisfa  Hollandie  •  Jelh* 


R-*  Domicella  Ilollandie-  «Rtetar- 
Virj  Nobilcs  dominus  Hcnricus  de  Vorae  *' 
dominus  Willclmus  de  brederode 
dominus  Symon  de  liarlcm 

1 

dominus  Iohannes  perfin 
dorainus  Hugo  dc  Nortghe- 

». 

In  cuius  rej  testimoniura  et  euidentiam  facti  pleniorem  per- 
petueque  robur  firmitatis  •  Sigillo  nostro  ct  Tk-  Nobilis  virj 
domini  de  Teylinge  et  aliorum  prefcriptorum  Sigillis  prefenrem 
paginam  duximus  roborandam . 

00  o 

Datum  anno  domini  m  cc  lviij.    In  Cathedra  beaij 
Petrj  (i>  •   •  •    ■     '  ' 

( 1 )  Infignis  hacc  Charta  hactenus  tnitisfae  IIoll. ,  quae  Abbatiam  Rijns- 
quod  fciam  nondum  cdita  luccm  accipit  burgenfem  fundavit  dotavitque,  p.  162. 
ex  alcera  illa  a.  1 199.  p.  227.  in  qua  Memorantur  hic  etiam  norem  praedia  et 
itidem  mcntio  donatricis  PetronilJaeCo-  dmidium  in  Nortgv,  ot  fupra  p.  227. 

Aa  aa  a  3  R,eli- 


Digitized  by  Google 


74*     CODEX  DIPLOMATICVS 

A>  T,si.  Reliquavero  bona  orta  esfe  fufpicor  ex  fpectus  docet;  fed  btbetur  de  eodem 

d17.Mart.alia  Petromllae  Charta.   Quod  autem  Argumento  alia  Charta,  d.  17.  Mart. 

huic  Chartae  alia  etiaro  figilla  appenfa  h  a.  data,  quae,  iisdem  fere  verbis 

.fuisfe,  ex  literarum  argumento  confi-  concepta,  proxime  fequitur,  cui  dicu 

cias;  hoc  falfum  esfe,  Diplomatis  con-  Sigilla  adfunt. 

•  ♦  ♦ 

Appcndet,  ex  cera  alba,  Sigillum  aleidis,  neque  alia  appenderant  ud- 
quam.   Mulier,  equo  infidens,  avem  manutenens,  his  litt. 

•  •  •  ALGIDIS:  SOROIUS:  WILL  ....  OMIT  DI6- 

Contrafigillum ,  Le«  in  fcuto,  his  littt. 
CLAVIS  SIGILLI.  Cf.  p.  745. 

N.  CCXLIV. 

A.  iis;.    Testiraonium  a  l  e  i  d  i  s  Tutricis  Hollandiae  et  Zcclandiae  de 
eaderare,  cum  appenfione  figillorum  elisabethae 
Reginae,  machtildis  Comitisfae  viduae, 
et  nonnullorum  Nobilium  Ilollandiae. 

A.  125*.  d.  17.  Mart. 

Ad  Excurt.  VI I.  p.  339. 

< Ex  Ori|in»li  tpui  htredei  V.  P.  auiviiii.)  * 

Jn  nomine  fancte  et  jndiuidue  trinitatis  aleydis  quondam 
vxor  Domin^ioHANNis  ie  auennis  Tutrix  Hollandie  et  Zelan- 
dk  Vniuerfis  Christi  fidelibus  prefentes  Litteras  jnlpecturis  jn 
perpetuum*  Quum  humana  fragilitas  labilis  est  et  prona  jn  de- 
trimentum  rerumque  turbe  non  fufficit  expedit  ea  quc  a  moder- 
His  pie  gesta  cognofcuntur  et  prouide  fcripti  testimonio  per- 

hen- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  743 

hennarj  •  Nouerint  igitur  tam  prefentes  quam  posteri .  quod  a.  h5;. 
cum  Abbatisfa  ct  Conuentus  Ecclefie  Beate  Marie  virginis  jnd  l7-Mart 
Rinsborch  •  quedam  bona  •  videlicet  terras  quasdam  jn  parrochia' 
de  Northge  jnfra  Zidetvende  jacentes  circiter  -IX**  Lant .  etUc.fr 
jbidem  quasdam  tcrras  que  diciintur  wtrft*  a  felicis  rccordationis 
olim  hollandie  Comitisfa  nomine  petronilla  jn  clemofinam 
cum  omni  jure  dictam  Comitisfam  contingente  Ecclefie  Collatas 
memorate  •  Item  quasdam  terras  vromghcrs  nuncupatas  jnter  vil- 
las  de  Nortghe  et  rorhoute  jacentes  •  necnon  et  terras  quondam 
rxatrum  -ovtgherj  et  arnoldi  dicti  ghier  •  conuerforum 
jn  Rinsburg  •  in  hamellis  feu  villis  de  lisfe  •  et  de  ylodqrp  jacentes. 
jnfuper  et  terras  quondara  .  Lifekine.fitas  partim  jn  Lisfe •  partim 
in  Hildfebroec  tamquara  fuum  allodium  pacificc  posfedisfent  •  et 
quicte  •  demum  jn  hoc  vtilitate  monafterij  prefcriptj  confi. 
lio  penfata  •  discretorum  •  Abbatisfa  et  Conuentus  antedictj-* 
jam  dictorum  bonorum  feu  terrarum  prefcriptarum  cum 
theoderico  milite  domino  de  Teyiinge  pro  decimis  qui- 
buscumque  tam  maioribus  quam  minutis  •  tam  jn  humido 
quam  jn  ficco  jn  parrochijs  de  Kercwerue  et  de  Rinsborch  fitas • 
quas  jdcra  Milcs  a  nobis  tenebat  in  feodo  commutationem  fa- 
cere  decreuerunt  •  per  manum  nostram  predicta  bona  feu  terras 
de  confenfu  nostro  et  voluntate  •  th-  militj  memorato  txaden- 
tes  •  que  bona  ac  terras  fepedictus  miles  loco  decimarum  pre» 
dictarum  quas  a  nobis  prius  tenebat  de  manu  nostra  recepit  jn 

#eo- 


Digitized  by  Google 


744     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  »4  feodum  nobis  debitum  preftans  homagium.  de  ei?dem  •  Exceptd 
4,i7jvim.  venQ     paIu(je      jicituj.  ffliJsbroee  jacente  •  a  nemore  de  IliU 

livghem  vsquc  mere  fe  extendente  •  ac  vndecim  virgas  jh  latitu- 
dine  conciuencc  •  qucm  abbatisfa  et  conuentus  monafterij  pre- 
notatj  vfui  proprio  referuarunt .  dicto  uero  •  th«  milite  deci- 
mas  fupradictas  nobis  rcfignantc  •  nos  easdem  pia  confideratio- 
ne  ac  etcrne  falutis  obtentu  •  cum  omnj  jure  et  dominio  que  t 
nobis  vel  nepotj  nostro  florentio  •  aut  nostris  fuccesfori- 
bus  conpetere  posfet  in  eisdcm  •  ecclcfie  fancte  Marie  jn  Rinsi 
hurg  ad  opus  et  fuftentationem  abbatisfe  et  conucntus  Ecclefie 
prenotate  libere  contulimus  etabfolute-  Ica  quidem  quod  ab- 
batisfa  et  conucntus  fepedicci  decimis  prefcriptis  cum  jure  pa- 
tronatus  ecclefie  de  Kercwerue  quod  eidem  milki  conpetijt  in 
eadem  •  dictus  vero  th.  miles  bonis  feu  tcrris  prefciiptis  fibi 
pro  dictis  decimis  fic  traditis  ac  commucaus  •  pcrpctuo  gaude- 
bunt  pleno  iure- 

•  Interfuerunt  huic  facto  ct  commutationj  jlluftrcs  domine. 
E*  quondam  Romanoriun  Regina. 
M'  Comitisfa  hofi  mater  nostra.  . 
R-  domicella  holl-  necnon  nobiles  virj. 
H-  dominus  de  vorne- 
Simon  de  harlem . 
W-  dominus  de  Brederode- 
Dojninus  Iohanncs  perfin. 
«  Er 


Digitized  by  Google 


Dtgitized  by  Googl 


I 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVME  NTORVM.  745 

Et  Hugo  de  Nortghe  milites  •  a.  u5?. 

Quorura  figilla  prefentibus  funt  appenfa.  t7«*w* 
In  cuius  etiam  rei  testimonium  et  euidentiam  facti  plenio- 

rem  perpetueque  robur  firmitatis  •  flgillo  •  th-  domini  de  'ley- 

linge  appenfo  •  prefcntem  paginam  duximus  confirmandam  •  ac 

figilli  nostrj  munimine  confignandam  • 
Datum  anno  Dominj  •  Millefirao  ducentefimo  •  Quinquage- 

fimo  octauo*    In  die  Beate  gertrudis apud  Rimborch- 

•  *  • 

Appcndent  5.  Sigilla  rotunda ,  egrcgie  confervat»;  quae  tabvl.  XIV» 
acri  impresfa  dedi. 

1.  aleidis,  Comitisfa,  equo  phalerito  inGdens,  manu  finistra  avem 
tenens  cum  loris,  hac  infcript. 

*  S'  ALGIDIS:  SORORIS:  WILL'I:  COMITIS; 
h  O  L  L  A  n  D  I  ۥ 

Contraligilhim  Scurtim  triquetrum ,  in  quo  Leo ,  cum  hac  epigr. 

*  CLAVIS  SIGILLI. 

2.  ei. isabetha,  wilhelmi  Regis  Germ.  coniux,  throno  regali 
fedens,  cum  hac  epigr.  rtonnihil  mutil». 

*  •   •    .    •   •    ZAB6T  •  D6I  ■  GRACIA  

 •   A  •  S6MP6R  •  AVGVSTA  (i) 

Sitie  Contrafigillo. 

(J.  MACIt- 

(1)  Vir  D.  10.  mich.  iieinec-  de  Re  Diplom,  Imperatricum  Augg. 
Civs,  qui  in  Commenf.  de  veteribus  Norinb.  a.  1749.  40.  Verum  neque  hi 
Ccrmanortim  SigiUis  ,  omni.i  Imperatri-  Viri  Docti ,  neque  post  hos  alii ,  quod 
cum  et  Rcgfnarum  Sigilla  fagaciter  in-  fciam,  hoc  SigHlum  elisabethae 
vcstignvit,  umim  tantummodo  Reginae  wilhelmi  IL  Rcgis  Gcrmaniac 
Germaniac  Sigillum  fe  ir.vcnisfe  testarur,  coniugis  noverunt.  Audiamus  Vir.  Rc- 
fcil.  mariae,  Ortonis  IV.  coniugis,  vcr.  bessel.  Chronic.  Got/nicens. 
dc  qtia  dicam  ad  a.  1260.  d.  12.  Oct.  Prodr.  L.  II.  p.  407.  'rf Sigilium  ma- 
Nonnulla  aiiarum  Augustarum  invenit  riae  impf.  ratricis,  coniugU 
exhibuitqueVirCl.  10.  uevmannvs  „  Ortonianae  Tab.  vui.  nura.vi.  re- 
T.  II.  Bb  b  bb  prae- 


Digitized  by  Google 


746    C  0  D  E  X  DIPLOMATICVS 

a  »»c'  j.MACHTiLDis,  in  cqtio  phrderato  cum  ave  in  Gnistra,  cura 

Ai7.Mart.  1*«  cpigr. 

SIGILLV  ■  MACHTiL    S  C  0  M  I  •  I  S  S  6  HOL- 
L  A  N  D  1  6 

Itl  avcrfa  partc  ScutumHoliandiae  cum  Lcone ,  hac  cpigr. 

*  S6CR6TVMM    COMITISSe  OLLANDI6. 

4.  RiciiARDis  erccta  ftaturn;  ad  linisiram  habct  Ltonem ,  ad  dextrarti 
aquilam ,  cum  hac  epigr.  in  Sigill  >  obluijgo : 

*  S'.  R  l  C  h  A  R  D  I  S    D  0  M  I  C  6  L  L  6  •  D6    fl  OL- 
L  A  D  D  I  A. 

Sine  CuutraligiHo.  ' 

5.  THIODf  mcvi  i>e  teilinge;  rotundo  Sigillo.  Miles  equo 
phalcrato  infidens  cum  (cutO  triquetro,  in  quo  L:o  cuin  lambcllo, 
cuiusmodi  ctiam  in  pcctore  et  dorfo  cqui,  cutn  bac  perigr. 

*  S':  ThGODGRICI:  D  6x  Tg  J  L  1 Q  G6l  M IL  U 
TIS;  (a). 

y,  praefentat  heinbcciVs;  exhibc-  nunis  meriturum  me  fpcro,  fi  htc  in- 
"  tur  in  eodem  Imperatrix  cura  habi-  ter  reliqua  exhibcam  Sigillum  Elifabt- 
„  tu  Regio  ,  In  capite  coronam  aper-  thae  Briinsviceidis ,  wilhelmi  Rcgis 
„  tam,  quam  circtihis  fuperius  ambjt,  Gerw.  uxoris. 

„  dcxtra  lilium,  fuiisrra  pomum,  cru-  (a)  Eadem  Sigilla  eodem  mime- 
„  cedeftitutum  gestans ,  manu  pectori  ro  appcndent  Chanae  wilhelmi  de 
„  admota  ;  feJemi  in  throno  Regio  fol  Steenhuijcn ,  dntac  d.  04  Febr.  a.  I3£§. 
„  pariter  et  luna,  uti  modo  in  Sijtillis  quam  ex  Archivis  Rijiisburg. ,  quo  et 
,,  Ottonianis  vidimus,  ad  utrumque  hacc  Charta  fpectat ,  dcfcripfi ,  fiuis  ac- 
„  capitis  latns  adiecta  fimt :  inlcriptio  curate  iam  editam  ab  mieris  Char* 
„  autemest:  MARIA  DKl  GRA-  terb  D.  I  bl  327.  qnapropter  hanc 
„  CIA  ROMANOR.  IMPEllA-  rcpetcrc  fine  causfa  baud  oportunum 
„TRIX  SEMP.  AVGVSTA.  duxi.  Alia  rcs  est  in  hac  Charta,  quae 
„  Sigillum  istud  co  fingulariurc  nora  ttlltum  Bclgicc  et  fatis  vitiole,  ibid. 
„  dignum  est,  quod  nullum  hactenus,  p.  32 8.  exlttC  Male  ctiam  illic  nota 
„  quantum  nobis  conltat,  fpccialc  Jm-  Chronica  ponirur  Ditl  S.  Mutthiae  > 
„  peratticis  cuiusdam  SigiHum  comrn-  quac  wuta  eatChanae/^/iM;  deStten- 
„  ruerit  ".   llaud  male  is>iiur  dc  G«r-  huijca. 

N.  CCXLV. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  747 


maria  quondara  Imperatrix,  deinde  yidua  wilhelmiI.  a.  i«s». 
Coiniris  Hollandke,  condit  Tabulas  ultimae    J  *l*M*' 
voluntatis,  easque  confirmat. 


V  niuerfis  praefentes  litteras  vifuris,  maria  quondam  Roma- 
mrum  lmptratrix  C  O  *  falutem  in  Domino.  Viiiuerfitati  vestrae 
fignificamus,  quod  nos  feria  tertia  ante  Laetare  Ierufakm,  cora* 
posmentis  nostrae  etpiena  fenfu,  rlcde  confilio  bonorum  vi- 
rorum,  videlicec  >i  \*m  v.'.'». 

Datum  anno  Domini  ucc.  lix.  ferJa  iii.  ante  Laetare 
hrtifakm.  .  ■  .  .  ••« 


(O  Imperatris]   Eodem  titulo  oc-  omne  ius  reddit  m  Comitatu  de  Rw* 

ciirric  Maria  in  Cliarta,  ibid.  a.  1231.  da  —  testes  interfuere  Dominus  Hetf 

Preuv.  L.  iv.  p.  72.  otto  Cohics  rieus  de Lovanio ,  M  ari a  Imperatrix  - 

Gclr.  Hcnricu  Duci  Loth.  avo  fuo  /lctum  Lovanii  a.  Dom.  Mccxxxi. 


N.  CCJCLV. 


A.  1259.  d.  18.  Mart.  (vel  a.  1260.  d.  9.  Mart.) 


AdCod.  Dipl.  a.i*6o.  d.  is.Oc/. 


(ittIivi  Tr»fh.   4t  Mrtk  Prenr.  L.  IV.  p.  76.) 


.  t 


*b  bb  b  * 


N.  CCXLVI. 


Digitized  by  Google 


748     CODEX    DIPX  OM  ATICVS 

N.  CCXLVI. 

A- 1  i s J.    M  a  r  i  a  quondam  Impcratrix ,  deindc  vidua  w  i  l  h  i  l  m  i  I. 
Comitis  Hollandiae ,  dat  fratrueli  fuo  henrico 
Duci  Brab.  litcras  asfertorias  ad  Regem 

Franciae  pro  Comitatu  Bolomac. 

'   • 

A.  125^.  d.  27.  Mart. 
Ad  Cod.  Dipl.  a.  1260.  d.  la.  Oct. 


s 


(•vtkim*  Tr.fk.  4,  Br.t.  TrtuY.  L.  1  r.  j.  71.  ) 


erenisfimo  Domino  fuo  lvdvico  Dei  gratia  Rcgi  Frart- 
tiae  m  a  R 1  a  quondam  Romanorum  Imperatrix  falutem  in  omnium 
fcluatore  •  Magnificentiae  vestrae  dilectum  fratruelem  nostrum 
henricvm  Ducem  Lotharingiac  ct  Brabantiat  transmittimus ; 
ftipplicantes  aftentius,  quatenus  ei  fuper  his  quae  vobis  exparte 
nostra  dicet  dc  Comitatu  Boloniae,  tamquam  nobis  credatis:  ra- 
tum  enim  et  gratum  habebimus ,  quidquid  idem  Dominus  Dux 
pro  nobis  vobiscum  fecerit,  praefentium  testimonio  litterarum. 
..Datum  Duaci  feria  quinta  p©st  Laetare  Ierufalem,  annoDo- 
mini  m  c  c.  l  v  1 1 1. 


>••:<:.  N.  CCXLVII. 


Digitized  by  Google 


3i.lan. 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  749 

N.  CCXLVII. 

albidis  Tutrix  IIoLI.  et  Zeel.  mandat  gerardo  de  a.  12 
Ooftende ,  ne  Scotum  aut  alia  onera  exigat  ex  terris  in 
Score ,  quas  habet  Abbatia  S.  Bernardi. 

A.  125?.  d.  31.  Ian. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  319. 

(Fx  Originali  ia  Monaftcrio  S'.  VlctotU  Antvcrpiae. ) 


A 


leidis  quondam  vxor  domini  iohannis  de  Aumis 

Jioll  et  Zelandie  Tutrix  gerardo  de  Hoejlende  falutem  in  do- 

mino  Mandaraus  tibi  quatinus  ab  Abbate  et  conuentu  b7  bernar- 

di  de  fexaginta  menfuris  terrarum  in  parrochia  de  Score  iacen- 

tium  fcQtum  aut  exaxiones  aliquas  per  te  uel  alium  exigi  non  fa- 

cias  fed  ipfos  fuper  hiis  liberos  ac  indempnes  obferues  quia 

dominus  noster  ac  frater  dominus  •  W  •  clare  memorie  rom  rex 

libere  eas  eisdem  posfidendas  concesfit. 

000 

Datum  anno  domini  mccl  nono  feria  fexta  ante  pur.  bea- 
te  virginis. 

Appendet  rotundum  Sigillum  aleidis  in  cera  alba  cx  vittis  pergam.  »;i> 
lier  equo  infidens ,  aviculam  finisrra  tenens ,  dextra  loriun. 

^   SV  ALGIDIS:  

ln  Contrafigtllo  Scutum  Holland. 
i      -  *   CLAVIS:  SICILLL 
-  - 

..  .  <  •  ; 

Bv>bbb3  n.  ccxlvux 


Digitized  by  Google 


750     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCXLVIII. 
A.  ia£     Corapofitio  inter  nicolavm  Abbatcm  Medioburg.  et  quos. 

i.n  Fcbr. 

dara  Nobiles  de  Brigdamme  fuper  Decimis  in  Pekelia- 

ge,  Jucclejia  Alardi,  ct  Poppetidamme ,  ac  iure 

Patronatus  Ecclcfiae  de  Meliskcrke  (  i  ). 

A.  1 2tt*  d.  21.  Fcbr. 

» 

Ai  Excurs.  VII.  p.  329. 

(E«  Antiquo  Chiftulitio  Abbitlie  Mtdiub.  fo",  x  t  x.   im  Atchivii  Camer.  Rit.  Zeclani. 
Locul*  116-117.) 

j  n  nomine  Patris  et  filij  ct  Spiritus  Sanctj  Amcn.  Vniuerfis 
prefentes  vifuris,  N.  Abbas  et  Conuentus  beate  Marie  in  Mid* 
delborgh  Premonftraten  ordinis  ex  vna  parte  et  PAVLVsfiliu* 
pavlj  et  pavlvs  filius  e c  i d i j  de  Brigdamme  cx  altera  me- 
moriter  retinere ,  cum  fuper  commutatione  quarumdara  Terra* 
rum  et  quarumdam  Decimarum  obligatione  haberetur  tractatus 
tandcm  in  hoc  duximus  concordandum ,  videlicet  quod  nos 
p avlvs  et  P a vl vs  tam  nostra  quam  Ecclefie  Beatae  Mariae 
vtilitate  penfata,  decimam  de  Pekelinge  quam  ab  Abbate  ct  con- 
ventu  tencmus  in  feodum  ad  proprietatem  ipfius  Ecclefie  perti- 
ncntcm  dictis  Abbatj  ct  Convcntuj  obligauimus  pro  quingentis 
et  quinquaginta  Iibris  Turonen.  ad  dccem  annos  tenendam  quam 

etiara 

(1 )  Spcctam  ad  hanc  Chartac  trcs  Fchr.  a.  isKo.  d.  5.  Iun.  et  d.  16. lun. 
aliac  de  Decimis  in  Ptkelinge  a.  ja8d4  quas  alia  proniam  occafiune. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTOR  VM.  y$t 
etiam  pecuniam  ab  Abbate  et  Conucntu  nos  integralitcr  reco-  \.  n*. 

d.n.Fcbr. 

gnofcimus  recepisfe,  Proraittentes  quod  neque  nos  neque  he- 
redes  nostrj  infra  dictos  decem  annos  prefatam  decimam  recli- 
mere  posfumus,  nec  fructus  inde  perceptos  vel  percipiem'os 
computare  in  fortem  •  Expletis  autem  decem  annis  (j  nos  vel 
Heredes  nostrj  mafculj  de  propria  carne  geniti  ipfam  volumus 
redimere,  hoc  folum  in  ipfo  die  purificationis  beate  Plrghiis 
nobis  licebit,  pecunia  totaliter  perlbluta,  de  qua  fj  aliqua  pars 
defuerit  dictj  Abbas  et  Conuentus  per  totum  illum  annum  fru- 
ctus  et  decimam  vsque  ad  fequens  festum  purificationis  libcre 
retinebunt,  nec  deinceps  redimj  poterit  a  nobis  vel  nostris  he- 
redibus  ipfa  decima  nifi  in  festis  purificationis-  fuccedentibus , 
ficut  fuperius  est  expresfum,  firmiter  promittentes  et  iuramen- 
to  corporali  firmantes  quod  neque  nos  neque  heredes  nostrj 
dictos  Abbatem  et  Conuentum  fuper  premisfis  vnquam  inquie- 
tabimus,  vel  ab  ipfis  fiue  in  iure  fiue  quocumquc  modo  aliquid 
repetemus-  Preterea  Decimas  in  Alardj  Eeclefta  et  in  Poppen* 
damme  iacentes  ad  proprietatem  Ecclefie  Beatae  Mariae  perti- 
nentes,  quas  a  dicto  Abbate  in  feodttm  tencbamus,  ipfi  Abbati 
et  Conventuj  fimpiicitcr  refignauimus  et  refignamus,  ipfe  vc- 
ro  Abbas  de  confenfa  Conuentus  fuj  ab  homagio  quo  ej  occa- 
fione  ipfarum  tenebamur  fimplicitcr  nos  abfoluit*  Dccimam 
quam  idem  Abbas  et  Conventus  habebant  in  Melefskerke  nobis 
et  nostris  heredibus  mafculis  de  propria  carne  genitii  isx  feodum 

con- 


Digitized  by  Google 


75a  .  C.O  DtX  DIPLOMATICVS) 

a.  us.  conferentes,  pro  qua  decima  cidem  Abbatj  Homagium  fecimus 
'  et  heredes  nostros  ad  faciendum  homagium  £t  fidelitatem  firmiter 
obligamus.    De  commutatione  autem  terrarum  iacentiura  in 
Brigdamme  et  in  Melofskerke  inter  nos  cx  vna  parte  et  praefatos 
Abbatem  ct  Conuentum  ex  altera  facta,  vtraque  partium  tcne- 
bitur  altcram  garandizare  et  omnino  indcmpnem  fideliter  ob- 
fcruare,  Dc  omnjbus  infuper  contractibus  inter  nos  et  fepedi-i 
ctos  Abbatem  ct  Conuentum  ante  istara  ordinationem  habi- 
tos,  ipfos  Abbatem  et  Conuentum  omnino  quitos  clamamus  et 
recognoscimus  nobis  ab  ipfis  plenarie  fatisfactura,  infuper  orane 
ius  quod  nos  et  heredes  nostri  habebaraus  vel  habere  videba- 
mur  fiuc  ex  antiqua  confuetudine  fiue  quocumque  alio  modo  in 
collatione  EccleJ/e  de  Melofskerke  prefatis  Abbati  et  Conuentuj  ad 
honorem  beatae  Virginis  in  perpetuum  refignamus  •  publice 
protestontcs  nos  ct  hcredcs  nostros  in  ea  nichil  iuris  habere,  Vt 
autem  hec  omnia  rata  et  firma  permaneant  prefentem  paginam 
Sigillis  Illuftris  Doraine  aleydis  Tutricis  Ilolland  ct  Zelandie 
ac  ipfius  Abbatis  et  Conuentus  et  nostris  PAVLjetPAVLj  nec- 
non  ct  omnium  nobilium  quos  ad  hoc  precibus  inducerc  potui- 
raus  fccimus  roborarj. 

Datum  in  Middelburgh.    Anno  Domini  m.  cc.  fexagefirao 
in  vigilia  Cathcdr.  Bcatj  Petrj  Apoftolj. 

i  • 

N.  CCXLIX. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM*T  DOCVMENTORVM.  75$ 

N.  CCXLIX. 
richardvs  Rex  Germ.  recipit  a  margareta  Com.    a.  » 


Flandriae  Homagium  de  Zeelandia  reli- 
quisque  terris  Imperialibus* 

*  » 

A.  1260.  d.  37.  Iun. 
4d  Excurs.  VII.  p.  »43  et  324. 

(BOM.  MH,,,,,,!!.,^.  Zt*l.  MS.  p.  tJJ.) 

T . 
e  Rupeltmnde  is  een  Brief  van  Coning  richart  ge- 

„  geven  te  Camerijk  op  den  27.  lun.  1260.  by  welken  hy 
„  Vrou  marcareta  van  VUanderen  adraitteert  tot  het  Ho- 
„  mage  van  de  Landen  van  Aalst,  fTaas,  de  4.  Ambachten, 
„  Zeeland  tusfchen  Schelde  et  Hedinzee;  en  wyders  belooft 
w  ook  na  haar  dood  te  zullen  ontvangen  guy  Graaf  van 
„  Flaanderen,  als  hy  daartoe  verzocht  zal  zijn. 

„  Hooggeni.  koning  richart  heeft  bovengemelde  revo- 
„  catoire  fententie  nochraaal  geconfirraeert  a.  1262.  het  zes- 
„  de  van  zijn  Rijk  "  ( 1 ).  • 

(1)  Memoratur  eadera  richardi  des  Chartes  a  LiUe,  h.  a.  Cf.  ad  a. 
Rcgis  Charu  dans  rinventaire  MS.  1263.  d.  4.  Iul. 


d.  »7.1110. 


r.  //.  cc  ccc  n.  ccl. 


Digitized 


j54?    C  O  D  El    D  I  P  L  O  M  A  T  I  C  V  S 

N.   CCL.  - 

a  l e  i  |H  s  Tutrix;  Hoijandiae  dqnat  Abbatisfae  et  Convemtui  de 
d:i*oa.     Rjjnsburg  decimara  in  lifaddingen,  et  imrauaitsKem.  te- 
lonei  de  Niemantsyriend.,  quain  eis  dederat  maria 
WilhelmiI.  Comitis  Iioll.  vidua,  ac  con- 

firmarat  florentivs  IV.  a.  1232,  j 

,    A.  1260.  d.  12..  Qc£.  . 

4i  Excurs.  XI.  f. 

1 .  .     »•    ■.•«-     •  •  ~  •   

(Fx  OriRituU   In  Arrhlvii  Rijmburg.    Dedit  ctUm  Kurii  fWrri.  D.  I.  M.  jjc.  « 
T  fimtl*.  Cuf.  fUndr,  P.  U  p.  J,j.  ci  .ouo»,  iW.  «W..  p.  8j. ). 

J^go  aleidts  quondam  vxor  dominj  -  iohanniS  Je 
tfuesnis,  Tutrix  Hollandie  et  Zelandie,  vniuerfis  Christi  fide- 

libus 

«  Mfct  tonr  Mk.  . 

(  1  )  Imptratrix}  Dixidebac  makis  Mar.ia  qumdam  IhUandiat  Comitisfa r| 
Romanorum  quondam  Imptratrict  jOtto-  vid.  fupra  Chartas  a.  1222.  p.  433.  et 
««Regis,  Atinccps  tPi/htfmi  I.  Comitis  M.  Iun.  a.  1223.  p.  442.  Vifa  tamen 
coniuge ,  ir> e x c v r s. X L  p. 484 ,  495.  fibi  ct  hnec  Princeps ,  auctore  kiins* 
ubi  docui ,  fuisfe  filiam  iiknrjci  Du*  ro  leodiens.  a.  1 220.  p.  63. 
cis  Brabantiae;  quae  quidem-,  viventc  quum  Iraperatoris  conlnx  antea  fuisfet, 
adhuc  altcro  marito  wilhelmoI.  his  wii.hbi.mi  Coiuitis  auptiia  adr 
Hoilandiat  Comitc ,  fimpliciter  vocatur  modunt  humiliata ;  ccrte  post  IVil- 
Maria  uxor  eius ,  a.  1220.  vid.  fupra  htlmi  mortem,  in  tcrras  fuas  profc- 
p.  428.  Posfquam  vero  wilhelmvs  cta,  fpiritus  altius  fustulit,  et  dtsfiini*. 
eius  coniux  a.  1222.  obut,  primo  fim-  lato  alrero  wilhilmi  Hollandiat 
pliciter  fe  fcripfit  Maria  Comitisfa ,  vcl  Comitis  matrimonio  ( 1 )      vel  firopli- 

citer 

(O  M*riwni»]  Alia  hniu*  rei  ci«»f»  n©r.  fup-   w  l  »  •  Lniinfi  eikibttar;  qol  fi  daobiu.  fec»»  * 
pcnt .  «$«»■  h«ie  f«pn  ■  fcriptnc  •«iu*U  ftl*.    1U  fctln  Tixiifet ,  vcl .       fuclgii  h.tc  Umi. 

-        •  Ha 


Digitized  by  Google 


CH A RjTLA RVNfAtDOC VM 1 0 tt-VAl.  755 

itbus  tam  prefentibus  quani  futuris  preferis   fcriptum  hva. /160/ 
fpecturis  felutera  in  Domino  fempiternam.   Cum  inclyte  re-d aI,0ct* 
cordarionis  Domina  M.  *  quondam  Romatorum  Trtipemtrix  (  t  )*i.e.  li* 
matertera  noitra  pro  incremento  e«  fafute  clare  membtfe  ma-*"*' 
tifi  fui  W.  Comitis  HoUandie^  nostri  in  "ofiicio  <feZW* 
^r«Ar,  quod  Scrodeambacht  (2)  vulgariter  nuncupatur  Ab- 
batisfe  et  Conuentui  ac  monafterio  in  Rinsborgh  *  •  quinquq  li- 
bras  //0//. '  annis  fingulis  concesfeiit  ^ncjemque  conccsfio- 
nem  bone  memorie  pater  nOster  Comes  elorentivs  dn- 
xerit  conflrmandara  ac  alias  etiam  dictum  monafteriura  vi- 
delicet  in  Bogarden  a  Comitatu  HoUandie  duas  libras  perpetua- 
liter  habeat  in  eleinofinam "  annuatim  Nosque  predictas  quin- 
que  libras  ac  duas  libras  noitris'  ac  Karisfimi  confanguinei  nos, 

k  Jjmtmk.       €  H.//«A<«.        d  Elmm.       t  U  imm,  ttttWaVtVk 

citcr  Ottonis  vidttam  icl  Imperatricem  frater  apud  BVTKENS  Troph'. 

in  Chartis  appcllavit.  Sahero  ftatim  de  Brab.  T.  I.  Picuv.  p.  70.  Adfuit 
post  discesfum  ex  Hollahdiaandit  iMrrra  etram  tcstis  Chartae  ottosis  Coml* 
relkta  Ottoitis  Imperaroris,  d.  6.  Oct.  tis  Gclriae  a.  1231.  ibid.  p.  73.  ubi 
a.  1223.  in  MiRAR  1  Opp.  Diplom.  fic:  lluic  fqcto  interfuerunt  Dominus 
T.  1 1.  p.  849.  Adftitit  eadcm  Chartae  Ilertricus  de  Lovattio ,  maiua  1  m  p  e- 
patris  fui  he.nr.ici  Ducis  Brab.  a.  ratrix— --  Aitum  Lovanij.  Scri- 
1224.  M.  Martio,  quae  fic  finitur:  tes-  bitur  poiro  in  auis  Chartis,  a.  1246. 
tes  huius  ehemofinae  donationis  M  ARIA  Maria  quondam  Romana  Imperatrix, 
auondam  Imperatrix  filia  et  Codefridus  filia  Ducis  Lothar.  et  Brab.  fupra  p. 

516". 

lit  postet  idrcenfura  fuisfet ,  praefelre  potult-  ntum  fteclit  eiusdea  Wiltttmi  I.  fi'io  rioim. 
fet ,  huic  immilimmii  »erbo  peperci.fet,  Paullo  noC.  Botl.  I  V.  A|0ov,tque  W,tMmm4  inter 
cnim  post  t'.tcr  WilMmuu  huiua  WiUtlmi  l.  ne-  familiae  fuac  fatoret  tlRTll  fH  Comitcw . 
poi  %tx  -r\,m*mmi  crratut  fuit ;  immo  MmgtiUtm  qui  Lni^rinm  luruirurii  Cmmigmmiii 
Abntrfororcm  pncr  HHiitn  ia  mtiriao    fororem  ,  coniugem  hakoetat .  iHque  iam  Scc.*. 

Cccccj  v 


Digitized  by  Google 


756     CODEX  DIPLOMATICVS 


a.  1560.  tri  florentii  heredis  Hollattdie  vfibus  per  commutationem 
4w*0<^4ujcerimus/  vendicandas  ad  notitiam  vniuerforum  volumus 
pervenire,  quod  tam  in  reftaurationem  proventuum  predi- 
ctorum  pro  remedio  anime  felicis  recordationis  Domini  ac 
fratris  nostri  W.  Romanorum  Regis  illuflris  nec  non  pro  falu- 


te 


jitf.  et  d.  14.  Febr.  a.  125S.  p.  739. 
d.  18.  et  ay.Mart.  p.  747.  fq.  ctMaria 
Dei  gratia  quondam  Imperatrix  Roma- 
norttm ,  ct  a.  1260. Marit  qutfu empe» 
k  1  s  jadis  ,apudBVTKENs  Prcuv.  L.  iv. 
p.  74  et  98.  Immo  ipfius wilhelmiI. 
filius  Florentius  hanc  Patris  fui  uxo- 
rcm  alteram ,  novercam  fuam ,  non  ali- 
ter  vocat,  quam  Dominam  mariam 
quondam  Imperatricem ,  in  Charta  fupra 
d.  28.  Febr.  a.  1232.  p.  475.  qua  ra- 
tam  babet  Mariae  donationem  factam 


pro  anima  et  lona  memoria  patris  fui 
Itflhelmi.  Ad  quam  Florentii  IF.  cou- 
firmationem  Iilc  provocat  aleidis 
Tutrix  Hollandiae,  WilhelmilL  foror; 
ita  tamen,  ut  Mariam  non  vocet  A? 
viam  ,  vcl  Ari  coniugem  ,  fed  Mattrte- 
ram :  cuius  appcJIationis  ratio  in  eo  fita 
eft,  quod  huius  Altidis  mater,  plo- 
rentiiIV.  vidua,  fuil  machtil- 
d  1  s ,  quae  ct  foror  huius  Marsat ;  de 
qua  cognatione  ex  hoc  ftemgiatc  facle 
iudicium  fumas: 


jienricvs  DuzCrab. 


Hll  I  I 
Vx.  1 .  otto.vis  Reg.R  om. 
2.  wilh.I.  Com.  IIoU. 
Cflius  filius  ex  a- 
t  £  1  d  e  Gelr.  fuic 


/ —  > 

ItOKEHTIVS  IV. 

HoJL 


wiLBBLim  I.  Com.  HoH. 
Vx.  I.  aliidis  Gclrica. 
a.  maiia  fiL  Henr. 

I 

MACBTILDIS  =  JLO  "  FNT.  IV.  Conj.  BoIL 


ALtiois  Tutr.x  Holl. 


WILU.  II. 

Ecx  ciCoai.  HoII. 


Nihu 


Digitized  by  Google 


I 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM  757 

tc  anime  ioannis  de  Auesnis  nariti  nostri  Karisfimi  ac  in-A.  «< 
cremento  proprie  falutis,  ac  aliorum  predecesforum  nostro-  d' 
rum  predicto  Monafterio  Abbatisfe  et  Conuentui  decimam 
in  Wandinghen  inter  Leiden*  et  Dodinslane  extendentem,  tam 
maiorem,  quam  minorem  Comitatui  Hollandie  attinentem,  per- 
petualiter  concedimus  et  donamus,  volentes  vt  in  misfis  et  vi- 
gilijs  *,  disciplinis  et  in  caritate  vini  predictus  conuentus  agat 

annis 

l  Wtmi!»in  itttr  Ltyi.        h  m  im  Vi^iliit. 

Nihil  lioc  impedit,  quominus  Maria ,  fpectat  ad  Chartam  Autographam  a. 
quac  vitam  in  Brabantia  ct  alibi  cgisfe  12:3.  post  fata  mariti  wilhblmi 
videtur,  nonnunquam  Mariti  fui  fami-  Com.  Holl.  datam  p.  443.  mulier  nem- 
liam  vifum  ierit,  ibidemque  verfata,  pe  equo  vecta,  avem  manu  tenens, 
Hoilaediat  Comitisfae  titulo ,  gavifa  fit.  fub  cqui  pedibus  vcnationis  Symbolsr. 
Has  mariae  nuptias  cum  wilhel-  Alterum  ex  meibomio  Rer.German. 
110  Com.  Holl.  penitus  ignorasfe  vide-  T.  II [.   p.  158.   exhibet  heinec- 
lur  V.  D.  b  vtkens  Troph.  dt  Brab.  civs  de  Sigill.  tab.  VIII.  n.  <J.  qUod 
T.  W  p.  204.  ubi  fimpliciter  narrat,  ipfip.  115.  repraefentat  „  Augustam  co- 
eam  post  mortem  Ottonis  a.  121 8.  d.  rbnatam,  throno  infidcntera,  dcxtra  fi- 
37.  Apr.  feccsfum  fecisfc  in  Braban*  lium,  finistra  globum  fine  crucc  tenen- 
tia ,  in  Abbatia  primo  Haffligenfi,  de-.  tem  cum  iisdem  Symbolis  folis  et  lunac, 
inde  Htlmontii  in  teiris  fuis  fibi  a  quae  in  ottonisIV.  maritiSigillo  in- 
fratre  asfigoatis;  retinuiifequc  fcmpcr  venimus ,  atque  hac  pcrigraphe :  ^MA« 
titulum  Imperatricis ,  testibus  Chartis  RIA.    DEI.  GRACIA.  ROMA- 
a.  1246.,  1258,  1260.  fupra  laudatis.  NOR.  IMPERATRIX.  SEMP. 
Eius  obitum  collocat  idem  initioa.  1260.  AVGVSTA.  Vid.  fupra  p.  745.  (/) 
Qui  haec   lcgerit ,  adiectis  iis  quac     (2)  Scrodeambacht]   Fuit  hoc  mu- 
fupra  in  exc.  VIL  dictafunt,  facile  nus,  five  officium  (hoc  enim  Belgis 
carebit  Viri  D.  ad  stok.  D.  II.  bl.  est  Ambacht")  ab  antiqua  voce  Schrods 
565.  fq.  animadverfionibus ,  rcfutatu  fic  dictum ,  nihil  aliud  quam  ius  Gera- 
penitus  indignis.  Duobu»  autcm  Ma-  »//,  quod  ex  antiquitate  egregie  inu- 
ria  ufa  cst  Sigillis,  akero  ut  Comitis-  flravit  Vir  Ampliss.  van  de  wall 
/<»,  altcro  ut  Regina.   Exhibeo  ilh  in  Handvesten  van  Dordrecht  bl.  47.  fq. 
acs  incifa  tab.  XII.  quorum  altcmm  cf.  bl.487.  quo  et  baec  Cbartapertincf . 

Cc  cc  c  3 


Digitized  by  Google 


758     CODEX  DIPLOMATICVS 

- 

A.  „ffo.  annis  fingulis  meraoriam  fredictorura  volentes  infuper  eia. 
d,20ct'dem  graciam  facere  fpecialcra  ipCis  concedimus  et  donamus» 
vt  ante  Thelontum  de  Ninumtsvrinth  cum  vino  et  frumento ,  et 
aliis  rebus  quibuscumque ,  ad  ipfum  Monafterium  perdnenti- 
bus,  iine  omni  exactione  thelonei1  libere  transeant  et  quiete. 
Testes,  qui  huic  concesfioni  interfucrunt,  funt: 
Domina  Elizabeth    veneranda  Regina. 
Domina  Machtildis  mater  nostra,  Comitisfa  Hollandie. 
Dominus  Theodoricus  dc  Theilhighen. 
Dominus 1  Willelinus  de  brederode  '. 
Et  quamplures  alii  Nobiles ,  qui  predicte  interfuerunt  con- 
cesfioni.    In  cuius  rei  testimonium  prcfens  fcriptum  exinde 
confcribi ,  et  figillo  nostro  iusfimus  communiri. 

o         o  o 

Datum  in  Rinsburch,  anno  Domini  m.cc-lx.  feria  quar- 
ta  m  post  festum  beati  Dionifii  •  Menfe  Octobri. 


Pcricnint  4.  Sigilla,  quac  olim  ex  filis  fericis  appendcrant. 

txjuti,*,.  SlifilmU         i  Oitf/Mm*  kmccix. 


N.  CCLI. 

t 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOpVMENTOR VE  759 

N.  CCLI. 

*  henricvs  III.  Rex  Angtiae  Mercatoribus ,  et  Oppidanis  A.  i«it. 

1  d.  16.  lua- 

de  Ardenburg  infignia  conccdit  Privilegia, 
in  his  de  non  arrestando. 

A.  1261.  d.  16.  Iun. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  199* 

**  (**  •rigimti  in  Archirit  Ardc&trarg.  n,  34.  ct  ff.  (t  )  ) 

[n]  KCnricvs  dci  gratia  Rex  Anglie  •  Dominus  Hibernh  ct 
2)hjc  Aaiiitann  Archiepifcopis  •  Epifcopis  •  Abbatibus  .  Priori- 
bus  •  Comitibus  •  Baronibus  •  Iufticiariis  •  vicecomitibus  •  Prepo- 
fitis  -Miniftris.  et  omnibus  balliuis  ct  fidelibus  fuis  falutem  -Scia- 
tis  nos  conccsfisfe  et  hac  carta  nostra  confirmasfc  pro  nobis  et 
heredibus  nostris  dilectis  nobis  Burgcnfibus  et  Mercatoribus  de 
Rodenbourch  quod  ipfi  imperpetuum  per  totam  terram  et  po- 
testatcm  nostram  hanc  habeant  libertatem  •  videlicet  quod  ipfi 
uel  eorum  bona  quocumque  Iocorum  in  potcstate  nostra  inuen- 
ta  non  arcftentur  prp  aliquo  dcbito  de  quo  fideiusforcs  aut 
principales  dcbitores  non  extitaint .  nifi  forte  ipfi  debitores 
<le  eorum  fint  comuna  et  potestatc  habcntcs  •  vnde  de  debitis 

fuii 

(1)  Exfbt  etiam  defcripta  in  Rc  den  dach  van  onchermaend  jnt 
giitro  Pergameno  fol.  i.  ubi  et  verfio  jaer  —  --  Quod  tamcn  utrum  ad  />- 
Bclgica  vetnfta,  in  qua  menfis  uota.  bruar.  an  Iunium  fpectet,  non  videoj 
hac  ratione  cffertur:  vppe  den  zestien-  qiiia  latct  vitium  in  fcriptura  diei. 


Digitized  by  Google 


76o     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  u^.  fuis  in  toto  uel  in  parte  fatisfacerc  posfint/  et  ipfi  Burgcnfcs 
d  l6  luD'de  Rodcnburch  per  quos  ipfa  villa  regitur  illis  qui  de  terra  et 
potcstate  nostra  extiterint  in  iusticia  defuerint  ct  dc  hoc  racio- 
nabiliter  conftare  posfit-  Et  quod  dicti  Burgcnfes  et  mercato- 
res  imperpetuum  fint  quieti  de  muragiis  de  omnibus  bonis  re- 
bus  et  mercandifis  fuis  per  totum  rcgnum  nostrum  •  Et  quod 
Burgenfes  et  mercatores  predicti  pro  transgresfione  feti  foris- 
factura  feruicntium  fuorum  catalla  et  bona  fua  in  manibus  ipfo- 
rum.inuenta  aut  alicubi  locorum  per  ipfos  feruientes  depofita/. 
quatenus  fua  esfe  fufficienter  probare  poterunt'  nonamittant. 
Et  etiam  fi  dicti  Burgenfes  et  mercatores  aut  eorum  aliqui  in- 
fra  terram  et  potcstatcm  nostram  testati  decesferint  uel  intesta-» 
ti "  nos  uel  hercdcs  nostri  bona  eorum  confiscari  non  faciemus/ 
quin  eorum  heredes  integre  ipfa  habeant  quatenus  ipfa  catalla 
dictorum  defunctorum  fuisfe  conftiterit .  dum  tamen  de  dictis 
hcredibus  noticia  aut  fides  fuflicienter  habeatur*  Etquodipfi 
cum  mcrcandifis  fuis  in  terram  et  potcstatcm  nostram  fecure 
vcniant  ct  ibi  morari  posfint  facientcs  dcbitas  et  rectas  confue- 
tudincs  Ita  quod  nullura  alium  burgenfem  uel  mercatorem 
transmarinum  dc  alifs.villis  transmarinis  quam  de  villa  fua  pro- 
pria  aduocabunt  ad  vcnicndum  in  terram  nostram  cum  rebus 
et  mercandifis  aliquibus  •  Ita  etiam  quod  fi  inter  Regem  Franc 
aut  alios  et  nos  ucl  hcrcdes  nostros  aliquo  tempore  guerra  fue- 
rit  ipfi  prcmuniantur  vt  infra  quadraginta  dtes  regnum  nostrum 

cum 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVME NTORVM.  751 

cam  bonis  fuis  egredianrur  •  Quare  volumus  et  firmiter  preci-  a.  r?«r. 
pimus  pro  nobis  et  heredibus  nostris  quod  predicti  Burgenfes  16  IU" 
et  mercatores  de  Rodenhurch  et  eorura  heredes  per  totam  ter- 
ram  et  potestatem  nostram  imperpetuum  habcant  omnes  liberta- 
tes  prefcriptas-  Et  prohibemus  fuper  forisfacturam  nostram 
decem  Iibrarum  ne  quis  eos  contra  hanc  libertatcm  et  conces- 
fionem  nostram  in  aliquo  iniuste  molestare  ucl  inquietare  pre- 
fumat*  ILis  testibus  •  venerabilibus  patribus  B.  Cantuarien 
Archiepo  totius  Anglie  primate  •  et  R.  Karleol  Epo  Iohe  de 
Plesfetis  Com  Warr.  Hunfrido  de  Bohun  Com  Hereford  et 
Esfcx  •  Pho  Basfet  Iuftitiar  Angl.  Hug  le  Bigod  .  Iohe  Manfell 
Thefauraf  Ebor.  Willrao  de  Wilton  •  Gilbto  de  Prefton  Jm- 
berto  Pugeis  et  alus-  Dat  per  raanum  nostram  apud  fFestnmi 
fexto  decimo  die  lunii*  Anno  regni  nostri  Quadragefimo 
fexto» 

•  •  • 

Puo  einsdcm  formae  et  fcripturae  exfhnt  Privilegia;  cx  utroque  pcudd  , 
Sigillum  uenkICI  Regis Anglorum  CttOI  Contrafigillo. 

In  Sigillo  Chartae  n°.  34.  confpicitur  llcx  Equo  inGilcns  cum.bi?  Kx 
tcris  in  perigraphe: 

h6.  RICUS   I  LI€:  DOl  

In  altero  n°.  54.  tantum :  TA'nl€« 

In  averfa  parte,  in  gua  Rcx  regali  tbrono  infidct,  finistra  globum  te- 
ncns,  n°.  34.  videri  posfunt:  DOMI  AQVI- 

TAnme-  *  inn°.54.  heni  

Exftat  et  tertium  exemplar  n°.  70.  clegaiui  fcriptura ,  cuius  litera  initiolis 
Henrici  auro  est  appicta ,  fcd  dnra  est  haec  Charta  Octauo  dit  Fthrua- 
rii  anno  rtgni  noslri  quadragt/smi  ftxto ;  cadcra  tamen  cst  fentenrb» , 
T.  II.  Dd  ddd  quam. 


Digitized  by  Google 


762     C  O  D  E  X    D  'I  JP  L  O  -M  A  T  I  C  V  S 


A.  ntff.  f  quamqunm  cx  disparitate  temporis  alios  habeat  testes,  hunc  in  modum: 
<Li6.Iuo.  „  HiTs  tcstibus  vcnerabilibqs  patribus  W.  Wigomiens.  II.  Londou.  et 

„  G.  Sar  Epis.  Rico  de  Clar  Comite  Glouc  ct  Hereforrt.  Humfr. 

„  de  Bohu  Coin  Hercford  et  Esfex.  Hugone  le  Bigod.  Pho  Basfet  Iuftit. 

„  nostro  Angl.  etc.  Idem  appendet  Sigillum,  cuius  pars  dimi- 
v  dia  fuperftes  has  habet  literas: 

,  .*  MIDVS  hyB€RN!6  DVX  AQVITAInie 

In  averfa  parte: 

*   henRICVS  D€I  GRATIA  RGX  AnGLIS 
Vude  patet,  integram  fententiam  csfe,  Henricus  Dti  gratia  Rex  An- 
gliae  y  Dominus  Hyberniae ,  Dux  Aquitaniae.    Hybernia    enirn  a. 
1171.  inprovinciac  formam  redacta  est,  undc  fe  Dominttm  fcripfit. 

/  .  N.  cclii. 

A.  tttu  ALEiDis  Tutrix  Hollandiae  et  Zeelandiae  conrlrraat  Abbatiae 

4.  %  Nov 

de  Koningmld  Ius  Patronatus  Ecclefiae  de  Pynocker. 

A.  120*1.  d.  2.  Nov. 

....«..-    »  .        ,         ,       ...      »•,•-». » 

Excurs.  VII.  p.  339.  -  i».H 

•  1  -  !  A. 


(Ix  MS.  tibro  r.  Defctipt.  Abbtti.c  ,  Ctti  H  Dorfo :  *H4ij,  v*n        ^n.U ,  ,d  On'»ii«lr 
defcripto. ) 

A 

leidis  quondam  uxor  Domini  iohannis  de  Jyenis 

Tutrix  Hollandie  et  Zeelandie ,  Vniaerfis  prefentia  vifuris  falu- 

tem 

»  • 

(1)  Quod  florentivs  Floren-  tmentes  in  Hifioria  feu  notitia  Epifcop. 

tii  V.  Tutor  dederat  a.  1257.  (vid.  p.  Vltraiect.  T.  I.  p.  418.  Vocatur  haec 

721.)  hoc  aleidis  per  hanc  Char-  Abbatia  latina  voce  Regius  Capipus* 

tam  confirmat.    Postquam  vero  tute-  quia  fundus  istius  Abbatiae  a  Comite 

bexciderat,  hoc  ius  Patronatus  lcgiti-  Wilhelmo^  Rege  Germ.  erat  donatus, 

me  denuo  confirmavit.   Doceraur  hoc  unde  vernaculc  KomngsvtldiM&ti  quod 

ex Charta  a  l  e  i  d  i  s  a.  1 264.  d.  20.  Iun.  idem  notau 
Habentur  plures  aliae  Chtrtae  huc  per- 


Digitized  by  Goo 


CHARTARVM  kt  DOCVMENTORVM.  763 

"*  •  »  • 

tem  in  Domino-   Vniverfitati  vestre  fignificamus,  quod  nosA.  usr. 
donationem  in  ius  Patronatus  ecclefie  de  Pijnacker  cum  omnt-d*  * 
bus  proventibus  fuis  prout  dilectus  Frater  noster  Dominus 
Florencivs  pie  memorie  fanctimonialibus  in  Regio  Campe 
asfignavit  ratificamus  • 

OO  o 

Datum  in  Sande  anno Domini .  m  •  c c .  lx  i  •  in  die  animarum. 


...        .  -        (  .  -  .,  ,  .      .     . .   t , 

«         .      ••  •  .       •  ...         ....».■    1  •-•••..•.  r  m  •         •  •        ••  ^  • 

Appendebat  Sigillum  aleidis,  repraefentans  mulierem  equo  inGdentem, 
cum  hac  perigraphe : 

*  S.  AJL6IDIS  •  SORORIS  ■  WILL-  COMITIS- 
HOLLANDI6. 

It^averf*  pme,  Scutnm  HoHandiae ,  cum  cpigraphe: 

*  CLAVIS  •  SIGILLI.  Promore,  VW.  tab.  XIV. 

N.  CCLIII. 

•RIChard  vs  Rex  Germaniae  recipit  ab  aleide  vidua  A.  ii*t. 
iohannis  JAvcsnis  homagium  pro  tutela  terra- 
rum  Hollandiae  et  Zeelandiae,  etc, 

A.  1262.  d.  4.  Iul. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  324  et  330. 

(Ex  Arthi.U  Hmnon.  et  Cincn  FetitUli  HolUnd.  KIB&tl  CW«*.  D.  L  bl. 

icardvs,  Dei  gratia  Romanorum  Rex  femper  Augus- 
tus,  univerfis  Christi  et  Sacri  Imperii  fidelibus,  ad  quos  pre- 
fentes  littcras  pervenire  contigerit ,  fuam  gratiam  cum  falute. 

.'    :  .  ■  .:!  Dd  ddd  a  Ad 


Digitized  by  Google 


764     CODEX  OIMOMATICVS 

a.  i»<si.  Ad  univerfitatis  vestrae  volumus  pervenire  notitiam  tenore  pre- 
fentium,  fimpliciter  et  pubhce  proteftantes,  quod  nos  ab  Illu- 
flri  aleide,  relicta  clarae  raemoriae  iohannis  de  Ans* 
rtes ,  Tutrice  Hollandiae  atque  Zelandiae ,  pro  tutela  dictarwn 
terrarum ,  et  pro  pcrtione  hereditatis  Comitatus  Hollandiae  atque 
Zelatidiae,  fi  qua  cam  iure  hereditdrio  five  fuccesforio  debet  feu 
potcst  contingerc ,  recepto  homagio  et  fidelitatis  debitae  iuramen- 
to ,  ipfam  investivimus  de  dicti  Comitatus  tutela  tanto  tempore , 
quanto  ex  iure  et  confuetudine  tenetur  fervanda;  et  de  portione 
hereditatis ,  fimiliter  fi  qua  ei  iure  hereditario ,  five  fuccesfo- 
rio  in  dicto  debet,  vel  potest  competcrc  Comitatu  (  i  ).  In  cu- 
ius  rei-  testimonium  praefentem  litteram  confcribi  et  figillo  Ma- 
ieflatis  nostrae  iusfimus  communiri.  Datum  Bruxellae ,  quarto 
die  Iulii ,  Indictione  quinta ,  anno  Domini  millefimo  ducente- 

fimo  fcxagefimo  fecundo  ,  Regni  vero  nostri  fexto. 

  ■  •.       .  ,  •  ■      -  • 

(i)  Comitatu]  Obfcrva  Iocutionem  re  nondura  Zeetandiam  tamquam  pcco- 

dicto  Comitatu ,  pro  qua  paullo  antc  linrcm  Comitatum  fuisfc  ccufuani.  Cf. 

Comitatum  Ilollandiae  atque  Zeiandia*  excvrs.  VII.  UOt.  p.  330. 
dixcrat,  ccrto  arguraeuto,  hoc  tempo- 


N.  CCLIV. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  bt  DOCVMENTORVM.  70*5 

N.  CCLIV.  '  .  . 

Vicolavs  Abbas  Middelburg.  inquifita  veritate  Epifcopum A.  1,63. 
Leodfenfem ,  et  ottonem  Comitem  Gelriae ,  Tutorea     d- 10- lu^- 
jlorentiiV.  certiores  reddit  de  arbitrio  facto 
in  gratiam  Abbatiae  Rijnsburg.  fuper  ter- 
ra  inter  Dunhoofde  et  Lemmel. 

A.  1263.  d.  10.  IuL 
Ad  Excurs.  VII.  p.  331.  not.  (/). 

«^.  <**  OilgiMU  h  ArchlTi»  Rijnsbur,  ) 

V  irisillustribus.venerabiiipatri.Domino  -H-  leodiens  •  Epi- 
fcopo-et  domino  •  O-  Comiti  ghelrie  holl  et  ZelandTutoribusQ  1 ) 
•N'  dei  paticntia  •  abbas  in  tnidd.  falutem  ct  orationes  in  do- 
mino  •  Cum  fuper  tcrris  propter  quas  c  0  n  r  a  d  v  s  abbatisfam 
et  Conuentum  jn  Ripbonh  molestabat  mihi  foret  Coramisfum 
ueritate  inquifita  iudicare  *  vestre  dominationf  fignifico  quod 
tam  per  Iitteras  quarum.  vnam  habc.t  dicta  abbatisfa '  Reliquam 
dictc  terre  partitores'  quam  per  dicta  et  testimonium  uirorum 
proborum  in  eadem  terra  partes  habendum  didici  quod  me- 

mo- 

(O  TutoribnsJ  Nota  est  contro.  viJctur  loctitus.  Confinntvit  dkidit 
«erlia  inrer  Aleidem  Tutriccm  Floren-  Tutclam  Rex  Gcrm.  Richardus.  Vid. 
tu  V.  et  multos  tcrne  Hollandiac  Pro-  a.  1262.  d.  4.  lul  Nunquam  autem' 
,qu'  Comitem  Ge,riae  Tutorem  quod  fciain,  Comes  Cclriae  tamquam 
adfcifcebanr.  wac.  Va4.  Uifl.  D.  III.  'lutor  hactcm.s  in  Chartis  occunit.  De 
bl.6-0.  qui  tamcn  quando  ait,  Vrmt0  Leodienfi  Epifcopo  fere  ctiam  ffletur. 
Aleid  matigt  zig  de  voogdyfchap  ran  Quaproptcr  hanc  Chariam  adiicere, 
Uo/tattJ  aan9  noix  fatLs  ex  ufu  German.  haud  inconfultum  duxi. 

Dd  dd  d  3 


Digitized  by  Google 


756    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1163  morata  abbatisTa  Emit  cum  evstacio  filio  boemen-  Cura 
d-  10  lul  E vs  rACI0  fiHo  gervlphi-  CumGOsviNo  de  alartskerki* 
et  cura  monino  filio  conrad!  omnem  terrara  et  omne  w- 
erementum  quod  ubicumque  uerfus  mare  accreuerit  ficut  ipfi 
emerant  (2)  cum  domino  •  willelmo  Comite  holland  et 
quicquid  dictos  quatuor  jnter  danhofde  et  lummele  potuic  contin- 
gere  per  iam  dictam  cum  domino  •  W  •  Comite  factam  emptio- 
nem-  In  cuius  Rei  testimonium  prefcntem  notulam  figilli  mei 
munimine  feci  roborari  •  .  _ 

Datum  anno  domini  •  m  •  cc  •  lxjli»  fcria  tercia  post  octa- 
uas  apoftolorum  petri  et  paulf. 


« 


Pcriit  Sigillum ,  quod  ex  vitta  Pergarocnt  olim  appenderat. 

(a)  Emerattt]   Refpicit  liaec  fen-  Middelburg ,  vendiderant  Abbatisfae  de 
temia  ad  terra*,  quas  hi  Nobiles  a.  Rijtisburg,  qua  dc  re  vid.  p.  506. 
4246.  coram  Comite  et  Scabinis  ds  , 

.        ..  N.  CCLIV. 

A.  ««4.  machtildis  Comitisfa  Hollandiae ,  florentii  IV.  vi- 
d.  n.ian.         dua?  Abbatiae  Rijnsburg.  asfignat  5.  Libras  annuas 

in  Officio  de  Monfter  prope  Oudenborg. 

p 

A.  1264.  d.  13.  Ian.  Fidimus,  eodem  die. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  329- 

(E«  Otl8ln»U  ln  Atchiri»  Rijnsburg. ) 

Omnibus  ad  quos  prefens  notula  peruenerit  •  th-  dominus 
de  theylingen-miles  -lavrentivs  presbiter  jn  Vorholt  •  wil- 

LEL- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  767: 

lelmvs  presbiter  ta  Valkenburgh  •  et  Magister  gerardvs  a.  nc*.  - 
/fe  /^&«  •  falutem  jn  domino-    Noueritis  quod  nos  quandam 
lirteram  figiUo  nobilis  Matrone  Domine  *M«  Owto/e  Hollandie 
figillatam  conlfceximus  fcriptam  fub  hac  forma. 

Vniuerfis  prefentibus  etfuturis  prefens  fcriptum  vifuris  -M. 
Hollandie  Cmiiisfa *  eternam  jn  domino  falutem  •  Nouerit  uni- 
uerfitas  uestra  quod  nos  ob  remedium  anime  dilecti  mariti  nos-; 
tri  •  Domini  florentij  quondam  hollandie  Comitis'  abbatis- 
fe  et  Conuentui  de  Rinsburgh  asfignauimus  quinque  libras  an- 
nui  redditus  vel  quinquaginta  libras  pro  earum  redemptione  fi/ 
♦dictas  quinque  libras  redimere  voluerimus  Capiendas  ad  terras 
nostras  iacentes  jn  officio  de  Monftra  prope  oudenbttrgh-  De 
quibus  quinque  jibris  rogaueramus  abbatisfam  et  Conuerrtum 
de  Lausdune  ad  tempus  pro  nobis  folucre  quadragfnta  folidos 
predicte  abbatisfe  de  Rinsburgh'  Quas  fcilicet  abbatisfara  et 
Conuentum  de  lausdune  a  folutionc  predictorum  quadraginta 
folidorum  predictis  abbatisfe  et  Conuentui  de  Rinsburgh  fa- 
ciende  quitas  imposterum  clamamus'  prcfertim  cum  predkte 
de  Rinsburgh  citationibus  indebitis  dictas  de  Lausdtme  uexaue- 
runt  indebite*  Quia  nos  dictorum  folidorum  quadraginta  debi. 
tores  fumus*  In  Cuius  rei  testimonium  predicte  abbatisle 
et  Conuentui  de  Lausdune  prefentes  litteras  Contulimus  figil- 
li  nostri  munimine  roboratas* 

Datum  anno  domini  •  i*  cC-  xxizn*  Sabbato  post  Epy- 

*  '•"•''.  Ji   ;•■•-•-•    '•  •••  ,•'  i  .!'.!•»  *     '  *•»• 

phan.  donnni*  Et 


Digitized  by  Google 


7<ft     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  ntf*.     Et  nos  fupradicti  •  th  -  dominus  de  theylinge  miles  •  et  lau- 

4  13.  lan. 

rentius  et  Willelmus  presbiteri  •  et  Magister  Gerardus  de  ley- 
den  jn  tesumonium  quod  hufusmodi  tenoris  fcriptum  uidimus  * 
prefentem  notulam  ad  petitionem  abbatisfe  et  Conuentus  de 
Rinsburg '  figillorum  nostrorum  muniminibus  fecimus  roborari. 

Datum  anno  domini«M«  cc-  lxiiii-   Jn  Octaua  Epy*- 
phan.  domini'  

*  •     ■  -  • 

*  •  • 

Superest  cx  quatuor  nonnifi  fruftum  unius  Slgilli. 

N.  CCLV. 

A.  1264.   aleiois  foror  Wilhelmi  I L  vidua  iohavnis  de  Avennis 
denuo  confirmat  donationem  Ecclefiae  et  iuris  Patrona- 
tus  dePijnacker,  factam  Abbatiae  de  Koningsveld. 

A.  1264.  d.  20.  Iun. 

Ad  txcurs.  VII.  p.  339. 

(iub«  nifitr-  rM**r-      ******  T-  '•  v-      «  u«e  «m.  *%  t  k».  359) 

A 

leydis  quondam  foror  Domini  wilhelmi  —  —  — 
Ad  notitiam  fingulorum,  —  --  quod  cum  adhuc  haereditario  iu- 
re,  et  fuccesfive  post  dilcctura  Fratrem  nostrum  Dominum 
florentitm  terraui  Hollandiae  et  Zelandiae  tueremur  (  1 ) , 


.  (O  Tuerewittr']  Vocat  hanc  tute-  trenj.  ITanc  tutelatn  autetn  fe  nunc 
la»  iure  hereditaria ,  fuccesfive  post  fra-  nou  ampuus  habcre,  verba  docent  fat 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC  VMENTORVM.  769 
et  Eccleftastica  beneficia  vacantia  (a),  ad  noitram  in  eadem  a.  «a*. 
terra  fpectarent  donationem  five  praefentationem ;  nos  confi- J',0'lul," 
derata  necesfitate  noveJIae  Plantationis  fanctimonialium  Prae- 
monflratenfis  Ordinis  in  Omingsfilt,  omne  ius  Patronatus  col- 
lationis  feu  praefentationis  vel  perfonatus  Ecclefiae  de  Pynac 
ker,  et  ipfam  Ecciefiam,  ad  nos  pleno  iure  fpectantem  cum 
omnibus  proventibus  —  -  pie  contulimus  et  adhuc  confe- 
rimus   —  

Datum  apud  OmmgsfeU  anno  Domini  1264.  feria  fexta  ante 
Fescum  beati  Iohannis  Baptistae. 


manifesto.   Sequirur  praeterea  proximo  gillo,  quando  adhuc  Tutrix  esfct. 

die  io.Sept.  altera  albidis  Chartt  <a)  ftcantia]   Notentur  iuris  pu- 

ex  Originattame  defcripta  cum  SigiBo,  buci  amantibus  verba  de  iure  Principw 

quod  dedi  ta  b.  XI V.  u.  r.  b.  quod  bus  Hol!.  eorumqua  adco  Tutoribut 

diverfum  longe  a  priore  qno  uO»  est  Si-  competentu 

:    N.  CCLVI. 
aleidis  foror  wilhelmiII.  vidua  iohannis  de  Aves-  * 

A. 1964* 

nis  in  feudum  dat  ioanni  de  Rinsburg  aream  *»*»t 
iuxta  cimiterium  in  Noyo  Schiedam. 

A.  1264.  d.  10.  Sept. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  399. 

_[\  os  aleyd  germana  inclite  recordationis  domini  willi 
rom  regis  illuftris  et  vxor  quondam  domini  iohannis  de  auenn 
■  T.  I /.  Ee  cee  no_ 


Digitized  by  Google 


77o     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  ti64.  notum  facimus  vniucrfis  quod  nos  ab  orientaJi  parte  ciraiterij  in 
nw  fciedammo  iuxta  idem  cimiteriura  aream  vnam  ad  Jatitudinem 
quatuor  virgarum  ad  longitudinem  vero  a  tcrra  veteris  polre 
quinque  virgarum  verfus  riuum  qui  fcie  dicitur  dirccte  fe  exten- 
dentcm  ab  oppofito  vero  arce  prcdicte  directe  aliam  aream  fi- 
militer  quatuor  virgarum  in  latitudinem  .  in  longitudinem  vero 
a  foro  et  a  platea  communi  usquc  ad  prcdictum  riuum  fe  ex- 
tendentem  ita  quod  nullo  modo  plateam  uel  &rum  occupabunt 
ioiianni  de  rinsburg  et  heredibus  fuis  feodali  iure  et  in  ho- 
magio  libere  perpetuo  duximus  concedendas  ita  videlicet  quod 
quicquid  in  predictis  fundis  uel  areis  fabricari  fecerint  uel  au 
tulerint  fibi  vxori  fue  et  eorura  heredibus  fine  feodali  iure  ad 

proprios  vfus  cedat  quod  fub  figilli  nostri  munimine  prefenti- 

.***'•' 

bus  protestamur-       ...  .     ;  .    ,     .  ..  .  . 

Datum  anno  domini  m  cc  fex  quarto  feria  quinta  post  nati- 
uitatem  beate  Marie  virginis-  . 

.  .  .  .... 

*  •  • 

Appcndct  tdhuc  pars  Sigilli  aleidts,  fcminam  repraefentans  aliqnid  ma- 
nu  gestans ,  ab  avcrfa  vero  parte  grypfutp  vcl  aquUaui  alis  extenfis , 
cum  hac  circumfcriptione: 
*  SIGILLVM  S€CR€TI, 
Vid.  hoc  in  aes  exprcsfum  tai,  XIV.  n.  i.  b. 


N.  CCLVII. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM  jyv 
N.  CCLVII. 

rj-ORENTivsV.  Coraes  Hollandiae  mandat  Balivo  JVala-  a.  n6«. 

d.  10.  lul. 

eriae,  ut  causfae  cognitionem  inter  Abbatcm  Mediob.  > 
et  1 0 11  a  n  m  e  m  *de  Brigdamme,  fuper  decimis  in 
Poppendamme  et  Oostcappelle,  differat,  do- 
nec  ipfe  in  Zeelandia  Iudex  fedeat. 

A.  12*6.  d.  ro.  Iul.  (1) 

•  * 

.    Ad  Excurs.  VIL  p.  349  et  335. 

(Ek  Anttqtio  ClurtuUrfo  AbbttUe  Mcdiob.  foU  «  x.  V»  U  Archini  C.met.  R.t.  Zeel«< 

 I.oculo  116-117.) 

orentivs  CotHes  Hollandie  fidelj  fuo  corttebrin- 
de  Balliuo  Walacrie  falutem  et  omne  bonum.  •  De  altercatio- 
ne  inter  Abbatem  de  Middelburg  et  lonAUXKH  de-Brecdam- 

■*        ■  t  •        *.***  •  *  • 

me  fuper  decimis  in  Poppetidamme  ad  ipfum  Abbatem  vt  intel- 
leximus  deuolutis  exraorte  symonis  fratris  dicd  iqhannu 
tibj  mandamus,  volcntes  quatinus  dictas  decimas  colligj  ex  par- 

te  nostra  facias  et  in  fequcstro  ponas  donec  ad  partcs  Zelandie 

_       ...  .     •  •  .  1 

(i)  Hanc  primam  esfe  Chartam  Flo-  probare,  qula  et  Dominus  et  Domini 

rentii  V.  mihj  cognitara,  quam  fuo  no-  Conjilium  adesfe  posfeut,  etiamfi  frcna 

roinc  dederit,  obfervavi  ad  excvrs.  Repmiais  ipfe  non  capcsfivisfet.  Me- 

VJl.  p.  335.  noti  *.  Ndvi  apud  mits-  retur  tamen  obfervari,  quod  Chartaill» 

ris  D.  I.  bl.  341.  a.  126*5.  d.  9.  Sept.  dicatar  data  Aalbrechtsberge ,  qui  locus 

haberi  Conventibnem  inter  privaros,  est  in  Jtenemaria,  ubi  Comites  follemni- 

quae  dieitur  compofTta  /»  ons  Ifeeren  ter  rccipl  ct  iiiaujrurari  fuIeTjant/  For- 

tegenwoordighedt  van  fhtland  ende  fy-  te  ad  hanc  follcmnitatetn  co  tunc  pro-' 

nes  Rjteds.  Scd  nlhil  hoc  certi  'vicktur  fectus  cst.  — 1  ■  l**,,*,t'  '    '  " 

Eeecet 


Digitized  by  Google 


77a     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  126«  venerimus  ec  quj  de  iure  illas  habebit  fecundum  Iegittimam  fen- 
d.io.iui.  tenciam  et  rationabilem  datara  et  de  fidelibus  terre  judicatam, 

\  ... 

illj  fine  contradixione  qualibet  porrigj  faciemus. 

o        o  o  » 

Datum  anno  Domini  m.  cc.  lxvi.  feria  v.  post  oct.  apofto- 
lorum  Petrj  et  Paul]. 

N.  CCLVnL 

a         rLOFtrNri  vs  V.  Cora.  Holl.  conftitirit  de  mulctfs  m  nun- 
*  3l,Dec*       dinis  Leidenjibus  folvendis  per  mbiles  igmbilesque  (  i  y 

A.  1166.  d.  3,1.  Dec* 

Ad  Excurs*  VIL  p.  3*9; 

ft»  tihr»  MS.  ftiuUU  »««hentico.  foL  i°.  c*i  U  dorfo.i  «Wf  lmtm«*llta  m  Wiu/i^ 

J/g°  florencivs  c-fw*  /fr//;7  Nbtura  facio  vnfuerfis  pre- 
fentes  litteras  Xnfpecturis/  quod  dilectos  ac  fideles  oppidanos 
fheos  in  Leyden  omni  moda  volcns  et  pacis  et  quietis  iecurita- 
te  gaudere  ne  infra  terminos  libertatum  fuarum  diuerloriun 
pugnantum  jnfolentijs  perturbentur  dilecto  ac  fideli  meo  h  e  n- 

r  1  c  o 

• 

CO  Ignobiltsque]  Dederat  nimirum  ra  est  Docemur  hinc  ex  ntnmuni p»- 
h.  a.  d.  Jv.  Dec.  florentivs  triat  kgt  (dt  gemeem  landwtt  tf land- 
Comes  cum  confenfu  CisieJIani  Leiden-  recht)  pOttiam  10.  L.  fuisfe  ftatutam 
fis  opidinis  de  Leiden  nonnulla  Privi-  in  pacis  publicae  violatores ;  doceuiur 
kgia  apud  miejus  D.  I.  M.  344^  P°r*>  quodnam  inter  Nobile»  (pu» 
Hunc  cavet,  ne  quid  mali  ab  extraneis  edeltn  en  wtlgtbortnen.)  et  inter  tribu- 
per  nundinas  fiat ,  et  quomodo  boc  pu-  tariot  (fchotfchuldige  of  bodcfchuldi- 
-Meoduau  Quantivis  preui  haec  Char-  gen)  fuerii  dioerimcu  ntione  Iudicii. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  773 

kico  casttllano  de  Uyden  concesfi  prefentium  testimonio  lftte-A.  ii<s*. 
rarum/  vt  fi  qui  extranei  infra  limites  opidi  de  leyden  et  ind"s,,0pCi 
Bundinis  pugnando  paccra  Libertatis  fue  violauerint/  eis  no* 
profit  libertas  pro  oppidanorum  commodo  introducta/  fed  fe» 
cundum  communem  legem  patrie  decem  tb.  pena  murtentur  -  /  ita 
videlicet  vt  fi  Nobiles  fuerint  dictus  castelfanus  eos  cum  duobus 
iiobilibus  vndecumque  in  fuo  dillrictu  fumptis  legitime  con- 
uincat  et  ignobfles  ficuti  tributarics*  fuus  fcultetus  cum  duobus- 
tributarijs  vndecumque  extra  opidum  ih  fuo  officio*  fumptis 
predicto  modo  probet  reos,  et  licet  ego  per  im  vel  per  balgi- 
vum  meum  duplam  partem  pene  pecuniarie  mihi  debite  reo  re- 
laxauerhn  occafione  relaxationis  huiuseemodi  non  relaxabitur 
pars  tercia  castellanil  dans  eidem  prefentes  litteras  jn  eestima. 
nium  fuper  eo/ 

Datum  anno  domini  m*  gc  lx  fexto  in  vigilia  natiuitatis. 
domini/ 

•  •  « 

In  fine  fic  fcriptum  legitor:  Collatio  facta  apud  prcdictarum  litcrarum  dr 
Vidimus  pcr  me 

X.     M  I  C  H  I  E  L  S. 

*  MS.  j»«m«t»iv       »  MS.  irlhftMftft-        •  Ofriiu 

Denique  duas  mulctarara  partes  cesfis-  tum  ,  Opidanos  Leidenfes  antiquiorr 

ft  Domino  Coruiti,  rcliqtum  vero  ter-  edam  habuisfe  Privilegia,  quae  taracti 

tiam  Castellano,   Postrem*  nundmat  hedie  noo  amplius  proftant.  Inferta 

hlc  memoratae  quum  in  fupradicto  Pri-  erat  haec  Charta  literis  per  Fidimus  da- 

vilegio  apud  BtrJCI.il  1.1.  nou  le-  tis  *£urgi magistris  Scabinfci  et  Confuli* 

gantur  concesfiw:  binc  patet,  id  quod  bus  villae  Burgcaiis  a.  1424.  d.  27.  luL 
anERisij  p.  345«  (O  wn  obferva- 

Ee»«3:  ]  N.  CCLIX- 


Digitized  by  Google 


N 


,774     C  O  D  E  X    DIPLOMATICV  S 

N.  CCLIX. 

A.  n68.     margareta  Coraitisfa  Flandriae  et  Hannoniae  donat 

d.ri.Aug.  • 

Oppido  Aardcnburg  liberum  Mcrcatum  an- 
nuum  per  x  i  v.  dies. 

A.  ia68.  d.  ii.  Aug. 
Ad  Exeurs.  VII.  p.  129,  an,  223. 

(Ex  Origituli,  e'.cg«oti  fcripturt ,  la  Archivi»  Ardenburgeni.  no.  95  ) 

ous  margherite  Contcsfe  de  Flandres  ct  de  Haynau 
faifons  a  fauoir  a  tous/  ke  nous  a  nos  boens  arnis  les  Efcheuins 
et  le  communitei  de  nostre  uile  de  Rodembourg  auons  otrye  et 
otrions  vne  franche  feste  en  lan  •  ki  doit  commencier  len  de- 
main  de  la  Trinitei  •  ki  prochainement  uient  •  et  doit  durer 
Xranche  /  par  quinze  iours  continueus  •  Et  li  paiemens  par  les 
quatre  iours  fuiwans  apres  •  as  ufagcs  ct  as  couftumcs  ke  li  feste 

est  a  lille-    Et  enfi  chascun  an  perpetuement.    Sauf  tou  ke  li 

f*    .  .... 

tousnui4/  Ii  wienage  et  toutes  autres  droitures  et  couftumes  de- 

fi* 

meurent  dedens  le  vile  *  de  Rodembourg .  et  doiuent  demorer  des 
ore  en  avant/  hors  de  Ic  feste  et  dou  paicment  deuant  dis/  en 
autel  point  comme  il  ont  eftei  devant  lotroi  de  ceste  feste  •  En 
tesmoignage  et  en  feurtei  dc  la  quel  chofe  /  nous  auons  dounci 
a  nos  efcheuins  et  au  commun  de  Rodembourg  deuant  dis/  ces 

pre- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  it  DOCVMENTORVM.  775 

prefentes  letres  feelees  de  nostre  feel  ■  ki  furent  donees  en  a.  1268. 

lan  cjel  Incarnacion  nostre  fegneur  Jhu  Crist  /  m  •  c  c  •  foisfante d" 1  ,,Aug' 

fk  ■  ■' 

et  wit  len  demain  dou  iour  S.  Leurcnt. 

,  *  •  • 

Appcndet  ex  filis  fericis  rubri  coloris  Sigillum  infegrum  et  contrafigilhim 
Comitisfac  maruaretae  oblongum ,  eadem  quac  vred.  Sig. 
Com.  p.  36. 

Exftat  eiusdcm  Chartae  Vtdimui  in  itsdem  Archivis  n°.  73.  v  e  d  a  s- 
ti  Abbath  Mon.  B.  Marie  de  dulci  valle  a.  1421.  d.  28.  Aprilis, 
cum  Sigillo ;  necnon  antiqua  VcrUo  Belgica  in  Registris  Aardenburg. 

(i)  Meminit  huius  ctiam  Privilegii  d'ovdecherst  Chron.  de  Flandr. 
Chap.  cxii.  fol.  185. 

N.  CCLX. 

florentivsV.  Com.  Holl.  pactum  init  cum  aleide  a.  n«8. 
•     Hannon.,  Tutrice  olimfua,  fuper  portione 
fua  hereditaria  in  Hollandia. 

* 

A.  1368.  d.  24.  Oct. 

•  .#  .  .  .  7 

Ad  Excurs.  VIL  p.  334. 

•    '  (Mitin   Chmrtirtnk.  D.  I.  bL  347.  ) 

florens  Grave  van  Hollant  !  

- 

—  foe  hebben  wy  dit  gefegelt  met  onfen  zcgeien ,  ende 

gebeden  myneti  HeeSe  guiden  Grave  yan  Vlaenderen,  ende 

Marchi  van  Namur,  i  die  alle  hier  over  waren,  dat 

fi  hier  aen  hanghen  hare  fegele  metten  onfen.  

N.  CCLXI. 


Digitized 


77<*    CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCLXI, 

A.  it5s>.   wilhelmvs  Praepofitus,  et  Capitulum  S.  Iohannis%  dispo- 
d.  i.  APr.  adminiftratione  bonorum  Ecclefiae 

et  Praepofiturae  S.  Iohannis. 
A.  1269.  d.  1.  Apr. 
Ad  Excurs.  VllL  p.  411. 

(E*   Libro  Rube*  S.  I«l>»sni«  Tnicct.  £e»l.  nj) 

Xn  nomine  patris  et  filij  et  fpiritus  fancti  amen«  Nos  wil- 
helmvs  prepofitus  fancti  Iohannis  in  traiecto  •  decanus  et  ca- 
pitulum  eiusdem  ecclefie  vniuerfis  prefentia^vifuris  notum  fa- 
cimus  quod  ad  cauendam  et  vitandam  discordiam  inter  nos  et 
nostros  fuccesfores  ex  vna  parte  et  capitulum  ex  altera  fuper 
amminiftratione  fratrum  in  prebendis  ecclefie  predicte  maturo 
et  pmdenti  habito  confilio  in  hoc  conuenimus  quod  tara  nos 
quam  nostri  fuccesfores  referuatis  nobis  vfibus  archidyaconaius 
frifie  fbrisdictionibus  fpiritualibus  et  temporalibus  et  prouifio- 
nibus  ecclefiarum  ad  prepofituram  fpectantibus  minifterialibus 
et  vasfallis  et  obuencionibus  ex  eis  prouenientibus  eligemus 
vpum  de  fratribus  et  capitulmn  alium  qui  de  reliquis  bonis  ad 
prepofituram  fpectantibus  videlicet  midrechd  •  marfenwne  •  hogle- 
lant  •  wereunde  •  dclre  fuper  yeluam  •  ede  baigoge  dolre  fuper  tvcn- 
tam  •  aluengchoue  •  lintfelt  •  bardinghoue  •  et  quidquid  annone  pro- 
uenerit  de  nrs  et  de  aii/s  bonis  prepofiture  fratribus  prebendag 

plena- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC VMENTORVM.  777 
plenarie  ftatutis  temporibus  nostro  nominc  araminiftrabunt  nec  a.  n68. 

d.  24.  Oct. 

aliquod  impedimentum  in  bonis  prepofiture  et  capituli  fieri  per- 
mittemus  fed  diligenter  nuncios  prepofiture  et  capituli  pro 
posfe  et  nosfe  ftudebimus  promouere  •  et  quicquid  fupercreue- 
rit  de  bonis  prepofiture  nobis  fideliter  referuabunt.  Si  vero 
in  dictis  bonis  defectus  fuerit  prepofttus  ipfum  non  fupplebit 
nifi  quantum  de  fparinga  fuppleri  poterit  •  propterea  prepofi- 
tus  nullum  iudicem  in  Iurisdictionibus  fecularibus  inftituet  qui 
dampnofus  fit  ecclefie  nostre  •  et  nulli  militi  habitationem  in 
vors  concedet-  Item  prepofitus  ibidem  in  vors  habebit  ligna 
ad  comburendum  in  domo  clauftrali  et  ad  edificandum  in  bonis 
ecclefie  et  non  expenfas  •  et  fi  ibidem  fuerint  glandes  prepo- 
fitus  habebit  decem  porcos  ibidem  impinguandos  et  in  dlijs  fo- 
restis  ecclefie  viginti  •  quandocumque  ligna  in  vors  fuerint  fe- 
canda  •  prepofitus  vnum  de  fratribus  quemcunque  ~*roluerit  •  et 
capitulum  alium  ehgent  de  quorum  confiiio  et  prouidentia  ligna 
fideliter  fecentur  •  et-  quidquid  de  pretio  lignorum  prouenire 
poterit  dicti  duo  fratres  ad  hoc  electi  fideliter  conferuabunt  •  et 
confilio  prepofiti  et  capituli  redditus  inde  comparabunt  •  quo- 
rum  medietas  cedet  capitulo  •  reliqua  vero  medietas  ad  prepo- 
fituram  pertinebit  •  vt  tam  de  hac  medietate  quam  de  alijs  pre- 
pofiture  bonis  prepofitus  fratribus  liberius  valeat  rainiftrare  •  de 
alijs  vero  bonis  omnibus  ecclefie  posfesfis  et  posfidendis  capi- 
tulum  pro  fua  voluntate  ordinandi  fiue  disponendi  liberam  ha- 
T.u.  Fffff  •  bcat 


Digitized  by  Google 


773    CODEX  DIPLOMATICVS 

A  tiffg  beat  facultatcra  .  •  Hec  omnia  et  fmgula  preroiafa  nos  tactis 
*"  *4'0ct  facrofanctis  in  alcari  fancti  lohannis  iuraaimus  obferuare  •  et  fi 
fecus  fecerimus  nos  perluros  nos  recognofdmus  prefcntium 
nostrarum  testimonio  litterarum- et  flgtlla  domini  amilij  •  de- 
cani  Maioris  ecciefie  •  ec  domini  stEpHAHi  •  decam  fancti 
petri  prelatorum  traiecten/  dominj  chiselberti  dt  bufcho 
fancte  marie«ct  dominorum  hvberti  et  henrici  hvgo- 
tns  iancti  petri  canonicorum  Traiecren  petiuimus  apponi  in 
hiiius  facti  nostri  perpetuam  memoriam  et  munimen  • 

Datum  in  cr&stino  petronille  virg  anno  domini  m-  cc-  fexa. 
gellmo  nono- 

N.  CCLXIL 

* 

A.  ia«9.   fcARGARRTA  Comitisfa  Flandr.  ec  Hannon.  confirmat  Ab- 
i5'Apr"        batiae  de  Cambcrona  infignes  Posfesfiones  Terra- 

rum  apud  Hulflam  in  Flandria,  imprimis 
apud  Stoppddijky  cett.  (i) 

,         • .  •  • ... 

A.  1269.  d.  5.  Apri!. 
Ad  Excurs.  VIL  p.  145» 

(I*  Ap*g«pl»»  Aachentico  i*  CttU  PeutUU  PUmIiIm,  qnrt  m  U  BccU*fl*.) 

"X^niverfis  prefentes  litteras  infpecturis,  margareta  Flan- 

drie 

(O  Htnc  Chartam,  quara  nonnifi  gritn  hic  «c  Apographo  Authentico 
mutilam  et  ex  dimidia  tantum  parte  exhibere  operae  pretium  duxi.  Quae 
edidit  foppeks  Suppkm.  miraei  fuerit  ratio,  cur  integra  edita  non  lit, 
'    Opj>.  Diphm.  T.  II L  p.  <5oa.  inte-  aliis  disquirendum  reluiquo. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  77* 


irie  et  Hairnie  Comitisfa  falutem.    [Habentur  reliqua,  mepisk.  u«*. 
bis  variantibus ,  in  fopp.  Dipl.  T.  III.  p.  602.]  iS 
p.  602.  a.  1.  12.  vacantes  Gntper  1.  vacantes  fibi  per  bona  opera 


exempla.  - 

b.  L  3.  et  Vtdico. 

1.  u.collationis  habitata. 

» 

1. 12.  quae  tantum.  . 
1. 1 2.  et  defuper  inter  nos. 
1. 15.  paciorum. 
p.  6*03.8.!.  *•  concess. 


L  4.  posfidet 

1.5.  Omnem  terram,  quam  fu~ 
per  mare  acquifierunt  in  Ofc 
ficio  de  Huht.  tt  de  Axt- 
.  fe.  [Rccte,] 
1 11.  qtiae  vocatur  et 
I.  1 4.  aqua  460  mcnfuras. 


et  aliis  proficiant  per  excni- 

pla.  Quapropter 
L  et  de  Vtdico. 
L  collationis  herbatt. 
1.  que  tunc 

1.  et  fuper  hiis  inter  nos 
L  paci  eorum. 

L  conces  (iraus ,  dontvinius  et 

tradidimus.  /1  : 

L  posfident. 


L  15.  aqua  i8omens. 


Abfu.t 

1.  aquaquingentasfexagintano- 
vem  menfuras  parura  plus 
vel  minus 
"  1.  aqua  Ducentas  viginti  ^tgsi 
:     menfuras  parum  plus  vei  mU 
nus 

Fffffa  I.I7. 


Digitized  by  Google 


780     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  «69.  1. 17.  78  menfuras.  1.  Octingentas  triginta  quinque 

d.  J.  Apr.  ,   ,  .  . 

menfuras  parum  plus  vel  mi- 
r.  .  nus. 
L  1 8.  2  r  5.  1.  Ducente  et  quinquaginta  men- 

fure  parum  plus  vel  minus. 
L  19.  Strepiae.  .  1.  Stripie. 

L  20.  men&r  1.  adde :  parum  plus  vel  minus. 

et  L  li.  •  ■ 
1. 41.  propter.  1.  preter. 

1. 23.  32.  mens.  I.  Item  triginta  et  duas  mens. 

I.23.  Guill.  de  feninghem  —  L  Wilh.  de  Skinghe  octo  quo- 

menfur.  que  menfur. 

I.25.  Raboldo.  1.  Rabboldo. 

L  27.  Item  quod  ex.  1.  Item  ex. 

I.  29.  bonaria.  I.  boneria. 

L  33.  cum  barmis  eorum  --  Ox-  L  cum  barmis  eorum  condnen- 
nesfe.  tes  nonaginta  menfuras  pa- 

rum  plus  vel  minus,  necnon 

et  utdicum  extra  Oxenesfe. 
L  35.  vocatur  h.  B.  et  BL         L  vocatur  herbiertfant  etBiou- 

mefant. 

L3dVeidem.  L  Eisdem 

L40.  praedictis  Abbati  et  C     L  pro  dfctis  Abbate  et  Con- 

ventu 

p.  603, 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  kt  DOCVMENTORVM.  781 

p.  503.  b.  1. 1.  Bong.  —  L  Bougart  et  via  de  Hulst  que  a.  h<s* 

ducit  apud  Hulfterlo  ibi  ca- d  5'  Ap'' 
dit  - 

L  4.  fequittir  [fupplendahJc  funtex  MS.  Authcntico:] 

Pe  numero  autem  horum  fexaginta  boncriorum  extat  quedara 
portio  mori*  continens  quinque  menfuras  et  dimidiam  et  tri-*Beig. 

moer ,  tet- 

ginta  quinque  virgas  et  dimidiam ,  que  utique  portio  incipit  r»  paiu- 

ftm ,  pa- 

a  fronteria  Camberonenftum  fuperiori  extendente  fe  uerfus  JHul-  ludufc. 
Jierlo  usque  ad  morum  quem  dicti  Camberonenfes  tenent  fupra 
fronterias  tam  fuas  quam  fecularium  incolarum.  Et  continet  il- 
la  portio  mori  tinginta  tres  virgas  et  duos  pedes  ex  illa  parte, 
fcilicet  inferiori  que  frontariis  occurrit  Camberonenfium  predi- 
ctorum  et  hec  est  in  parte  iila  latitudo.  A  fuperiori  autem 
parte  verfus  Hulflerlo  conunet  triginta  duas  virgas  et  dimidiam 
et  hec  est  alia  in  parte  oppofita  latitudo.   Perro  a  latere  alio 

• 

yerfu*.  le  Groude  tenet  quinquaginta  tres  virgas  in  altitudine  et 
tres  pedes.  Iu  alio  autem  latere  verfus  le  Clinkefirate  tenet 
quadraginta  novem  virgas  et  dimidiam  in  altitudine.  Morus 
vero  qui  fupra  dictam  portionem  et  etiam  fupra  frontarias  ia- 
cet  fecularium  vicinorum  ex  uno  latere  verfus  le  Groude,  et 
ex  alio  verfus  le  Clinke/Irate  utrimque  per  fingula  latera  con- 
tinet  in  altitudine  Ducentas  et  decem  virgas.  Eiusdem  quoque 
mori  pars  inferior  verfus  fronta  ias  tam  dictorum  Camberonen 
quam  aliorum  fccularium  habct  in  latitudine  Ducentas  fexagin- 

Ff  ff  f  3  ta 


Digitized  by  Google 


7?2     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  nf>9-  ta  decem  et  novcm  virgas  et  duos  pedes  tantumdem  nichilomiT 

d.  s-  Apr. 

nus  habens  a  fuperiori  parte  in  latitudine  verfus  Hulfterlo.  In- 
fra  totam  autem  prefato  mori  quantitatcm  in  latitudine  fcilicct 
eius  que  fummatim  continet  ducentas  fexaginta  decem  et  novem 
virgas  et  duos  pedes.  Novem  nobis  vias  duximus  retinendas* 
quarum  quelibet  latitudinem  debet  habere  trium  virgarum  ta- 
li  dimenfione  proportionaliter  obfervanda,  quod  inter  fingu- 
las  duas  vias  erit  intcrftitium  parum  plus  vel  minus  quam  cir- 
citer  viginti  et  quinque  virgarum.  Alia  autem  viginti  boneria 
mori,  que  de  fupradictorum  octoginta  boneriorum  computa- 
tione  fuperfunt  iacent  iuxta  villam  de  IFestehufe  fatis  prope  do- 
mus  willelmi  Clerici  a  fuperiori  parte  frontariarum  homi- 
num  fecularium.  Et  ista  viginti  boneria  mori  comprehendunt 
in  latitudine  centum  et  viginti  tres  virgas,  a  parte  inferiori  an- 
te  frontarias  fecularium  incolarum ;  a  fuperiori  autem  parte  ha- 
bent  in  Iatitudine  centum  et  viginti  quatuor  virgas  verfci  Bau- 
deh.  Et  ab  alio  latere  verfus  Axele  habcnt  in  altitudine  cen- 
tum  quaterviginti  et  tredecim  virgas-  a  latere  autem  verfus  Huht 
m  altitudine  centum  et  viginti  fex  virgas.  Sed  et  infra  pre- 
taxatam  fumraam  istorum  viginti  boneriorum  mori  in  latitudine 
fcilicet  eius  que  inferius  continet  centum  et  viginti  tres  virgag 
et  fuperius  centum  et  viginti  quatuor  virgas  retinuimus  nobis 
quatuor  vias  quarum  quelibet  extenfionem  trium  virgarum  ha- 
bebit  in  latum.    IIoc  fimiliter  obfervato  quod  inter  fingulas 

duas 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVME  NTORVM.  753 

duas  vias  cif citer  viginli  quinque  diftantia  fit  virgarum.  Omnes  a.  1169. 
autem  istas  vias  predictas  ea  po tisfimum  retinuimus  ratione ,  ut 
a  frontariis  hominum  ruralium  posfit  haberi  accesfus  ad  morum 
nostrum  qui  altius  fuperiacet  quam  Camberonenfium  fupradictus. 
Morus  prefatus  dictis  Camberonenfibus  in  duabus  petiis  delibera* 
tus  ficut  fuperius  est  premisfum  octoginta  tamen  debet  bone- 
ria  continere,  hoc  falvo  quod  vie  ille,  quas  ibi  modo  predi- 
cto  retinuimus  faciendas ,  de  nostro  proprio  moro  et  fundo  de- 
bent  fieri  et  tsfumi.  Nec  de  numero  erunt  dictorum  octogin- 
ta  boneriorum.  Morus  autem  qui  pro  dictis  Camberon  delibe- 
ratus  est  Abbati  et  Conventui  de  Dunis  viginti  tamen  debec 
boneria  continere.  Sane  hobis  et  fuccesforibus  nostris  retine- 
mus  omnes  alios  iactus  maris  futuros  extra  preiatos  dictorum 
Camberoneii  utdicos  et  omnem  terram  que  extra  terras  predictas 
decetero  per  alluvionem  vel  per  iactum  maris  feu  per  dicatio- 
liem  five  alio  modo  fuper  mare  acquiri  vel  excrescere  poterit  in 
futurum  nifi  in  acquifitione  predictorura  nostram  voluntatem 
adhibuimus  et  asfenfum.  Excepto  quod  G.  dicti  Vtdici  Her- 
biertfant  *  et  Bloumefant  usque  ad  priftinam  recrescerent  quan-  *  Fopp. 

Ha  Bier 

titatem,  in  ius  et  posfesfionem  cederet  dictorum  Abbatis  etJ0^,  « 
Conventus  de  Camberone;  qui  videiicet  Abbas  et  Conventus fup"* 
hec  omnia  prenominata  tenent  et  inperpetuum  tenebunt  de  no- 
bis  et  heredibus  nostris  Comitibus  Flandrie  fub  annuo  cenfu 
duarum  marcharum  Flandren  nobis  et  heredibus  nostris  prcdi- 


Digitized  by  Google 


784     C  O  D  E  X  DIPLOMATICVS 

A.  1169.  ctis  annis  fingulis  ad  duo  pagamenta  fcilicet  in  purificatione  bca- 

d.  5.  Apr. 

te  Marie  et  in  nativitate  Sancti  Iohannis  Baptiste  folvendarum. 
In  predictis  autem  omnibus  nobis  et  heredibus  nostris  predi- 
ctis  omnem  tam  Altam  quam  Basfam  retinemus  ubique  justi- 
ciam.    Excepto  quod  curtis  eorum  de  Stoupedich  ea  femper  li- 
bertate  gaudebit  qua  ccterc  Curtes  Ordinis  Cyftercien  in  terra 
nostra  gaudere  confuerunt.    Adiciendum  infuper  cenfuimus  ad 
predicta  quod  iura  omnia  que  dicti  Abbas  ct  Conuentus  de 
Camber  habent  in  molendinis  de  Hulst,  de  quibus  per  nostras 
littcras  funt  muniti,  nec  non  ct  quidcm  alia,  de  quibus  cer- 
tum  cenfum  annuum  reddere  nobis  folent,  prout  in  nostris  Bre~ 
vibus  poterit  inveniri  ipfis  Camberonenfibus  imperpetuum  volu- 
mus  esfe  falva.   Novem  etiam  men/uras  centum  viginti  et  fcx 
virgas  terre  iacentis  in  polro,  quod  ultimo  dicatum  est  infra 
Havene  inter  Hulst  et  Stoupedich  quam  terram  in  dicta  quan- 
titate  prefati  Camberonenfes  emisfe  dicuntur  ab  Arnulpho  dt 
Dorpe,  nec  non  et  deccm  lib.  annui  redditus  quas  ipfi  quoque 
in  dicto  Officio  de  Hulst  legitime  ut  dicitur  a  diverfis  acqui- 
fiere  pcrfonis,  nos  eisdem  religiofis  quantum  ad  nos  pertinet 
tanquam  Terre  Domina  fine  iuris  alieni  preiudicio  confirmamus. 
p.  603.  b.  1. 14.  Namurcenfis.    L  Namucenfis.  ctGuido,  non 

Guydo. 

1.  ai.  contigerit,  fupra  dicta.     1.  contigerit  fupradicto, 

L  24.  concedo.  L  et  concedo. 

.  1  L  27. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  785 
J.  27.  prenominatam  Karhs.  dominam  Matrem  meam  —         a.  1269. 

d.  5.  Apf. 

1.  36.  Datum  anno  Domini  Millefimo  Duccntefimo  fexagefimo 
nono ,  nonas  Apriiis  (  1 ). 

,  *  *  « 

.  ■  . 

(Subfcribitur:) 

Cette  Copie  cst  conforme  a  fon  Ori- 
ginal  adminiftxe  et  reJire  par  Dom 
m a VR  menage,  collation  cn faite 
par  k  foufigne  Greffier  de  1'Abbaye 
de  Cambron  aiant  bartonne  les  cincq 
mots  de  la  feptantieme  lignc  par 
erreur  du  Copiste  ce  25.  Iuillet 
1772. 

I.    E.   D  E    G  L  A  R  G  E  S. 

S.  Maur  Mesnage. 

(1)  Exftat  penes  me  Apographum  tudinera  post  factam  dimenfioncm  de- 
alterius  Chartac  Margaretaetom  F  lan-  clarat  conlirmatque,  data  a.  1273.  M. 
driae,  qua;  ruiam  vendidit  Abbatiac  de  Maio.  Vcrum  ne  huius  Codicit  Diplo- 
Cambron,  tcrrac  de  Riedich  in  Oflicio  matici  volumcn  in  rmmenfum  crescat, 
de  Hulst  pcr  Balivum  Frbii  Ca/iden-  hoc  ct  multa  alia  ciusmodi  Documcn- 
61  «  W.  Ojficiorum  traditae  »  magai-  ta  omiacrc  cogor. 

•  •         •  *  • 

N.  CCLXIII. 

florentivs  Comes  Ilollandiae  dcclarat,  quotam  petitionisA.  n«9. 
fuae  partem  Dynafta  de  Voorn  acciperet  in  Zeelandia.       d  4<  luK 

A.  1269.  d.  4.  Iul. 
4d  Excurs.  VII.  p.  335. 

( «um  CWf«r*.  D.  L  bl.  349.  (i  i.Mllil«  «/>/>.  Oifl.  T.  I  p.  -il-.  a'iisque.) 

•f  \ orenti vs  Comes  Hollandie     —  recognoscimus ,  quod 
r,  //.  Gg  ggg  dile- 


Digitized  by  Google 


■ 


78<S     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  H69.  dilectus  et  fidelis  noster  Dominus  albertvs  de  Vorne,  et 
i4,luLfui  fuccesfores,  Domini  de  Vorne,  recipere  posfint  et  de- 
beant  pro  iure,  ipfos  contingente,  octa?am  partera  ex  Occi- 
dentali  partc  Scaldiae,  et  quintam  partem  ex  Orientali  par- 
te  eiusdem  Scaldiae  in  Zelandia*  omnium  precariarum,  quae 
nobis  et  heredibus  nostris  praedictis,  Comitibus  Hollandiae*  aut 
eorum  uxoribus,  ratione  nuptiarum  feu  matrimonii  contra- 
hendi  in  dicta  terra  Zelandiaey  pro  tempore  futuro»  a  data 
litterarum  deinceps  conferentur.  

(i)  Non  deditbfc  Florenthn  Vornae  ferrenttrr;  quod  htc  probe  notandum. 
Dominus  partem  fuam  tx  omnibus  pre-  Obfcrva  quoque  Floremium  loqui  dt 
cariis  Cbi  debitis,  fed  tantum  ex  iis,  terra  fua  Zee/andiae,  etfi  hactenus  tan- 
qtuc  ratione  Dupriarum  Comitum  cou-  tum  fe  IMaudiae  Cmitem  fcribat. 

,N.  CCLXIV. 

tlorentivsV.  Comes  Holl.  centum  teiTarum  Menfuras 

in  Westerzuhborch  ab  omni  petitione  eximit, 

A.  1270.  d.  4.  Maii. 
M  Excurs.  VIL  p.  »04.  et  335. 

ftM  Oriti««li  Ck.ru,  (<d  MNlh  lm  fccitlb  Aickhb  C.Ktrac  R.tion.  Zctl.nl.) 


X^loRENtivs  Comes  Hoilandie  vniuerfis  prefentes  litteras 
infpecturis  falutem.  Cum  philippvs  Flmdrens.  et  Virom. 
Comes  •  ct  cognatus  fuus  florent.  Comes  Hollandie  Ecclefie 
beatae  marie  de  mddelborgh  quadringentas  menfuras  terre  fecun- 

dum 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM  787 

dum  raenfionem  ci  menforis  zelandie  ab  omni  exactio-  a 

ne  liberas  contulerint '  et  dicta  Ecclefia  ex  dictis  quadringentis d' 
menfuris  terre  centum  menfuras  quas  habet  in  offitio  de  wester- 
fubborgh  hactenus  nomine  dicte  libertatis  liberas  retinuerit '  cum 
tamen  fculteti  dicte  ville  pro  eo  quod  dicte  littere  locum  pre- 
dictum  denominate  non  exprimunt  totiens  •  dicte  ecclefie  de 
facto ,  licet  de  iure  non  poterant  obuiauerunt  in  hoc  cafu  nos 
leti  et  grati  dicte  ecclefie  intendentes  et  dictorum  fcidtetorum 
intellectibus  quos  male  pretenderant  in  hac  parte  obuiare  vo- 
lentes,  dictas  centum  njenfuras  terre  quas  ipfa  ecclefia  predicta 
habet  in  dicto  offiUo  de  westerfubbg.  non  obftante  quod  dictus 
locus  in  dictis  litteris  non  fit  expresfus  liberas  dcinccps  ab  omni 
exactione  modo  concedimus  fupradicto  •  et  eam  quo  ad  dictas 
menfuras  centum  dicta  gaudere  volumus  libertate  •  mandantes 
vniuerfis  fcultetis  dicti  offitii  qui  pro  tempore  fuerint  et  diftri- 

cte  preci  nullam  exactionem  de  dictis  centum 

menfuris  prout  dicta  exactio  nos  contingit  recipiant  extors . . . 

 econtra  recerint  •  ijdem  fentiant  offenfam  nos- 

tram  fe  grauiter  incurfuros  •    In  cuius  r  

.  .  mus  communiri-    Datum  apud  middclborgh*   Anno  domini» 

millefimo  (  1 )  dominicam  qua  canta- 

tur  iubilate.  •  «  ♦ 

Sigillum  periit. 

C  r)  Tcriit  etiam  vctuftate  pars  Chartae,  imprimis  ubi  annut  habetur,  fcd  io 
•orfo  adiicitur  manu  vctufta  mcclx  x. 

Gg  gg  g  •  N.  CCLXV. 


?38     CODEX    DIPLOMATI  C  V  S 

N.  CCLXV.  

A.M7I.  florentivsV.  Com.  HoJI.  confirmat  inftituta  Fraterni- 
d'  l' lua*  tatis  Mercatortm  Middclburgenfium. 

A.  1271.  d.  1.  Iun. 


(Ex  Apograptio  Autbentico  io  Tjihir»  Ttr^mt»,  tfi.  4.  fol.  ic.  vi'.  In  Archivi»  Medlob  Ve- 
bU.    lUbttut  faU  «ccut«e  «pud  Mitlli  Cisrtai.V.U  bl.  356.  «xcepti»  iU  Su»e 

dcd) 

J  n  n  0  m  1  n  e  p  at  r  1  s  et  filij  et  fpiritus  fancti  Amen.  n  o  s 
florencivs  comes  hollandie  conccsfimus  hec  inflituta  -  — 
M 1  e  r.  calciariorum.  1.  calciatorum. 

mier.  Mercenarius  etiam        1.  Marcator  cciam 

.    . .  . :  i  •  . 

mier.  corn.  cum  dictis.  I.  cornua  cum  caudisdictis 

Qtticumqtte  duas  marcas  hollandie,  uel  amplius  valcns ,  de  fc~ 
ro  ad  foruin  attuierit  cx  parte  orientali  dcr  mafe->  ucl  ex  parte  occi- 
dentali  der  zwene  terra  Flandrie  cxcepta,  debet  hanfari. 


A.  «71. 
d  18.  lul. 


N.  CCLXVL 

aebertvs'  Dyrrasta  de  Voorn  et  Zeel.  Casteflanus  flo- 
rentio  Hannonio  opem  promittit,  excepto  Ter-     .  . 
rae  Domino,  florentio  V. 

.   •         •  •  »  .,*...«».  •> 

A.  12-71.  d.  i3.  IuL 
M  Excttn.  VIL  p.  g3$. 

(MtIB.ll    CbttltlhttK.  D.  1.    61.  35&) 

N.  CCLXVlF- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  789 

N.  CCLXVIL 

CapituUira  s.  iohannis  Traiect.  concedit  pacto  feu  ccn-  A.  n?«. 
fu  annuo  domum  et  areara  de  Scarlaken  fitas  in  ur- 
be  Traiecto  fub  variis  conditionibus  ( 1  > 

A.  1272.  d.  11.  Mart. 
Ad  Cod.  Diplom.  p.  198. 

( F*  Originili  in  Aicbiv.  Caplt.  S.  Ioh»nnij  Tntcct.   cui   in  docfo :  it  imi  rt  tm  im 
SuurUkfn. ) 

Xacobvs  dci  gratia  dccanus  ct xapitulum  ecclefe  fancti  Io- 
hannis  traiecten.  vniuerfis  christi  fldelibus  prefentia  vifuris  vel 
audituris  Notum  facimus-quod  nos  de  domo  et  area  fitis  in  tra- 
iecto  •  Inter  Nhrenhus  ex  vna  parte  et  domum  damalcydis  ex  altera- 
Cuius  aree  fuperior  medietas  ad  nostram  ecclefiam  pertinet  •  dr- 
ctam  fuperiorcm  medietatem  dicte  aree  contulimus  a  r n  0  L  d  0  di- 

•  ,  , ,  • 

cto  pandekfn •  ab r a h e de Cumpeflclle  ioiianki  filio  dm  1  a c o B i 
de  cumpeflelle  •  et  godefrido  deforo  plfcium  ciuibus  traiecten 
confematoribus  •  fub  annuo  pacto  duarum  librarum  traiectcn 
legalium  denariorum  nobis  inde  foluendorum  •  De  quibus  ncn. 
bis  annis  fingulis.  una  libra  foluetur  in  natiuitate  fci  Iohannis 

b^.pti- 

( 1 )  Conditionibus]  Exftat  haec Cliar-  tnir.e  fancte  et  indiaiJue  trhutatis  •  ora 
■ta  r/cr  formam  Orographi  icripta  lite-  pro  nobis  btate  lohanti  baptista  cmen, 
lis  in  fupertore  Chartao  parte  invcrlis ;  Vid.  tab.  IV.  n°.  6.  ad  pag.  uj  l. 
"quae  hanc  fentcnti.un  proiium :  //;  no- 

Og  gg  S  2 


Digitized  by  Google 


0 


790     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  «72  baptiste  •  et  alia  libra  foluetur  nobis  in  natiuitate  dni  fubfequen- 
d.u.Mart  ^     ^         .nfra  QCtauas  facta  fit  hec  folutio.  Alioquin 

eiapfo  tcrmlno  quilibet  ex  eis  non  foluens  proportionaliter 
fuam  partem  extunc  cadet  a  pacto  ipfum  contingente*   Et  il- 

la  pars  fic  vacans  ad  liberam  ordinadonem  nostre  ectiefie  libe- 

» 

rc  rcuertetur  •   Et  fi  aliquem  predictorum  cfuium  interim  mo- 

fi< 

ri  contingerit  •  tunc  fua  pars  dicte  medietatis  aree  ad  filium 
queirt  ipfe  pater  ad  eam  nominaucrit  diuoluetur  •  Et  fi  nullum 
filium  ad  eam  nominauerit  •  tunc  dictam  partcm  fenior  filius 
fuus  posfidebit  •  Qui  acqufret  eam  pro  vna  cifta  cum  trede- 
cim  denarfis  anglieii  legalium  dcnariorum  de  nostro  capitulo 
post  obitum  patris  fui  fnfra  menfera  •  et  quf  partem  duas  ciftas 
condnentem  habuerit  •  acquiret  eam  cum  fex  denarifs  et  vigfnti 
denariis  anglien  legalium  denariorum .  Ita  quod  femper  quelibet 
cifta  fiue  quilibet  locus  cifte  pro  tredecim  denariis  anglien  a  quo- 
libet  acquiramr-  Et  fi  fenior  fllius  -  vel  heres  proximus  deno- 
minatus  post  obitum  patris  fnfra  mcnfem  partem  fuam  non  ac- 
quifierit  de  nostro  capitulo  ficut  est  predictum  extunc  cadet  a 
pacto  •  Et  dicta  pars  fic  nobis  uacans  ad  liberam  ordinationem 
nostre  ecclefie  libere  reuertctur*  Si  etiam  quocumque  cafu  in 
toto  vel  in  parte  quantum  nos  condngit  eadem  domus  perlerit» 
predicti  ciues  eam  reftaurabunt  fuis  Iaboribus  et  expenfis*  Et 
fi  dicta  area  vacua  fiue  nuda  iacuerft .  nichilominus  prefati  cl- 
ues  vel  eorum  heredes  ad  quos  medietas  predicte  aree  ficut  est 

pre- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  791 

predictum  fuerit  deuoluta  nobis  de  penfione  integra  annfs  fin-  a.  n7t. 
gulis  refpondebunt-  Et  fi  contingat  nos  •  vel  predictos  cj.A"*Ma* 
ues  •  aut  eorum  heredes  dictam  fuperiorem  medietatem  dicte 
aree  vendere  feu  commutare  •  tunc  offeremus  eam  primo  ad  in- 
uicem  et  pro  equali  pretio  feu  commutato  nos  ad  inufcem  aliis 
preferemur»  Ipfi  vero  posfesfores  per  aliquam  alienationem  a 
nobis  factam  maiori  non  grauabuntur  penfione*  Et  quicura- 
que  dictam  aream"ement  in  posterum  feu  commutabunt-  Illi 
acquirent  eam  cum  vna  libra  traiecten  legalium  denariorum  de 
nostro  capitulo  prelibato  •  In  cuius  rei  memoriam  et  facti  euu 
dentiara  tyrographtm  dictarum  conditionum  fieri  feclmus  et  fy 
gillis  nostri  capituli  et  duftatis  traiecten  communfrf  • 

Datum  anno  incarnationis  domfnice  •  MilieCmo  •  ducentefi- 
too  •  feptuagefimo  fecundo  •  feria  fexta  ante  festum  beati  Grct 
gorii  pape- 

•  •  • 

Arpcndent  2.  Sigilla ,  ccrae  riridi  impresra. 
1.  Capituli  s.  iohannis  Bapt. 
3.  Yrbis  Traiect.  Bttrgut9% 

•  •  •  GIL  ITATIS  TRAIECTI. 

Contrafigittum. 

*  CONTRASIGILLVM  •  CIVITATIS:  TRAIGCTD. 


N.  CCLXVin. 


/ 


Digitized  by  Google 


I 


792     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCLXVIII. 

•*-••..  .  * 

A.  1272-    florentivsV.  mandat  florentio  de  Hannonia  regi- 
A3?.Maii.         men  totius  Xcrrae  Zeelandiae  vice  fua  exercendum. 

A.  1272.  d.  30.  Maii. 
Ad  Excurs.  VII,  p.  366. 

(Ex  Afchtv.  Hsnnon.  MllklS  Clurttrt.  D.  I.  bl.  36».) 

X^lorentivs  Comes  Hollandie,  quos  nos  -  - 

florentio  dt  Haynnonia,  dilecto  fideli  confanguinco  nos- 
tro  regimen  totius  terre  nostre  et  Hominum  ex  orientali  parte 
Scalde  et  occidentali  totius  Zelandie  cum  plena  auctoritate  et 
omnimoda  iurisdictione  nostra  commifimus  in  omnibus  et  per 
omnia  et  vices  nostras  gerendas  —  —  —  falva  nobis  in  omni- 
bus  et  per  omnia  hereditate  nostra,  quam  vendere  vel  permu- 
tare  vel  alienare  non  potest,  nec  etiam  homagia   

N.  CCLXIX. 

a.  1572.   theodericvs  Dominus  de  Teilinge  promittit  confilio  et 
«^•Sepc  auxiiio  adiuvare  aleidem  Hannoniam. 

A.  1272.  d.  25.  Sept. 
.    Ad  Excurs.  VU.  p.  337. 

(Mtmis   CUrttri.  D.  I.  bl  iC~.) 

J^go  theodoricvs  Dominus  de  Teylinghe;  notum  facio 
univcrfis ,  quod  pura  fide  promitto  illuftri  Dominae  meae ,  Do- 

minac 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  79J 

minae  aleidi  de  Hanmnia  astare  omni  confilio  et  auxiiio,  et  a.  »7t. 
promovere  in  agendis  illuftris  Domicelli  mei  florentii  Co-d*sScpU 

mitis  Hollandiae.  Laborabo  bo- 

na  fide,  quod  concordia  et  amicitia  permanebunt  inter  Domi- 
nam  meam  et  Comitem  antedictum   ■ — 

(1)  aleidis,  quae  Dynasta  five  dehico  Feudum  quoddam  dcdisfe, 
Domina  Sc hiedamtnfis  erat  (vid.  mie-  unde  hanc  Dminam  fuam  vocau 
ri  s  D. I.  bl. 352 0  videtur  huic  theo- 

.  N.  CCLXX. 

Declaratio  oliveri  et  petri,  Presbitcrorum  in  Osfenesfe  et  A.  1271. 

d.  16.  Dec^ 

Hontenesfe ,  de  bonis  Abbatiae  Baudehenfi  concesfis. 
A.  1272.  d.  16,  Dec. 

4 

M  Excurt.  VII.  p.  115. 


(Ix  Orig;D»U  in  ArchWU  Akb.the  d«  B.udeloo,  C.nd»rL  Xn  bdice  Archir.  C.  I. 

»«/«.  1171.  a8.  1.) 


V, 


niuerfis  prefentes  litteras  vifuris  olivervs  de  Hosfenes- 
/«ctPETRvs  ^  Hmtenesfe  presbyteri  falutem  in  omnium  fal- 
uatore  Vniuerfitati  vestre  prefentium  tenore  fieri  volumu9 
manifestum  quod  iohannes  nominatus  hIjsman  corpore 
validus  et  mentis  compos  coram  nobis  et  perfonis  aliis  fecula- 
ribus  et  religiofis  omnia  bona  fua  tam  mobilia  quam  iramobilia 
monailerio  de  Bodelo  in  puram  clemofinam  confesfus  est  fe  do- 
nasfe,  que  bona  omnia  idem  monafteriura  dicti  iohannis 
t.  II.  Hh  hbh  duo- 


Digitized  by  Google 


794     C  a  D  E  X    DIPLOM  ATICVS 

A.  n?2.  duobus  filiis  modo  Hinftf  reddidit  hac  addita  condirioite  quod 
ijdem  filij  duo  post  mortem  patris  fui  de  diccrs  bonis  fic  fibi 
erogatis  antedicto  Mortaftcrio  de  Bodeio  •  quindecim  •  folidos- 
ffemdr  perpetui  redditus  foluerent  ornni  anno  jnterim  dfcti  pa- 
ter  et  filii  quoniam  attenuati  et  uexati  nimia  paupertate  coacti 
funt  vendere  ( i  )  dicta  bona/  Ego  olivervs  de  hosfenesfe- 
presbyter  ea  cmi  pcrfolui  usque  ad  centura  •  folidos  flandr.  / 
quos  foluere  rennuj  quousque  declaratum  esfet/  quis  monafte- 
rio  de  Bodelo  folueret  annuos  redditus  ficut  in  litteris  vener. 
patris  doroini  •  •  abbatis  de  Bodelo  fuper  hoc  confectis  pleniur 
continetur  tandem  nos  de  hontenesfe  et  de  hosfenesfe  presbyteri 
cum  ipfo  iohanne  ad  fepedictum  raonafterium  perfonalitcr 
accedentes/  dominum  •  •  abbatem  et  fuos  prece  humili  pro 
ipfo  et  cum  ipfo  ut  potuimus  rogaturi  quatinus  fic  penuria  ni- 
mie  attenuato  miferti  condefcenderent  et  fummara  reddituuiQ 
antedictam  •  aliquantulum  relaxarent,  qui  ut  viri  fancti  patrem 
mifericordiarum  quem  femper  habent  prae  oculis  honorare  vo- 
lentes  eius  intuitu  et  intenientu  nostro  dictam  fummam  reddi- 
tuum  usque  ad  duos  foiidos  •  fterlifigorum  affectu  prjsfimo  di- 

mraue- 

(O  Pendere]  Procul  dtibio  hi  homi-  tivapermat>emes,«p3upertate  interdura 

■es  ertnt  cx  clasfe  ingenuoram  ,  qei  pec  presfi  ,  cum  reliquis  plcbcii  ordiois  homi- 

varia  fata  maiorem  vel  minorem  ordiais  nibus  paullatim  coalucrunt.  Quae  obfer- 

gradum  postea  conltituerunt  ,  partim  vatio  quanrivis  est  momentt  ad  reae 

■empeNobilium  deinde  ofdinem  confe*  intelligenda  multa  diverforum  civiut» 

<erunt,partimfineuUahonorispraeroga-  iuia,  gradis,  et  ordines;  et  unde  fa- 

ciit 

» 


Digitized  by  Google 


CHARTARVMet  DOCVMENTORVM  795- 

minuerunt  Quos  duos folidos  frerlingorum / Ego  olivervs&a.  nyt. 
hosfenesfe  presbyter  dicto  monafterio  foluere  teneor  annls  fm^1*'0^ 
gulis  in  festo  fancti  remegij  hac  appofita  conditione  /  •  •  •  tot 
tedditus  dum  comperauere  in  tuto  et  fecuro  loco/  et  fepedicto 
monafterio  concedo  immo  eos  vei  coram  certum  antrn  introdu  •  •  • 
fecunitm  legem  patrie,  a  folutione  dictorum  reddituum  omni-: 
modo  liberaboT^  Inhorum  omnium  testimonium  et  munimen 
prefemes  littcras  appeniionibus  nostrorum  fignauimus  figillo- 
.   Rim.   Datum  arao  Domini  m/  cc/  lxx/  fecundo  feria  fexta 

post  Lucie.  — i;  . 

•  •  • 

Appendit  unum  SigiUumj  periit  alterum. 

cnefolvipotcstnodusiUe,  quifcripto-  en  recht  der  JVelgeboren  Manntn  4«. 
«snoatros  HoUandos  circa  dtfferentiam  nec  non  in  Batav.  Illufir.  01.-339.  f«. 
bobihum  et  fVelgeborenen  occupatos  fed  caedem  Ulae,  quas  adfert,  Chartae, 
twiuit.  Scripfitdehis  s.vanleev-  ipfum  redarguunt,  errorisque  convin- 
*«"  m  lihcUo*  cuititnks:  Oorfpreng  cuut  QuodfuOus  dibi.  Cf.  p.77*.  . 

N.  CCLXXI. 

klor&nti vs  V.  Comes  Holl.  vendit  Abbatiae  Medioi*  dua*A.  „„ 
hevinas  Officii  five  Ambachtsheerlijkheid  iacentis  in  ,  ^'29.^. 
OfTicio  de  Oostcapelle  in  Walacria.  • 
A.  1273.  d.  29.  Aug. 
Ad  Excurs.  VII.  p.329.  not.  et  337. 

Itx  Antitpo  OiirtuUrio  Abb.tiic  Mediob.  fol.  msxuii.  *«•.  in  Archivis  Ctmct.  R.tUa. 

FZetl.   Loculo  116-117.) 
lorentivs  Comes  Hollandie  vniuerfis  prefentes  literas 
jnfpecturis  faiutem  et  noscere  veritatem.   Cum  ex  humanae 

Hh  hh  h  2  COn- 


Digitized  by  Google 


1$6-    CODEX  DIPLOMATICVS 

A-  W73-  candkionis  fragilitate  et  fcrpfu  temporis  diuturnj  a  memoria  h(v 

<L  29  Aug. 

minum  fepius  elabuntur  ea  que  ad  noticiam  posterorum  neces- 
fario  deducenda  funt  tamquam  pcrpetuo- duratura  ni fj  fcripturis 
authenticis  roborentur.  Nos  ea  que  xn&rius  exprirauntur  com- 
mendare  dignantes  fcripture>  quc  gestorum  esfe  folet  optima: 
prefentatrix,  Notum  facimus  infpecturis  eandem,  qnod  nos 
vendidimus  vires  religiofis  dilectis  nobis  in:  Christo  Abbatj  et 
Conventui  Ecclefie  Beate  Marie  in  Middelburgh  duas  htuinas 
Ojpcii  iacentis  in  Officio  de  Qestcappleny  vel  eo  circiter,  vide- 
licet  quod  fuit  willelmj  filij  moens-  petri.  et  wil- 
mannj  filiorum  costini,  wigonis  filij  allici,  pe- 

trj  de  Dumburgh,  et  petri  filii  Hanneny  quamlibet  heuinam 

•■  . 

ex  hijs  pro  quadraginta  librh»  Louanien,  de  quibus  nobis  est 
plenarie  fatisfactum  plenam  warandiam  contra  quoscumque  pre- 
fetis  Abbatj  et  Conventuj  prestiturj  ita  quod  iriftituant  fldelem 
Scultetum  in  ipfum  Officiimi  predictj  Abbas  et  Conventus  fecun- 
dom  voluntatem  fuam  ,  donec  duxerint  reuocandum,  et  tunc 
alium  Seultetum  ponant  quemcumquc  et  quotiescumque  volue- 
rint  loco  fuj ,  quj  taraen  riobis  jnfidelis  et  contrarius  non  exi- 
•  liuc  ia-  ^at  ceterum  de  heuina  terre  et  dicta  warandia*,  infuper  et  de 
7mt*t  quatuordecim  menfuris  terrae  iacentis  in  Jtestfubburgh,  quas 
Dominus  willelmvs  Rex  Romanorum  pater  noster  ab  omnj- 
petitione,  tallia  fiue  quocumque  genere  exactionis  quae  terris 
knponj  folei  aut  potest,  et  ab  expeditione  quam  appellamus  vul-. 

garj 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  797 

garj  nomine  Htrtuart  abfolvit  ct  liberas  et  folutas  totaliter  in  a.  iS7S. 
perpetuum  ab  huiusmodi  grauaminibus  esfe  concesfit,  ita  quodd"29'Au*' 
decreuerit  ilias  terras  nullis  legibus  Sculittorum  in  quorum  ia- 
cent  offkijs  fubiacere  concedrmus  prenominatis  religiofis  et  vo- 
lumus  (}  expedithnem  fierj  cx  parte  nostra  contingat  quod  ipfi 
ordinent  et  asfumant  viros  ad  expeditionem  nostram  fecundum 
quod  viderint  expedire  de  heuina  terre  et  dimidia  iacentis  in 
quinque  Officijs  ac  hi  Officio  de  Brtgdamme.  Infuper  de  qua- 
tuordecim  menfuris  terre  iacentis  in  Officio  de  Westfubburch^ 
quos  cum  Sculteto  fuj  Officij  de  Oestcapple  mittent  in  expedi» 
tione  nobiscum  ita  quod  de  ipfa  heuina  terre  et  dimidia  .Sculte- 
tj.  in  quorum  iacentOfficijs  fein  ntrllo  pcnitus  intromittem  ([  r  }. 
In  cuitis-  rei  testimonium  prefens  fcriptum  figillo  nbstro  et  fi- 
gillis  dilectae  Amitae  nostre  Dominae  aleydis  de  Haytton.  et 
?lorentij  filij  fuj  nostri  Confanguinej ,  fecimus  communiri, 
-  Datum  apud  Rijnsburgh  Anno  Dominr  m.  cc.  Septuagefi-- 
mo  teTtio  v  in  die  Decollationis  Iohannis  Baptistae.. 

(i)  /ntromittent]    Nota  morcni.   Non  habentur  libcri  ab  expcditione 
fed  in  ea  eXiHiuntur  a  fubiectione  Sculteti*  •  •  •  1 

•  •  »  » 

•  •    •  •       •  .  •  •  •  •  •  • 

.  -  .  *  •«  *  .»1».  •  a 


•  *  -**«.'  #•••*  k  »•       •  » 

Hb  hh  b  y  N.  CCLXXE. 


Ditjitized  by  Google 


799     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCLXtfll. 

A.  1*74*  florentivsV.  Gomes  HoII.  Abbatiam  de  Lewenkorst  eximit 
ab  orani  inferiorum  iudicura  iurisdictione ,  confirmatque 
donariones  ipfi  factas  a  fundatoribus  heredibusque. 

.    *    .  -     •  •       .  .  .  r 

A.  1274. 

  f:  > 

<E*  Origiwli  in  ArcWri»  Abb.tiM  de  Leweabo«t.r 

J^lorzntivs  cttttKS  fullaadie  vniuerlls  prelentia  vifiiris  la- 
lutem  et  memoriam  ferapiternam-  Quoniam  ea  que  aliquando 
bone  mentis  affectu  homines  compromittunt'  nonnunquam  uo- 
luntate  mutata  infringere  maliuntur  •  vt  remoueatur  cuiusbbet 
dubitauonis.  fcrupulum  vniucrforum  declaramus  noticie  expar- 
te  dilectarum  in  christo 1  Priorisfe  et  cwueutus  rnonafterij'  bea- 
te  virginis  in  Lewenhursi  ordinis  Cyftercien  fuisfe  propofitum 
eoram  nobis  qnod  arnoldvs  perfona  in  harlem  bone  rne- 
morie  et  woLwinvs  frater  eiusdem  predia  et  posfesGones  io 
Lewenhurst  et  alia  bona  cura  fuis  attinentfjs  •  videlicet  in  par- 
rochijs  de  Nordeke  •  de  kerkwerue  •  de  lysfe  •  de  fasfenem  •  de  war- 
motide  .  de  yalkenborch  •  de  vorfcoten  •  de  weteringhe  •  de  Tolne  •  de 
officio  de  monflre  •  de  heyligeloe  •  de  maslant .  Iacentia  pro  fua 
et  fuorura  predecesforum  animarura  falute  dicto  orcfinf  fponte 
et  hylariter  contulerunt  •  ct  in  figura  iudictj  fecularis  proprie- 
tatem  eoruindem  publice  refignarunt»  Postmodum  vero  idem 
'.  j  J  per- 


Digitized  by  Google 


'    '  CHARTARVM  ZT  DOCVMENTORVM.  79* 

perfona  laborans  in  extremis  compos  mentis  predictam  colla-  a.  »?4; 
tionem  ratanr  habuit  et  in  testamento  phira  de  fuis  addidit  mo- 
nafterio  fuprttdicto  .  tali  condirione  vt  in  dicto  loco  Abbatisfa 
tt  conuemus  conftituerentur  qui  iugiter  domino  deferuirent  •  et 
fua  et  fuorum  predecesforum  ibi  in  perpetuum  raemoria  habc- 
retur-  Postmodum  vero  Dominus  th-  de  fasfemm  et  flo- 
re nTi  vs  fratres  eorumdem  arnoldi  perfone  videlicet  et 
woLwiNi  in  figura  iudicij  conftituti  collationem  prefatam  ra- 
tam  habentes  et  gratam  renunciauerunt  omnj  iar)  fiquod  eif 
conpetebat  vel  conpetere  videbatur  in.  bonis  fuperius  memo- 
ratis  ob  fpem  retributionis  eterne  et  fuarum  remedium  anima- 
rura  •  Nos  igitur  ipforum  pium  afiectum  in  domino  commen- 
dantes  •  dictum  Cyfterc  .  ordinem  qui  pre  ceteris  priuiiegiatus 
esfe  dinoscitur  fauore  beniuolo  profequentes  .  dictam  collatio- 
nem  perfotie  et  wolwIn!  •  et  dictorum  fratrum  reftgnationem 
ratam  habentes  •  dictum  locum  ciun  bonis  fibl  a  deo  coUatis 
fub  nostra  protectione  recipimus  fpecialj  jnhibentes  diftrictisfi- 
me  fub  obtentu  gratie  nostre  ne  quis  perfonas  ibi  domino  fer- 
.  uientes  fuper  hljs  aufu  nefario  audeat  molestare  • 
Acta  funt  hec  prefentibus- 

Domino.Th.  de  theylingen.  .  .  1 

Domina  Clara  •  de  Nordeke  cum  omni  familia  fua^  ' 

Florentio  de  Tolne- 

Boldvino  de  Nordeke  .  ! 

TV 


Digitized  by  Googfe 


fioo  .IC  Q  D IX  D.I :*>G  O  M  A  TXC  V  S  3 

a.«74.       Th.  de  warmunde- 

Florentio  •  dove  •  cum  fratribus  eius  et  alijs  quain  pluribus. 
In  huius  rei  testiinonium  prefentes  litteras  figillo  nostro  et 
figillis  tiobilium  nostrorum  •  Videlicet 

Domfnj  Th-  de  theylingen  memoratj- 
Domini  Symonis  de  harlem* 

Domini  •  Iohannis  Perfyn  •  et  domini  Arnoldj  de  hems- 
kerke- 

duximus  communirj  •  Anno  domini  Millefimo  .  Ducentefimo  • 
Septuagefimo  quarto  (i). 

•  •  • 

Appcndent  cx  quinque  quatuor  Sigilla  ex  filis  fericis  verficoloribus : 
i.  klorrntivs  Iuvenis ,  avem  manu  gcstans. 
#  S*  F  L  O  R  6  n  

a.  THEO- 

•  •                                              .»•»  •   #    ,    •  .  , 

%  «      -     •■    %    .        *'  ..    » 

( i )  Quarto  ]  Infignis  haec  est  in  loca  Lee  vocato ,  Monaftcrium  con- 
Charta ,  mmquam  quod  equidcm  fcio  ftruercrur ,  commisfa  primum  rei  cura 
edita,  quae  omnem  ruudationis  et  fun-  Clarisfae  Abbatisfae  Rjjnsburgenfi  ,  de- 
datomm  Nobi.isfimae  Abbatiae  deLteu-  inde  Abbatisfae  Sanctimoniaiium  Val- 
■wenhorst  historiam  explicat.  Habco  lis  S.  Mariae  Traicct.  a.  1263.  d.  ft.Ian. 
penes  me  omnes  illorum  fundatorum  Diu  tamcn  duravit ,  quod  Monafte- 
Chartas.  Ex  hac  autcm ,  et  quae  proxime  rium  ex  Testamcnto  Arnoldi  conftrui 
fequitur  Charta ,  patct ,  hoc  tempore  hu-  ooeptum  abfolvcretur,  iite  exorta  inter 
ius  Abbatiae  Praefcciam  fimpliciter  vo-  Abbatisfam  S.  Mariae  et  Florentium 
cari  Priorisfam.  arnoldvs  autcro  de  Sasfenheim  fratrcm  istius  Arnoldi\ 
ille  et  frater  walewin  vs  filii  eranrquod  docet Charta  a.  1271.  d.  30.  lun. 
Nobilis  Walewini  de  Alcmade  Militis ,  quo  anno  nondum  erat  conftructum. 
qui  a.  laoit  d.  14.  Oct.  bona  fua  in  Sed  has  Chartas,  quaeque  plura  huc 
Nordeka  et  Langeveld  ccntulcrant  in  fpecrant ,  alia  cxhibebo  et  explicabo 
Elcemofinam,  ut  ex  iia  in  alodiofuo,  occafioue. 


Digitized  by  Google 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM  8oi 

a.  theodericvs  de  Ttilingen ,  niiles,  gladio  evaginato  ,  triplici ^  1174* 
Scuto  inGgnitus ,  in  quo  Leo  cum  Iambelio  per  collum : 

*  S'z  Th€OD6  •    •  CI;  •   •  :  T€  LITIS- 

3.  Periit. 

4.  iohannes  Perfyn  ,  mlles,  cum  triplici  Scuto ,  ut  fupra:  his 
literis  refiduis: 

yff   M  •  IohAONIS  •  P6RSIO  ......  IS: 

£.  arnoldvs  de  Heemskerke,  nihil  nifi  ingeus  Scutum  triquetrum, 
in  quo  Lee. 

*  S*  ARNOLDI:  D6  €OMSK6RK€  MILITIS: 
Dedi  baec  Sigilia  in  aes  incifa  tab.  XV. 

N.  CCLXXIIL 
florentivsV.  Comes  Holl.  inandat  omnibus  fuis  Balivis >  a.  127}. 

d.ai.Mart» 

ut  novam  Monialium  conftitutionem  in  Le- 
wtnhorst  tueantur  ac  defendant. 

A.  1*7*.  d.  21.  Mart. 

....     I  .      (  t.k  <  « 

Chartam  proxime  antecei.  p.  798.  . 

(E*  Ori|ioaH  in  Axthiri*  Abbttltl  de  Leeu-cr.horn. ) 

J^lorentivs  Comes  HoJJ  vniuerfis  Balliuis  terre  fuefalu- 
tem  et  fuam  gratiam  •  Dilecte  nobis  in  Christo  •  •  •  priorisfa 
et  Conuentus  Nouellae  plantationis  in  Lewenhorst .  nobis  con- 
qucrendo  monftrarunt  •  quod  quidam  dei  timore  postpofito  ma- 
nifeste  et  occulte  indebite  ipfas  turbare  et  jnfestare  non  ueren- 
tur  •  bona  ipfarum  violenter  arrestando-  Cum  igitur  fraus  et 
dolus  neminj  prodesfe  debeat  fed  obesfe  vobis  fub  optentu 
T.  II.  Iii  ii  gra- 


Digitized  by  Google 


802     CODEX  DIPLOMATICVS1 

A.  ia?i.  gratie  nostre  mandamus  quatinus  prenominatas  •  •  •  •  priorisfam 
M"  et  Conuentum  confidcntcr  jn  jure  fuo  tuendo/  contra  violen- 
tiam  omnium  fibi  aduerfantiura  ex  parte  nostra  potenter  dcfen- 
datis  •  fcientes  vero  quod  NouelJam  plantationcra  fepcdicta- 
rum  •  •  •  priorisfe  et  Conuentus  in  Lwenhorst  quam  bcnigne 
fauore  amplectimur  a  vobis  fpecialiter  cupimus  promdverj. 
Tantum  inde  facientes  ut  ex  hoc  vestram  conftancfam  comraen- 
demus  et  fidelitatem- 

Datum  apud  Albrechtsberghe  anno  domini  m  cc  lxxiij  jn 
die  beati  benedicti  abbatis  • 

m 

*  *  * 

Pcriit  Sigillum. 

N.  CCLXXIV. 

A.1274.  ' L  orent 1 vs  Comes  Hollandiae  infignem  init  Confederatk* 
nem  cum  Vrbe  Traiectenfi,  promittitque  ex  ea,  fe  nullam 
•concordiam  cum  alio  Terrae  Domino  initurum  fine  ilia. 

A.  1274- 
Ad  Excun.  VIL  p.  399. 

(E*  Orf,iMlJ  iB  Arehivi»  V*i,  Tnitct.  Ui,  D.  in  py»!«U  „.) 

J_\os  florentivs  Cvnes  Hollandie  notum  facimus  vni- 
uerfis  prefentes»  litteras  vifuris  quod  nos  communj  terre  nos- 
tre  et  ciuitatis  traiectenfia  vtilitate  penrata  de  Nsiilium  »w- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  803 

trorum  confilio  cura  ipfis  ciuibus  traiectcnfibus  et  eorum  fau-A. 
tores*  conuenimus  in  hunc  modum  •  videlicet  quod  ncc  nos* 
JtteC  riostri  dictis  ciuibns  traiecten  nec  eorum  fautoribus  neque " 
infra  limites  ciuitatis  neque  terre  traiecten  motu  proprio  vel 
ad  inftinctum  alicuius  feu  rogatum  aliqua  dampna  vel  gra- 
uamina  inferemus  aec  inferri  per  nostros  aliquatenus  per- 
mittemus  •  intendentes  cum  ipfis  quantum  in  nobis  est  ami- 
cabiliter  concordare  •  et  verfa  vice  dicti  ciues  et  eorum  fauto- 
res  non  inferent  nobis  nec  nostris  infra  limites  comitatus  nostri 
quantum  in  ipfis  est  aliqua  grauamina  fiue  dampna*  Preterea 
.nullas  confederationes  nec  concordiam  cum  aliquo  domino  terre 
feu  cum  aliquo  alio  ( 1 )  inibimus  per  quas  veniatur  fiue  ope- 
retur  contra  formam  conuentionis  memoratam  •  et  dicti  ciues  et 
fautores  eorum  id  idem  non  facient  verfa  vice«  Incuiusrei 
tcstiraonium  prefens  fcriptum  figillo  nostro  •  et  figillis  nobi- 
lium  nostrorum  quorumdam  videlicet 

dominj  theoderici  de  thelinghe- 

dominj  Willelmi  de  Brederode» 

dominj  theoderici  de  Wasfennare- 

dominj  Nicholai  de  Cats  militum* 

et 

CO  ytlh]   Spcctarc  hacc  videnrur  narrat  wagen.  Vad.  Hlfl.  D.  III.  bl. 
ad  disfenGones ,  quas  Dominus  dc  An>  n.  fqq.  Nifi  potiuj  ad  Contcntione» 
ftd.  ad  iunctis  fibi  Kcnnemariis ,  cum  Gelricas  referenda  fint.   Viderint  alii. 
Vrbe  Traiectenfi  exercebat.  Historiam 

[l  U  I  2 


8o4     CODEX  DIPLOMATICVS 

L.  1274.        et  Willelmi  de  Egmunde 
fecimus  communixj. 

Datum  apud  Leyden  feria  quarta  post  diem  jacobi  et  chrisco- 
fori  beatorum.  Anno  dominj  •  millefimo  •  cc  feptuagefimo-- 
quarto . 

*  »  ♦ 

Appcndent  fex  figiTIa  egregie  confervata. 
1.  florrntii  Comkis,  iuvcnili  fade  cum  ave*, 

*  S*  FL0R€DT1IS  COMITISS  hoLLANDl€. 

3.  theoderici  de  Teifingen,  ut  in  Charta  a.  1358.  p.  746. 

5.  wilhelmi  de  Brederode ,  mutilum;  Eques  cum  gladio  et  galea  ac 
Scuto  triplici,  in  quo  Leo  cum  Lambello.  Cum  contraGgillo ,  itir 
dem  Scuto  ciun  Leone  lambellato;  litt.  fere  evanidis. 

4.  theodbrici  d«  Wasjenare ;  Equcs  cum  Raleu  criftata,  et  Scuto 
triplici,  in  quo  tres  trabes  decusfatac;  his  litt. 

S;  Th€ODERICI:  D6  WASSgflARG:  MILITIS. 

5.  nicoiai  de  Cats ,  Scntum  triquetrum ,  in  quo  animal  (candens , 

*  S'  nicbOLAI  D6  h ADEWARTWOVD6  MLUTIS:. 
«.  wilhelmi  de  Egmondy  his  litt. 

SMVILh  MI  ■  •  6  GGMONTA. 

N.  CCLXXV. 
a.«7s.    albertvs  Dominus  de  Vorne  et  Zelandiae  Castellanus 
Aa3.Mart.       homines  in  fuo  Dorainio  conimorantes ,  qui  cenfum 
monafterio  S.  Bavonfs  debent,  ab  exactione 
melioris  CatalH  Iiberos  declarat. 
A.  1275.  d.  23.  MarL. 
Jd  Excurs.  VII.  p.  336*. 

ItK  OritfuU  enm  Si»t!!o  «  fccrctit  ArcblfU  Rcv.  Epifcopl  G>nd.r.) 

...  Dominus  de  yorneet  zelandie  caskllantu'  vniuerfis  pre> 

.  fen- 


A 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  805 

fentes  litteras  jnfpecturis  falutera  et  nofcere  veritatem '  Que  a.  1175. 
Aguntur  in  tempore  ne  ab  hominum  labantuc  memoria  Litte-  *a3*M*' 
rarum  testimonio  confitmantur '  Hinc  est  quod  ad  noticiam  vni- 
uerfitatkr  vestre  cupimus  peruenire'  quod  nos  libero  arbitrio 
et  voluntate  propria  omnes  homines  et  eorum  fubfequentes  ad 
fanctum  Bauonem  jure  cmfuali  fpectantes  a  quibus  ad  mortcm 
ipforum  aut  melius  pecus  ( 1 )  aut  yestem  meliorem  pro  dicto 
cenfufumere  fblebamua'  a  nobis  et  nostris  fuccesforibus  m  nos- 
tro  dominfo  commorantes  qukos  et  ab  omni  exactione  ratione 
cenfus  fancti  Bauonis  liberos  proclamamus '  proraittimus  enim 
fide  preftita  omnk  fupradicta  firmiter  et  inviolabiiiter  omni 
fraude  cesfante  ut  cristianus  fidelis  obferuare  prefentium  testi- 
momo  littera^um,  Hijs  etiam  interfuerant'  perlbne  nominate 
fubfequentes r 

Dominus  Theodericus  railes  noster  avunculus. 

Dominus  Iohannes  noster  confangwineus  miles  de  Rie- 
nesfe* 

Costinus  frater  eius; 

1 

Dominus  Bartholomeus  capellanus  nosten 
Dominus  Henricus  presbyter  de  Vorne 

Syraon 

(O  Meliut  peeut]  Qui  fimpliciter  rit;  fatis  is  dc  hac  donatione  et  con- 
kgerit,  quae  V.  D.  dv  cange  in  ditione  hominum,  qui  iure  cetifutii  his 
Glosfer.  med.  eev.  ad  V.  Catallum  ob-  in  tenis  vivcbant,  iudicium  ferre  po- 
fcrvat;  eaque  cum  hac  Clinrta  contule-  terit. 

li  ii  i  3 


Digitized  by  Google 


8o6     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  rtrj.        Symon  Dodo  et  Nicholaus  fratrei. 

«^.Mart.    Datum  et  Ktllln  in  yWM  ann0  Domini  m.  c  c.  feptuagefimo 

quinto  feria  fccunda  ante  ramos  palmarum. 

»  *  • 

Appendet  in  mcdio  Sigillum  rotimdum  Eques  (cum  Scuto  ad  pectus,  in 
quo  Leo)  gestass  manu  dextra  gladium  adspertum. 

Et  coturafigillum  cum  Scuto  triquetto,  in  quo  Leo  t  cum  circumfcriptione : 
Contraftgillum. 

Prior  circurafcriptio  fefe  evanuit.  4 
.  .  BVRGI  •  .  •  •      •  •  VORN  •  •  . 

N.  CCLXXVI. 

A.  i*7$.     margareta  et  gvido  Comites  Flandriae  •confirmant 
M.Man.  Privilcgia  Communicati  dc  Muda  concesfa.  . 

A.  1275.  M.  Mart. 

*  *  • 

Vide  ad  a.  13 16*.  d.  14.  Mart. 

N.  CCLXXVII. 

A.  1276.    florentivs  V.  Comes  Holl.  concedit Nobilibus  quibus- 
d.:4-ian.       dam  Zeelandiae  facultatem  vcndendi  Abbati  Medio- 

burg.  Feudum,  quod  ab  ipfo  tenebant. 

A.  1276.  d.  14.  Ian. 
Ad  Excurs.  VIL  p.  329.  not. 

(lx  Anti^uo  ChattuLt.  Abbiti.e  Mcdiob.  fbl.  HSSIS«.) 

lorinc  Comes  Hollandie  vniueriis  prefentes  literas  jn- 

fpectu- 


f, 


Digitized  by  Google 


I 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  3o7 

Ipccturis  falutem.  Nouerint  vniuerfj  quod  nos  dilectis  in  Chris-  A. 
to  viris  religiofis  Domino  Abbatj  de  Middelborgh  et  Conuen-d* 
tuj  eiusdem  ecclefie  que  in  Officio  de  Oestcapple  in  dechnis  ter- 
tk  posfesfionibus  et  alijs  bonis  dotata  exiftit  vt  diccj  Abbas  et 
Conuentus  omniraoda  pace  fruentes  diuinj  honoris  culturn  pro- 
penfius  exequantur ,  eisdem  licentiam  dcdimus  comparandj 
quinque  heuinas  Officij  in  dicto  OJJicio  de  Oestcapple  ad  opus 
Ecclefie  fuae  in  perpetuum  posfidendas  que  quidem  Oflieia 
nunc  aioHANNE  pavlo  nicholao  filijs  moens  et  pe- 
tro  dicto  scaeck  fllio  scARPORDj  a  nobis  iure  feodj  pos- 
fidentur ,  et  fj  predictos  dicta  Ofiicia'  dictis  Abbatj  et  Conuen- 
tu>  vendere  contigerit  et  in  manibus  dictj  Abbatis  ea  refigna- 
uerint  nostro  nomine  coram  tribus  Uminibus  nostris  infeodatis  a 
•nobis  dictam  refignationcm  candcm  vim  habere  volumus,  quara 
haberet,  fi  nostris  foret  in  manibus  refignata,  et  dicta  facta  re- 
fignatione  ab  homagio  nobis  aftrictos  abfoluimus  antedictos  dan- 
tes  potestatem  prenominato  Abbatj  inftituendj  et  dejlituendj  fcuU 
tetos  jn  dicto  Ojficio  gubernando  fecundum  <  quod  ipfi  et  eccle^ 
fie  fue  videbitur.  expedire  Jta  tamen  quod  nos  obfequijs  et  juri- 
bus  hactenus  nobis  impenfis  a  dictis  hominibus  in  dicds  Officijs 
manentibus  nullatenus  defraudemur  Ceterum  in  recognitione 
nostri  Dominij  foluet  quilibet  Abbas  de  nouo  promotus  nobis 
ct  nostris  fuccesforibus  de  qualibet  heuina  comparata  vigintj  li- 
bras  Turonen  fecundum  vfum  et  curfum  nunc  monete  Wala- 

cren. 


8o8     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1176.  crea.  (i).  In  cuius  rej  testimonium  prefens  fcriptum  Dictis 
d<4  lan  Abbatj  et  Conventuj  contulimus  Sigillo  nostro  roboratum. 

Datum  ad  Albertj  montem  in  crastino  Octau.  Epiphaniae  Do- 

mini  anno  Domini  Mifio  cc.  feptuagefimo  fexto,  menfe  I*. 

nuario. 

( i )  Monete  TValacren.  ]  Nota  lo  olitn  praetendisfe.  Qua  de  re  alibi  opor- 
cutionem  Monetae  Walacrenfts ,  quae  tunior  dicendi  erit  locus.  Spcctat  ad 
vix  aliam  imerpretationem  mibi  ha-  banc  Chartam  altera  qnae  proxime  fe- 
bct,  quam  quod  moneta  iu  Walacriae  quitur  a.  1*77«  M.  Dec.  ad  quem  an- 
Infula  cufa  fit.  Notum  autcm  est ,  Do-  num  ex  ftilo  Francico  etiam  uaec  Char- 
minos  Verenfes  five  Opidi  de  Veia  in  ta  referenda  videtur. 
YValacria  boc  monette  cudendac  ius 

N.  CCLXXVIIL 

a.  117«.    florentivs  V.  Comes Holl.  liberat  2 00.  menfiiras  Mo- 

d.  a3.1ul. 

nafierii  de  Biefelinge  in  Zuidbevelandia  ab 
omni  fcoto  et  exactione. 

A.  1276.  d.  d.  23.M. 

Ad  Excuru  FIL  p.  399. 

(Ix  Origituli  cub  Siglllo  in  Monaflerio  S.  Victcri»  Annerpit*.) 

lorent.  Comes  Hollondie  vniuerfis  prefentes  litteras  in- 
fpecturis  falutem  et  noscere  veritatem-  Cupientes  Monafte- 
rium  fitum  iuxta  bifelinghe  et  perfonas  in  ipfo  habitantes  ut  adeo 
fcruentius  diuino  officio  infudare  elaborent/  gratia  profequi 
fpeciali!  ipfum  abhinc  deinceps  quo  ad  ducentas  menfuras  terre 
quas  habet  ad  prefens  vel  in  posterum  procurante  domino 

adeptu- 


F 


Digitized  by  Google 


CHARTARVMetDOCVMENTORVM.  8oj 

•depturum  exiftat  ab  omi  fcoto  annualis  nostre  precarie  duximus  a.  1*7*. 
eximendum.   Mandantes  vniuerfis  et  fingulis  fcultetis  in  quo-  d'  *3  lul 

■  •  •  •  1 

rum  officiis  dicta  terra  iacet  vt  animc  in  posterum  nullum  fco- 
tum  ratione  dicte  precarie  a  dicto  monafterio  quo  ad  fummam 
ducentarum  menfurarum  terre  prout  fupra  est  expresfum  reci- 
piant  vel  requirant»  Verum  ipfum  monafterium  predictura 
quo  ad  hoc  liberum  habeant  et  exemptum*  In  cuius  rei  testi- 
monium  et  munimen  prefens  fcriptum  figillo  nostro  fecimus 
communirj  • 

Datum  apud  middelborgh  in  crasdno  beate  marie  magdaiene. 
Anno  domini  •  miilefimo  •  c  c  •  feptuagefirao  •  fexto  • 

•  * 

•  •  • 

Appendet  ex  vittis  pergam.  Sigillum  florbnth  iuvenili  ftcie,  equo 
infidentis,  cum  avicula  manu  finistra,  his  lireris: 

•  •  •  •   FLO  •  •  nT  COMITIS:  h 

Huius  Chartae  exfrant  Vidimus  duo, 
I.  Domini  lohannis  de  Maelfttde  Militis,  et  Prioris  fratrum  Predicat.  de 
Zerixe.  —  Datum  a.  1390.  cuius  fuperest  Priuris  Sigillum  cerae  albae 
impresfum. 

I.  Iohannit  Comitis  Hoilandie  Zelandie  ac  Domini  Frejie  —  —  Datum 
anno  Domini  •  Millefim»  •  Ducentefimo  Nonagefimo  feftimo  ferta  ter- 
tia  post  Laurentij-  cum  Sigillo  integro.   Eques  dextra  gladium,  in  , 
pectore  Scutum  Holland.  et  m  duabus  aliis  partibus,  galca  cristata. 
Contrafigillum ,  Scutum  Holland.  hisliteris: 
S6CR6TVM:  IOnAnnlS  COMITIS  hoLLADDI6- 


T.  //.  Kk  kk  k  N.  CC_XXIX. 


)igitized  by  Google 


8ro     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCLXXIX. 

t'zl7ik  rl*0RENTIVsV-  Comes  HW^  saldvino  de  Nortefce 

donat  quandam  terrae  portionera.    .  ^ 

A.  1276.  d.  2  3.  lul. 
^  Exturs.  VI I.  p.  339. 

(Ka  Ubto  WS.  C*e  Defctiptiose  Cstri  SVfoi.  18.  »d  Originde  defctipto  ) 

V 

lorentivs  Comes  HoUandie\  willelmo  <fc  Egmnnde 
faiutem.  Cum  nos  baldvino  de  Norteke  famulo  nostro  dw 
midiam  Hoevam  terre  ad  nos  devoluce  ex  morte  conradi 
filii  weremboldi  et  apud  Norteke  iacentis  contulimus 
ad  proprietatis  titutum  habendara:  mandamus  vobis  quatfcnus 
ipfum  in  posfesfionem  dicte  terre  imjgcatis  et  defendatis,  nos- 
*  c  ab  m.  tra  auctoritate  inductum  ob  omnem  »  molestiam  removentes , 
m  noc  cafu. 

Datum  feria  quarta  ante  Beati  Petri  ad  vincttla  anno  Domi- 
ni  m.  cc.  lxxvi. 

•  *  • 

Appcndet  SrgiBum.  florentii  Couj.  IIoll.  pro  uiorc ;  absque  Con- 
trafigillo» 


N.  CCLXXX. 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  9it 

N.  CCLXXX. 

rtdRENTivs  V.  ComesHoll.  declarat,  Abbatem  Medio-  a. 
burg.  emisfe  ab  Abbatia  Rijnsburg.  terras  in- 
ter  Domburg  et  Oostcapellanu 

A.  1277. 

Ad  Excurs.  VIU  p.  359. 

'  '••  - 

<I«  OrittB.Il  ia  ArchM.  Rlp.bur,.  ) 

X2  lorentivs  Comes  Hollandie  vniuerfis  prefentia  vifuris. 
falutem.  Noueritis  •  quod  viri  Religiofi  Abbas  et  Conuentus 
Ecclefie  beate  marie  de  middelburg  comparauerunt  quasdam  ter- 
ras  inter  dumburg  et  oestcappJe  iacentes  in  walacria  erga  dilectas 
nostras  abbatisfam  et  Conuentum  de  Rinsburg  pro  quadam  fura- 
ma  pecunie  in  certis  terminis  prout  in  litteris  dictorum  abbatis 
et  conuentus  continetur  perfoluendas  •  Apponentes  prefenti- 
bus  in  testimonium  figillum  nostrum  ad  petitionem  predictorura. 
Datum  anno  dominj  m  c  c  feptuagefirao  feptimo . 

♦  •  * 

Appcndet  Sigillura  Comitis  adbuc  iuvcnis  111  equo  cuta  avi,  his  litt. 
*   SIL  OMI  T  •  !  ......  NDl€. 

(O  Q"um  ipfam  Vendithms  Char-  et  vcnditinnis  cnnfirmationem  1  Flor.V. 
tam  ineditam  pcncs  me  habeam,  nec  Com.  Hoil.  Tacrain,  bic  cis  frbiungcre 
non  cnnccsfam  ab  Eiccto  Traiectenfi  haud  abfbnum  duxi,  quia  temporis  hi- 
Epifcopo  hhumt  auenandi  facultatcm ,  ftorian  et  ritum  Ulirftraut. 

Kk  kk  k  a  N.  CCLXXXI. 


tift     CODEX  DIPLOMATICVS 


N.  CCLXXXI. 

A.  ii7'.  iohannes  Electus  Traiectens.  permittit  Conventui  de  Rijns* 
4.3Q.MuL         \,nrg,  ut  Curtem  cum  fuis  pertinentijs  in  Wala- 

cria  Abbati  Medioburg.  vendat. 
A.  1277.  d.  20.  Maii. 
Ad  Cod.  Dipt.  p.  811. 

(I*  Anti^o  Ch«tul»rio  Abb»t.  Mcdiob.  fol.  »11«.  Tf».) 

"Vniuerfis  prefentes  literas  vifuris  iohannes  Dei  gracia 
Traiecten  Electus  falutem  in  Domino  fempiternam,  fupplica- 
runt  nobis  religiofe  perfone  in  Christo  dilecte  Abbotisfa  et 
Conventus  Monafterij  dt  Rinsborch  nostre  Dioces.,  vt  cum 
jpfe  propter  vtilitatem  euidentem  et  alias  justas  caufas  quan- 
dam  curtem  cum  fuis  pertinentijs,  fitum  in  Wallacria  inter  Dum- 
borch  et  Oostcappele  Abbatj  et  Conuentui  Monaflerij  de  Mid- 
ddborch  necesfe  habcant  vendere  fiue  alienare,  alienationi  feu 
venditioni  huiusmodj  confenfum  nostrum  jmpartirj  dignareraur; 
nos  igitur  earum  fupplicationibus  inclinati,  cum  nobis  cx  vi- 
rorum  grauium  testimonio  conflet,  premisfa  vcritate  fulcirj, 
vt  eadem  Abbatisfa  et  Conuentus  dictam  curtem  cum  fuis  per- 

.... 

tinentijs  dictis  Abbatj  et  Conuentui  libere  vendere  fiue  alie- 
narevalcant,  concedimus  et  libere  confentimus,  auctoritatem 
nostram  fuper  hoc  plenarie  jmpendentes.  In  cuius  Rej  testi- 
monium  SigiJIum  nostrum  prefentibus  duximus  apponendum. 

D* 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  815 

0  0  o 

Datum  Anno  Dominj  w.  cc  lxxvij.  feria  quinta  postA  «77. 
penthccostes. 

N.  CCLXXXII. 

aleidis  Abbatisfa  Rijnsburgenfis  vendit  Abbatiae  Mediob.  A.  1177. 
234.  Menfuras  terrae  inter  Dumburg  et  Oostcapelle. 

A.  1277.  M.  Iun. 

Ad  Coi.  Diplom.  p.  811. 

(Ex  AstiqM  ChwittUrio  AbbuUe  Mediob.  fol.  i.) 

A 

leydis  Dci  permisfione  Abbatisfa  totusque  Conuentus 
de  Rijnsborg,  vniuerfis  prefentes  Iiteras  infpecturis  falutem  et 
noscere  veritatera.  Nouerint  vniuerfi,  quod  nos  de  confenfu 
venerabilis  patris  Dominj  iOHANNisDei  gracia  Trakctfn  Ele- 
ctj  propter  vtilitatem  euidentem  et  alias  justas  caufas  vendidi- 
mus  dilectis  nostris  Abbatj  et  Conuentui  Ecclefie  Beate  Ma~ 
rie  de  Middelburgh  ad  opus  Ecclefie  fue  ducentas  et  triginta  qua- 
tuor  mcnfuras  terrarum  jacentium  jnter  Dumburgh  et  Oostcap- 
plen  a  petitione  fcoto  et  expeditione  Comitis  que  vulgariter  dicitur 
hervart  ac  ab  omni  exactione  liberas,  quamlibet  menfuram  pro 
nouem  libris  Turon.  Walacr.  monete  de  qua  Somma  pecunie 
nobis  est  plenarie  fatisfactum,  plenam  warandiam  contra  quos- 
curaque  dictis  Abbatj  et  Conuentui  in  perpctuura  preftiturj. 
]n  cuius  Rej  testimonium  prefentibus  figilJa  nostra  duximus 
apponenda. 

Ktkkk3  Da. 


Digitized  by  Google 


814     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  «77.     Datum  in  Rijnsborgh  anno  Doinini  m.  cc.  feptuagefirao  fe- 

IL  lun.       .  '  . 

ptimo,  menfe  junio. 

N.  CCLXXXIII. 

A.  1*77.    florentivs  V.   Comes  Holl.    conflrmat  venditionem 
.ao.  pt.        aleidis  Abbatisfae  Rijnsburg.  factara  Abbati  Me- 
diob.   234.  menfurarum  Terrae  inter 
,  Domburg  et  Oostcappelle  Q). 

A.  1277.  d.  20.  Sept 

Ad  Cod.  Diplom.  p.  811. 

.  •  -  .  . 

^  *   (E*  Artiqno  CfaMtalwb    Abb.ti.e  Mcdiob.  M.  ic.) 

j^lorenti  vs  Comes  IJolttn.  vniuerfis  prefentes  literas  in- 
fpecturis  falutem.  Notura  facimus,  qued  nos  terram  iacentem 
in  Walacria  in  Parochia  de  Oostcapple  inter  Ecclefiam  dictj 
Iocj  et  Curiam  dictj  Abbatis  de  Middetborgh  que  Westoue  ap~ 
pellatur  quam  dilcctj  nostri  Abbas  et  Conuentus  de  Middelborgh 
ad  opus  fue  ecclefie  comparauerunt  contra  Abbatisfam  ct  Con- 
uentum  Monafterij  de  Riusborgh  vsque  ad  ducentas  et  triginta 
quatuor  mcnfuras  terre  vel  circiter  fub  eisdem  Iibertatibus  per 
omnia  ct  juribus  fub  quibus  dicte  Abbatisfa  et  Conuentus  dt 
Rinsborgh  eam  a  nobis  et  a  nostris  antecesforibus  hactenus  ha- 
buerunt  et  posfederunt,  predictis  Abbatj  et  Conuentui  de  Mid- 
delborgh  ac  fue  Ecclefie  pro  nobis  et  nostris  fuccesforibus  libe- 

rali- 

( 

t 

Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC VMENTORVM.  8r5 

wlitec  contulimus  et  tenore  prefentium  conferimus  posfiden- a.  U77. ' 
dam.  In  cuius  rei  testimonium  prefens  fcriptura  figillo  nostro  Aao"Sc|* 
feciraus  coramunirj. 

Daturo  m  vigilia  Beati  Matkei  Apostolj.  AnnoDommi  m.  cc. 
ixjc.  feptimo. 

N.  CCLXXXIV. 
t-lorentivs  V.  Comcs  HoII.  vendit  Abbati  Mcdioburg.  'A.  1*77. 
iacentia  in  Oostcapple  cum  facuitatc  itv-' 
ftituendi  ac  dcflituendi  Scultetos. 

0  ••••„• 

A.  1277.  M.  Decembr. 

•  •  *  *  *         •  » 

•      4d  Excurt.  Vll.  p.  349.  tiot.  ' 

(tx  Arriqno  Ch«rtuUrlo  AkbiiUe  Mediob.  fcl.  msis.  T»>  1X> 


F 


okencivs  Comes  Ihllandit.  Vniuerfis  prefentcs  lite- 
jas  infpecturis  lalutem  in  Domino.  Magna  nobis  est  diligcntia 
laborandum  pro  rcligioforum  quiete  quj  tanto  deuotius  diuinis 
ofticijs  func  intentj  quanto  a  potentium  et  malignantrum  inful- 
tibus  minime  moleilantur:  hinc  est  quod  vniuerfis  volumus 
esfe  notum,  quod  officia  iohannis/.  moens  et  ioh.in- 
nis  dicti  kermisse  videlicet  heuinant  vel  co  circitcr  iacen- 
tia  in  Oficio  de  Otstcapple  comparata  a  nobis  cum  mtmilhnibus , 
jnbmtmitionibus ,  et  fttndis  fuis  pro  ducentw  Lib.  Toron.  conccs- 
limus  dilectis  nostris  Abbatj  et  Conuentuj  bcate  Marrae  in  Mid<- 
«leib.  que  m  dicto  Ojpcio  de  Oestcapple  magjs  in  posfcsfionibu* 

c.t 


igmze 


d  by  Google 


816    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1177.  est  dotata  pro  fumma  pecunie  memoratae  •  ad  opus  Ecclefie  fuae 

M-  Dcc 

in  perpetuum  libere  posfidenda,  et  de  ipfa  fumma  pecuniae 
efl  nobis  et  dictis  iohanni  et  iohanni  plenarie  fatisfactum, 
ac  ad  plenam  warandiam  predictorum  bonorum  contra  quoscun- 
que  nos  et  nostros  fucccsfores  tenore  prefentium  obligamus, 
dantes  dicto  Abbatj  potestatera  inftituendj  et  dejlitucndj  fcultetos 
in  dictis  OlHcijs  gubernandis  fecundum  quod  iplj  videbitur  ex- 
pedire ,  Jta  quod  confuetis  obfequijs  et  juribus  nostris  de  dictis 
Officijs  nullatenus  defraudemur.  Ceterum  in  recognitttfne  nos- 
trj  Jkminij  foluet  quilibet  Abbas  de  nouo  promotus  nobis  et 
nostris  fuccesforibus  de  predicta  heuina  comparata  vigintj  lib. 
Turonen  fecundum  vfum  ec  curfum  nunc  Monete  tValacreh.  In 
cuius  rei  testimonium  prefentes  literas  fepedictis  Abbatj  et  Con- 
uentuj  contulimus  figillo  nostro  roboratas. 

Datum  in  Middelburgh  anno  Domini  h.  cc  feptuagcfimo 
feptirao  menfe  Decembrj. 

N.  CCLXXXV. 
A.  1278.    florentivs  Com.  Holl.  terras  Abbatiae  Rijnsburg.  Abba- 
m.  M-rt.  Mediob.  venditas  ab  omni  Petitione ,  Scoto  , 

et  Herevaert ,  immunes  declarat. 
A.  1278.  M.  Martio. 
Ad  Cod.  Deplom.  p.  811. 

(F*  AmI^m  Cb.rtnlitio  Abbati.t  Mtdiob.  foL  1%  fH».) 

N 

os  florentivs  Comts  Hollendit  Notum  facimus  vni- 

uer- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM  817 
uerfis  prefentes  literas  infpecturis.    Quod  cum  dilectus  nosterA.  1179. 

M  Mart 

Abbas  et  eius  Conuentus  de  Middelburgh  comparauerint  ducen- 
tas  et  triginta  quatuor  menfuras  terrarum  vel  eo  circiter  jacen- 
tium  jnter  Oostcapple  et  Dumburgh  contra  Abbatisfam  et  Con- 
uentum  de  Reinsburgh ,  quas  a  nobis  et  predecesforibus  nostris 
liberas  tenuerunt,  nos  dictas  terras  prenominatis  Abbatj  et 
Conuentuj  a  petitione,  fcoto,  et  expeditione  Comitis,  que  vul- 
gariter  dicitur  hereyart  ac  ab  omni  exactione  liberas  pro  nobis  et 
nostris  fuccesforibus  conferimus  in  perpetuum  posfidendas.  In 
cuius  rej  tcstimonium  prefens  fcriptum  figiilo  nostro  fecimus 
communirj. 

o  • 

Datum  aput  Ziricze  anno  Domini  m.  c  c.  feptuagefimo  Octa- 
uo,  menfe  martio. 

N.  CCLXXXVI. 

florentivjs  V.  Comcs  Hollandiac  mutuam  promittit  opeuiA.  1278. 
c  v  1  d  o  n  1  Comiti  Flandriae ,  contra  quoscumque ,  exce-.  d-Js-M111 
ptis  iis  quibus  iure  feodali  adflringeretur.    Quod  fi  quam 
opem  pracftaret  iohanni  Duci  Brabantiae,  eandem 
etiam  praeititurum  gvidoni  Comiti  Flandr.;  ita 
tamen  ut  Comes  Flandriae  haud  tenerctur  alter-  , 
ucrum  iuvare,  fi  inter  Ducem  Brab.  et  Comi- 
tem  Ilollandiae  controverfia  oriatur. 

A.  1278.  d.  25.  Maii. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  212,  230. 

(E*  Origi^li  in^Afthivi»  Camcne  Rition.  IdUmJ 

]^Jos  florentivs  comes  hollandie  notum  facimus  univer- 

t.  I L  L)  111  fij 


8i3     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1178-  fis  9U0^  n0S  penfata  «ttlitate  terrarum  nostrarum  cum  nobili  viro 
«u5  Ma».  GV  j  D  0  v  R  cmite  fiftfrk  et  Uarchmie  Namurcenft  fuper  mutua  as- 

fiftentia  quam  altcr  alteri  fide  data  et  Juramento  preftito  faccre 
promifit  in  fpccialis  amicitie  convenimus  unionem  videlicet  quod 
ab  hinc  inpostcrum  iuvabimus  dictum  Comitcm  flandrie  et  iu- 
vare  promittimus  contra  quoscumque  patentex  et  potcnterr 
«uxilio,  confilio  et  fnvore,  quandocumque  fuper  hoc  a  dicto 
Comite  fuerimus  Requifiti,  Exceptis  Dominis  illis  quibus  fu- 
mus  iurefeodali  aftricti.  ordinatum  cst  etiam  inter  nos  et  con- 
ventum  quod  fi  inter  dictura  gvidonem  comitem  flandrie  pre- 
dictum  et  nobilem  virum  dilectum  confanguineum  nostrura 
-Dominum  ioiiannem  Bucem  brabantie  aliqua  Discordia  in- 
terciperetur  quod  nos  Duci  predicto  contra  dictum  Comitem 
flandrie  in  dicta  discordia  ulium  auxilium  impendemus,  nos 
etiam  in  dicta  discordia  prcdicto  comiti  flandrie  contra  pre- 
dictum  confanguineum  nostrura  ducem  Brabantie  ullum  auxilium 
impendere  tenebimur.  Infuper  ordinatum  est  et  Conventum  in- 
ter  nos  quod  fi  inter  nos  Comitem  hollandie  et  dilectum  Confan- 
guineum  nostrum  Ducem  Brabantie  aliqua  Discordia  oriatur :  Pre- 
dictus  Comes  flandrie  ei  contra  nos  asfiftere  non  debebit  nec. 
etiam  nobis  contra  Ducem  predictum  asfiftere  tenebitur.  In 
cuius  rei  testimonium  prcfentibus  Litteris  Sigillum  nostrum 
duximus  apponendum,  Datura  anno  Dcmini  millefimo  Du>- 
centefimo  feptuagefimo  octavo ,  in  Vigilia  afcenfionis  Domini. 

Col- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  n  DOCVMENTORVM.  810 

*  A.  «78. 

Collationnd  a  rOriginal  en  Parchemin 
fcelle*  du  fcel  dudit  plorrnt  en 
cire  jaunatre ,  pareil  k  celui  qui  est 
au  milieu  de  la  page  36.  d'oliv. 
vredii  e^tant  dans  laTour  des  Char- 
tes  de  la  Chambre  des  Comptes  du 
Roy  [utfuprap.45x.]  a  Lille  le  10. 
May  1775. 

GODEFROY. 

1 

N.  CCLXXXVII. 
florentivsV.  Comes  Holl.  in  fe  recipit  folutionem  pe-  a.  127«- 

d.  26.  IuL 

cuniae  pro  Domicella  aleidi  confanguinea 
de  Campo  in  Hespele. 

A.  1278.  d.  26".  Iul. 

Ai  Excurs.  VIL  f>.  349. 

  (Ek  MS.  Deferipe.  Cwtri  Botklioru  ipj.  fol.  «.  iutt  Oiigiiulc  4efcr.) 

entivs  Comes  Holiandie  vniuerfis  prefentes  vifuris, 
falutem.  Notum  facimus  vniverfis,  quod  nos  unura  campum 
iacentem  apud  Hespele  et  alium  campura  iacentera  iuxta  novam 
viam ,  quos  theodericvs  Qerkus  locavit  DomicelJe  a l e i- 
di  Confanguince  nostre  fingulis  annis  pro  duodecim  folidis 

Lltlla  Hol- 


82o     CODEX    DIPLOMATICVS  : 

a.  117P.  Hollandens.  illos  denarios  fuper  nos  tenemus  quousque  ipfos 

d.  a6.  lul.  ~ 

a  dicta  Domina  a  l  e  i  d  i  requiramus. 
Datum  feria  quarta  ante  diem  beatri  Petri  ad  vincula  anno 

U  M.  CC.  LXXVIII- 

•  •  * 


Sigillum  florektu  equo  inGdentis  cum  Scuto  IIoJ- 
land.  his  lkt. 

S.  FLOR6NTII  •  COMITIS  ■  HOLLANDIG. 
IrrContrafigtlto  Aquila  eum  Scuto  ttLeone:  his  litt. 

SGCR6TVM  •  FLOR6TII  •  COMITIS  •  HOLLANDI6» 
N.  CCLXXXVIII. 

* 

•  ■ 

a.  i=?*.    gvido  Comes  Flandr.  et  Marchio  Namuc.  concedit  Scabinis 

4.  3.  Jun.  ... 

de  Moere ,  ut  Iudicium  petant  a  Scabinis  de  Arden^ 
borg ,  fi  qua  in  causfa  haefitent. 

•  ,  ■     *  * 

A.  1279.  d.  3.  Iun. 
jfd  Excurs.  VII.  p.  12S. 

(Fx  Oriiti^H  ia  ArchivU  Ard«t>.r|.  n».  »o,.) 

ous  c  u  1  s  Cfcy»  <fe  Flandres  et  Marchis  de  Namur  faifon& 
« e.  </cr.  fauoir  a  tous  ke  no  a  nos  foiables  •  •    Efchmns.  dou  muer  * 

iL:re, 

dardemborg  auons  donne  et  otroie  ke  de  lor  iugemens  dont  il 
ne  feront  fage/  kil  dorent  en  auant  enuoifent  a  lor  kief  a 
nos  •  •  Efcheuins  de  nostre  vile  dardemborg  En  tesmoignage 
de  la  q  jeje  chofe  nous  auons  as  •  •   Efcheuins  deuant  dis  don- 

nei 


N 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  32* 

nei  cesprefentes  lettres,  faielees  de  nostre  fael  ki  furertt  don-A.  1279. 
nees  a  maU  lan  deL  Incarri  .  m  •  cc«  fisfante  dis  et  nuef  le  fa-d"  3" Iua* 
medi  apres  ie  trinite  


Appendet  cvidonis  Sigillum  rotundum  integrum  ex  duplici  vitta  per- 
gameoa ,  cum  Contrafigillo.  Exftat  Sigillum  in  ol,  vred,  Sigi 
C.Fl.  p.  46.  hoc  excepto,  quod  idem  Contrafigillum  noa  est,  fed 
uti  exbibetur  p.  39. 

.  •     N.  CCLXXXIX. 

g.vido  Comes  Flandriae  concedit  facultatem  Oppido  de  Ar-  a.  ia7p. 
denburg,  ut  fodiant  ab  utraque  parte  fluminis  d"  4'  lu°' 

.   de  Eede,  usque  ad  Slepeldam. 

A.  1279.  d.  4.  Iun.  > 

'.••>•.. 

M  Excurs.  FII.  p.  133,  224. 

(  F*  Rfgiitto  Pcrgameno  Oppldi  Ardenburg.  fol.  vij.) 

^Jous  .  •  guys  .  .  Cuens  de  Bandresi  et  Marchis  de  iW 
mur  faifons  fauoir  a  tous/  ke  nous  a  nos  chiers  et  foiables.. 
Efcheuins  et  Communaute  de  nostre  ville  dardenburgh  auons  or- 
troie  pour  ia  commun  prQfijt  de  la  dite  ville/  kil  puisfent  pren^ 
dre  terre  a  lun  lels  et  alautre  del  eauwe  con  apeele  .  Ee  M.kt  > 
cuerd  entre  Ardenburgh  /  et  Skpeldamme  /  fi  auant  *  ke  leut 
Efcheulgne '  feftent  tant  comme  ii  verront  ke  pourfis  lor  fera. 
par  lacort  et  lafent  de  nostre  billiu  de  Bruges  pour  eaus  etpsur 

A-Yldi».  »•  *  Selg.  *//•  V*rro  »..»</  <•/»  *-«T«#rr  .frr.t.       «  Vid.  f;Vw'«««> 

Ll  11  I  3 


Digitized  by  Google 


B22     C  O  D  E  X  DIPLOMATICVS 


a.  »7.9.  la  yjile  ptnir  fairt  dich  4  a\  tn  leis  et  al  autre  de  le  dicte  tawt 
i.  4.  \m.       gpeeig  fe  >  1  pjy  fi  ke  a  cheaus  qui  terre  iJ  prenderont  il 

le  reftorront  par  le-dit  '  bailliu  de  Ar^f  et  de 

jious  Efcheuins  dardetiburgh  deuantdis-  En  teismolgnage  de 
la  quelc  cofe/  leur  nous  auons  donne  ces  prefentes  lettres  feel- 
leis  de  no  feeil  qui  furent  faites  lan  del  Incarnauon  Mil.  •  cc/ 
fisfante  disnuef ,  le  dymenche  apres  le  trinkeit  •  ■  ( 

d  Vid.  f-r  ftu  *>c        *  «»  w"'  *«•        /LD»  f/VMW  ft.  Sed  yid.  n*n  hibet. 

(1)  Exftat  ibidcm  Vcrfio  Kelgica  antiqua,  et  in  Marg.  Lat.  exftat:  De 
•  ftede  en  hecft  dit  niet  hefgkeU  matr  heuet  if  een  Fidimus  tnder  den  zeghcl 
uan  dctt  Gratte  die  te  .i.  bleef.  Exftat  nempe  in  Archivis  Ardenburg.  n°.  87. 
Charta  Originalis  lvdovici  Comitis  F/andr.  d.  17.  Ian.  a.  1337.  qua  hoc 
confirmat  Privilcgium  de  fodiendi  facultate,  ab  utraque  parte  ainnis  </*  Eedet 
Oppido  de  Ardenburg  ab  Guidone  Com.  Flandriae  datum ,  hanc  in  fententiam : 
l  o  y  s  Contes  de  Flattdres  f  de  Neuers  /  ct  de  Rethest  •  ■   Sauoir  faifons 

atouz/  que  notis  auons  veu/  vnes  lettres  feellecs  dou  feel  de  no  trefchier 
„  figri.  de  bonne  mcraore  mons  Guy  iadiz  Conte  de  Fiandr  et  Marchis  de  Na- 
„  mur,  Contenans  ceste  fourme  .  .   Nous  gvys  Cuens  de  Flandres.  — 

[Scquitur  CT-.art»  i.  ii-j.  fupri  dattl 

,,  Les  quelcs  lettres  ct  les  chofcs  contcnucs  cn  ycelles  et  chc  qul  fen  de-» 
v  pent.  Nous  ala  fupplication  de  nos  aracz  Bourchmestrcs  /  Efcfuuins  /  et 
„  Confel  dc  nostre  dite  villc  de  Ardcmbourch  /  ct  pour  le  bon  port  et  obeisfan- 
„  ce,.  es  quelz  U  communautcz  dycdle/  a  cste  ct  cfperons  <prc  ette  fcra  do- 
„  refenattant/  vous  nous-  Anons  loees/  approuuees/  ct  confermecs/  loons/ 
,,  approuuons/  et  confcrmons/  fauf  no  droit/  et  lautrtii/  Et  demorans  ausfi 
„  les  priuileges  que  nous  auons  donnez  a  no  ditc  uille  en  autres  chofcs  eo  kur 
„  vcrtu-  Si  mandons  a  110  bailliu  de  Brugcs  prcfent  ct  auenir/  quc  fans  autre 
,,  mandement  atendrc  a  auoir  four  chc  /  il  fache  Ies  chofes  desftiz  dites  tenir 
„  et  acomplir  Et  pour  cc  quc  cc  foit  renne  chofe  ct  eftabte  nous  auon« 
„  a  ccs  lettrcs  fait  mettrc  nostre  feel-  Donfi  a  Male  le  .  xvije.  jour  dou  moiz 
„  de  Jenuier  •  Ian  dc  gracc  •  MU  troiz  Cenz  Trcnte  et  Sept.  


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC VMENTORVM.  823 

In  plicatur»  habctur:  •  •  par  mons  le  •  ■  Comte  prefent  leuesque  de  Cambray.    A.  Ia?9. 

'  J-  Wastine''        d.  *.  luL 

*  •  * 

Appcnrfet  Sigillum  lvdovici  fere  intcgrum,  cum  Contrafigillo  bene  fer» 
vato;  in  tuaiorc  ailhuc  vifuntur  literac: 

 RN6N  €T  ReCIST6ST«-  ••  ut  apud  vrbd.  Sig. 

Com.  Fiantlr.  p.  58. 

N.  CCXC 

ivdolphvs  Rom.  Rex  concedit  baldvino,  pro  fratre  a.  1279. 

d.  c.Nor. 

fuo  iohanne  de  Avesnis,  [postmodum  Hollandiae 
Comite]  Comitatum  de  Alost,  et  tcrras  Wafiae^ 
1 V.  Oficiorum  etc.  in  feudum  Imperii. 

A.  1279.  d.  6.  Nov. 

M  Excurs.  VIL  p.  «35. 

(Miitn  Ctrttri.  D.  1    b'.  »•  ..  cx  ArthWii  Uanaotiar.  ) 

lphvs,  Dei  gracia  Romanorum  Rex,  .femper  Au> 
^ustus,  univerfis  Impcrii  Romani  fidelibus,  prefentes  litteras 
infpecturis,  graciam  fuam  et  omne  bonum.  Vniverfitatis  nos- 
trae  noticiae  declaramus,  quod  veniens  ad  prefentiara  nostram, 
nobilis  vir  baldewinvs  Anyocnis,  fratris  fui  procuratorio 
nomine  pro  eodem  fratre  fuo  propofuit  coram  nobis ,  quod 
idem  Comitatum  de  Aloyst*  et  terras  Waftae,  quatuor  Officio- 
rum  et  GerharJi  Montem  cum  omnibus  iuribus ,  et  pertinentiis 
eorumdein  de  iure  debebat  a  nobis  et  imperio  in  feudum  tenere, 
fupplicans  celfitudini  nostre ,  quod  fibi  nomine  fratris  fui  pre- 

dicti-. 


Digitized  by  Google 


C  O  D  E  X    D  I  P  L  0  M  ATICVS 


a.  is;9.  dicti,  qui  propter  caufas  legitimas  fuper  eo  perfonaliter  nostrara 
^'6'*'°%dire  p.efentiam  non  potuit,  dictas  tcrfas  cum  follerapnitati- 
bus  dcbicis  concedere  dignareraur,  offerens  idein  baldewi- 
nvs  nobis  nomine  dicti  fratris  fui  homagium  pro  eisdem.  Nos 
autem  ipfius  baldewini  rationabilibus  fupplicationibus  fa- 
vorabiliter  inclinati  eidem  nomine  fratris  fui  predicti  fecun- 
dum  imperii  confuetudinem ,  quidquid iurh  in  dictis  terris  a  nobis 
et  imperio  dcbet  habere ,  in  feudura  concesfiraus  et  eundera  bo- 
♦l.  n<m.  no  *. .  obftantc  lapfu  tcmporis  infra  quod  nos  idem  iohan- 
nes  rcquifive.  .  fccundum  feodorum  conflitutionem  et  imperii 
confuetudinem  dcbuisfet,  prefati  fratris  fui  iohannis  nomi- 
ne  folempniter  investivimus  de  eisdcm,  recepto  ab  ipfo  bal- 
dewino  dicti  fratris  fui  nomine  fidelitatis  et  homagii  debito 
facramento.    Testes,  qui  huic  infeodationi  feu  investiture  feo- 
di  intererant,  funt  venerabiles  lohannes  Gurcenfis,  et  Wern- 
hardus  Zecomen  . .  Epifcopi,  Illuftris  AJbertus,  Dux  Saxo- 
niae ,  fpectabiles  viri  Fredericus ,  Burgravius  de  Nieuren- 
berg  et  de  Catzencllibogen ,  JJurcardus  de  Hoenberch ,  Hugo 
dc  Werdenberch  deRienecke,  et  Iiugo  de  Montiforti,  Co- 
mites»  Ct  aJii  quam  plures,  in  quorum  testiroonium  prcfens 
fCriptura  Maiestatis  nostrc  figillo  iusfimus  comrauniri. 

Datum  apud  Lmzam,  vm.  Iduura  Novcmbris,  Indictio- 
ne  vin.  anno  Domini  millcfimo  ducentefimo  feptuagefimo 
.nono,  Regni  vero  nostri  anno  feptimo. 

N.  CCXCI. 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  e*  DOCVMENTORVM  825 

N.  CCXCI. 

RVDOLPHVi  Rex  Germaniae  recipit  Homagium  10-  a. 
hannis  de  Hannonia,  eique  confirmat  } 
mms  ditioties  ac  feoda  Imperii. 

A.  1280.  d.  26".  lun. 

Ad  Excurs*  VII.  p.  aaj.. 

<E*  ArchiTi»  H.n.on.  K.IKM  *  eUrttrl.  D.  I  bl  409.) 

N 

os  rvdolfvs,  Dei  gracia  Romanorum  Rex  femper  Au- 
gustus  i  tenore  prefentium  proteftamur  publice  profitentes , 
quod  nos  integritatem  legalitatis  confpicue,  et  fidei  purita- 
tem,  quibus  fpeccabilis  vir  iohannes  dt  Hannonia,  dilectus 
fidelis  nofter ,  nos  et  Sacrum  Romanum  amplexatur  Imperium , 
grate  contemplacionis  oculo  contemplantes  fibi  omnes  terras  et 
feoda,  quocumque  nomine  cenfeantur,  que  a  nobis  et  a  Sacro 
Imperio  de  iure  dcbet  habere,  et  de  quibus  nobiles  viros  pri- 
mo  baldivinvm*,  fecundario  vero  florencivm,  fratres 
fuos ,  ad  fidelitatis  et  homagii  recepimus  facramentum ,  ex  de- 
bito  rcgie  potestatis  confirmamus ,  et  eum  dc  eisdem  liberaliter 
investimus.  In  cuius  rei  testimonium  prefentes  litteras  exin- 
de  confcribi  et  Maiestatis  nostre  figillo  iusfimus  communiri. 
Datum  Wicnne  v  u  Kal.  Iulii ,  Indictione  v  1 1 1.  anno  Domi- 

O  «  o 

ni  m.  cc.  lxxx.  regni  vero  nostri  anno  feptimo. 

*  Le.e  Bttub*ri»m. 

.laVZi.l  ftim  mmm  N.  CCXCII.  i 


82<S    CODE  X   D  1  Ft  0  M.A ■  I IX  V  :S0 

N.  CCXCIL 

A.  iaso.  rvbolphvs  Rex  Germaniae  dat  iohannti  de  Hannonia 
N.*u.Un'  facultatem  fe  intrmittendi  in  dicta  Feoda. 

*  I  « 

A.  ia8o.  d.  26.  Iun. 
Excurs.  VIL  p.  225. 

(E*  mm  Arcfcir.  miiti  LL  H.  408. ) 

jVfos  rvdolphvs,  Dei  gratia  Romanorum  Rex  femper 
Augustus,  ad  univerforum,  tam  prefentium  quam  futurorum, 
rioticiam  volumus  pervenire,  cum  fpectabili  viro  ioanni, 
Comiti  de  Hannonia^  dilecto  fideli  nostro  ob  fue  fincere  devo- 
cionis  et  fidei  puritatem,  qua  adinflar  fue  generofe  propagi- 
nis,  a  qua  traxit  originem,  nos  et  Sacrum  Romanum  Impe- 
rium  veneratur,  contulerimus  univerfa  et  fmgula  feoda*  que  de 
iure  debet  a  nobis  et  Imperio  obtinere ,  nos  ex  debito  regie 
potestatis,  fe  intromittendi  de  ipfis  feodis  et  adminiftrandi  in 
eisdem  liberam  fibi  conccdimus  facultatem ,  in  cuius  rei  testi- 
monium  prefentes  litteras  fibi  dari  iusfimus,  figilli  nostri  mu- 
nimine  roboratas. 

Datum  lVienne  vi.  Kal.  lulii,  Indictione  vrn.  anno  Domi- 
ni  m.  cc.  lxxx.  regni  vero  nostri  anno  feptimo. 

■ 

n.  ccxcni. 


I 


CHA&TARVMit  DOCVMENTORVM.  U7 
N  CCXCIII. 


f  l  o  r.  Comes  Hotlattdit,  tenore  prefentium  concedi- 
mus  Domino  Abbatj  de  Middtlborgh  ec  foo  Conventui  vt-ijdem 
tantum  de  Officjo  Hugonis  filij  Boydmes  comparent  contra  ipftim 
ad  opus  fuum,  qoantum  ipfe  Abbas  et  Conuentus  habent  de 
terra  in  dicto  Officio,  ita  vidclicot  quod  ipfi  tantum  de  OfktQy 
quod  nunc  habent,  et  tenent  a  nobis  aiij  vendant  in  quo  nul- 
lam  terram  habent  iacentera.  Hec  fierj  volumus  quando  vnum 
ex  hrjs  ematur  quod  alterum  vendatur  tempore  in  eodem.  In 
cuius  rej  testimonium  prefens  fcriptum  figillo  nostro  fecimut 
communirj. 

Datum  atttt  Castrum  deMonfort  (i)  feria  fecunda  post  octav. 
Apoftolorum  Petrj  et  Paulj.   Anno  Domini  Millo  cc.  lxxx. 

(i)  Castrum  de  Monfort\  Hinc  lux  D.  II.  bl.  34.  qui  oppiilum  Montfor- 
flccciiditur  narrariont  wao.  AmJIeld.  tum  expugnatuin  putabat  a.  1379. 


A.  .13.80.  d.  7,  Iul. 


Ad  Excurt.  VII.  p.  329.  not. 


(Ex  AMlqao  Cbmoltrio  Abb»d««  Mtdiob.  foU  »»tiM 


Mm  mmm  at 


N.  CCXCIV. 


8*8     CODEX    DIPLOMATICVS  ; 

N.  CCXCIV. 

a.  rtSo.  gvidq  Comes  Fiandciae  infignia  concedit  Privilegia  Mercato- 
ribus  peregrinis ,  cum  Hispaniae ,  et  Alcmanniae »  tum 
omnium  aliarum  regionum  in  Oppido  Ardenbur- 
genfi  mercaturam  facientibus  vel  facturis. 

A.  1280.  d.  26.  Aug. 

"M  Excurs.  VIL  p.  119. 

i  ......  (  »  ... 

(Ex  OrigioaU  la  ArchivU  Ardenbnrg,  r>°.  ^C.)  — 

CjTurs  Caens  deFtandres  et  Marchis  deNamra  tbte  ehiau* 
ki  cesprefentes  lettres  verront  et  orrontfalus  ennostrefegneur- 
Sachent  tous  ke  nous  reuuarde  et  confidere  le  eoumun  prou- 
frt  I  et  le  vtiliteit  de  nostre  terre  de  Flandresf  et  des  .mar- 
chans/  antans  et  repairans  en  celi  terre  pour  leur  marchandi-' 
fes/  a  tous  marehans  defpaigtte  et  de  Atematgnel  eta  consau- 
tres  marchans  dautres  terres  ki  a  ces  marchans  defeure  dfs 
acompaign  fe  verror  pour  anter  et  repairier  en  nostre  vile  de 
Ardembourgh  et  leur  Marchandifes  amener/  et  kf  alover  fe 
vorront  a  ces  marchans  pour  venir  a  nostre  vile  defeure  df» 
te/  Nous  leiir  otroions  et  auons  otrofet  toutes  Ies  francffes 
ki  ci  apres  funt  efcritcs  •  cest  afauofr  ke  li  marchant  afent  pois 
de  balanches  I  et  ke  li  peferes  poife  tout  en  fin  •  et  ke  il  oste 
fes  mains  dou  pofs/  et  ke  Ii  marchans  v  autres  fire  Ies  balan- 
ches  de  le  main  en  la  mofenne  de  Ia  balancei  parquoi  ele  ne 

voi- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTOR VM.  S29 

voife  plus  dune  part  ke  dautre/  et  ke  Ii  marchans  puet  con-A 
tredfre  le  pefeur  fans  riens  mesfafrc  •  Et  cil  ki  achatera  lauofrd" 
doit  paier  le  pois  •  Et  cil  ki  le  vendera  fera  cuites  fans  riens 
pafer  •  mafs  kil  liuerra  lauoir  ala  balanche  •  et  fe  aucuns  eftoft 
trouuefs  ki  pois  eust  v  pefast  fcns  le  pefeur  Ie  Conte  il  feroft 
en  fourfaft  de  cuincquante  •  lih'.  enuers  le  . .  Conte-  Dautre 
part  ke  li  marchans  puisfent  achater  et  reuendre  toutes  mar- 
chandifes  aufi  frankement  coume  U  Bourgois  en  gros  en  la  vile 
fans  nul  fourfait/  fans  pafer  asfife-  Sans  Ies  Lombars>  Dau- 
tre  part  ke  li  marchant  defpaigne  dahmaigmf  et  de  toutes  au- 
tres  terres  ki  a  ceste  compaignie  facorderont  puisfent  auofr  qua- 
tre  procvwrsj  et  ke  cil  quatre  proeureur  v  li  dof  des  qyatre 
V  li  v.ns  dfaus  puisfent  demander  les  tors  et  les  outrages  kon 
feroft  a  faus  v  a  aucun  de  leur  compaignons  et  dou  defpcns 
]te  cil  quatre  procureur  feront  v  fi  vns  diaus  pour  lcs  befoignes 
des  marchans  defcure  dfs  pourfiufr  et  auanchier  en  quel  ma- 
niere  ke  ce  foit  reprendre  doiuent  ces  couls  Q  1 )  et  ces  frais 
as  marchans  defeure  dfs  fi  auant  ke  li  marchant  et  li  procureur 
facorderont  entraus/  et  fe  aucuns  voloft  estre  encontfe  dc  paicr 
ces  couls  et  ces  frafs  defeure  dis  venir  doft  deuant  lt  Segncur 
dele  terre  et  chou  kil  .en  ordenera  et  fes  confaus  en  droft  fera 
tenus  •  et  ces  procureurs  pucnt  oster  et  remetre  li  communs 

des 

•  ■  4  +  m  ■  « 

(i)C«  Cou/s"]    Sic  in  Orig.  In  Bclgica  tamcn  verfionc  habdur  Td. 

Mm  mmm  3 


830     CODEX    DIPL  O  M  A  TICVS 

A.  1280.  desmarchans/  toutes  les  fofs  ke  boen  Ior  femblera.  En  apres 
de  toutes  demandes  v  de  tous  plais  ki  foient  cntre  les  mar- 
clians  v  entre  autres  gens  en  quelcmaniore  kil  touke  as.mar- 
chans  v  a  autres  dcleur  gens  kil  foit  jugies  par  quatre  Efceutns 
ct  par  les  quatre  procureurs/  et  non  par  autres-  Et  fe  il  ne 
puent  concorder  chou  ke  H  •  •  Cuens  en  dira  par  droit  four 
fen  mieus  fera  tenus-  Et  fi  puet  enuoier  li  Cuehs pour  liu  fil 
vient  •!•  houme  en  fen  h'u  pour  dire  le  dit>  Dautre  part  ke 
nus  hom  cftranges  ne  folt  pris  ne  mis  emprffon  ne  arrefteisl 
il  ne  fefauofrs  pour  nule  chofe  en  la  terre  de  Flandres  fe  <A 
nest  v  foft  fe  propre  dettre  v  pour  plegerie  kil  ait  faite/  v  pour 
autre  chofe  ke  fes  Cors  propres  ait  falt  en  Ia  terre  de  Flandrei 
fil  ne  fust  einfi  kon  eust  fait  arrest  aucun  four  nous  v  foUf 
nostre  gent*  Dautre  part  ke  nus  hom  eftranges  en  toute  Id 
fegnorie  de  Flandres  ne  foit  prfs  ne  arreftes  pour  tant  ke  il  pulst 
donner  pleges  v  warandifes/  destre  adroit  efnfi  coume  lois  apor- 
te  fe  ce  nest  de  vilaln  fait/  fouues  ks  droitures  et  les  frandfes 
dcs  boines  viles  de  Flandres-  En  apres  ke  li  Bourgofs  de  Ia 
vile  dardembourgh  nc  autres  hom  ne  foit  fi  hardis  de  batre  ne 
dc  faire  batre  ne  laudure  a  nul  houme  eftrange  ne  de  fairff 
faire  •  raafs  fe  li  eftranges  hom  Ii  fait  tort  ke  il  le  raohftre  par 
deuant  Ies  Efcheuins*  Et  fi  tost  ke  il  Iara  monftreit  ke  il  man- 
dent  pour  lui  ki  eftranges  est/  et  ke  il  li  fachent  fi  hautement 
amenderke  boenfoit-   Et  fil  ia  aucun  ki  ne  le  veille  tenir  kil 

.  foit 


Digitized  by  Google 


C^ARTARVM  et  DOQVMffNTORVM.  831 

fbft  en  fourfait  de  vint.  lib'  •  et  autel  douBourgois  ki  aroit  mes-  a.  ns«. 
fait  au  Marchant'  Et  li  eftrange  porront  aufi  bien  tesmoigner  26  * 
four  les  bourgois  coume  fi  Bourgois  four  aus-  Et  filauient 
ke  marchans  v  bourgois  meffait  li  vns  enuers  lautre  fi  coume 
de  batre  v  de  metre  maln  ali/  ke  puis  ke  cis  fafs  cela  clers  ke 
On  tiegne  emprifon  le  maufalteur  iusques  atant  kil  lait  amen- 
deit  par  les  •  •  Efcheuins  et  les  procureurs  •  fauues  les  Aman- 
jes  au  •  •  Conn  •  Dautre  part  ke  nus  couretiers  ( 1 )  ne  puist 
eftre  en  la  vile  ne  faire  couretage/  fil  nest  pris  par  le  volen- 
teit  des  Efcheulns  et  des  procureurs  deuant  dis  et  fe  par  auen- 
ture  aucuns  couretier  faifoit  faufeteit  a  aucun  marchant  et  ke 
on  le  fenst  par  boine  veritcf  ke  il  tantost  fust  mis  hors  de  cou- 
retage  a  tous  jours  et  ke  il  ne  fust  couretiers  jamais  en  la  vile 
ct  ke  cil  ki  ferpnt  couretiers  foient  en  efcrit  efrosles  de  la  vf- 
le  et  efroiles.  des  proeureurs  •  Et  fi  autre  prendoient  coureta- 
ge  fors  cil  ki  feroient  efcrit  il  feroient  en  fourfalt  de  vint  •  lib'. 
et  le  couretage  ke  H  couretier  aroient  feroit  eftablis  pour  les 
Efcheuins  et  les  procureurs  •  Dautre  part  ke  nul  marchant  ne 
nul  Bourgois  naient  compagnie  auec  nul  couretier  four  le  four- 
faft  de  vint  •  lib'  •  et  li  eouretier  perderoit  ibn  meftier  de  cou- 
retage       an/  et  fe  ii  dedens  lan  faifolt  couretagc  ne  pren- 

doit 

( 3 )  Couretiers]  Videtur  inmii  idem ,  rbtarivs,  et  Courtagium  ,  yerti- 
^uod  apud  dv  camge  in  V.  cor-  tur  per  Proxetieta,  Gali.  Courtier. 


Digitized  by  Google 


832     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1280.  doit  il  feroit  en  fourfaft  de  vint  •  Iib'«  et  ke  jamais  ne  feroit 
f2frAug"couretiers  en  Ia  vile  four  le  fourfaft  deuantdft.   Dautre  part 
fe  nus  Bourgois  v  nus  hom  eftrangcs  paioit  plus  de  courrel  , 
ke  tant  kc  li  Efcheuins  et  li  procureurs  deuant  dit  aroient/  efta- 
blk  il  feroit  en  fourfait  de  fisfante  fols  la  premiere  fois  •  et  a 
toutcs  les  autres  fofs  a  quatre  •  lib'-  a  chascune  fois/  et  fe  li 
courretics  prcnt  plus/  il  fera  en  fourfait  de  fisfante  fols/  Ia 
premicre  fols/  la  feconde  fois  a  fis  •  lib'-  et  a  la  tierce  foisa 
dis  •  lib'«  et  feroit  banfs  hors  de  la  vlle  •!•  an*  et  fc  il  reue- 
nok  en  la  vile  dedens  cel  an  •  il  feroit  banis  hors  de  la  vfle 
dis  ans/  four  vn  membre  •  et  fe  il  apres  lan  prendroit  plus/  il 
ferolt  en  fourfait  de  vlnt  •  lib'-  et  ke  jamais  ne  feroit  coure- 
ticrs  enlavile*    Et  ke  nus  bourgois  ne  eftranges  hora  ne  fa- 
ce  prefent  a  nul  courretier  four  le  fourfait  de  fisfante  fols, 
et  ce  plaidera  on  trois  fois  en  lan  deuant  Ies>  Efcheuins 
et  lcs  procureurc  deuant  dfs  et  de  tous  ces  fourfais  ara  li  Cuens 
le  moitic  •  li  vilc  la  quarte  partie  et  Ii  marchant  Ia  quarte  par- 
tie  pour  paier  lcur  dcfpens  et  dou  fourfait  deuant  noumei  fon 
faifoit  prefent  au  couretier/  ara  Ii  cuens  le  moitfe  •  la  vile  et 
li  marchant  lautre  moftie/  et  tout  li  autrc  fourfat  fero.ent  au 
conte  •   Dautre  part  ke  en  Ia  vile  foit  autels  Tonlius  kil  est  a 
Bruges  fors  des  dras  de  la  vile  •  deus  •  dcniers  de  la  p.ece  et 
de  vaire  oeure/  dermines/  de  Iourres/  de  Gorghes/  de  ven- 
trcskes  de  Mercer.c/  et  de  efpcceKe/  et  de  toute  peleterie  - 

et 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  833 

et  de  ce  paiera  on  ki  le  achatera/  trois/  deners/  dou  marcA.  «s*. 
fe  il  le  met  hors  de  la  vile  A  Tonllu  •  et  tel  tonliu  kon  prentAs<J  Aus 
su  Dam  C3  )  prendera  on  a  lefpoe  (4)  de  fcliptndam  v  la  v 
U  e//w  dardemburgh  fera  •  et  le  *<w//«  dardemburgh  prendera  on 
en  tel  maniere  kon  le  prent  a  Brugcs  et  cel  de  fclipendam  cn  tei 
maniere  kon  le  prent  au  Dam-  Dautre  part  ke  nus  eiTrangcs 
hom  ne  ptieasfife  (5)  en  la  vile  fe  il  ne  tenoit  tauerne  dc  v<n 
a  broke  •  mais  fil  paioft  asfife  il  porroit  vendre  vin  v  autre  bu- 
uerage  abroke/  einfi  comrac  li  bourgois.  Et  ke  li  Marchant 
puisfent  vins  v  autre  buucrage  entraus  vendre  et  donner  lun  a 
#  lautre  pour  leur  argent  fans  paier  asfife  •  mais  ke  ce  ne  foit  ta- 
uerne  criee  ne  a  baniere  /  et  fc  il  le  vendent  par  los  hors 
de  lor  hostel  il  paieront  asfifc .  Dautre  part  ke  2i  marchant 
puent  louer  v  achater  hofteus  cn  la  vile  et  puent  demorer 
par  aus  •  et  puent  recheuoir  eompaignons  tant  com  il  Vorront» 
Et  del  couretage  ke  li  Couretier  gaagneront  a  leur  compaignons 
kil  aient  les  deus  parties  et  li  couretier  la  ticrce  partie  •  Dau- 
tye  part  fe  nus  hom  eltranges  faifoit  chofe  par  quoi  fes  cors  et 

fes 

» 

(3)  Dam]  Cf.  excvrs.  VII.  qoae  dbrj  excvrj.  VTI.  p.  130,133. 
P*  130.  (5)  Asftfc]    Obfcrvctur  antiquitas 

(4)  Lefpoe]  Est  vox  antiqua  ver-  lniius  gcncris  Tributi,  quac  vulgo  At- 
imcula,  klem  notans  quod  hodie  cen  fifa,  vel  Excifa,  (Dclg.  Accyfcity  vo- 
fpuye.  Ernt  autcm  cataracta,  fcu  obex  cata,  in  Flandria  folvi  folct.  Serius 
ttquatius;  postea  vero  ctiara  in  gencre  nonnibil,  et  nonnifi  fcc.  xiv.  in  Holl. 
pro  aquaeductit  fumi  cocpit.    Conf.  ct  Zcel.  invaluit,  ut  alibi  pluribus. 

r.  //.  noj  nno 


Digitized  by  Google 


334     CODEX  DIPLOMATTCVS 

fcs  auoirs  fust  cn  fourfait  et  fc  il  tenok  auoir  de  fegneur  v 
dautre  •  ke  autrui  auofrs  ne  £ust  fourfais  •  Et  ke  Ji  fires  des 
auoirs  lc  puet  fauuer  par,  verftei  fbuffisfimc*  I£t  kc  ffe  li  fires 
neftoft  au  pafs  ke  ii  •  •  Efcheuin-ec  ii  procureur  le  puisient 
deliurer  par  veritei  fouffisfant-  Dautre  part  fe  nus  hom  eftran- 
ges  juast  v  mefist  en  mal  vfage  lc  auoir  de  fon  fegneur  par  fa- 
mc  v  par  autre  mauuaifteit  ke  li  fires/  li  •  •  Efcheuin  et  li. 
procureur  deuant  dit/  aient  pooir  de  prendre  tout  lauoir  kil  au- 
roit»  Et  ke  il  le  gardent  tant  ke  li  fires  del  auoir  fera  venus 
v  fes  coumans  •  Dautre  part  ke  li  hoftclage  ke  li  marchant 
paferont  foient  eftabli  par  les  Efcheuins  et  lcs  •  •  procurcurs 
deuant  dfs  •  et  ke  nus  bourgois  ne  piust  loer  cclier  (6)  plus 
haut  ke  quatre  fols  le  fesmaine*  Dautre  part  et  ke  nus  Mar- 
chans  eftranges  ne  doit  auofr  lauantagc*  ne  ces  franchffes  fil  ne" 
vieut  eftre  en  le  compaignfe  de  ces  marchaas  deuant  dis  •  Et 
fe  aucuns  tue  v  plafe-  homme  et  eftrange  gent  v  autre  le  puent 
arrefter  v  prendre  kc  il  le  rengenc  au  fegneur  fans  riens  mes- 
faire  •  Et  fe  nus  hora  ffert  en  le  vile  v  fors  de  le  vile  tant 
coume  li  Efchieuinages  dure  aucun  houme  de  Coutel  v  de 
glauie  v  darme  mortel  et  cil  ki  fera  plaits  ne  muert  ke  cil  ki  le 
plaic  Ii  fist  perge  le  mafn  de  quof  il  lc  plaia  •  v  paiera  Sis- 
fante  •  hb'-  et  le  amcnde  au  plaiet  •  par  le  dit  des  •  •  Efcheufns 

et 

(6)  Loer  celkr]    Rcctc  in  Vcrs.  Bclg.  Kelnare  hurtn  i.  c.  Keldcr  huren. 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  835 

et  des  •  •  Procureurs  deuant  dfs  -  fe  il  ne  lauoit  fait  four  fon  4 
cors  deffendanc-  Et  11  vile  metera  pour  warder  chascune  nuit^' 
tant  coumc  li  Efchetifn  ct  li  procureur  deuiferont  pour  le 
vile  warder  •  Et  fil  auenoit  kil  eust  aucun  debat  entre  le  vi- 
le  et  les  Marchans/  ke  ii  debas  fust  terminels  par  Ies-.  Efche- 
uins  et  Ies  •  •  Procurcurs  •  et  fe  il  ne  puent  concorder  li  Cuens 
v  chil  kil  i  met  en  est  fouuerains  et  chou  kil  en  dira  etfera 
pour  lc  droit  four  fon  mieus  fera  tenut .  et  toutes  ces  fran- 
chifes  foient  pour  nous  et  pour  toutes  eftranges  gens  ki  en 
la  vile  venront  a  tous  jours/  et  ke  tiuie  couftume  nouuiele  ne 
foit  faite  ne  mife  four  les  deuant  dis  marchans.  de  ce  jour  en 
auant  des  chofes  defeure  dites.  Et  fe  aucuns  fa  cointe  a  fe- 
mc  kil  en  ait  fe  volentei  fauf  ce  kil  ne  le  bate  v  tolle  le 
fien/  v  face  fbrce/  kil  nen  pulst  ellre  a  amenoe-  Et  puent 
li  Marchant  defeure  dit  auofr.  vn  faiel  de  Commun  /  pour  faie- 
ler  Ieur  lettres  ct  leuf  procureur  dou  commun  /  et  pour 
envoier  as  boinc  viles  par  tout  la  v  il  leur  plaira*  Sauf  ce  ke 
li  faiauls  ne  foit  en  le  preiudice  en  le  greuancc  dou  Segneur 
de  le  tiere*  Et  a  tbUtts  ees  Trarichifts  et  ccs  couuenees  et  a 
toutes  ces  chofcs  ci  dcfus  efcrites  bien  loiaument  et  feirme- 
ment  tcnir  et  fairc  tenir  as  marchans  defeure  dis  et  a  tous  au- 
Kes  einfi  kc  defeure  est  dit  obligons  nous/  Nous  et  nos  hoirs*  • 
Contes  ep  Contcs  de  Flandres  En  tesmoignage  et  enfeurte  des 
quels  chofcs  nous  lcur  en  auons  ces  prefentes  lettres  dounees 

Nn  nnn  a  faic- 


83<5     CODEX    DIPL  O  M  A  T  I  C  V  S 

a.  n8%  faielees  de  nostre  propre  faiel/  el  an  dcl  jncarnation  nostre 
fegneur/  mil/  dcus/  cens/  quatre  vins  le  Lundi  apres  le  fiesto 
faint  Berthermiu  lapTe  • 


Appendct  cx  nodis  fcricis  coloris  viridis  Slgillum  c  v  i  d  o  n  i  s  Com.  Flandr.' 
intcgmm,  utp.  46*.  ol.  vred.  et  Contrafigillum ,  ut  ibid.  p.  30» 


N.  CCXCV. 

a.  nsi-    otto  Marchio  Brandcnburgenfis  concedit ,  ut  rodvl- 

«..  15.  iul.         •  . 

phvs  Rex  Gcrm.  Imperii  Feuda  confirmet,  caque 
i.oanni  de  Avesnes  iuniori  eoncedat. 

•  :l-     '..'.'■!  .. .  .  ■'■  .'      >         'I*  .       .' .  . 

A.  1281.  d.  15.  Iul. 

•  •«  ■[  '.  \  "  ..;*'•         *.    •  .  .y   .  .    ..  ... 

M  Excurs.  VIL  p.  232. 

"...         .  ... 

(I*  yimu  Thtt.  ~4>mi.  T.  L  ptrtife  mikii  Ch*n,rh.  S.  I.  U.  .-ij.) 

« 

.  »#".*■     I  ■    •  . 

-  .......       •  ••  .        ...   i  .      .  I  .  : 


•  '•  .-     '  .  , 

.  ■  ....  ...  1 


N.  CCXCVI. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  eT  DOCVMENTORVM.  «37 
N.  CCXCVI. 

rvdolphvs  Rex  Germaniae  confirmat  omnia  Iudicia,  habi-  A.  lisr." 

-  \  d.  5.  Aug. 

ta  in  Curia  wilhelmi  Regis  German.  in  gratiam      K.  1. 
iohannis  d'Avesnes,  Comitis  Hannon.  contra 

m  a  r  g  a  r  e  T  a  m  Flandriac  Comitisfam  C 1  \ 

.......  x, '     ..  ..  ■ 

A.  12-81.  d.  5.  Aug. 
Ad  Exeurs.  VII.  p.  925.  fq. 

(Fx  HiitlHi  Tha.  U<uti.  T.  I.  p.  1163.  Tq.  «pud  hiiiii  Ctdrttri.  D.  I.  bl.  ^if.) 

J^odvlphvs,  Dei  gratia  —  —  Cum  fpectabilis  vir 
iohannes  dc  Jlvtsnis ,  Haynnoniae  Comes ,  fidelis  noster.  dile* 
ctus  ad  celfitudinis  nostrae  praefentiam  acccsfisfet,  propofuit 
coram  nobis,  quod  cum  iam  pridem.  111  D.  m  ahci  e>ta5 
tuhc  Flandriat  Comitisfa,  advcrfus  Rommum  Imp.  et  praeclatflfl 
recordationis  willermvm,  Rom.  R.  praedec.  nostrum,  in- 
devotionis  erecto  calcaneo,  ipfum  Imperium  five  Regem  pei 
ingratitudinis  vitium  adeo  provocasfet,  quod  idem  Rex  di- 
ctante  fententia  Principum,  Comitisfam  pr.  quibusdam~*«rfis , 

.  vIJl. 

(O  Comitisfam~\  Dedi  Chartam  fere  rvs  Archtepifoepn»  Moguntinus  dr 
integraro,  propterea  quod  haec  inftar  ba-  14.  Aiigust.  a.  1283.  et  sigejjw- 
fis  est  omnium  reliquarum,  quas  ic-  uvs  Archicpifc.  Colonienfis  ftr.in. 
circo  non  nifi  fcre  argumento  tenus  hic  post  octav.  Pafchae  a.  1283.  apud  mar- 
exhibebo.  Confirmanmt  hanc  Char-  tene  Thes.  Anecd.  T.  I.  p.  1190, 
lam  patentibus  fuis  literis  wernhe-  1191.  Cf.  excvrs.  VII.  p.  232. 

Nn  nnn  3 


*3«    "C-O  D  E  X    DIPLOM  ATIC  VS 

A.  n8i.  vidl.  Terra  iuxta  Scaldam ,  terra  de  Akst ,  terra  de  IFafia , 
<l  s-  Aug.  A ,  _ .  ... 

N.  i.     et  terra  Qiatuor  Offiaorum,  cum  oremibus  fuis  pertinentus, 

quas      Jmperio  tenere  debuerat ,  —  privaverit ,  conferens  iplas 

terras  quondam  fpectabili  Viro  iohanni  de  Ayesnis,  eiusdem 

C.  Haynn.  gcnitori.  Quamobrcm  praedictus  Cemes 

Haynn.  —  ut  confirmare  ac  innovare  

[Scqnuntur  hic  itrrum  litfcrue  tmbtc  iiuilui  Hfiit  Gtrm.  Chmat  A  n  lul.  a.  n$i. 
fupr*  p  Ci-,.  1«JH  1 

Nos  igitur  —  rr  ratas  habentcs  et  gratas,  easdem,  maioris 
partis  nostrorum  et  imperii  Principum ,  ius  in  electione  Romani 

■Regts  habcntium,  libero  mtcrvcniente  confenfu   confir- 

tnamus,  innovamus,  approbamus,  et  huius  fcnpti  patrocinio 

comnjunimus,  dictas  terras  et  omne  ius,  quod  ratione 

baperii  nobis  vacavit  et  yatat,  competiit  five  compefit  m  eisdem, 

Comiti  faepedicto  Haynnoniae  denovo  confcrimus  et  do* 

namus  in  feodum,  et  de  feodis  ipfis  eundein  folemniter 

investimus,  recepto  ab  ipfo  pro  terris  praedietis,  homagio,  clfi- 
dtUtatis  debhae  iuramento.   r.i 

—  ;  -^—  Tcstes;       ■■  >  

Datum  Nuremberch,  per  manum  magistri  Goth.  Praepofiti 
Pact.  prothonocarii  nostri ,  nonis  Augusti ,  indictione  i  x.  anno 
Dom.  mcclxxxi.  regni  vero  nostri  anno  viii. 

:   i..  \    ,  • 

I  r 

,  -  ,i  .  1  ...   ,  . 

N.  JCCXCVUL 


Digitized  by  Google 


CBARTARVM  et -DOCV%lEW6MA  $yr 
N.  CCXCVII. 

rodvlphvs  Rex  Germ.  mandat  dictarum  Terrarum  incoJis,A-  "8r.^ 
ut  loiiANNEMde  Avesnes  terrae  Dominum  rccrpiaftt.      nAi.  " 

A.  1281.  d.  5.  Aug. 

£xr«rr.  f//.       22  5. 

(Fxmiiiiiip.  1187.  Miitii  C*«rt«*.  D.  I.  M.  416. ) 

XV  odvlpiivs  Dei  gratia  Rom.  Rex  -  -  Nobilibus ,  Mipi- 
Jlerialibus,  Militibus,  VasfalUs,  et  Popularibus  univerfis  per 
Terram  de  Alost,  pcr  Terram  iuxta  Scaldam,  per  Terram  Ge- 
ral4i-montis,  per  Terram  IVaftae,  et  per  Terram  Quatuor- 
Ojffkiorum,  et  atrincntiarum  fuarum  quarumlibet  conltitutis, 
dilectis  fuis  et  Imperii  Romaui  fidelibus,  gratiam  fuam  et  omne 
bonum.  / 

Quia  fpectabilcm  virum  ioiiannem^  Ayesnis  

N.  CCXCVlII. 
Idem  Rex  mandat  episcopo  cameracensi,  ut  ioijan-A-  ia*i. 

d.  5.  Aug. 

nem  de  Avesnis  in  posfesfionera  inducat  tcrrarum,       n. iil 
ab  Imperio  in  ipfmn  coll3tarum. 

A.  1281.  d.  5.  Aug. 
A»  Excurs.  VII.  p.  255.  fq. 

(IiuaitixiLL,.  1168.  «  hi»c  miiiii  l.  L  kl.  416.) 

N.  CCXCIX. 


840    CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCXCIX. 

i*n.    rodvlphvs  Rex  Germ.  fcribit  ad  vafallos  Comitis  Ilan- 
i'vJ*        noniae,  in  his  JVafianos  et  4.  Ambactasi  ut  ei  tan- 

quam  terrae  Domino  obcdiant. 

A.  128 1.  d.  5.  Aug. 
Ad  Excurs.  VIL  p.  »25.  fq. 

(E*  MiuiMi  T4«/.  ^W.  Tom.  I.  p.  1171/)  ; 

R 

vdolpii  vs 'Dci  gratia  Romatwrtim  Rex  fcmpcr  Augu- 
ftus,  ftrenuis  viris  Irapcratori  Conftantinopolitano.  R.  Advoca- 
co  Bethuniae,  10.  dicto  de  Aldenardo,  R.  Domino  de  Litfd- 
kerke,  G.  Domino  dc  Rodes,  R.  Domino  de  Gavre,  T.  Do- 

inino  de  Bevene  [1.  Bevere],  H.  Castellano  Gandavi,  

 dilectis  fuis  et  Imperii  Romani  fidelibus,  gratiam 

fuam  et  omne  bonum. 

Quia  fpectabilera  virum  10.  de  Ayesnis  Uaynn.  Comitem,  fi- 

delcm  nostrum  dilectum,  ob  fuac  probitatis  cximiae  merita, 

  _  .    -. .  • 

et  progcnitorum  fuorum  contemplatione  fublimium,  qui  con- 
ftanter  in  fide  coaluerunt  imperii ,  gratioHs  amplexibus  aftrin- 
gcntes,  procesfum  clarae  recordationis  villelmi(i)  Ro- 
manorum  Regis  pracdecesforis  nostri  tunc  habitum  de  terra  de 
Alost,  de  terra  iuxta  Scaldam,  de  terra  Geraldi-mwtis,  de  ter- 

ra 

(O  VilMmil  Vid.  fupra  p.  $28.'chart.  a.  1252.  d.  11.  Iul. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DQCVMENTORVM.  841 
ra  Vajiae,  dt  terra  Quatuor-vficiorum,  et  omnibus  attinentiis  a. 

d.  5.  Aug. 

fuis  per  ipfum  Regcm  vV^  et  Principes  Regni  Alemanniae  inN.  iv. 
folemni  Curia  congregatos  abiudicatis  folemniter  marcvahi» 
tae  Bandriat  Comitisfat,  ac  piae  recordationis  iohanni  dt 
Avtsnis  eiusdem  Comitis  Haynnoniat  genitori,  eorumdem  Prin- 
cipum  libero  interveniente  confenfu,  collatis,  ex  liberalitate 
munifica  duximus  approbandum ,  confirmandum  ac  etiam  inno- 
vandum.  Omne  ius  nibilominus  nobis  et  Jmptrio  vacans  «ut 
competens  in  praemisfis  ipforum  nostrorum  et  imperii  princi- 
pum  applaudente  confenfu ,  de  novo  eidem  Comiti  Haynnoniat 
liberaliter  et  largiflue  conferendo  et  investiendo  deipfis,  re- 
cepto  ab  ipfo  pro  terris  eisdem  Homagio-,  et  fidelitatis  debitae 
iuramento,  prout  in  privilegiis  nostris  fuper  hoc  confcctis  et 
fibi  eoncesfis  expresfius  et  lucidius  continetur.  Vniverficatcin 
vestram  attentius  exhortamur ,  regia  vobis  univerfis  et  fingulis 
auctoritate  mandantes  et  firmiter  iniungentes,  quatinus  iuxta 
divinae  praeceptionis  edictum,  quo  Deo  quae  Dei,  et  Cae- 
fari  quae  ipfius  funt,  rcddere  qursque  debet,  praefato  Hayn- 
mniat  Comiti>  veluti  vestro  Dmino  temporali  praeftetis  Homa- 
gium  et  fidclitatis  debitac  iuramentum,  fibi  parentes  humiliter, 
et  devotae  obeditionis  obfequiis  intendentes.  Super  hoc  au- 
tem  nemo  vestrum  utatur  excufationis,  aut  occafionis  ullius 
umbraculo,  nec  in  expectatione  frivola  alios ,  five  aJium  prae- 
ftolctur,  ut  proinde  facri  Imperii  brachium  faeculare  vos  fo- 
t.  I/.  Oo  000  veat, 


)igitized  by  Google 


842     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  iaai.  veat,  et  in  opportunitatibus  dexterae  fuae  fceptrigerae  gra-- 
N.Sivt1'8' tiam  vobis  accommodet  asftftricem.  Si  vero  (quod  abfit) 
quempiam  vestrum  in  huiusmodi  cafus  articulo  contumaceml 
inveniri  contigerit,  aut  rebellem:  animadverfionis  ultricis  mu- 
cronem  contra  eum,  iufticia  fuadente,  nos  oportebit  exercere, 
iuxta  quod  conCuevit  in  Curia  nostra  temeritas  indevota  rebel- 
lium  condemnari. 
Datum  Nuremberg  nonis  Augusti,  Regni  nostri  anno  Vrn. 

* 

N.  C  C  C. 

A.  nfr.  •  RVDOLPHVs  Rex  Gerro.  mittit  iudicem  extraordinarium 
ad  exfequendam  fententiam  et  adeundam 
eiusdem  terrae  posfesfionem. 

- 

A.  1281.  d.  9.  Aug. 

4d  Excurs.  VIL  p.  22$. 

* .  .  . 

(iff.KTiMt  Tktftmr.  ^mi.  T.  I.  p.  117«.)  ' 

vdolphvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex  femper  Augu- 
ftus,  univerfis  fccri  imperii  Romani  fidelibus  praefentes  iitteras 
infpecturis  gratiam  fuam  et  omne  bonum. 

Ad  tmiverfitacis  vestrae  notitiam  duximus  deferendum,  quod 
nobis  pro  tribunali  fedentibus  apud  Nuremberg,  fentcntiatum 
extititcoram  nobis,  omnium  prindpum  et  nobilium  ceterorum- 
que  fideJium  nostrorum  qui  fuere  praefentes  applaudentc  ca- 

terva> 


R 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  pT  DOCVMEJSTTORVM.  3.43 

terva,  quod  curn  rpectabili  viro  iohanni  de  Ansnis  Comiti \.  ia*r. 
Haynnoniae  dilecto  ndeli  nostro  propter  fuae  fidei  et  probitatia 
praeftantiam ,  terram  de  Alost\  terram  fuper  Scaldam,  terram 

Geraldi-mdntis,  terrdm  lVa[iaey  et  terram  Qiiatuor -officiorum 

1 

cum  omnibus  attinentiis  fuis  in  feodum  concesferimus ,  et  eura 

•  ..... 

investiverimus  de  eisdem,  prout  in  inflrumentis  fibi  fuper  hoc 
traditis  plenius  continetur :  nos  eidem  eXecutorem  idoneum , 
quem  ipfe  Comes  nominaret,  deputare  et  concedere  debere- 
mus,  qui  principaliora  Ioca  praedictarum  terrarum  accedcns, 
et  tara  "investituram  praedictam,  quam  nos  earuradem  terrarum 
esfe  Warandos  pronuncians,  faepcdictum  I.  Haynmniae  C<j- 
mitem,  vel  ccrtum  procuratorem  ipfius  nomine  fud  in  corpora- 
Icm  posfesfionem  praenominatarum  terrarum  et  attinentiarura 
fuarura  quarumlibet  nostra  auctoritate  regali  induceret  curn  fo- 
iemnitatibus  debitis  et  confuetis,  et  nihiloininus  ab  omnibus 
fuper  earum  tcrrarum  diftrictibus  conrtitutis  praeciperet  aucto- 
ritatc  regia  fibi  tamquam  domino  fuo  debitara  obedientiam  ct 
reverentiam  exhiberi.  In  cuius  rei  testimonium ,  praefens  fcri- 
ptura  exinde  confcribi,  et  maieftatis  nostrae  figillo  fecimus 
comrauniri. 

Datum  Nuremberg,  v.  Idus  Augusd,  Indict.  ix.  anno  Do- 
mini  mcclxxxi.  regni  vero  nostri  viii. 

O00002  N.  CCCI. 


Digitized  by  Google 


844     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.   C  C  C  L 

A.  lajx.  tohannes  Dux  Saxoniae  ,  Angariae .  Westfaliae  ,  Mare* 
d.2o.Aug.    fcaIcus  Imperiij  ratam  habet  confirmationem  Terrarum  de 

Jlost,  Quatuor-officiorum%  Wafae,  fupra  Scaldam- 
et  Geraldi-montis,  quas  ab  rvdolpho  Rege 
obtinuit  iohannes  de  Avesnes  iunior. 

A.  128 r.  (1)  d»  20.  Aug, 
Ad  Excurs.  VII.  p.  432. 

{tx  M/kftTi».  TUi.  *A*ui,  T.U  p.  1131.  »pud  nmi»  Ckutai.  D.  I.  H.3**  ».i»7*) 

(l)  Edidit  hanc  Chartam  marte-  coniecitque.  annura  1274.  Verum  ref 
ne  I.  1.  ad  a.  1272.  eumque  fccutus  gestae  ratio  docet,  hunc,  quem  dedi 
est  miekisivs,  cui  tamen  olfecit,  annura,  esfe  probum.  Habetur  cnim 
exftnre  mendum  in  anuo ,  quorriam  R  v-  meatio  fuperioris  Chariat ,  quam  djde- 
dolphvs  tuuc  noadum  Rex  esfet,  rat  Rudo/phus. 

N.  CCCIL 

a.  uSt.  uermannvs  Comes  de  Henneberg ,  maritus  quondam  mar- 
n^u!1116,      caretae,  tam  pro  fe  quam  pro  filiis  fuis  vendit 
omne  ius  hereditarium  in  Comitatu  Hollandiae, 
quod  ex  paterna  maternaque  fuccesfione 
eius  uxor  margareta  habuit. 

A.  12  S1.  (1)  d.  [20]  mens.  Aug. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  932. 

(mltiuittritiit  Tkti.  ~i»ni.  T. 1.  p.  1  ifix.  uiuie  uiiiu  C**r»«*.  D.  I.  bl.  a|»8.  X 

"\^"niverfis  praefentes  Ktteras  infpecturis  hermannvs  C«> 
mes  de  Hayneberg  falutem  et  notitiam  veritatis. 

No- 

(1)  Data  vidctur,  eodera  die,  quo  teftis  i°.  idem  Comes ,  20.  itidem  A/w- 
uraecedcus  Chana,  quippe  cui  adfuit  rcmburgi,       mcnfe  Augusti.  et  qui- 

dem 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  845 

Noverint,  quod  nos  pro  nobis,  bopponk  filio  nostro,  vi-A.  ia«r. 
ro  Nobili,  o  t ho n e  Marchione  Brandeburgenfi ,  et  ivtta(2)n.2i°i.Aj8' 
filia  nostra  eiusdem  Marchionis  uxore ,  ac  nostris  et  eorum  he- 
redibus  vctididimus,  etvendere,  tradere  et  deliberare,  promit- 
timus  et  tenemur  illuftri  viro  Domino  iohanni  

dem  40.  in  re  fuz  tc  patrui  fui  de  Jves-  genfi  ,  apud  mier.  Charterb.  D.h 

ais,  ad  quem  arabae  Chartae  fpectant.  bl.  4*3.  cxbojchorn.  Theatr.  Holl. 

Est  haec  Hla  Margareta ,  de  qua,  tam-  p.  172.  Ibidemque  apud  mier.  L L 

quam  365.  liberorum  matre ,  egregia  il-  exftat  Chart»  hermanni  Com.  dt 

la  fabula  narratur  in  Chronicis  Hol-  Henneberg7  ex  qua  cum  filio  Poppone 

landiae.  tradit  omnem  fuam  hereditatcm  in  Hol- 

(a)  lutta]  De  hac  Iutta  Marchion.  landia  (brorio  fuo  Ottoni  Marchioui 

Brandcburg.  habetur  Charta ,  qua  bona  Brandeb.  et  cius  coniugi  luxtae* 
cunfirmat,  tradha  Abbadae  Kijnsbur- 

N.  CCCIII. 

rvdolphvs  Rex  Genn.  fcribit  ad  H.  Comitem  Lusfenbur-  A.  «?r. 

d.  ia.  Oct. 

genfem ,  ut  Comitem  Hannoniae  inducat  in  posf&sfio- 
nem  terrarum  fibi  ad  Imperio  concesfarum 

A.  128 1.  d.  12.  Oct. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  a2d. 

(E*  mutiki  r*t*  Uimi.  T.  I.  p.  1171.) 

vdolphvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex  femper  Augu- 
ftus,  fpectabilf  viro  H.  Comiti  de  Lusfenbourch  dilecto  fideli 
fuo  gratiam  fuam  et  omne  bonum. 

Oo  00  0  3  Quia 


Digitized  by  Google 


845     CODEX  DIPLOMATICVS1 

A.n8r.  Quia  fpectabilem,  etc.  ut  fupra  p.  840.  usque  ad  haec  ver- 
Al2  °ct  ba  exclujiye:  univerfitatera  vestram,  etc.  quibus  praetermisfis , 
Jic  profequitur:  et  quia  corara  nobis  per  fententiara  obtcntuin 
extitit,  confentientibus  omnibus  qui  fuere.  pracfentes,  quod 
executorera ,  vel  executores  eidem  Comiti  teneamur  liberaliter 
deputarc,  qui  eum  mittat  in  posfesfionem  terrarum  huiusmodi 
corporalem,  fidelitatem  tuam  fub  fidei  debito,  quo  nobis  prae 
ceteris  fpecialius  es  alhictus,  xequirimus,  et  monemus,  regia 
tibi  nihilominus  auctoritate  praccife  mandantes,  ac  firmitcr  in- 
iungentes,  quatinus  ad  potiora  loca  dictarum  terrarura  acce- 
dens,  eumdem  Comitem  in  posfesfionem  earumdem  terrarum 
mittcre  non  omittas ,  adhibitis  folemnitatibus  debitis  et  confuetis. 

Datum  Olumbariae ,  1  v.  Idus  Octobris ,  rcgni  nostri  an- 
no  viii. 

N.  CCCIV. 

a.  1*81.   rvdolphvs  £i)  Rex  Germ.  florentioV.  Comiti  Hol- 
ti.19.Dec.       land<  iniurigit5  ut  ioannem  dc  Avesnes  immit- 

tat  et  adiuvet  iri  acquircndis  Terris  memoratis. 

A.  1-28  r.  d.  19.  Dec. 

Ad  Excurs.  VI L  p.  230. 

(h  *  t  t  ■  a  1  v  (  U»*!.  iiii.  _rf/v.  T.  111.  p.  i)6.  et  htnc  M  1  B 11«  CWfirf.  P.  I.  U.  ftf.  (»)) 

A  dolphvs  [1.  rvdolpiivs]  Dei  gratia  Rom.  Rcx9 

fem- 

( 1 )  Rudolphum  ,  non  AJoJphum  ,  tis  cvincit.    Fortasfe  postea  rcpetitae 
has  literas  dedisfe,  iam  animadvenit  ab  Adolpho ,  et  hinc  error. 
VirD.  mieris  in  not.  ad  Chartcrb.     (2)  Non  datas  csfe  has  literas  anno 
1.1.  bl.  429-   Idem  rci  gestac  ratio  fa-  12S2.  ut  volebat  1.1.  mieris,  fatis 

cer- 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  847 

femper  Augustus,  fpectabili  viro  florentio,  £omiti  HoU  a.  ia«r. 
landiae,  fideli  fuo  dilecto  gratiam  fuam  et  omne  bonum.  Quod  ,I9De< 
fpectabilem  virum  iohannem  de  Avennis,  Hannoniae  Comi- 
tem9  fiiium  nostrum  dilectum,  ob  fuae  probitatis  eximiae  meri- 
ta,  et  progenitorum  fuorum  contemplationem  nobiiium,  qui 
conftanter  in  fide  claruerunt  impefii  generofis  amplexibus 
aftringentes  procesfum  clarae  recordationis  wilhelmi,  Ro- 
manorum  Regis,  praedecesforis  nostri,  tunc  habitum  de  terra 
Alost,  de  terra  iuxta  Scaldim  et  terra  Geraldi-montis ,  de  terra 
fFaftae,  dt  terra  Qttatuor -  officiorum  et  omnibus  attinentiis  fuis 
per  ipfum  wilhelmvm,  Regem  et  Principes  regni  Aleman- 
niae,  in  folempni  curia  congregatos,  abiudicatis  folempniter 
quondam  margaritae*  Flwdriae  Comitisfae ,  ac  piae  reeor- 
dationis  ioiianni  de  Ayennis,  eiusdem  Comitis  Hannoniae; 
genitori  eorumdem  principum  libero  intervcniente  confenfu, 
collatis,  ex  liberalitate  munifica  duximus  approbandum,  con- 
firmandum  ac  etiara  innovandum,  omne  ius  nihilominus  no- 
bis  et  imperio  vacans  aut  competens  in  praemisfis  nostro,  et 

impe- 

certum  est.  Rudifphus  die  30..Sept.  no  ioSt.  currebat.  Neque  aliud  pcr- 
anni  1273.  Rex  clectus  est,  ct  d.  ji,  mittit  fequens  florentii  pactum, 
Oct.  coronatus.  Annus  igitur  eius  nt-  quod  vi  huius  Clianae  Rejiae  inituni 
wwx,  quem  haec  Charta  una  cum  mul-  est. 

tis  aliis  cxhibet,  cucurrit  ab  autnmno  (3)  Ilrcc  Charta ,  collata  cum  proxi- 
anni  1281.  ac  deliit  feqnenti  anno,  eo-  me  fcqucnti,  et  innumeris  aliis,  ilo- 
dem  temporc.  Nou  alius  igitur  ditt  cct,  qune  vis  Imperii  per  haec  tcm- 
19.  Decsmbr.  obtinet ,  quain  Qjui  an-  pora  fucrit  crga  Comitcs  Hollamluc. 

Quod 


Digiti?ed  by  Google 


848     CODEX    DIPLOMATICVS  ' 

A.iigr.  impcrii  applaudcnte  confenfu,  de  novo  eidem  Hannoniae  O- 
il9  Dec'fw7i  liberaliter  ct  largiflue  conferendo  ac  investiendo  de  ipfis, 
rece£to  ab  ipfo  de  terris  eisdem  homagio ,  ct  fidelitatis  debitae 
facramento,  prout  in  privilcgiis  nostris,  fuper  hoc  confectis, 
ct  fibi  concesfis,  expresfius  et  Iucidius  continetur:  fidelitatem 
tuam  rogamus  et  plenisfimo  cum  asfenfu  regio  te  nominamus, 
auctoritate  praefentium  praecife  mandantes,  quatenus  praedi- 
ctum  Comitcm  Hannoniae  in  posfesfionem  praedictarura  terra- 
rum  mittere  non  omittas,  adhibitis  his,  quae  in  talibus  fieri 
confueverunt,  eteumin  eisdem  terris  auctoritate  Regia,  ces- 
fantc  conditione  qualibet,  manu  tenere,  iuvare,  ac  defendcre 
non  omittas. 

Datum  Moguntiae  xiv.  Kalendas  Ianuarii,  Regni  vero  nos- 
tri  anno  nono. 

Quod  nunc  non  monerem  ,  nifi  Vu  D.  Jesfhnem  terrarttm ,  quae  ipfi  adiudicf 
mattiiaevs  ad  hanc  Chartam  ca  tae.  Quod  et  factum  haud  dubie.  Sed 
darct ,  quae  cutn  Comitatus  nostri  in-  ultro  factum  ,  ji  factum  ,  ut  quod  belh 
dolc  ct  hiftoria  ftare  mluime  posfunt.  ItaJico,  quod  Turcico,  aut  Saracenica 
Literas,  inquit,  habeo  ineditas  AdoU  inttrdum  interfuit  ,  ultro  ab  eo  fa- 
phi  Nasfavki  [  1.  Rudolphi  ] ,  quibus  ctum.  Hoc  ultro  factum  apud  M  A  T- 
Cotniti  iniungit ,  ut  mittat  Comitem  thaevm  ubique  utramquc  paginam 
llanmniae  lohannem  de  Avesnis  in  pos-  facit. 


N.  CCCV. 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  £T  DOCVMENTORVM.  849 

N.  CCCV. 

• 

Ingeramnus Epifc. Camerac.  refpondet  rvdolpho  Regi Germ. ,  J.  im. 
•  fe  nihil  praetermifisfe ,  quominus  Cvmitem  Hannoniae  immit- 
teret  in  posfesfionem  terrarum  ipfi  adiudicatarum. 

A.  1282.  d.  13.  Ian. 

- 

Ad  Excurs.  VII.'  p.  aa6*. 

(  Ek  HitTtMl  Thti.  *Amui.  T.  L  p.  M7»  fq-  ) 


N.  CCCVI. 

gvido  Comes  Flandr.  et  Marchio  Namurc.  donat  filio  10-  A. 

M.  Apr. 

hanni  Namurc.  multa  terrae  iugera  in  Groede,  Moer- 
kerke ,  Lapfcure  et  inter  Damine  et  Bienliet, 
confirmante  Rege  Franciae  philippo* 

A.  1282.  mcnfeApril. 
Ad  Excttrs.  VII.  p.  130. 

(Ex  Origlruli  in   Archivl»  Nimurcenfibu»). 

J^hilippvs  Dei  gratia  Francorum  Rex  notum  facimus  uni- 
vcrfis  tam  prefentibus  quam  futuris  quod  nos  litteras  dilecto- 
mm  ct  fidelium  nostrorum  cvidonis  Flandren  et  13.  eius 
primo  geniti  Niverneti  Comitum  et  gvillmi  de  Flatidria  filii 
dicti  Comitis  Flandren  vidimus  in  hacc  vcrba. 

Nous  guis  Cuens  de  flandres  et  marchis  de  Namur  faifons 
T.  II.  PP  Pp  P  fa- 


Digitized  by  Google 


85o    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  «8a  favoir  a  tous  que  nous  a  ibhan  de  Namur  nostre  chier  fil 
M'  Apr*  avons  donne  et  octroie*  en  acroisfement  de  fon  ftefte  mmn~ 
dale  quil  tient  de  nous  et  doit  tenir  de  nos  hoirs  Contes  de  flan- 
dres  un  fcor  ale  groude  el  mestier  de  Bruges  encore  un  fcor 
a  le  moenkerede*  entre  deux  havenes,  encore  un  fcor  encoste 
lapfcure,  encore  un  fcor  entrc  moenkerede  et  le  houke,  encore 
un  fcor,  encoste  Remg  herfuliece,  et  tous  hes  vedis  gifant  entrt 
Dam  et  Bierulet  et  alkems  par  tout  fi  avant  que  li  Meftiers  de 
Bruges  feftent  et  li  avons  donei  et  octroid  a  ilec  et  a  fes  hoirs 
toutes  les  juflices  hautes  et  basfes  que  nous  et  nostre  hoir  feigneur 
et  Conte  de  flandres  auriens  et  avoir  porriens  es  tieres  et  es  lios 
defeur  dit  tout  ausfi  frankement  et  en  tel  maniere  ke  nous  les 
iariemes  fc  les  terres  et  li  lui  devant  dit  demouroient  en  nostre 
mains  ou  en  les  mains  de  nous  hoirs,  Contes  de  flandres  ec  ces 
terresfies  demere  et  vedis  fi  commc  defeure  est  nomeit  nousvo- 
lojis  ke  jehans  nostre  fuis  devant  dit  ait,  tiegne  et  manie 
perpetuellemcnt  il  et  fi  hoir  en  acroisfement  de  feu  fief  fi 
comme  defeur  est  dit  et  fil  avenoit  kil  neuist  hoir  de  fa  char 
nous  volons  ke  les  terres  defeur  dites  reviegnent  a  fes  freret 
germains  et  a  leur  hoirs  et  le  tiegnent  de  nous  et  de  nos  hoirs 
feigneurs  et  Contes  de  flandre  en  fief  perpetuelement  a  hanage 
lige  et  fi  jehans  nostre  fuis  devant  dis  navoit  hoir  nefi  fre- 
rc  germain  hoir  ausfi  de  Icur  char,  lesdites  terres  apres  la  mort 

de 


! 


)igitized  by  Google 


CHARJAfcVMEr  DOCVMENTORVM.  851 

de  jehan  nostre  fil  et  de  fes  freres  germains  revenroicnt  aA.  itit. 
fon  frere  hoir  et  fegneur  de  flandre  ou  a  fes  hoirs  Contes  de™'  AfW' 
flandre,  et  des  raaintenant  fe  de  nous  eftoit  defaiiii  nous  vo- 
lons  que  nostre  chiere  Conpaigne  isabeaux  Conicsfe  de  flan- 
dre  et  de  Namr  tiegne  et  manie  toutcs  les  terrcs  defcur  dites 
et  rechoive  les  pourfis  de  jceles  tant  comme  ele  ara  la  vio 
ou  cors  en  acroisfement  fon  fie£  de  Winendak  quele  tenra  de 
nos  hoirs  feigneurs  et.Contes  deflandres  et  quc  jehans  nostrc 
fuis  defeur  dis  et  fi  frere  germain  et  ment  germain  ne  leur  hoir 
ne  autre  ni  puisfent  rien  demander  tant  comrae  ele  viverat  et 
fe  les  terres  defeur  dites  dikies  ou  nient  dikics  perdoient  ou 
mens  les  waignoit  apres  chu  queles  feroient  dikies  nostre  vo- 
lontc  est  et  lentendons  que  fe  on  lcs  rewaignoit  apres  autre- 
fois  ke  les  demeurent  et  foient  a  jehan  nostre  fil  et  a  fes 
hoirs  fi  comme  dcfeur  est  dit ,  et  s'il  avcnoit  que  aucun  es  fics 
defeur  dis  euist  auctui  droit  etil  lc  peuist  monftreirfoffifanraent, 
nous  volons  quc  fe  droiture  li  foit  fauf  et  a  cest  don  c'est  octroi 
fermement  tenir  fans  venir  encontrc  obligons  nous  et  nos  hoirs 
feigneur  Conte  de  flandres  •  en  temoignage  de  laqucl  chofe  nous 
avons  ces  prefentes  lettres  faites  faielair  de  notre  faiel,  lcs- 
queles  furent  donneics  fan  del  incarnation  notre  feigneur  mil 
deux  cent  quatre  vingt  et  deux  cl  mois  de  Avril. 

Et  je  robert  Cttiens  de  Neviers  Sires  de  Biethiene  ct  de 
Reuremonde  ainsneis  fils  a  noblc  Conte  defeur  dit .  et  je  guil- 

Pp  pp  p  a  leau- 


Digitized  by  Google 


85*     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  nsi.  LEAUMzdeflandre  fis  a  devant  dit  Conte  le  don  et  octroi  de- 

lfli  Apr. 

feur  dis  greons,  loons  et  approvons,  et  avons  promis  et  pro- 
mettons  par  nos  fois  et  par  nos  fairemens  que  nous  dore  en 
avant  nc  veinrons  par  nous  ni  par  autrui  contre  le  don  et 
octroi  devant  dis  et  prions  et  rcquerons  a  trds  haut  et  trds  Ex- 
cellent  Scigneur  par  la  grace  de  Dieu  Roy  defrance  quil  le  don 
et  octroi  fi  comme  il  est  ci  defeur  contenu  veille  confefmer  de 
la  majefte  Royal  •  et  nous  deftxaindre  au  tenir  fe  nous  que  ja 
naviegnc  alicnds  par  nous  ou  par  autrui  contre  les  chofes  de- 
vant  dites  en  toute  ou  en  partie  en  feurteit  de  laquele  chofe 
nous  a  ces  prefentes  lettres  fait  mettre  nos  faiaus  avoec  le  feael 
nostre  chiere  feigncur  et  pere  le  Conte  devant  nomei ,  ce  fut 
fait  ct  donei  fan  de  lincarnation  de  notre  feigneur  mil  deux 
ccnt  quatre  vint  et  dcux  el  mois  davril  desfeur  dit. 

Nos  ad  requifitionem  dictorum  gv  iDoms  fiandrienfis  et  B. 
Niyerncnfis  Comitum  et  dicti  G.  de  flandrut  prefencium  coram 
nobis  donationcs  et  concesfiones  predictas  prout  fupcrius  conti- 
nentur  ratas  habcntes  et  gratas,  eas  quantum  in  nobis  est  vo- 
lumus  et  approbaraus,  quod  ut  ratum  et  ftabile  perraaneat  in 
futurum  prefentibus  litteris  nostrura  fecimus  apponi  figillum 
fclvo  in  aliis  iure  nostro  et  iure  quolibet  alicno  actum  Parifiis 

o  o 

anno  Domini  m.  cc.  octogefimo  fecundo  menfe  iunio. 

*  *  * 

Emba;  est  appendu  leditfeel  en  cire 

ver- 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  853 

verde ,  Concorde  a  1'OriginaI  rd-  A.  1282. 

M.  Apr. 

pofant  dans  lcs  Archives  du  Con- 
feil  de  S.  M.  a  Namur. 

de  posson  Greffier  adjoint 
dudit  Confeil. 

N.  CCCVII. 

rvdolphvs  Rex  Ccrm.  citari  iubet  Epifcopum  Caraeracen- a.  ti«». 

d.  18.  Apr. 

fem,  ad  pcrhibcndum  tcstimonium  de  vi  ipfi  illata  a 
gvidone  Comite  Flandriae,  quando  iusfu  Impe- 
rii  iouannem  Comitem  Hannoniae  in  tcr- 
ras  ipli  concesfas  introducerc  voluit. 

A.  1282.  d.  18.  Apr. 

Ai  Excurs.  VII.  p.  227. 

(Miirtm  tt  DTiiit  1.1.  T,  l.  p.  ir75.) 

N.  CCCVIII. 

rvdolphvs  mittit  Legatos  cum  mandatis  ad  Epifcopum  Ca-A  12»*. 
meracenfem.    Rcfponfio  Epifcopi  ad  interrogationes  iusfu  3,'M 
Regis  factas,  circa  res  gestas  a  parte  Comitis  Flandriae. 

A.  1282.  d.  31.  Mari. 

Ad  Excurs.  VIL  p.  257.  ( 1). 

(HMtim  et  d  t  1  i  h  1  1.  1.  T.  I  f.  1176  -ii&j.) 

(1)  Variae  ntmirura  hae  funt  Char-  forum  ab  Inipcr.  Rudolpho,  ad  Epi- 
tac,  quarum  prima  cst  Epiftola  Mis-  fcopum  Camcrac.  ,  ut  ccrtior  tedila- 

Pp  pp  p  3  tur, 


Digitized  by  Google 


954     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  ts8j.  tur>  qu»d  Epifcono  in  exfecutione  fui  Epifcopus  de  re  gesta  fuis  Legatis 

d3i.Maii.mandati  accidcrit,  d.  31.  Maii  1281.  testimonium  pcrhtbeat ,  d.   15.  Maii 

Alrera  est  inferta  Epiftola  Rudelphi  a.  1282. 

Regis  ad  Epifcopum  Camerac.  ,  qua  Quarta ,  refponfio  Epifcopi ,  qua  nar- 

niandat,  tit  coram  Rcgc  fe  filtat,  ct  rat ,  quantum  ipfi   obttiterit  Comes 

tcstimonium  perhibeat ,  d.  18.  Apr.  a.  Flandriae  ,  quo  minus  negotiura  iibi 

1282.  commisfum  exfcquerctur ,  d.  27.  Maii 

Tertia,  nova  Rudo!phi  Epiftola  ad  a.  1282.  f.  fer.  iv.  post  Trinit. 
eumdetn  Epifcopum,  qua  mandat,  ut 

N.  CCCIX. 

a.  1281.   Sententia  Impcrii  in  Conventu  Wormatienfi  advcrfus  Gui- 
N.  1.  donem  Coniitem  Flandriae  lata,  praefente  ioiian- 

ne  de  Avcsnes,  Comite  Hannoniae. 

A.  1282.  d.  15.  Iun. 

M  Excurs.  VIL  p.  427. 

  (MA»TI,«TI    Ct    DVKAMB    LL    p.  I  l8l  -  1 18). ) 

R^vdolphvs  Dei  gratiaRom.  

Ad  univerfitatis  vestrae  notitiam  duxiraus  defcrendum,  quod 
pracfidentibus  nobis  feria  V.  post  Dominicam  qua  cantatur: 
Mifericordia  Domini,  in  ludicio  apud  Haghenoyam,  praefenti- 
bus  vcnerabilibus  werniiero  Maguntino,  ct  H.  Treveren- 
fi,  Archiepifcopis ,  et  Spirenfi  ac  Argcntinenfi  Epifcopis,  Illuftri- 
bus  L.  Comite  palatino  Rheni,  Duce  Bauwariae,  et  ottone 
Marchione  de  Brandemburch,  principibus  nostris,  et  nobilibus 
virisE.  de  Cantzenelentboge» ,  H.  S.  Vurtenberg,  E.  de  Vribur- 

go  .  . . 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  855 

go . .  .  de  Diech ...  et  de  Spanhebn  Comitibus,  et  quampluri-A.  ng2. 
bus  aliis  imperii  fidelibus,  fpectabilis  vir  iohannks  de  Aves-ii.lVm 
nis  Haynoniae  Comes  contra  gvidonem  Comitem  Flandriae  ibi- 
dem  praefentem  propofuit,  quod  ipfe  Comes  Flandriae  et  fui 
ipfum  Comitem  Haynoniae  prohibuerant,  et  impediverant,  quo- 
minus  libere,  quiete  ac  utiliter  posfideret  terram  de  Ahst* 
terram  fuper  Scaldam,  terram  Geraldi  -  motitis ,  terram  Wafiae , 
et  terram  Quatuor  -  officiorum  *  cum  omnibus  attinentiis  fuis, 
quas  eidem  Haynoniae  Comiti  in  feodum  concesferamus  iamdu- 
dum:  in  quarura  posfesfionem ,  iuxta  mandatum  nostrum,  et 
curiae  nostrae  fententiam ,  per  venerabilem  I.  Cameracenfem 
Epifcopum  mitti  iusfimus,  et  misfus  fuit,  petens  idem  Hayno- 
mae  Comes  fibi  de  eodem  Comite  Flandriae  iuftitiam  exhiberi. 
Quo  ifta  negante,  litem  conteftando  fententiatum  fuit,  et  pcr 
fententiara  ibidero  approbaturo,  quod  fuper  hoc  dictura  Epifco- 
pum  executorem  ad  nostram  deberemus  praefentiam  evocare; 
vel  fi  legitimo  impedimento  detentus  venire  non  posfet,  coraro 
nuntiis  nostris ,  quos  ob  hoc  ad  eius  deftinaremus  praefentiam , 
per  iuramentum  corporaliter  praeftitum  ab  eodem,  deponcret 
veritatem ,  et  eam  fub  litteris  fuis  patentibus  per  proprium  nun- 
tium  ad  nostram  deferret  notitiam,  praefixa.per  nos  iuxta  fen- 
tentiam  praedictorum  Arehiepifcoporum ,  Epifcopormi,  Frmci- 
pum,  Comitmt,  et  aliorum  imperii  fidelium  ad  hoc,  et  ut  in 
dicto  negotio  procederetur ,  et  fieret  quod  airiae  nostrae  dicta- 

rct 


Digitized  by  Google 


855     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  w8«.  ret  fententia  dictis  Comitibus  pro  tcrmino  peremtorio,  feria  n. 

n.'i.     post  fcstum  beati  Barnabae  Apoftoli. 

Nuntiis  igitur  nostris ,  iuxta  formam  dictae  fententiae,  ad 
praefatum  Cameracenfem  Epifcopum  cum  tenore  eiusdem  fenten- 
tiae  venientibus,  quia  proptcr  lcgitima  impedimenta,  quae  per 
procuratorem  fuum  postmodum  ca  in  animam  iurantem,  coram 
•  celfitudine  nostra  docuit  esfe  vera ,  perfonaliter  ad  nos  nequi- 
vit  accedere ,  coram  nuntiis  nostris  antedictis  fccundum  formam 
pracfcriptae  fentcnuae  iuratis  depofuit  de  praemisfis  puram  quam 
novit  et  fimplicem  veritatem ,  ut  eam  nobis  per  proprium  nun- 
tium  et  procuratorem,  ac  litteras  fuas  patentes  in  dicto  termi- 
no  deftinavit. 

Auditis  autem ,  Iectis  ct  expofitis  litteris  huiusmodi  in  iudi- 
cio  coram  nobis  pro  tribunali  fedentibus  apud  JVormaciam  fe- 
ria  1 1.  praedicta ,  pi  aedicto  Cotnite  Haynoniae  Comite  praefente , 
et  fecundum  tenorem  depofitionis  praedicti  Epifcopi  fibi  iufti- 
uam  fieri  cura  inftantia  postulante;  praefato  vero  Flandriae  Co- 
viite,  nec  per  fe,  nec  per  procuratorcm  aliquera  comparente, 
fcd  fe  per  contumaciam  abfcntante,  per  communem  vcnerabi- 
lium  JVormacienfis  ct  Spirenjis  Epifcoporum,  illuftris  otto- 
N  i  s  Marchionis  de  Brandenburg  principum  nostrorum  nobilium 
virorum,  R-  Gelriae,  G.  Seynen/is,  H.  de  Vueldenze,  E.  de 
Catezcnelejibogen  ....  de  Nasfo  .  .  .  .  ct  de  Diech  Comitum 
JFalranni  de  Vualkenburg  et  de  Hainsbourg^  ac  aliorum  baro- 

num 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  857 

num  ec  imperii  fidelium  fententiam,  praedictae  terrae  cum  a. 
omnibus  pertinentiis  fuis  abiudicatae  fuerunt  ct  funt  praedicto  n 
Comiti  Flondria*-,  eius  contumaci  abfentia  non  obftante,  et  ad- 
iudicatae  Haynoniae  Comiti  praenotato.  Et  fuit  etiam  per  eam- 
dem  fententiam  dictatum  et  obtentum ,  quod  fecundum  relatio- 
nem  nuntiorum  nostrorum  praedictorum ,  tenorem  depofitionis 
praedicti  Cameracenfts  Epifcopi9  et  formam  litterarum  fuarum 
antedictarnm ,  necnon  relationem  nuntii  ac  procuratoris  dicti 
Epifcopi ,  praedictum  Flandriae  Comitem  pro  eo  quod  ipfe  per 
fe  et  fuos  dictum  Haynoniae  Comitem  prohibuerat  et  impedive- 
rat,  ut  oftendit  clare  tenor  depofitionis  praedictae ,  quominu* 
dictarum  terrarum  fibi  per  nos ,  prout  est  expresfum  fuperius , 
in  feodum  concesfarum ,  in  quarura  posfesfionem  auctoritate  et 
mandato  nostro  faepedictus  Epifcopus  procuratorem  dicti  Comi- 
tis  Haynoniae  nomine  eius  mifit,  utili,  quieta  et  vacua  pos- 
fesfione  gauderet ,  de  iure  praefcribere ,  ac  eumdem  Haynoniat 
Comitem  adiuvare  et  deffendere,  prout  posfibile  nobis  fuerit, 
ut  dictarum  terrarum  posfesfionem ,  quam  per  executionem  iu- 
ris  iam  habet  liberam  et  vacuam,  amoto  quolibet  detentore, 
et  fpecialiter  gvidone  Comite  Flandriae,  nancifci  valeat,  dc- 
beamus,  ac  omnes  ipfi  Comiti  Flandriae  in  conturaacia  et  in 
iniuriofa  violentia  asfiftentes  fimiliter  profcriptionis  mucro- 
ne  ferire. 

Item.   Sententialiter  fuit  ab  omnibus  fupradictis  codem  tcm- 

T.  II.  Qq  qq  q  porC. 


858     CODEX  DmOMATlCVS 

A.  1*81-  pore  deffinitum ,  quod  idem  Cmes  Haynoniae  praedictarum  ter- 
jgjum^  hominura,,  iurium  et  pertinendum  ad  easdem  in  toto 
vel  in  parte,  per  fe  et  fuos  posfesfionem  posfit  accipere,  ac 
intrare  et  fe  intromittere  de  eisdem,  quandocumque  fibi  vifum 
fuerit  expedire,  nee  in  hoe  in  alicuius  iniuriam  aliquid  repu- 
tabuntur  egisfe,  nec  uude  vi  interdicto  tenerL 

Praeterea  in  eadem  iudicii  inftantia  fimiliter  extitit  fententia- 
liter  iudicatura,  quod  dictus  Haynoniae  Comes,  tamquam  iuris 
praedictarum  terrarum  et  attinentiarum  fuarum  posfesfor,  pro- 
ipfis  terris,  quoad  ipfum  Flandriae  Comitetn,  et  quoslibet  alios 
non  actoris,  fcd  rei  debeat  praefentare  perfonam,  fi  atiquis 
umquam  hominum  dixerit  fibi  ius  competere  in  praedictis. 
Quas  fententias,  utpote  rationabiles ,  ab  omnibus  de  iure  ap- 
probatas  laudamus  et  approbamus,  et  ex  eerta  fcientia  confir- 
mamus ;  in  quorum  oranium  testimonium  praefens  fcriptum 
exinde  confcribi,  et  maiestatis  nostrae  figillo  iusfimus  com- 
muniri. 

Actum  JVormatiae  xvn.  Cal.  Iulii,  Indict.  x.  anno  Domini 
mcclxxxii.  regni  vero  nostri  anno  ix. 


N.  CCCX. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM  8*59 

N.  CCCX. 

rvdolphvs  Rex  Germ.  mitrit  ad  Ingeramnum  Epifcopum A.  1281. 

d.  15.  lun 

Cameraccnfem,  nec  non  ad  wilhelmvm  de  Montfort  n.  ». 
Canonicum  Traiectenfem ,  Ojficialem  Praepofiti  Traiecten. 
Jis  C  O  >  fententiam  in  Conventu  Wormacenfi  adverfus 
Comitem  Flandriae  latam,  iisque  iniungit,  ut  pu- 
blice  in  Ecclefiis  fuae  Dioecefeos  denuncient, 
quo  oranes,  qui  Feuda  posfident  in  Terris  d* 
Alost^  Quatuor-officiorum,  Wafia*  et  Terrs 
fupra  Scaldam ,  ea  a  Comite  Hannoniae 
tamquam  Domino  deinceps  recipiant, 

A.  1182.  d.  15.  Iun. 

M  Excun.  VII.  p.  328. 

»  * 

(MtlTKI  Ct  CTltllD  1.  1.    T.  I.    p.  Il8j.) 

( 1 )  Dcdit martrnk  Ilteras  tantum  fvix  j</  0  f  r  1  c  1  a  l  e  m  praepositi 

Regis  ad  Epifcopum  Cameracenfem ;  tes-  Traiectenfis.   Hunc  autcm  dictum  fuis* 

tatur  autcm  p.  11 84.  exftare  in  codcm  fc  Wilheimum  de  Montfoortt  liquct  cx 

CARTAR.IO  HASNONIENSI  Domi-  cius  relii onfionc , '  quam  ad  d.  29.  Iul. 

vorum  de  Avesnis  eiusdem  ttnoris  iite-  a.  1282.  memoramus. 


Qq  qq  q  2  N.  CCCXI. 


8tfo     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCCXI. 

A.  ia8t.  rvdolphvs  Rex  Germ.  iniungit  Nobilibus  reliquisque  Ter- 

N.'nr    rarura  illarum  fubditis,  ut  Comitem  Hannoniae  Dominum 

>  • 

agnofcant,  et  ab  eo  Feuda  fua  quantocius  recipiant. 
A.  1282.  &  15.  Iun. 
Ai  Excurs.  VIL  p.  a*8. 

iKtltm  et  DTiiit  1.  1.  T,  I,  P ,11 S-f .  ) 

J^vdolpiivs  Dei  gratia  _  —  Vniverfis  Vasfallis,  Re- 
ctoribus,  Villicrs,  Iuftidariis,  Scabink,  et  Vniverfitatibus  Ci- 
vitatum,  Oppidorum  et  Villarum  ,  ac  Popularibus  univerfis 
Terrae  Geraldi-motitis,  Terrae  de  Alost,.  Terrae  Quatuor offi- 
ciorum,  Terrae  IFaftae,  et  Terrae  fupra  Scaldam,  et  attinen- 
tiarura  fuarum  gratiam  fuam  et  omne  bonum. 
Quia  ■ 

N.  CCCXII. 

A.  1182.  rvdolpiivs  abiudicatis  gvidoni  terris  fupra  memoratis 

tl.  1 7.  lun. 

eum  ob  contumaciam  profcribit,  et  extra  pacem  poniL 
A.  1282.  d.  17.  Iun. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  aa8. 

(«nim  e:  jtiii»  11.  T.  I.  p.  n9v) 

N.  CCCXIII. 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  80*1 
N.  CCCXIII. 

rvdolphvs  Rex  Germ.  concedit  plorentio  V.  ComitiA 
Hollandiae,  fideli  fuo,  ut,  fi  fine  mafculo  herede  legitimo  4 
decedat,  filiae  ipfius  in  Comitatu  ct  Feodis  fucce- 
dant.   Si  vero  mafculo  herede  impubere  relicto 
decedat,  uxor  eius  tutela  fungatur,  quam- 
diu  ad  alteras  nuptias  non  transeat. 

A.  1282.  d.  19.  Iun. 

Vidimus  ioannis  AbbatisS.  Petri  Gandenfis,  a.  129(5. 

Ai  T.  I.  P.  I.  p.  i76.  b.  et  P.  II.  /.231.  462. 

(Em  Originill,  In  ArchirU  Cimmc  R»tion.  InfnleM.) 

"Vniverfis  prefentes  litteras  infpecturis  I  Dei  patien- 

tia  Abbai  Monafierii  fancti  Petri  Gandenfis,  falutem  in  Domi- 
no.  Noveritis  nos  litteras  infrafcriptas  ,  non  abolitas  ,  non 
cancellatas,  nec  in  aliqua  fui  parte  vitiatas,  figillo  Domini  nv- 
dolphi  quondam  RomanorumRegis  rigiltetasvidisfeinhecveiba. 

rvdolfvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex  fempcr  Auguflus, 
univerfis  Imperii  Romani  fidelibus  prefentes  litteras  infpectu- 
ris  gratiam  fuam  et  omne  bonum  dum  ad  fidelium  fubdito- 
rum  utilitates  et  commoda  folite  benignitatis  inclinamus  intui- 
tum  ipfos  ad  nostram  devocionem  accendimus  et  in  fide  facri 
Imperii  fortius  roboramus ,  noverint  igitur  univerfi  tam  prefen- 

Q<i<i<i9  3  tes 


$6*     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  n8i.  tcs  quam  posteri  quod  nos  (  i  )  pure  fidei  et  fincere  devotionis 

<i.  19.  Iun- 

infignia  quibus  nobilis  vir  f  l  o  r  e  n  t  i  v s  Comes  Hollandie  dile- 
ctus  noster  fidelis  nos  et  facrum  veneratur  Imperium  benignius 
intuentcs  fibi  hanc  gratiam  duximus  facicndam  quod  fi  ipfum 
fme  mafcuh  herede  legitimo  contingat  decedere  filie  fue  (  2  )  in 
Comitatu  et  feodis  (  3  )  que  tenet  a  tiobis  et  Imperio  fuccedant 
eidcra,  ampliorera  quoque  fibi  gratiam  facientes  ipfi  liberaliter 
indulgcmus  quod  fi  cum  relicto  mafculo  herede  impubere  (  4  ) 

( 1 )  Xos  ]  Dc  Originali  hac  Char-  ris  nostris  ctc.  Minc  crcdibilc  Comitem 
ta  pcr  formani  Hdimut  data  fic  IU.  hoc  tempore  noivdum  alios  habuisfc  li- 
Dom.  o  e  grijpskerke  MS.  bcros,  quam  hanc  Margarctam ,  ad 
bcfchr.  van  Zeel.  bl.  m.  83.  De  Ori-  pratfcns  in  aetatis  teneritate  pofitam  , 
ginele  van  Rudoiphus  13.  KaL  Iul.  ut  verba  Chartae  oftentant;  non  com- 
met  ecn  vidimvs  ran  den  Abt  van  misfurumalioquin,  ut  dimidiamomnium 
S.  Pietsr  te  Cent  is  onder  de  Char-  bonorum  partem  uni  filiac  dotis  titulo 
trcs  op  het  Casteel  te  Rupelmende.  Ni-  daret.  a°.  Quod  fi  liberis  intra  oeta- 
mirum  ibi  fuo  tcroporc  asfcrvabatur  cum  ttm  exiftentibus  moriatur,  Nobiles  et 
rcliquis  omnibus,  quas  nuirc  cx  Archi-  Vrbcs  iurare  faeiet,  ut  rcgimcn  terrae 
vis  Infulenfibus  profero.  fuae  et  Uberorum  fit  penes  Rcgcm  An- 

(2)  Filie  fue]  Florenrius  V.  (qui  gliae.  30.  Adiecta  etiam  proiuisfionc, 
nntus  cst  a.  1254.)  a.  1281.  d.  5.  lul.  quod  ad  maiorem  fecuritatem  omni* 
(mier.  D.  I.  bl.  413.  ex  rvmer  praedicta  per  Regem  Akmanum  procu- 
Act.  pttbl.  Angl.  T.  II.  p.  175.  fq.)  pa-  rarct  confirmari.  Ex  hoc  igitur  Pa- 
ctum  matrimonii  confociaverat  intcr  cto  cum  Rege  Angliae  profluxisfe  vi- 
lUiis  Angliae  filiimi  Alphonfnm  ct  fi-  dcrur  hacc  Rudolphi  Rcgis  bcncficen- 
liam  fuam  Margaretam\  maritamkm  tia,  qua  indulget,  ut,/iipfe  fine  tna- 
una  cum  medietate  totius  terrae  fuae;  fctilo  herede  legitima  vita  fungatur , 
adiecta  i°.  conditiouc:  ft  de  tiebis,  in-  iiae  fuae  in  Comitatu  et  feodis  Impcrii 
quit,  contingat  httmanitus ,  nttllo  ftlio  fucccdant.  Quid  postca  mtofiiio  con- 
nostro  mafculo  fupctjiite  ,  dicta  filia  tigcrit,  docct  Pactum  d.  n.  Aug.  a. 
mstra  trit  hacrcs  nostra  in  omnibus  ter-  1*84.  ibid.  rymer  T.  IL  p.  2S3. 

et 


CHARTARVM  it  DOCVMUNtORVM.  *63 

ab  hac  luce  migrare  contigerit  uxor  fua  fi  fuperftes  fuerit  offi-n.mi. 
iio  tutele  fungatur  quam  «liu  ipfam  ad  fecunda  vota  procedere d' I9' lmk 
non  conringit.    In  cuius  rei  testimonium  prefens  fcript-um  ma- 
icftatis  nostre  figillo  iusfimus  communiri. 
Datum  tVormati  xiij.  Kalendas  Iulii  Indictione  decima  an- 

o        o  o  o 

no  Domini  m.  c  c,  l  x  x  x  i  j.  Regni  vero  nostri  anno  i  x. 

Nos  vero  Abbas  predictus  in  testimoniura  rei  huius  figillum 
nostrum  prefentibus  litteris  duxiraus  apponendum. 

Datum  anno  domini  miilefimo  ducentefimo  nonagefimo  fextow 

r  ... 

i 

et  hiuc  mieris  D.  I.  bl.  439.  cf.  tempus  F/orentius,  et  d.  3.1.  Aug.  a. 
p.  450.  455.  ftiq.  etc.  1282.  pacttim  ctrm  loanne  Hannoime 

(3)  Comitata  tt  Feodis'}  Notate  di-  iuiit  dc  miftua  ope  praertanda  contra 
ftinctionem  Comitatus  et  Ftodorum ,  in  Guidonem  Plandriac  Com.  Quod  quam- 
quae  fuccesfio  nunc  etiam  fi/iabus  con-  diu  duraverit,  colligi  potcst  ex  pacto 
eeditur;  nulla  bonorum  akdialium  in-  F/orenfit  cum  Guido<iet  d.  15.  Mai- 
iecta  mentionc;  quippe  in  quae  fucce-  a.  1283.  quo  promiuit  fe  non  tolera- 
dcndi  facultate  perfc  gaudebant/Vftf//7  turum,  ut  quisquam  de  fuis  fnbditis 
libcri,  tamquam  privati  patris  heredes.  loennem  Comuem  adiuVet  contra  Gmi- 
Discerni  igitur  ctiam  dcbet ,  quod  hic  fcr-  donem. 

mo  fit  dc  Comitatus  Ilo/landite  fucces-  (4)  Inrpubere]  Nihil  difcrte  Flo- 
fione  feudali,  quac  nihil  communc  ha-  rentius  ftatuerat,  fi  hcredcm  mafculiuu 
bcbat  cum  illo  Domitiioy  de  quo  inter  rcltuqu?ret:  cavet  igitur  nunc  per  Im- 
F/andtos  Hannoniosqut  accrrima  con-  pcratorem  ,  ut  coniux  tutrix  esfet. 
troverfia  agebatur,  tam  ratione  Terrae  Vnde  postca  ,  nato  loonne  filio,  ri- 
iuxta  Scaldcm  quam  reliquarum.  Vr-  xac  intcr  Regcm  Eduardum  et  Corai- 
detur  autem  Florentius,  etfi  a  Rudol-  tera  ortae,  quas  habctis  in  litcris  Rcgis 
pho  Rege  d.  19.  Dec.  a.  1281.  ad-  Eduardi  ad  adolphvm  Reg.  Rom. 
monitus ,  fuura  interim  comraodum  rymer  Act.  Pub/.  T.  IL  p.  717. 
ftrenuc  fecutus ;  ct  riunc  his,  nunc  il-  et  hinc  apud  van  ioon  Leenrocr. 
lis  ,  partibus  adhaefisfe  ,  prout  cx  rc  van  Iloli,  Prubb.  P.  I.  p.  59. 
fua  fore  vukbatur.   Ubedivit  tatueu  ad 

Col- 


\ 


Digitized  by  Google 


864     CODEX  DIPLOMATICVS 


A.  m 

Collationne'  au  Vidimus  Original  en 
parchemin  fcelle"  du  fcel  de  cet 
Abbd  en  cire  verte,  <itant  dans 
laTour  des  Chartes  de  la  Chambre 
desComptes  duRoy  [ut  fuprap.^O 
a  Lille,  le  10.  May  1776. 

CODEFROY- 

N.  CCCXIV. 

ji.  i»8a.  willklmvs  de  Montfoort,  Canonicus  Traiectenfis ,  et  Of- 
d' *9" Iul"    ficialis  Praepofiti ,  acceptis  Regiis  literis ,  refpondet ,  fe 
eius  mandatis  paruisfe,  et  Bierylietum  omnes  arcesli- 
visfe  iisque  denunciasfe,  ut  fua  quisque  Ftth 
da  ab  ioanne  de  Avesnes  recipiant. 

A.  1282.  d.  29.  Iul. 

Ai  Excurs.  VIL   p.  019. 

(»»•»»«  «  dteahd  TAr».  Umi.  T.U  p.  1186.) 

"V^^0"0^^©  ac  Iliuftrisfimo  Dominofuo  rvdolpho  Ro~ 
matiorum  Regi  femper  Augusto ,  wilhelmvs^  Montfort ,  Ca- 
nonicus  Traiectenfis  et  Officialis  Domini  Praepofiti ,  et  Archi- 
diaconi  maioris  fe  totum ,  cura  omni  eo ,  quod  audet  et  potest 
obfequii,  reverentiae,  vel  honoris. 
Litteras  celfitudinis  vestrae  praeclarae  

Datum  anno  Domini  mcclxxxii.  feria  quarta  post  Iacobi 
et  Christophori. 

N.  CCCXV. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM»   855  . 

*    N.  CCCXV.  -  ^ 

wernhirvs  Archiepifcopus  Moguntinus  confirmat  priora  A.  128-t:  ' 

acta  Regis  Rudolphi.  .  .  i  l6  Aa*- 

A.  ia8i3  d.  16.  Aug.  (i). 
Ad  Excurs.  VII.  p.  332. 
(«»»•«»««  *"*»  rui.^niu.  f.i,  p.1190.  m •?-»■«.  CM.  a»>/.  t.i.  p.ftej.) 

(1)  Rectius  collocatur  hacc  Charta  cgregia  fua  Diatriba  Iur.  Publ.  de  Viu- 
ada.1383.  16.  Aug.  uti  estia  mar  te-  cu/o,  quod  olim  inter  Diotcefin  Traie- 
ne  et  g  vuENo;mcmoratquoqueillam  ctin.  tt  Imperium  Romano-Germani- 
VirConfult.  12.  vanderdoesui  cum  intercetfit ,  p.  58.  fq.  a.  1775. 

N.  CCCXVI. 
ioannes  Dux  Westphaliae ,  oett. 
•  Vid.  fupra  p.  844. 

•  •  • 

Ad  Excurs.  VII.  p.  932. 
N.  CCCXVII. 

Paccum  inter  ioannem  de  Avesnes,  et  elorenti vm  V.A.  nst. 
Comitem  Holiandiae  de  rautua  ope  praeftanda  d" s,Al* 

adverfus  Comitem  Flandriae. 

A.  ia8a.  d.  3i.  Aug. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  230. 

..'  <  •     . .  •  r    :.  v  r.  •  ; 

(»■»■•■*  «I  «>▼**«»  U.  T.  I.  p.^ij*.  «  Wbc  mun  CWtri.  D.  I.  bl  ]6> 
H)  ..  .17».  (1)).  « 


N 


os  florentivs  Cotnts  Hollandiat  norum  facimus  uni- 

ver- 


(1)  Satts  evidens  est,  hoc  Floren-  dato  Regis  Rodulphi,  qui  d.  19.  Dec. 
tii  Comitis  promisfum  fluxisfe  ex  mah-  a. 1281.  Fiorcntio  iniutixerat,  ut  lohan- 
T.  II.  Rr  rr  r 


Jigitized  by  Google 


266     COD£  X    D  I  P  L  O  M  A  T  I  C  V  S 

a.  nj2.  verfis,  quod  fide  manuali  et  lacraraento  corporali  ad  asfiflen- 
i3°'Aus  dum  et iuvandum  carisfimum  confanguineum  nostrura(a)  10- 
hannem^  Hairmonia  omni  auxilio  (3  >  


<fc  ^wwm  adiuvet,  et  in  posfes-  bus  rectc  alligcntur.   Sine  ordinc  enim 

Conem   terrarum  ,  nominatim  Terrae  ambae  hae  Chartae  apud  mieris  col- 

iuxta  Scaldem  fitae  ,  immittat.  Interest  locantur,haec  ad  a.  1272.  illa  ad  a.  1282. 

autem  genuinac  hitloriae,  nt  Diplotna-  (2)  Nostrum]    Erant  nempeanuV 

ta  et  Chartae  fuis  quaeque  annis  itdie-  tfai ;  quod  ex  hoc  fchcmate  patet:: 

. .  .  •     -  .        •         •••».'■*        t    .......  .  /  .  •  • 

■    .    .  .  !  ,  . 

FLORENTIVS  IV.  Com,  Holl. 

.1. 


WILIIELMVS  IL  ALEiniS, 

.    |  '  •  ,    '  •  VxDrkhaun 


I 


3  «  •  * 


FLORENTIVS.  V;  IOHANNESdeA- 

•'  vesn. ,  Comes 


CsV  AuxiUo]  Digna  Iiaec  est  Char*  doruro  |tunc  fuisfent  dominium.  _  Quam> 
ta  ut  penitius  infpiciatur.  floren-  facile  enim  fuisfet  Fiorentio  has  fibi  ter-" 
ti  vs  V.  qui  hoc  tempote  Zeehndiam  ras  fuo  iure  vindiearfc,  fiuHatAnc  prae- 
in  feudum  a  focero  Cuidone  tenebat ,  tenfi  buius  iuris  urobra  cxfiitisfct.  Sed 
iusfu  Regis  promittit  hhanmm  de  Aves~  contcntus  fuit  Florentius  ,  posfidere 
nei  Comitem  Hannoniae  adiuvare  In  ac-  Feudum;  directum  Dominium  Comiti 
quirendis  his  territ  contra  Guidonem  Hannonien/i  rdipqvens.  Paullo  vem  post 
ipfum.  Quantum  hoc  abest  ab  nostra-  ab  hoc  Pacto  Florentius  refiliit.  Vid. 
tium  opinione,  quafihae  terrae  Hollan-  in&a  Chart.  d.  15.  Maii  a.  1283, 

T  f 

•  ■  ¥  .  . 


N.  CCCXVIII. 


Digitized  b'y  Google 


C^ARTA&VMT!r,DOiCy^E:NTaRVM.  B67 
N.  CCCXVIII. 

«  »  *  * 

Pactum  inter  ioannem  de  Avesnes,  Comitem  Hannon.  A-"u- 

dij  Sept- 

-      •    «it  ioannem  de  Aldenarde 1  contra  gvido- 
'-  •  '    nem  Flandriae  Comitem. 

A.  ia82.  d.  13.  Sept. 

^rf  £*c«r*.  r//.  p.  427. 


N. 


O  0 

(UAKTtKX   et   D  Y  t  A  X  D    7"*«.  T.  L   f,  Ilfc.) 


ous  jihans  SAyesnes  Cuens  de  Haynnau  — -  — 
Ke  nous  nule  pais  ne  ferons  a  noble  homme  guyon  Conte 
de  Flandres  no  oncle   « 

CCCXIX. 

florentivs  Comes  Hollandiae  bona  Monafterii  Afflige-  A,,t*,5' 
mens.  fine  teloneo  in  perpetuum  transire  permittit 
in  Aquis,  quae  vulgo  Honte  vocantur. 

A.  1283.  d.  I3.1an.  [1.  ao.Nov.] 

Ad  Excurs.  VII.  p.  141,  143,  319.  not. 

(Ex  Orl«!n»li  io  ArcliWU  Monfleril  Afliigem,,  quie  ferYJntlir  in  Arch.  U).  Archiepifcopi 
Mechlinienj.    miiiii  Bclglom  untnra  habce 


l orentivs  Comes  Hollandie  Vniuerfis  prefentia  vifuris. 
aalutem  ct  nofcere  veritatem.  Notum  vobis  facimus  publice 
proteihntes  quod  quidam  nostri  homines  infra,  honte  et  hinkel 

Rr  rr  r  a  Com- 


Diqitized 


te*    CODEX    D  I  P  L  O  M  A  t  I  C  V  S 

a.  i*83.  commorantes  coram  nobis  et  nostris  hominibus  recognouerant 
* I3  laD'  quod  virr  religioG  fiue  eorum  nuncij  Affligenenfis  raonafterii  re- 
bus  propriis  fiue  bonis  qualescunque  fuerint  per  aquam  que 
honte  dicitur  libere  ac  fine  aliqua  exactione  thelonei  pertransi- 
bunt  prefentiura  testimonio  litterarum.  Datum  in  craftino 
pontiani  anno  domini  •  m«  cc^  lxxx*  iertio* 

•  ♦  • 

Appendet  Sigillum  in  ccra  rufx,  de  cauda  *x  pergameno  duplici,  in  quo 
confpicitur  F/arentius ,  in  pcctorc  cum  fcuto  Ltonem  exhibente.  In 
phaleris  ad  caput  et  in  dorfo  equi  infuper  Leones  fcandentes.  In  con- 
trafigiUo  adhuc  ferc  intcgro,  etiam  fcutum  cum  Z«w»e,  quod  tenetur 
ab  Aquila  vel  Gryphe ,  cum  perigr. 

S6CR6T  V:  FLOR6CII  C  S:  HOLLADl6: 

cccxx. 

a.  ti«3.  florentivsV.  Comes  Hollandiae  promittit  gvidoni  Co- 
«Lis-Mau.    njjti  piandriae ,  focero  fuo  »  non  pasfurum  fefe ,  ut 
'    quisquam  ex  fuis  terris  iohannem  Hannoniae 
Comitem ,  nepotem ,  opem  pr  aeftet  adverfus 
cvidonem;  non  impune  vero  latu- 
rum,  fi  quis  hoc  facere  fuftineat. 

A.  1283.  d.  i5.Maii. 

A&  Excurs.  VII.  p. 

(Ex  Oiijpn»U  lo  Anhivii  Camew*  JUtioa.  lnfulen*.) 

JSFous  florens  Cttem  &t  HoUande  faifons  favoir  a  tous 
ke  nous  avons  promis  ct  promettons  et  avons  en  couvent 

loiau- 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  Z69 

loiaument  et  en  bonne  foi  a  haut  et  noble  homme  no  tres  a.  mj. 
chier  feigneur  et  pere  cuion  Comte  de  flandres  et  Marchis  de  'S 
Namur  ke  nus  homs  de  nos  tierres  quels  ke  il  foit  ne  fera  ai- 
dans  encore  nule  ne  en  nule  maniere  a  jehan  Comte  de  hay- 
naut  no  coufm  ne  a  nul  de  fes  freres  contre  no  cier  fetgneur  et 
pere  dcvant  dit  tant  ke  guerre  et  male  amours  foit  ne  dure  en- 
tre  luy  et  no  coufin  jeiian  Comte  de  hainau  devant  nomme" , 
et  s'il  avenoic  ke  aucuns  homs  de  nos  terres  quels  ke  il  fust  ai- 
dast  a  no  coufin  jehan  Comte  de  hainau  et  a  fes  freres  cn 
quel  cofe  ke  ce  fust  ou  en  quel  maniere  contre  no  chier 
Jeigneur  et  pere  le  Comte  de  flandres  defeure  dit  nous  tenriens  et 
tenons  kil  faroit  fait  et  feroit  cantre  nous  ct  encontre  nostre 
honneur,  et  nous  emprenderiens  a  luy  crueufement  de  tout  no 
pooir  et  amender  Ie  feriens  en  tel  maniere  ke  nos  chiers  fires 
et  pere  guis  Cuens  de  flandres  et  Marchis  de  Namur  devant 
nomm&s  fen  tenroit  bien  et  fouffisfanmcnr  a  paie,  cn  tes- 
moingnage  et  en  feurte  de  laquel  cofe ,  nous  avons  ces  prefen- 
tes  lettres  faelees  de  notre  fael  ki  furent  donndes  l'an  de  l'In- 
carnation  notre  feigneur  mil  deus  cens  quatre  vins  et  trois  !e 

femmedy  aprds  les  trois  femaines  de  Paskes  el  mois  de  may. 

*  *  * 

Collationne  a  TOriginal  en  Parchemin 
fcclle  du  fcel  dudit  Florent  pareil  a 
celui  qui  est  dans  vaEDiusPlan- 
Rrrrrj  che 


)igitized  by  Google 


$7*    CODEX  DIPLOMATICVS 

Ai  n,5.,      .  *  che36.  etant  dans  la  Jour  des 

Chartes  de  la  Oiambre  des  Comptes 
du  Roy  [ut  Oipni  p.  a  Lille  \e 
r^-May  1776.    .*  •:,,_:,. 

*3   O  D   E   F   R  .0.  Y. 

;  .  \        .•.„•...       ...  -  .         ■    •  •  v 

N.   CCCXXI.  . 

A.  »83.     GViDO  Comes  Flandriae  filiae  Beatrici  dotis  nomine  li- 

bras  10000.  monet.  Flandr.  adfignat. 

A.  1283.  d.  31.  Maii. 

AJ  Excurs.  VII.  p.  234.  et  334. 

(Ex  Aichivii  N.murcetifibti»  mecuin  communiciYie  111.  Comct  de  Neny. ) 

ous  c  u  i  s  Cuens  de  Flandres  et  Marchis  de  Namur  faifons 
favoir  a  tous  cheaus  ki  ces  prcfentes  lettres  verront  et  oront 
ke  nous  en  no  plaine  vie  et  en  bon  avifement  avons  asfenne 


N- 


(i)  Mariee"}  Si  verba  huius  Char-  D.  I.  bl.439.  d.  ia.Aug.  a.  1284.  iam 
fpectes,  videntur  ca  quam  clnrisfi-  habetur  Pactum  fponfalitium  inter  Flo- 
mc  cvincere ,  Beatrkem  hoc  menfe  a.  rcntii  V.  filiam  Margarctam  et  Eduardi 
1283.  uondum  nupfisfe  florentio  Rcgis  Angliae  filium ,  ex  r  y m e r  Act. 
V.  Com.  Iloll.,  fcd  pacta  fponfalia  iam  Publ.Avgl.  T.JI.  p.  2S3.  Atquc  hace 
fuisfe  confirmata  ,  unde  in  praeced.  hactenus  benc.  Verura  ingens  hic  ori- 
Charta  d.  15.  Maii  a.  1283.  floren-  tur  dubitatio  de  tempore  matrimonii 
t  1  v  s  Guidoncm  vocaverit  Dombmm  Bcatricis.  Practer  illud  enim  pactum 
fuum  ct  Patrtm.  Quo  fpcctant  quae  ob-  fponfiditium  Florcntius  V.  Comes  iara 
fervavi  ad  rxcvrs.  VII.  p.334.  (w>  a*  I28l>  d«  5»Iul«  cum  Rcge  Angliac 
ct  p.  230.  Debuit  tamen  paullo  post  Pactum  inierat,  (apud  rymer  Aeh 
nupiisfe,fiquidcm  in  miekisC5w/<t_>.  Publ.  Angl.  T.  H.  p.  175«  %  «hinc 

Mlfc- 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM  871 
et  asfennons  et  donnons  a  notre  chiere  fille  betris  ke  nousA.  n«i. 

d.3i.Maii. 

avons  de  notre  chiere  compaigne  ysabel  Contesfe  de  Namur 
en  non  de  mariage  dis  rnil  lib\  de  le  monoie  de  flandres  a  paier 
et  a  prendre  en  tel  forme  et  en  tel  maniere  et  a  teus  paiemens 
ke  ci  apres  est  divifeit  et  efcrit  cest  a.lavoir  ke  s'il  avenoit 
ke  de  nous  defaufist  devant  ce  ke  nous  notre  fille  devant  dit- 
te  eusfieraes  mariee  ou  asfennee\  ke  nous  volons  ke  li  fomme 
des  dis  mil  lib.  devant  dites  li  foit  paye\  et  delivr^e  dedens  les 
deus  prochains  ans  aprds  ce  ke  de  nous  feroit  defaillit  chascun 
an  cinc  mil  lib\  de  ladite  monoie  et  le  fo.mme  des  dis  mil  lib\ 
devant  dites  asfennons  nous  el  avons  asfenne'  a  prendre  et  a  re- 
chevoir  four  notre  hoir«  Coute  de  flandres  et  vdlons  quvil  les  pait 
et  delivre  a  notre  fille  devant  dite  en  le  forme  et  as  paiemens 
et  as  termines  defeur  nommeis  et  contenus  •  et  ordennons  ke  fil 
avenoit  ke  il  defiaufisrile  notre  fille  devant  dite  devant  ee  kele> 
fusp  mariti  (O  ou asfennee\  ou  ke  nous  le  eusfiemes  maried. 

ou 

mieris  Charttrb.  D.  1.  bl.  412.)  1270.  Vid.  waoin.  Fad.  Hijl.  D. 
quo  promilerat ,  fe  daturum  filio  Re-  III.  bl.  9.  et  V.  D.  p.  vavl.  Dis- 
gis  /flphonfo  filiatn fuam  maritandam  fert.  de  Zttlandia  cis  Scaldlm  F!an~ 
una  cum  mtdietate  totius  terrat  fuae%  driot  quondam  Fcudo  p.  67.  Verwn 
itH  ut  y?  dt  ft >  contingat  humanitus,  nul-  haec  Charta  ita  loquitur,  ut  Floren- 
lo  fili^  masculo  rtlicto ,  filia  fua  fortt  tius  tunc  teroporis  non  uili  unicam  hanc 
herts  fua  in  omnibus  terris  fuis.  Qui-  filiam  habuisfe  videatur.  Cf.  fupra  p. 
bus  e  verbis  clare  apparet,  Florentium  862.  (2).  Quidquid  aurem  hoc  est,  res 
hanc  filiam  cx  Btatrice  iam  ffiftulisfe  mihi  manet  dubia  et  nmplianda  ,  du» 
a.  1281.  adcoque  uxorem  iam  tunc  ha-  clariora  obtingant;  r.ifi  dicamus,  an- 
buisfe.  Dantur  viri  Docti ,  qui  eius  num  Chartae  a.  1281.  in  roeudo  cu- 
nuptias  iam  retrahunt  ad  a.  1269.  vel  barc,  et  lcgi  oporferc  a.  1284.  d.  5.  luL 

Vn- 


Digitized  by  Google 


872     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  n8j.  ou  asfennde  en  no  vivant  et  nous  eusfiemcs  autre  fille  de  ys  a- 
b  s  l  notre  chiere  conpaigne  devant  dite  nous  volons  ke"  tous 
li  devant  dis  asfennemens  des  dis  rail  lib\  devant  dites  entierc- 
ment  et  fans  debat  reviegne  et  defcende  a  celi  fille  felonc  le 
maniere  et  le  forme  defeurc  ditc  et  expresfee,  en  tiesmoignage 
et  en  feurte  de  toutes  les  chofcs  devant  dites  avons  nous  ces 
prefentes  lettres  faieldes  de  notre  faiel  et  prions  et  requerrons 
a  nos  chieres  ameis  fis  robert  Conte  de  Navers,  guillau- 
me  et  bauduin  fes  freres  kil  toutes  les  chofes  devant  dites 
voeilent  greer  loer  approuver  confentir  et  confermer  par  leur 
faiaus,  et  nous  robers  Cuens  de  Navers  guillaumes  et 
BAUDUiNsfila  haut  home  et  noble  no  tres  chier  feigneur  et 
pere  guion  Conie  de  flandres  et  Marchis  de  Namur  devant  dit 
a  fe  priere  et  a  fe  requestre  toutes  les  devant  dites  chofes  tout 
en  autei  maniere  keles  font  defeure  efcrites  et  divifites  loons 
greons  approuvons  confentons  et  confermons  et  avons  en- 
couvcnt  a  tenir  bien  et  fermement  et  loiaument  a  complir 
pour  nous  et  pour  nos  hoirs  apre^s  nos  decds,  et  prions  et 
rcquerrons  a  tres  haut  et  tres  excellent  feigneur ,  par  Ie  gras- 
fc  de  Dieu  Roi  de  france  ke  il  s'il  avenoit  ke  ja  naviegnc  ke 

nous 

■ 

Vnde  fimul  ratio  dari  posfit,  cur  ex  al-  quarta  pars  terrae,  dotis  nomine  fit 
teroPacro  d.  ia.  Aug.  a.  1284.  ad  a.  fubflitutn;  quia  tunc  interim  natus  ei 
1:85.  reducendo,  nonnihil  in  conditio-  filius  fuit  IoanneSy  cuius  causfam  illic 
nibus  fit  iminutattrai,  et  pro  dimidio,  etiatn  agit. 


Digitized  by  Google 


CHAR^ARVM  et  DOCVMENTORVM.  873 

nous  par  nous  ne  par autruy  alifiemes  de  riens  encontre  Ica.  n8s. 
asfennement  et  les  divifes  defeure  noumeds  nous  deftraigne  •3,'MaiL 
et  fache  deftraindre  a  tenir  et  entierement  a  complir  tout  en 
tel  maniere  ke  defeure  est  dit,  efcrit  et  expresfeit  en  ties- 
moignage  et  en  connisfance  de  laquele  chofe  nous  avons  mis 
nos  faieus  a  ces  prefentes  lettres ,  ce  fut  fait  ian  del  incarnation 
nostre  feigneur  jhu  crist  mil  deus  cens  quacre  vins  et  trois  le 
darain  jour  de  Mai. 

An  bas  font  appendus  quatre  feaux 
en  cire  jaune,  Concorde  a  1'Ori- 
,      .       ginal  rdpofant  dans  les  Archives 
du  Confeil  de  S.  M.  a  Namur. 

...  » 

;  d e  posson  Greffier  adjoint 

dudit  ConfeiL 

CCCXXII. 

witto  de  Valkenesfe  aliique  concedunt  Abbatiae  Af-    a.  1283. 
fligemenfi  telonei  immunitatem  in  Aquis  fi.a7.N0y. 
de  Honte  dictis. 

A.  1283.  d.  S7.Nov. 
Ad  Excurt.  VII,  p.  140. 

(E*  Origin.li  in   ArchWU  Mon.ft«ril  Affliscrr.erm,.) 

"Vniuerfis  prefentes  litteras  infpecturis  et  audituris  witto 
de  valkenesfe  miles»  arnoldvs  frater  eius.  nicholavs 

T.  II.  »  Ss  3  8  s  dt 


Digitized  by  Google 


gr4     C  0  D  E  X  DIPLOMATICVS- 

A.nt>  de  ftapele  •  \  ohaknes  filius  ft///»/*  •  NICHOLAVS  et  wit- 
LEtMvs  fratres  eius  •  falucetn  et  cognofcere  veritatem  •  No- 
uerit  vniuerfitas  vestra  quod  nos  ob  reraedium  animarum  nos- 
trarum  ct  ornnium  predecesforum  nostrorum  concesfimus  vi- 
ris  religiofis  •  abbaci  et  conuentui  monafterii  ha^iigenien  quod 
per  thelonea  noscra  que  percipere  posfumus  et  folemus  in  aquis 
contra  yaikemsfe  quc  hente  vulgariter  appellantur  res  ipforum 
qualescunque  feu  quecunque  fuerint  fine  qualibct  fcJutione 
thelonei  vcl  exactione  libere  valeant  in  perpetuum  pertransire  • 
Hac  tamen  conditione  annexa  quod  fi  cum  rebus  ipforum  res 
alique  duccrentur  occulte  ipforum  nomine  que  ad  ipfos  minime 
pertinerent  •  cum  hoc  fuerit  manYfestum  •  de  talium  rerum  che- 
loneO  reftituendo  in  quadruplum  et  foluendo  refpondere  ipfe  •  • 
abbas  et  conucntus  predicti  monafterii  tenebuntur  falua  tamen 
ipfis  manence  libertate  thelonei  prius  dieta-  Et  ne  fuper  hijs 
in  posterum  a  nostris  fuccesfbribus  vel  ab  aliquo  eorundem  va- 
leat  dubitari  prefences  litteras  viris  religiofis  predictis  ilgillis 
nostris  vna  cum  figillis  virorum  nobilium  • 

Domini  hugonis  de  cruninghen  •  et 

domini  walteri  fracrrs  eius  mili.um* 

domini  ade  inuescici  de  valkenesfe- 

Egidii  de  fcoudee- 
r     Willelmi  berton- 

contulimus  roboratas  •  qui  predicte  quiteclamacioni  et  Iiberta- 

cis 


Digitized  by  Google 


-. 


CtfARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  8?5 

tis  concesfioni  perfonaliter  interfuerunt  cum  mulcis  alijs  fideA.  1283. 

o  o  1i.27.N0V. 

<3ignis .    Datum  et  accum  anno  domini  m  •  c  c  •  octogcfimo  , 

tertio  •  fabbato  post  katerinae  • 

*         *  * 

Appendent  novcm  figilla ,  virldi  cerae  impresfa,  pk-raque  ,  fc.  i"",  4,  5, 
6,  7,  8.  fana  et  intcgra:  $ua>  et  9.  noonihil  abrafa;  aum  avulfum 
penitus;  omnia  de  caudis  duplicibus  pergameuis.  In  primo  Sigtflo 
diltincte  legitur: 

S'  HVCONIS  MILITIS  DN  D6  CRVNlGHe. 

 N.  CCCXXIII. 

evdolphvs  Rex  Gerra.  ioannbm  de  Avesnes  V icarium  a.  r2a4. 

d.  i.Mail. 

:    fuura  generalem  conftituit  in  partibus  Tufciae. 
A.  1284.  d.  1.  Maii. 
Ad  Excurs.  VII.   p.  133. 


.'7 


{MiltlKI  CC  DTI  A  KB  l.  1.  T-  I*p.  Il9t.) 

N.  CCCXXIV. 


gvido  Comes  Fiandriae ,  et  ioannes  de  Avesnes  ComesA.  1284. 

d.  ij.lun. 

Hannoniae,  compromittunt  in  ioannem  Epifcopum 
Leodienfem  et  bvrchardvm  Electum  Me- 
tcnfem,  fuper  discordiis  inter  ipfos  exortis. 

A.  1284.  &  io.Iun. 
Ad  Excurt.  VII.  p.  334. 

(If  ARTIKI    Ct   DV  I  i  MO    1.1.    T.  1.    p.  II94.) 

■ 

S  s  s  s  s  a  N.  CCCXXV. 


Digitized  by  Google 


876     C  0  D  £  X  DIPLOMATICVS 

N.  CCCXXV. 

A.  raS4.  petrvs  Belart,  et  iivgo  eius  filius  ac  heredes  Libertatem 

d.  3.  Dcc. 

telonei  in  Aquis  dictis  Honte  dant  Abbatiae  Affligeinenfi. 
A.  1284.  d.  3.  Dec 
Ad  Excurs,  VI 7.  p.  141. 

(  E*  OriginaU  in  Acchivis  Abbatiie  AfHljeroenG» ,  qiue  adfcrvanrur  ia  Paltfio  Archiepifcopt 
Mechlih.    Novit  M  1 1 1 1  s  nonntfi  Delgicim  verUonem. ) 

"Vniuerfis prefentes  litteras  infpecturis «petrvs  dictus belart • 
•  et  11  v  c  o  filius  eius  dictus  kimpe  et  eorum  heredes  •  w a  l  t  e  r  vs 
dictus  belart-UEKRicvs  et  ioiiANNEsfratres  walteri  filij 
henrici  dicti  de  hille  •  arnolbvs  -filius  arnoldi  dicti 
belart  •  wolfardvs  fiiius  dicti  berton  •  arnoldvs  filius 
walteri  dicti  belart  •  waltervs  ioiiannes  et  petrvs 
fratres  arnoldi  predicti  •  hvgo  filius  willelmi  •  lalu- 
tem  et  cognofcere  veriratem-  Noueric  yniuerfitas  vestra  quod 
nos  ob  remedium  animarum  nostrarum  et  omnium  predecesfo- 

rum 

C 1 )  Imerfutrunt  ]  Hanc  immumta-  vanttn*  in  Palatro  excetl.  Arejiicpifcopi 
tis  conceslionem ,  nec  non  alteram  eius-  Mechiinienfis  ,  qui  .est  Abbas  istius 
dcra  Immunttatis  Chartam  witto-  Cocnobii.  Verba  Comitis  haec  funt: 
t\%de  Vtdkenisfe  Militis ,  et  arnoi>  Nos  igitur  flor.  Com.  Holl.  prius 
di  fratris  eius,  fupra  p.  873.  fu»  con-  dittas  libertatts  omnts  —  —^conccsfas 
ftnnnvit    Diplomate    plorentivs  nostrt  dtminationis  auctoritate  duximus 

Comes,  a.  M.  Augusto;  habe-  confirmandas'.          Vidctur  fuisfe  Prin- 

turque  ea  confirmatio  itidem  in  Arcbi-  cipis  Teloneura ,  quod  his  Nobilibus 
vis  Monallerii  Aflligcmenfis ,  quac  fcr-  live  titulo  feudi,  iivc  venditionis ,  vel 

op- 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  877 


rum  nostrorum  concesfimus  viris  religiofis  Abbati  et  conuentui  a.  1194. 
monafterii  haffligenierl ,  quod  per  thelonia  nostra  que  perci- d"  3  Dtc 
pere  posfumus  et  folemus  in  aquis  contra  Rilant  quae  honte  vul- 
gariter  appellantur  res  ad  vfus  proprios  ipforura  qualescunque 
fuerint  fine  qualibet  folutione  thelonei  vel  exactione  libere  va- 
leant  imperpetuum  pertranfire  •  Et  ne  fuper  hijs  inposterum 
a  nostris  fuccesforibus  vel  ab  aliquo  eorumdem  valeat  dubita- 
ri/  prefentes  litteras  viris  religiofis  predictis  fijgillis  nostris 
Ego  petrvs  dictus  belart- 

EgO  ARNOLDVS  filius  A  R  NO  LDI  U]art 

Ego  w  0  l  f  a  R  d  v s  filius  dicti  berton  • 

Ego  arnoldvs  filius  walteri  belart • 
contulimus  roboratas  •   Nos  vero  prenominati  qui  figilla  pro- 
pria  non  habemus  vtimur  figillis  virorum  prouidorum  domini 
melngovdi  presbiteri  de  mera  •  dominr  iohannis  presbi-  s 
teri  de  rilant  •  domini  ade  presbiteri  de  walkenesfe  l  wil- 
lelmi  dicti  berton  qui  predicte  quiteclamationi  et  libertatis 

concesfioni  perfonaliter  interfuerunt  C  O  '  -^3* 

.•    .  ..  :.    .;  \  .  .       '  . 

oppigncrationis  ,  vel  quociimquc  alio  lutf  vcctigal  Ducis  Brabantiae  ,  pcr 
modo  ,  iure  hereditario  dederic  obti-  Striemm  et  Schaldem ,  quod  aliis  in 
ncndum;  quod  hodic  inccnum.  Quan-  feudum  datum  a.  12 12.  per  fenteniiam 
tum  ad  rem  ipfam,  hinc  doccmur  lo-  Farium  ipfis  crat  abiudicatum ,  ct  cti- 
cum ,  ubi  t.  t.  Honte  cucurrit ,  cu-  ius  dimidiam  partem  Dux  ilie  Godefrido 
ius  amnis  plures  rivuli  feu  alvci  fue-  de  Breda  Ilomini  fuo  in  rcctum  feudum 
Tiint;  de  quibus  fatis  dictum  exCvrs.  concesferat.  Vid.  fupra  p.  342.  Vide- 
VIL  p.  159.  fqq.  Interim  cum  hoc  tur  tunc  temporis  flu vius  Stiiena ,  una 
teloneo  confundi  non  debet  akcrum  H-  cum  Sealfe,  discriminaror  fuisfe  Terri- 

Ss  ss  s  3  torii. 


878     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  «84.     Datum  anno  domini  .  m  •  cc  .  lxxx-  quarto  •  dominici 

d>  3.  Dec.  ,  ... 

pnma  aduentus  domini- 

•  •  * 

Appcndcnt  cx  eaudis  pergamenis  duplicibus  figilla  octo  viridi  ccrac  iu> 
prcbfa,  omnia  fcre  iategra,  exceptis  5  et  6. 

torii  Brabantiac  et  Holhndiae.   Habe-  Bornesfe  five  Maumundt  verfua  T.ra- 

bat  auteni  Brabantus  hoc  in  tcrritorio  bantiam  ct  Zeelandiam  navigabant.  Ad 
eiusmodi  etiam  tclvneum  ;  ex  quo  postea  huius  Canalis  ,  in  Strienam  amncm 
tcmporis  ingcns  fuit  controverfiarum  vergentis,  initium  etiam  ab  Hollandiae 
materia.  In  hunc  Strienam  amnem,  Principe  conftitutum  erat  Teloneum, 
qui  Comitatui  olim  Strienenft  nomen  Stritnmendanum  live  de  S/rienmcnde 
dederat,  deveniebatur  ex  lluvio  Mofa,  dictum.  Qui  locus  de  Strienmonde  cla- 
ope  cuiusdam  ,  ut  vidctur  ,  caialis ,  rc  rcpracfentatUr  in  Tabula  Geographi- 
perqucm  minora  navigia  transire  pote-  ca,  quam  ad  a.  1422.  edkU^  Vir  Ampl. 
rant,  dum  reliquae  maioris  moduli  na-  van  de  wall  Handrest.  ran  Dor. 
ves  Mofatn  defcendcrc,  et  per/«rx«»»  drecht  bl.  47*. 

•1 

N.  CCCXXVI. 

A.n?s.     iohannes  Epifc.  Traiect.  confirmat  Aquaeductum  dt 
-        Lopeke  usque  ad  Tslam  et  Slufam  in  eius  exitu. 

A.  1285.  Menfe  Iul. 

Ad  Chart.  feq.  d.  I.  Iul.  a.  1285. 

(  Fx  Apogr.pho  •mV.wtlco  h  f«pr««o  C.ncUio.  quod  McchlidM  e«.  1«  foeculo  B*  no- 
uto  n?.  «97.  <iu»e  fpccuc  »<i  l^tiMdtn       Lf itktruntrt.) 

Iohannes  Dei  gratia  Electtts  Traiecten  Vniuerfis  prefentia 
vifuris  et  cognofcere  veritatem  cum  felicis  Recordationis  dns 
hermannvs  quondam  Epifcopus  traiecten  concesferit  dile- 

ctis 


JJ.  lul. 


)igitized  by  Google 


CHARTARVM  zr  DOCVMENTORVM.  87* 

ctis  nobis  in  christo  decano  et  capitulo  Ecclefie  Ste  Marie  traie-  19^, 
i  cten ,  nec  non  et  parrochie  de  lopeke  quendain  aqucductum  de-  M" Iul" 
currcntem  a  parrochia  de  lopeke  vsque  ad  yslam  ct  Jltifam  in  exi- 

tu  eiusdera  aqueductus  nos  huiusmodi  concesfioncm  Ratam  ha- ' 

•  •      •        .  ■ 

bentes  firraiter  et  fub  banno  nostro  prohibemus  ne  aliquis  fcu 

aliqua  perfona  ecclefiastica  vel  fecularis  contra  tcnorcm  prcdi- 
cte  concesfionis  ct  contra preuilegia  predicti  dm  hermaxni 
epi  traiecten  vel  in  fraudem  eorumdem  in  parte  vel  in  toto  ipfos 
in  dicto  aqueductu  et  Slufa  prcdicta  impedire  vel  rooleflare  pre- 
furaat  deccrnentes  irritum  et  non  valcre  fi  a  quoquam  aliquid 
in  contrarium  attemptaturo  fiierit  vel  condgerit  attemptafi  Irv 
cuiofi  rei  testimonium  prcfentem  literam  figilli-  nosti i  munimi- 

 .      o      o  o  o 

ne  fecimus  rooorari/  Datura  anno  dni  m  cc  LxsxquintQ 
»enfe  julio  (O* 

*  *  • 

•  •  » 

per  nos  Johann  .  de  oesdorfp  ct  Iaeebtm  £»M 
„  fairt  de  btllt  couiiuarios  dfii  ducis  bourgofi  per  coBiiliarios  ct  deputatos 
„  de  et  ex  parte  domihorum  dc  confilio  bollan  zcelafi  et  fryfic  ilni  dticis 

-  '„  bourgofi  tic.    In  haga  Comitis  Relidcntibus ,■  littera  jn  pcrgannjno  fcri- 

.p:a  quouvam  joliannis  dei  gratia  decti  traiccten  de  dasa  miikftmo  duceti- 
tcfimo  LXXX°.  quinto  mcnfe  jtilio,  figillat»  in  cera  virgines  alba  oblongt 
„  appenJente  jn  circuraferentia  dtfcripta,  figUium  hhennit  jn  tpatu  tra- 
„  iectctt  electi,  .fccundum  viderc  nostrum,  qur.m  vidimus  ad  plenum  cou- 
„  cordare  de  verbo  ad  verbtim  cum  originnli  lirtcra  cue  fanc  ct  intcgre 
„  non  viciate  ncc  Rafe  in  ktiptura  aut  fjgillo  erant,  Acta  funt  hec  in  Cu* 
„  ria  dicti  dni  Ducis  in  haga  Comitis  prima  dic  nieiills  junij  anno  dAi  nul- 
„  lefimo  quadiingenteiipw  fcptuagefimo  fccundo ,  fignata  fignis  m*tri& 
„  maiuialibus. 

J.  dc  Oe^ilcrpp.     J.  Sosfaert. 

-  (Jl)  Hltnfcjulio)  Dedi  hanc  Chartam  da  «st  Ciiarta  FknntUY.  Genh  HoH 
rcr^aiiieuofcriptam,qt[ia  binc  explican-  d.  i.  lul.  a.  12^$.  pn>xiinc  icqucns. 

N.  CCCXXVU. 


Digitized  by  Google 


880     CODEX  DIPLOMAT-ICVS 

N.  CCCXXVII. 

A.  is85-    florentivs  V.  Com.  Holl.  confirmat  Capitulo  B.  Ma- 
d'  '*    "  riae  Traiect.  Aquaeductum  ad  Ifalam. 

A.  1285.  &  1«  Iul- 
Ad  Excurs.  VII.  p.  339.  not. 

(Sx  Apognpho   iLthtMico  In  Litii  Saeculo,  cui  infcriprum  1197.  in  fuprema  Curii  quae 
lleckliaiH  ett) 

X^i-orencivs  Comes  hdlandie  vniuerfis  prefentia  vifuris  vel 
audituris  falutem  et  omne  bonum  Intellecta  graui  querimonia 
dilectorum  in  Christo  Decanj  et  Capituli  Ecclefie  beate  Marie 
Traiecten  et  parrochianorum  in  iopeke  ac  eisdem  adiacentium 
fuper  Aqueductu  fuo  eo  quod  per  aquam  terre  adiaoentis  de 
langerahe  et  kabau  et  fiflulas  ibidem  oppofitas  ad  aqueductani 
eorum  et  alias  per  obftructionem  flufe  verfus  yslam  nimium  Ie- 
derentur  Nos  ad  huiusmodi  voces  querulofas  et  fepius  repetitas 
aures  claudere  non  volentes  inquifita  fuper  hiis  diligentius  ve- 
ritate  ac  infpectis  priuilegijs  dicte  ecclcfie  fancte  Marie  et  par- 
rochianorum  in  lopeke  fuper  hoc  ab  antiquo  concesfis  et  inten- 
tius  examinatis.deccrnimus  dictos  dccanum  et  Capitulum  et  fibi 
adiacentes  plenum  ius  habere  et  predictas  fiftulas  fiue  aquedu- 
ctus  in  lefionem  fiue  impedimentum  aqueductus  eorum  appo- 
fitas  deponcndas  et  obflruendas  et  ipfam  Ecclefiara  fce  Marie 
predicte  et  fuos  in  habendo  et  fruendo  Aqueductu  eorum  vs- 

que 


gitized  by  Google 


CH^RTARVM]ErT(;DO<?VMENTORVM.  8«i 


que  ad  flumen  ysU  libere  in  posterom  defendendos  In  cuiusa.  i 
rei  testimonium  et,  munimen  prefenrem  Htteram  SigiUi  nostrid*  * 
munimine  fecimus  Roborari   Datum  anno  dnj  m  cc  ycxx  quin- 
to  primo^die  menfis  julij  Q  i  > 

(  j  )  Menfis  juli£\    Lucetn  tccipit   ctiaro  in  Originali  in  Archivis  S.  Mariae 
baec  Charta  tx  antececjcutc ;  habetur   Traiectcnfi,  Capfa  P.  I.  nora. 


quod  in  aquis  de  Honte  dederant  Nobi-  M-  Au* 

les  Monafterio  Affligcraenfi. 


N.  CCCXXIX. 

ioannes  Epifc.  Tusculanus,  Legatus  fedis  Apoftolicae  in  A.  at6. 
Gerraania,-  rebus  Flandricis  fe  immifcens,  mandat  cvi-     d*  7#Apr" 
doni  Com.  Flandr. ,  ut  terris  Irnperii  exeat,  eique 
excommunicationem  intentat;  monetque  Vafal- 
Jos,  ut  ioannem  de  Avesn.  recipiant, 
et  Comiti  Flandriae  auxilium  dcnegent. 


ohannes  miferatione  divina  — l  

 rvd.  Dei  gratia  Rex  olim  quasdam  terras, 


A.  1286.  d.  7.  Apr. 

M  Excurs.  VIL  p.  233 ,  »35. 
liifimnifiMDLL  T.  L  p.  uo3.) 


T.  II. 


Tt  tt  t 


vide- 


Digitized  by  Google 


882     CODEX   0IPt  OMATIC  VS 

A.wt6.  videlicet  fupra  Scaldam,  de  JksP,  de  Cerardi-montt,  de  TFa* 
4'  7'Ast'(la>  et  Quatuor-officiorum  mfra  legationis  nostrae  terminos 
conftitutas,  quae  dudum  infeodvm  teneri  confueverint  a  Ro- 

mano  Imperio,  iohanni  Qmiti  Haynoniae—  m  feo~ 

dum  regali  auctoritate  concesfit,  ab  ipfo  Comite  ac  eius  here- 
dibus  perpetuo  posfidendas.  ■        —   Sed  nobili  viro  g  v  i- 
done  Comite  Flandriae  fe  per  fe  vel  per  homines  fuos  —  — 
opponenrc,  quod  Comes  Hayn.  propter  oppofitionem  huius- 
.    modi ,  posfesfionem  dictarum  terrarum  nondum  potuit  obtine- 

re           Cumque  demum  idem  Cemes  Hayn.  ad  ipfius  Regis  re- 

currens  providentiam ,  fibi  fiiper  hoc  fieri  iuftitiam  cum  inftan- 
tia  postulasfet:  idem  Rex  praed.  Comitem  Flandriae  

n.  cccxxx: 

Idem  Legati»  monet  aafeclas  Comitis  Flandriae,  ut  intra 
AjfrAt*  ^  menfe8  a  rebellione  defiftant,  fub  poe- 

na  excommunicationis. 

A.  1236.  d.  15.  Apr. 

»  .       .  ■  .       •  ■ 

4d  Excurs.  VII.  p.  »33. 

luunm  «  mhhd  1  I,  T.  I.  p.  itlC) 

n.  ccgxsxl 


)igitiz'ed  by  Google 


CHARTARVM  I*  DOCVMENTORVM.  883 

N.  CCCXXXI. 

Arbitrimn  waLteri  de  Coekelare  Milids  de  Ponte  Have-  A  nss 
kinswerve ,  inter  Burgenfes  Ardenburg. ,  et  eos ,  qui  in 
'  Ardenburgamhacht  beooster  Ee  vcbewesterEe  habitant. 

A.  1286.  d.  t.  Iun. 

M  Excuru  Vll.  p.  153. 

(E«  RejUtro  Ptrguaeno  ia  ArcMrU  Ardeiaburg.  fol.  xis.) 

woutkr  yan  coekelare  rudder/  ende  syMoen  LAU* 
waerd  bailliu  van  brucghe  Doen  te  wetene  allen  den  ghonen 
die  defe  lettren  fullen  zien  cnde  horen  lefen/  dat.wijbibe- 
uelinghe  van  onfen  heere  den  grauel  hebben  verftaen  ten 
twiste  /  ende  ten  discoorde  die  was  tusfchen  die  vander  poort 
van  ardembuerch  op  eenzide/  ende  die  van  ardembuerch  am> 

1  ■ ;  ...........        "      i   ;  i  ?*:'  ■..•j<\  V 

bocht  beooster  Ee  ende  bewester  Ee  op  ander  zide  /  Alfe  vander 
brucghe  van  hauekinsyerue  l  ghaende  ouer  de  Ee,  wie  hebben 
ghewijst  ouer  ons  bestel  ende  ouer  rechtl  dat  die  van  ardem- 
borchambocht  beooster  eel  tnde  be&ester  ee  zijn  fchuldich  te  hou- 
dene  andie  vorf*.  brucghe  fchadeloos/  dien  vander  poort  van 
ardembuerch/  zonder  van  haren  Iande  alfe  aueouters  ymet 
ymet  ghelijc/  In  orconfcepen  ende  in  duikenesfen  vanden 
welken  dinghen/  wy  hebben  defe  Iettren  ghezeghelt  met  on- 
fen  zeglen  vuthanghende  /  die  waren  gemaect/  Int  Jaer  ons 
teeren  dufentich  •  cc  •  lxxxvj-  tfaterdaegs  voor  finxene  — . 

Tt  tt  t  2  N.  CCCXXXII. 


)igitized  by  Google 


884     CODEX  DIPLOMATICVS. 

.1*  CCCXXXII. 

A.  1*87.     rvdolphvs  RexGerman.  in  Comitiis  Imperii,  flo^ 
rentio  V.  per  Procuratorem  id  roganti  declarat, 
quod  Tutori  pupilli  fui  conditionem  dete- 
riorem  reddere  haud  lioeat  ( 1 ). 

A.  1287.  d.  24.  MarL. 

Ad  Excurs.  VII.  p»%Vp  et  341: 

{*x  ArchW.  lUllrtd.  Feudil.  ipud  Hitni  CbMrttrt.  V.  I.  bl.  46}. J 

JR^vdolfvs  Dei  gratia  -  -  pro  ftatu  bono  Reipublicae 
feliciter  dirigendo,  in  Curia  itostra  folempni  apud  Herbipolin 

edicta,  inter  raulta  alia  fententialiter  quaefitum  exftitit, 

fi  tutor  aliquis  de  bonis  pupilli,  cuius  tutor  exiflitv  quae  tene- 

ri  debent  ab  Imperio,  Qua  fententia  fic  quefita  in 

genere  lata  rationabiiiter  et  lcgitime  approbata,  ad  inltantiara 
fpectabilis  viri  florentii  Comitis  Hollandiae  fidelis  nostri  di- 
lecti  fpecialiter  querebatur  in  fentcntia,  utrura  fi  fpectabilis 
vir  florentivs,  patruus  et  tutor  ipfius  f.lorentii  Co- 
mitis  Hollandiae,  aliquas  pactiones  vel  proniisfiones  aut  obli- 

('!•)  LiceatJ  Hanc  Cbartatn  refpi-  laautent  causfa  est ,  cur  hatic  etiam 
cere  ad  a.  1256.  d.  13.  Oct.  p.  681.  Chartam  cura  clar.  Editorc  stokii 
fqq. ,  quando  Tutor  florentivs-  D.  II.  bl.  576,  581.  obelo  figercmus, 
Zeelandiam  iivfeudum  recepit,  iam  oh-  dedit  cam  mjbris  cx  Registris  Cu-- 
fcrvavit  mieris  D.  I.  bl.  467.  Nul-  riae  Feudalis  Hollandiac 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  8S5 

gariones  fecerit  alicui  de  tenendo  aliqna  feoda  fua  ab  alio  quam  a.  1287: 
ab  Imperio,  a  quo  bone  memorie  quondam  fuus  Pater  eadem^2^^ 
fioda  tenuit  in  ultimis  tempor/bus  vite  fue,  fi  hoc  in  fuum  dis- 
pendium  de  iure  posflt,  vel  debeat  redundare,  et  ad  nostram 
requifitionem  fententiatum  exftltit,  per  venerabilem  Salzbur- 
genfem  Archiepifcopum ,  venerabilibus  Moguntinenfi  et  Colonieitfi 
Archiepifcopis ,  et  aliis  multis  Epifcopis,  ac  illullribus  Comite  Pa- 
lattha  keni  al.  DuceSaxonie, -  raultisque  aliis  Principibus,  qui 
prefentes  fuere,  eonfenderitibus ,  quod  ipfi  florentio, 
Comiti  Hollandie,  per  pactiones*  obligationes',  vel  alias  ordina- 
tiones  quascumque,  quas  fpectabilis  vir,  florentivs,  pa- 
truus  et  tutor  fuus ,  de  tenendis  feodis  fuis  ab  alio  quam  ab  Impe- 
rio  in  fuum  preiudicram  fecisfe  dihofcitur,  nullum  debet  ali- 
quo  unquam  tempore  preiudicium  germinari'  quo  minus  illa*^<- ««- 
feoda  omnja  et  fingula  tenere .  debeat  ah  Jmperio,  prout  quon- 
dam  pater  fuus  illa  ab  Imperio  tenuit  in  ultimo  tempore  virt 
fue,  quam  quidem  fententiam  utpote  rite  etrationabiliter  latara- 
duximus  approbandara.    In  huius  autem  fententie  fic  late  et 
pet  nos  approbate.  testimonium  et  perpetuam-  firmitatem  ad 
discretorum  virorum  stephani,  Decani  Traiectenfis ,  gisel- 
b e r t  1  dt  Ruml ,  Militis ,  et  Magistri  symonis  de  Durum *, *  Durt 
ipfius  florentii,  Comitis  Hollafidiae,  procuratoris,  requi- 
fitionem  prefcntes  litteras  figilli  nostri  munimine  roboratas  ipfi 
florentio,  Comiti  Hollandie,  predicto  duximus  transmit- 

Tt  tt  1 3.  ten-- 


Jigitized  by  Google 


88<5    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.ns7.  tendas.   Testes  hirius  fimt  Principes  fuperius  nominati,  etalii 

^^'quam  plures  Principes  et  fideles  nostri. 

Datum  Herhipoli  in  vigilia  annundationis  Beate  Virginis  pre- 
«Jicta,  Indictione  XV.  anno  Domini  millefimo  ducentefimo 
octogefirao  feptimo,  Regni  vero  nostri  anno  decimo  quarto. 

N.  cccxxxin. 

...  . 
A.n87.    florentivs  Hannonieafis ,  frater  ioannis  d'Avesn. 

d.  23*  Api. 

Com.  Hannoniae  testatur  de  portione  terrae  in  feo- 
dum  fibi  data  a  ioanne  fratre  fuo. 

A.  1287.  d.  32.  April. 
Ai  Excurs.  VIL  p.  »33. 

(  Hiitmt  TW*  ~*mU.  T.  I.   P.  Illl 

plorens  de  Haynnau  fires  de  Brayne  et  de  Hal,  fac 
a  tous,  ke  par  fasfentement   


l 

lavc 


- 


Par  mi  ces  dont  devantdis  et  autres  qu'il  m'a  fait  en  le  terre 
de  Hollande,  fi  com  il  appert  par  fe  lettre  j'en  ai  de  toutes  par- 
chon  ct  efcances  de  pere  et  de  rnere  et  autre  droiture  que  j'ou 
ai,  u  puis  avoir,  ou  dois,  ou  ki  h  mi  appiertienent;  ou  pa- 
roit  de  droit  ou  de  fait  ou  de  M  ou  ufage  de  pais  


N.  CCCXXXIV. 


)igitized  by  Google 


CHARTARVMetUOCVMENTORVM.  88? 
N.  CCCXXXIV. 
«vi do  Comes  Flandrfae  declarat,  Maiores  flxos  9  Comites  A.  »87. 

d.25  Mail 

Flandriae,  inter  alia  Dominia  femper  etiam  posfedisfe 
terram  de  Walcres ,  Zuytbeveland ,  Noortbeve- 
lant,  Borfele,  et  omnes  Zeelandiae  infulas. 

A.  1287.  CO  d-  a5-  Maii* 
Ad  Excurs.  VIL  p.  331. 

(E»«l.  Hlt.  SiplU  Cm.  fltmir.  p.  jo.  apod  Hlltll  Chtrttrt.  D.  I.  bl.  471.). 

N 

os  gvido,  Comes  Flandrie  ,  et  Marchifus  Namurctnfis , 
proponimus  etdicimus,  quod  antecesfores  nostri,  Flmdrie  Co- 

(1)  OL.  vrhd.  Gentol.  T.  I.  p.  r«N  locen  #e  otertuigen.  Sederrajfe 
386.  hoc  iteruna  Diploma  profew,  fed  meibrvm,  fatisapparebit,fiprob«rur, 
ad  a.  M.  CC.  L XXX  Vill.  id  quod  ma-  Balduinum deAvesnis  Dom.de  Beaumont, 
gis  probabile  videtur.  At  Vir  Ampl.  ad  Guidonis  fratrtm,  Iohannis  de  Avesnis 
stoke  D.  II.   bl.  309.   ridet  hanc  patruum  ,  adhuc  in  vlvis  flrisfe  a.  1288. 
€hartam,  neque  allud  tamen  affert  ar-  Id  quod  liquido  patet,  exGalHca  Charta 
gnmentum  ,  quam  quod  inter  testes  ivrc mardi  Epilbopi  Mctenfis,  fra- 
occurrar Balduinus  de  Avesnis  tris  iohannis  Iunioria,  adeoque/*- 
Dom.  de  Beaumont ,  Guidonis  frater ;  qui  trueHs ,  cum  Guidonis ,  tum  Balduini  th 
ramen,  mbibro  teste,  obierit  anno  Beaumont,  data  a.  I28S.  apud  mar- 
1280.   Verum  non  ftatim  pro  falfis  csfe  tene  Tkes,  Aneed.  T.  L  p.  1231. 
habendas  Chartas ,  in  quibus  quid  vitii  qua,  in  adiudicanda  urbe  de  Blarignies* 
in  nominibus ,  temfioribus .  l<n  isvt  occur-  arbitri  capiunfur  ipfe  Boucart  et  fou 
rat,  nifi  alia  dentur  maioriS  momcnti  chier  OHCLEMonfigneurBAVTsuiti 
argumenta,  Critica  Diplomatica  docct.  d*avb*nes  «bioneur  de  biac* 
Multum  igittir  abest ,  m  hoc  vocem  ee n  mont.    Ac  recte  obfervat  p.  pav- 
onwederspreekelijk  bewifs,  om  lvs  Diss.  tL  Zeel.  Feudo  p.  70.  (1) 
dien  ztgenoemden  Inief  vanr ast ily.  inverti  posfe  hoc  argumentum,  et  po- 

tius 


)igitized  by  Google 


888    CODEX  DIPLOMATICVS': 

A.  H85.  mites,  terram  de  Alost,  Geraldimotitem,  terram  Qtiatuor  -  offich- 

d'25'Ma,1>«w,  terram  IFaftac  ,  cum  terra  fupra  Scaldem,  cum  earum 

f  i  «i  •  »  »  i      ■••     •  «»••>         «         *  •- 

pertinentiis  univerfis,  et  finguhs,  terramde  Wahrcs,  de  Zuyt- 
Beyelant,  de  Noort- Bevelant  t  deBorfele,  et  otnnes  infulas  Zelan- 

-  *  »  »  #  «  • 

d/jt?  (  2  ) ,  cum  pertinentiis  earum ,  et  terram  dt  Oostrevant ,  de 
Creveceur,  et  de  Aleues,  ab  initio,  usque  in  diem  obituum  fuo- 
rum,  pacifice  tenUerunt,  et  posfederunt,  et  fpecialiter  illu- 
ftrisfima  Domina  margareta,  Flandrorum  et  Hannoniat 

■Co- 

tins  cx  nostra  Charta  crroris  convinci  donis  verbis.  Contrariam  tarncn  opi- 
m  ei  e r  vm ,  quod  a.  ic8o.  huncobiisfc  nionem  tam  validc  adltruunt,  quae  iti 
narrct.  Non  ncgo  tamen,  huncUaldui-  praccedcntibus  funt  disputata,  ut  ver- 
nura  mortuum  jam  anno  1389.  argum.  borum  confufio,  j>rout  in  hac  Guido- 
Cbartae  iplius  Coniugis,  ibid.  vred.  nis  Charta  habctur,  parum  roboris  ad- 
p.  387.  ad  a.  1389.  Immo  ezfhit  hu-  ferre  posfit.  Ipfam  hanc  Chartam  non 
ius  Viri  Epitaphium  in  S.  Pauli  Eccle-  fati*  tccurate  rem  cxplicuisfe ,  fatis  do- 
fia  Valentianis:  cy  gist  noble  Cheualier  cent  verba  ,  terram  de  fValcret  ,  de 
Bauduin  tTAuesnes  Seigneur  de  Beau-  Zuytb.  — —  ct  omnes  infulat  Ze- 
mont ,  ftcond  filt  de Marguerite  Comtet-  landic.  Quoffura  enim  omnes  infulaty 
fc  de  Flandre  ei  de  Hainau  et  de  Bou-  postquam  ex  quinque  iHis  iam  quatuor 
chart  iTAuesnes,  qui  trespatfa  ran  M.  primarias  nominaverat  fcriba.  Vrgct 
cc.  lxxxix.  Vid.  d'ovtrkman  Vir  Doctus,  Wilhelmum  I L,  in  Char- 
Hift..d*  Valcntieuu.  L.  III.  C.  ix.  ta  d.  u.lul.  a.  1353.  (Probb.  p. 634.) 
Y-  457«  Qllid  pluribus  opus  cst?  Infulas  ZeelaHdicas  non  innuisfe  pcr 

(  3  )  Terra  fupra  Scaldem  —  terram  terram  iuxta  Scaldam  ,  idque  patere  ex 
de  IValcres  > — ]  Putavit  Vir  Doct.  p.  bellis  postca  ob  eas  fervandas  contr* 
p  a  v  l  v  s  Diss.  laud.  p.  58.  ( 1 ) ,  ubi-  Margaretam  gestis.  Verum  hoc  ipfum  , 
cumque  in  Cbartis  vcrba,  terra  iuxta  bella  ncmpe  ob  eas  gesta,  docet,  in- 
\el  fupra  Scaldem  occurrant,  non  in-  nui  hic  Zeelandicat  infulas.  Nam  ita 
dicari  Infulas  Zeelandicas ,  fed  inviccm  verba  Wilhelmi  habent :  terram 
csfe  diftinguenda,  ac  fortasfe  indicari  ivxta  scaldam,  terram  de  A- 
terram  de  Saftingen  et  de  Btveren ;  id-  lost ,  terram  de  IVafia  ,  et  terram  Qjia- 
quc  apodicticc  vult  patere  ex  bis  Gui-  tuor-officiorum  cum  omnibus  perlinen- 

tiif 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTOR  VM.  889 

Comitisfa,  cui  nos  in  Comitatu  Flandrenfi  et  dictis  terris  fuc-A.  mj. 
cesfimus  etc.    Facta  funt  haec  in  domo  nostra,  apud  JVineti-*%*MtiL 


dale,  in  Flandria  Tornacenjis  Diocefts ,  anno  Dominicae  Incarna- 
tionis  m.  cc.  utxxvii.  in  die  Pentecostes,  prefentibus  vi- 
ris  nobilibus,  Domino  baldvino  de  Avtsnis,  Domino  de 
Beaumont  fratre  nostro ,  roberto,  Comite  Niyernenfe ,  et 
wilhelmo  flliis  nostris  etc. 

tiisfuis,  carisfimQ  fororio  nostrt —  Io-  Et  hinc  tot  bella!  Non  nego  tamen, 
hanni  de  /Ivesnis,  prout  eaoem  Co-  fcriptorcs  et  Chartarum  cuforcs  in  hts 
mitisfa  ab  imperio  tenuit.  Tenuk  vcrbis  faepe  vacillasfe;  immo  aliquan- 
autem  Margareta  has  Infulas  ab  Impe-  do  ipfos  non  fatis,  quid  fibi  vcllent,  in- 
rio.i  accepitque  ioannes  de  Avcsn.  teUcxisfe,  ut  in  hac  Guidouif. 
per  idcm  donum  Infulat  Zeelandicas. 

N.  CCCXXXV. 

fl orentivsV.  Comes  Holl.  confirmat  emtioncm  Offi-    A.  usr. 

cii  cuiusdam  in  Oestcappelle.  *s^f 

A.  1287.  d.  15.  Aug. 
Ad  Excurs.  Vlh  p.  329.  not. 

(Ex  Antiqao  Chartuluio  Ahfr»ti»e  Mediob.  fo!  xxxix.  Y»a.  1.1.) 

florens  Graue  van  Hollant  maken  condt  alle  den 
ghenen  die  defe  letteren  fullen  fien  ofte  horen ,  dat  dat  Am- 
bochte  dat  die  Abbet  ende  dat  Convent  van  Myddelburgh  heb- 
ben  gecoft  int  Ambochte  van  Oestcappele  ieghens  ons,  ende 
ieghens  Ianne  ende  Pauwels  Moens  kinderen  ende  icghen  Iatine 
T.  II.  Vv  w  v  Ker- 


8po     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  H87.  Kermesfe  dat  cs  bj  onfen  wille  ende  bj  onfen  confent  ende  be- 
4  is-Aug.  kenneQ  nem  dat  met  defen  brieue  en  ghewaren  hem  dat  altoe9 

en  vrielike  te  befittene,  ende  orconde  dat  zij  daer  alF  bctaelt 
hebben  den  ierften  penninc  ende  den  lesten.  In  orconden 
van  defer  dinc  foe  hebben  wj  defe  lettere  befeghelt  met  on- 
fen  fcghele,  Gegheuen  in  ons  heeren  jaere  dufent  twehon- 
dert  ende  feuen  ende  tachtich  op  onfer  vrouwen  daghe  te  mid- 
dcn  ogefte. 

N.  CCCXXXVI. 

a.  iaf 8  r  v  d  0  l  p  h  v  s  Rex  Germ.  c  v  1  d  0  n  f  Comiti  Flandriae ,  Homa- 
gii  praeftandi  causfa  ad  fe  venturo ,  concedit  fabum  quem 
vocant  conductum,  non  obftanre  profcriptiotiis  vinculo* 

A.  1288.  d.  15.  Mart. 

Vidimus  a.  1288.  d.  3.  Iun. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  235. 

(E*  Orijinali  ta  ArthWi»  Infulen».) 

os  r  0  b  e  r  t  v  s  Dei  gratia  Epifcopus  Laudunenfis  et  t  h  e  0- 
baldvs  Gomes  Barrenfis  notum  racimus  Vniverfis  tam  prefen-» 
tibus  quam  futuris  quod  nos  litteras  Excellentisfimi  Domini 
rvoolfi  Dei  gratia  Romanorum  Regis  feraper  Augusti  figillo 
fuo  vero  figillatas  non  cancellatas,  non  abolitas,  nec  in  aliqua 
fui  parte  viciatas  Vidimus  in  hec  verba : 

Nos 


N 


t 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  891 

Nos  rvdolfvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex  femper  Au-A.  ngg. 
gustus  ad  univerforum  facri  Imperii  Romani  fidelium  noticiara ,  'S'  " 
tenore  prefentium  volumus  pervenire,  quod  nos  fpectabilem 
virum  cvidonem  Comitem  fiandrk  nostram  fuper  faciendo 
nobis  et  Imperio  homagio  dtbito  adire  volentem  prefcntiam  ct 
familiam  fuam  totam  cum  perfonis  et  rebus  fuis  omnibus,  non 
obftante  profcriptionis  vtnculo  quo  idem  Comes  iam  ligatus  in  ve- 
niendo  ad  no$  ftando  five  morandp  in  Curia  nostra  et  ad  propria 
revertendo  ac  eciam  aliam  fuam  Comitiuam  quecumque  fuerit 
in  nostram  et  Imperii  protectionem  recepimus  et  conductum; 
in  cuius  conductus  et  protectionis  testimonium  prefentes  lkte- 
ras  eidem  Comiti  fiandrie  transmittimus  nostri  figilli  munimine 
communitas.  Datum  hagenoye  idus  marcii  indictione  prima  an- 
no  Domini  millefimo  ducentefimo  octogefimo  octavo  Regni  ve- 
ro  nostri  anno  quinto  decimo. 

In  huius  igitur  rci  memoriam  prefentibus  littcris  figilla  nostra 

o  o 

duximus  apponenda.   Datura  anno  Domini  m.  cc.  octogefimo 

octava  feria  quinta  post  octavas  trinitatis. 

•  •  •  • 

Collationnd  au  Vidimus  original  cn 
Parchemin,  fcelle"  de  deux  fcaux 
dtant  en  la  Tour  des  Chartes  de  la 
Chainbre  des  Comptes  du  Roy 
[ut  fupm  P.  461.]  a  Lille  ie  28.  Iuil- 
Ict  1777. 

C   0   D   E   F   R  O  V. 
Vv  vv  v  a  N.  CCCXXXVII. 


89i     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCCXXXVII. 
A.  «88.   florentivs  V.  Comes  HolL  confirmat  venditionem  De» 

M.  Apr. 

cimarum,  quam  iohannes  de  Subborgfr,  Homo 
ipfius ,  fecic  Abbatiae  Medioburgenfi. 

A.  1288.  M.  Apr. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  319.  nor. 

(Ex  Artiquo  Ckm«l»ri»  AkkMi*  Me.li.fc.  foL  IU)  • 

"\V j  f  l  0  r  e  n  s  Graue  van  Hollant ,  maken  kont ,  allen  den 
ghenen ,  die  defe  lctteren  felen  fien  ochte  horen ,  dat  Ian  van 
Sobborgh  onfe  Man  vor  ons  bekinde  en  verliede ,  dat  hj  heuet 
vercocht  ewelike  vten  gronde  den  Abt  ende  den  Conuente  van 
Middelburgh  alle  die  tinden ,  die  hj  hilt  in  Walgheren  van  hem 
te  lene,  omme  en  genomt  ghefc,  dat  die  vorfegheden  Ianne 
atvergouden  es,  In  orconde  defer  dinc  hebben  wj  defe  lette- 
ren  gefcghclt  met  onfen  feghele  Defe  Ietteren  waren  gheghc- 
uen  in  MiJddburgh  ons  heren  jaxc  dufent ,  tuehondert  ende 
achte  en  tactcch  jn  Aprille» 


n.  cccxxxvin. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC VMENTORVM.  893 

n.  cccxxxvm. 

Nonnulli  Nobiles  Zeelandiae  promittunt  gvidoni  Comiti  A- ««> 
Flandriae,  facturos  fe  Homagium  pro  terra  inter  Scaldem 
et  Hedtnese,  propterea  quod  florentivs  V.  Co- 
mes  Holl. ,  etfi  faepe  rogatus,  corrigere  nol- 
let  ea  ,  quae  violenter  et  iniuste  contra 
Terrae  Confuctudines  peregisfet. 

A.  1289.  M.  Mart. 


Ad  Excurs.  VII.  p.  342. 

; 

<E«   OdftiuU   i"  Archiri,  Uf.lnGfa») 


N 


ous  jehans  de  Renesfe,  walfart  de  Berfele,  hue« 
de  Cruninghe,  jehans  de  le  Malftede,  watirr^  Cruninghe, 
huES  de Mairlant ,wuLFART<fe  Katendike  etciLLEsde  Pou- 
le  Chevalier ,  f L o r e n s  de  Berfele ,  boudins  de  Erringhe  , 
rasse  de  Berfele,  jehans  de  Berfele,  willaumes  Vrie- 
ze ,  jehans  de  Cruninghe,  clays  de  Kats,  costins  de 
Cats,  henrys  de  Kats,  jehans  de  Zabourgh,  symons  do 
le  Iloghe ,  hollander  de  Remarswale ,  jkhans  Mon- 
fegncur  arnouls  Chevalicr,  c l ay s  de  Barsdorp,  jehans 
de  Skinghe  jeiians  de  Scoudee1  fils  pieron,  clays  DeJJapIcs, 
antoines  de  Ie  Vliete,  pierre  filspieron,  willaumes 
fils  gillon,  gilles  de  Brugdam,  bauduinsCIb  simon 

Vv  vv  v  3 


Digitized  by  Google 


1 


894     C  ODEX    D  IPLOM  ATICVS.  - 

a.  12*9.  de  Coudekerke  et  watiers  Zoute  (i)  faifons  favoir  atous, 
M*  ke  des  grans  et  plufieurs  grieteis  et  durteis  £a.).  ke  nos  Si- 
res  florens  Cuens  dehollande  nos  fait  et  a  fait  en  moult  de 
manicre  et  Longhemcnt  encontre  les  Coufiumes  dou  pays  et  en- 
contre  raifon,  nous  pour  nous  et  pour  le  pays  ki  est  en  le  par- 
tie  de  le  tierre  de  Zelande  entre  hedineze1  et  FEfcaut  et  pour  ceaus 
qui  funt  hors  de  ces  Lius  en  1'autre  partie  de  Zelande  ki  de  no 
acort  funt  et  ki  tout  cinfy  funt  greveit,  a  noble  Prince  et  no 
cher  fcgneur  cuyon  Coime  dc  fiandres  nous  fousmetrait  par 
lc  defaute  du  Comte  de  hollande  devant  dit  qui  nous  avons  lon- 
ghement  et  pour  maintcs  fois  humblement  Priiet  et  Requis  de 
Lamender  et  de  faire  raifon  et  il  ny  a  volu  mettre  ne  amen- 
dement  ne  confeil  et  comme  cil  ki  fi  foumes  fourmenei  par 
ledit  Comte  de  hollande  kc  pooir  n'avonsde  plus  fouffair  ne  en- 
dureir ,  nous  au  Comte  dt  flandres  devact  dit  avons  monftre*  en 
ces  chofes  notre  grant  Grieteit  et  nostre  meschicf ,  et  il  couT 
rae  Loiaus  Princes  et  boens  Sires  en  deboinairetei  et  en  pitei 
et  en  raifon  y  a  entendu  et  proumis  a  mettre  fon  boen  ConfeiJ 
en  ces  chofes ,  et  comme  debas  foit  entre  Luy  et  le  Comte  de 
hollande  pour  oquoifon  dcl  hommage  dc  lc  tierre  dcvantditte  et 

i  -.  dou 

(O  2Wf]   Memoratilis  est  Iiacc     (O  Durteis"]   Quacnam  liaec  fue- 
Charta  non  inodo  ob  eius  nrgumentura.  rint  gravamina  ,  docebit  Charta  a- 
fed  etiam  ob  infignem  mukarum  Nobi-  1:90.  d.  12.  Iun.  n°.  3. 
liutn  fiimiliarum  notitiam. 


Digitized  by  Google 


CHA  RTARVM  et  DOCVMENTORVM.  »o* 

dou  droit  que  li  Cuens  de  fiandres  y  a  et  doit  avoir  einfi  com-A. 
me  il  dit ,  nous  atvons  audit  Comte  de  fiandres  proumis  pous 
nous  et  pour  tous  ceaus  ki  de  no  acort  funt  et  feront  ke  nous 
des  chofes  devantdittes  dom  nous  foumes  envers  ledit  Comte  dt 
hollande  en  content,  ne  ferons  fans  le  Comte  de  fiandres  de- 
vantdit  et  fans  fon  hoir  Comte  de  flandres  fi  de  luy  deffal- 
loit  nule  pais  ne  nule  acort  au  Comte  de  hollande  devantdit  ne  • 
a  fes  hoirs  ne  a  autruy  de  par  eaus,  et  nous  devant  noumei 
c'est  asfavoir  ki  foumes  de  celle  partie  de  le  tiere  de  Zelande 
ki  est  entrc  hedineze  et  VEfcaut  proumettons  audit  Comte  de 
fiandres  pour  nous  et  pour  ceaus  de  le  ditte  tiere  ki  a  no  acort 
funt  et  feront,  et  ke  nous  y  porons  atraire  en  boine  foi  ke 
au  mant  le  Conte  de  flandres  v  de  fon  hoir  Conte  de  fiandrcs , 
nous  vcnrons  au  jour  en  flandres  en  au  lieu  kil  nous  mandera 
et  orrons  ce  kil  nous  vorra  dire,  et  s'il  dit  3  nous  v  a  ceaus  ki 
y  feront  ke  il  a  fc  befoingne  demcned  kil  a  encontre  le  Com- 
te  de  hollande  fi  avant  ke  il  li  fante  ke  par  raifon  nous  li  devons 
et  poons  faire  hommage  et  feaulti  croirc  len  devons  et  fairc 
hommage  et  feaultd  et  obeir  a  luy  et  a  fes  hoirs  Comtes  de  fian- 
dres  comme  a  no  droit  Scigneur,  nous  no  hoir  et  no  fuccesfeur 
ki  apres  nous  venrons,  et  s'il  y  avoit  aucun  ki  ne  venist  au 
jour  des  dont  en  avant  il  feroit  tenus  defaire  hommage  et  le  feauU 
te  afet  quilj  en  feront  requis  par  ledit  Comte  de  fiandres  v  par 
fori  hoir  Comte  dt  fiandres  v  par  celuy  qui  en  fon  Lieu  feroit 

par 


896     C  O  D  E  X  DIPLOMATICVS 

A.  «89.  par  fes  lettres  pendans,  et  dobeir  a  Luy  de  Ia  en  avant,  et  fe 
nule  Gens  dc  celi  partie  de  Zelandt  ki  est  entre  heditteze  et  lEfcaut 
eftoicnt  rebelle  en  ces  chofes,  nous  foumes  tcnus  daidier  le 
Cemte  dt  flandres  a  eaus  deftraindre  ke  il  viegnent  a  le  feautei 
ct  al  Henmtage  et  al  obeisfance  doudit  Comte  de  flatidres  et  de 
fes  hoirs  et  de  fes  hoirs  Comtes  de  flandres ,  dc  Rechief ,  nous 
tout  ki  defeurc  ou  coumenccment  de  cestc  lettres  foumes  nou- 
mei  promettons  audit  Comte  deflandres  pour  nous  et  pour  tous 
ceaus  ki  funt  et  fcront  de  no  acord  ke  depuis  ke  li  Cuens  de 
hollande ,  v  aucuns  de  par  Luy  aront  entrepris  v  mesfait 
encontre  nous  v  encontre  aucun  des  nos,  nous  de  la  en  avant 
audit  Comte  de  flandres  et  a  fes  hoirs  Comtes  de  flandres  aidcrons 
et  fervirons  de  nos  corps  et  de  no  avoir  et  de  nos ,  nous  ct 
nos  hoir ,  et  a  wiere  maintenir  et  a  luy  aidier  a  conquerre  a 
retenir  et  a  fauveir  fa  Seigneurie  et  fon  Droit  encontre  le  Com- 
te  de  hollande  fes  hoirs  et  les  leur  et  avant  nous  li  ferons  tel 
feryice  coume  nous  et  nos  ancisfeur  avons  fait  a  ceaus  ki  dusqu  a 
ore  ont  estci  Seigneur  dou  pays,  et  promettons  encore  ke  dore 
en  avant  nous  atrairons  et  tenront  en  no  acord  en  toutes  ces 
chofcs  ct  en  cascunc  deles  tous  ceaus  ke  nous  y  porons  attrai- 
re  et  tenir  et  a  toutes  ces  chofes  ki  funt  contenues  en  ces  pre- 
fentes  lettres  ct  a  cascune  deles  a  par  li,  nous  tout  cnfanle  et 
cascun  dc  nous  pour  luy  fans  atendre  nul  des  autres  et  pour 
tant  comme  touche  a  chacun  de  nous,  nous  obligeons  etvo- 

lons 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  bt  DtJCVMENTOR VM.  897 
lons  y  estre  oblige'  audit  Com/e  de  flandres  et  a  fes  hoirs  C$mte$  . 

A.  11S9. 

de  Flandres,  touces  ces.  chofes  devanc  dittes  et  chascune  deIesM-  **** 
nous  prournettons  etavons  proumis  par  le  foi  denos  cors  et  par 
nos  fairemens  ke  nous  avons  fait  follennemment  four  les  S«Eu- 
vangiles  pour  nous  et  pour  nos  hoirs  et  pour  tous  ceaus  ki  de 
nosacort  funt  etferpnt  a  fairc  et  a  tenir  loiaumentetfermement 
et  fans  jamais  defaillir,  ne  allcr  nc  fairc  encontre,  et  a  ce 
obligeons  nous  et  nos  hoirs  et  ceaus  de  nos  acort,  en  tes» 
moignage  de  Iaquel  chofe  nous  avons  donneic  au  Cemte  de 
FUmdres  devantdic  ces  prefentes  lettres  faielees  de  nos  fcaus,  er 
s/il  y  avoit  aqcun;  de  nous  iin  V  plufieurs  Jti  ncuist  mis  fon: 
fecl  a  ce$  prefentes  lettres  pour  ce  ne  voulons  jidus'  mie  mains 
y  estre  tenuc  et  oblige  as  chofes  ki  funt  contenues  en  ces  let- 
tres  meesmement  cil  de  nous  ki  y  avons  mis  nos  feaus,  ce  flr 
faic  fan  de  ie  Incarnation  notre  Segneur  Jehefus  Crist  tml  deu* 

cens  quatr e  vins  ct  nuef  ou.mo»  de  marc» .  c  :,.;.>  •  'aW: 

■ «  »  ■ 

*     ■  *    *      ')"*,...  ', 
Collationne  a  1'OriginaI  en  Parche- 
min,  qui  devoic  ecrc  fcelle  dcs 
*  '*•'  Vl-    -"  •'""«'     '«        fccaux  desperfonnes'nommees  dans 
;    .  <  '    ces  lettresT  ma1s  dbric  pluiieurs  n'y' 

•  onc  pas  M6  mis ,  etant  dans  ia  Toiir 
.      ~   .  des  Chartes.  de  la>  Chambre  desr 
Comptes  du  Roy  [utfupra  p.  4^.], 
aLille  le  12.  Juin  1776. 

-    G  •  O   D   £   F   R   O  Y. 
T-  **'  XX  XX  X  N.  CCCXXXIX. 


Digitized  by  Google 


898     C  O  D  E  X  DIPLOMATICVS 

N.  CCCXXXIX 

•    .  "... 

a.  1290.   iLOREifTivs  W  Comes  HoII.  confihnat  agrl  dimenfionem. 

rf.24.tebr.  t  0 

intex  Wulphardtpolder  et  Duinhoofde  in  Wala- 
cria  pro  Abbatia  Medioburg^ 

A*  rapa  d.  24.  Febr. 

Ad  fq.  Cliart.  p.  900.  ( l  ), 

(E«  Orijia»Jj  w  Arcim.i  R i, r..fc ) 

f  l  0  r  ens  Gr<w  van  Hollant  make  cont  alle  den  ghe- 
nen  die  defen  brief  fullen  fien  of  horen  Jefen  .  dat  broder  wii^ 
LEMproirat  vandendoeffre  in  hfyddelborth  hevet  ontvanghen 
en6  custingbe  aMb  alle  wi  hem  bevalen  •  vian  broder  hemt  yan 
Rtjusberch  •  van  Gherolf '  den  neve  •  van  IFtlkm  van  domborg* 
vto  tffljf  hughmfonQ  •  van  ;<*0/j«  Aer/w*  fone  ende  van  HarnouP 
mrins  fcne  alfe  van  <Ien  vtdike  die  leghet  tufchen  tferen  y/^r/j. 
po/r«  •  ende  duenhoyede-  Defe  custinghe  was  ghedaerr  te  brfc 
dammt  opt  kerchof  •  op  den  dinxdach  na  dertiendach  •  ende 
bi  haren  ede  hielfiit  alfo  •  alfb  hier  binnen  ghemerkeden  pale 
ghefcreven  es  •  Vander  westerile  pale  opt  zan  voer  rikedale- 
cccc-  roden  ieghens  die  Zee  -  ende  op  den  hoke  vandem 
westpoire.  •  cccc-  r&-  cne  brede  tufchen  defe  tve  pale  es  •  ccc» 
«J-  littel  min  of  littel  meer-  Die  ierfte  pale  iegheni  die  die- 
pe  die  doe  ghenc  opt  fcor  die  es  -Lxxvii  •  ro%  van  den  hoke 
vanden  westpoire  ende  die  pale  ieghens  dien  westhoke  van- 
1  .* :  den 


)igitized  by  Google 


f 


CHAUTARVM  £*  DOCVMJENTORVM.  892 

del 

den  wale  die  es  Lxxvii-  r3.  ieghens  die  zelve  diepe  dU  ie-A-  ig* 

di^.Fehr. 

ghens  peters  henrics  fone  c«  rd.  en -f  id-  endc  icghens  cloe- 
fters  lant  van  mydd  «c- rd«  en  vn-rd-  Dus  diepe  eest  ie- 
ghens  den  westpolre  •  alfo  hier  es  ghenomet  bin  defen  vier 
palea*  Ten  westhoke  vanden  boempolre  «ixc-rd"'  Dtt  es 
die  ierfte  pale.  Die  ander  pale  vanden  boempolre  ieghens 
twaleken  *  ieghens  der  dietfcherheren  Iant  es  •  xcvn  •  rd  •  Die  ♦<!.«.% 
derde  palen  vanden  oefterften  hoke  vanden  boempolre  es  •  c  • 
raS  en  -x-rd'  Ende  die  vierde  pale  •  ieghens  der  fwarter 
moniken  oefterfte  lant  «c«  rd.  en  xxn*  rcT-  ende  ten  oesthen- 
de  van  den  boempolre  ieghens  der  dietfcher  heren  lant  .c-  ro% 
enxxii.rJ*  Pie  pale  van  tferen  wlfartspolre  ieghens  der 
fwarter  .monike  lant  •  Lix-rd-  ende  ieghens  die  middewerde 
vander  fwartennoniker  lande  Int  ghefcheit  vaa 

tferen  wlfartslande  ende  ds.  vorfeider  lude  landc  -xLvi.rdf. 
Al  dat  es  binnen  defen  ghenomeden  palen  dat  helden  fi  met 
ere  custinghen  alfo  alfet  4efe  brief  vorfeghet  •  ende  defe  mate 
fal  wefen  van  den  vterften  voete  vanden  dake-  Ende  defc 
custinghe  hovde  wi  vaste  ende  gheftade  ghelike  of  fi  voer  ons 
feluen  ware  ghedaen-  In  orconde  van  defen  brieve  befeghelt 
met  onfen  fcghele»  Ghegheven  in  ons  heren  iare  •  M  •  cc- 
lxxxx.  in  fcnte  mathiis  avonde  •  ter  vcre- 

♦  «  « 

.... 

Appendet  Sigilluin  Comiiis  Equo  infidemis,  galea  crifhta,  hac  pcrigraphe: 

Xx  xx  x  a  S\  FLOR- 


Digitized  by  Google 


poo    CODET  DIPLOMATICVS 

A.  noo.  S*.  FLOR  .  •  ...  CIl  COMIT  •  hOLLANDtg. 

d.24J"ebr.  ayerfa  partc  folttura  eius  Contrafigjllum ,  cu«  Leone.,  et  literis : 

S6CR6TV   FL.OR.5ciI:  COMITIS  hOLLApIfi; 


N.  CCCXL. 


A.  1290.    florentivs  Comes  Holi.  Oppidanis  Middelburgenfibus 
epern  promittit  contra  eos,  qui  urbem  infeflarent, 


eosque  alioquin  a  noxa  immunespraeftabit.. 


A.  1  290..  d.  1 2.  Mart. 
Ad  Excurs.VIL  pt  344*.  ,  , 

( t»- Ofigtntli  in  A«hiri>  V<b.  M*diob.    Loc.  3.  p!K  tH.-)'  L- 

i  florens  Graue  in  tiolinnt'  Groeten  Ende  maken 

•      *        •  -.1"*  .  * 

cont  al  dicn  genen  die  defen  brijfh  fieri  jofh  hoeren  fullen- 
Omme  fonderlange  liefte  •  Ende  om  de  groete  trouwe  dic  wi 
hebben  tot  die  van  Middelburgh  omden  fonderlangen  dinst  die 
11  ons  dicke  gedaen  hebbcn  ■  geloeuo  wi  hem  dat  •  war  dat  der 
gemene  port  in  anigen  tuifte  quame  iegens  dien  yan  buten  ( i ), 
jofh  dat  die  van  buten  mestade  iegens  enigen  portre  van  Midd 

dttde  gemeneportvanmiddelburgh  anhemtrechedealfevan  den 

.     *  . .  .  •  ' .  .. 

tui- 

CO  &gw  dten  van  bulen]  EtfT  ctiam  hoc,  fedperperam  appKcanmt, 
Flandrenfts  non  diferte  nominantur,  qui  in  Aureo  fic  dicto  Registro  VrHt 
hos  tamen  cum  Nobiiibus  Zeelandiae  Mtdiob»  a.  1549.  deinde  repcrito  a. 
confederatis  innui,  fatis  docent  huius.  1685.  quae  in  Archivis  Vrbis  Mediob. 
temporis  res  gestae,  et  obfesfa  pcr  Fian«  asfervantur,  hanc  Chartam  in  Indice 
dros  Vrbs  Mocuoburgum.    Viderant  P.  t$U  vs».  iu  reccnicnt: 

Een 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  it  DOCVMEttTORVM.  got 

tuirte  die  gefcied  es-datwi  hem  en  al  hare  helpers  ■  cn  alle  die  A.  1996. 
gene  die  in  hare  helpe  coemen  fhllen  fcadeloes  houden  fullen  A,2*Mart* 
van  wat  dat  der  gefciet  alfr  lange  aht  Jlaed-    In  orconde  van 
defen  ftichen  hebben  wi  defen  brifh  gefeghelt  met  onfen  fe- 

o  • 

gele-   Defe  brifh  was  gegeuen  inde  jare  ons  heren  ■  m  •  cc« 
negentich  des  fonendages  vor  half  marte  . 


Ex  Originali  Loc.  3.  n°.  ail.  Exftat  et  Copie  Authtntkq  in  Registro  Per- 
gameno  n°.  4.  foU  a.  v«°.  Necnon  in  Registro  Pergam.  n°.  3.  fignau 
Bufchuyfen,  fol.  14.  Habct  et  mieris  D.  I.  bl.  501.  fed  vitiofe. 

Exftat  praeterea  alibi  huius  Cbartae  Ftdimus  Abbatis  B.  Martat 
Mediob.  Pieter  van  den  Dam  a.  1445.  19.  Sepu 

■•_***••  -  .     »  • 

« r       T  •  *  .  ...»  »  •  * 


,-,  Een  Priuilegie  van  Hertogb  [1.  voore.  is  indene  [1.  indemne]  te 

GraVc]  Floris,  dat  [leg.  dat  hy  tegen  den.  Actum  des  Sondaegs  voor  half 

a.:r,  Grave  van  Wmend*ren~\  de  Gtaue  maertexiio.  xc.        Locus,  ubi  da- 

van  Vlaenderen  houdt  tgunt  dat  by  die  ta  haec  Charta ,  non  adiicitur.  Floren- 

van  Middelburgfi  gedaen  wort  jcgens  tium  tamen  per  hos  dies-  illic  viciniae 

de  geen  die  de  ftadt.  ofte  poorter  hin-  fuisfc ,  fatis  patet  ex  antecedente  Di- 

derlijcken  zijn  ,  ende  beloofft  alle  de  plomate,  Verae  in  ipfa  infula 

hulpers  Yan  die  van  Middelburgh  iu  des  edito. 


xx  xx  x  3  N.  CCCXEI. 


)irjitized  by  Google 


903    Ct>  &  E  X  D  I  PLOM  ATICV^  ? 

N.  CCCXLL  . 
A- i2s»-  ioHANNES  filius  hvgOnis  de  Cruningen,  ad  aliorum  Va-i 

d.  6.Maii.  * 

f  fallorum  exemplurnr  promittit  fidelitatem  et  homagium 
cvidoni  Com.  Plandriae"  ratione  feudorum,  quae  ' 
•  ab  illo  in  Zcelaiiiid  tenet;  iddue  figillo  fuo  con- 
firmant  eius pater  hvco,  wol^ardvs  de 
Borfele,  et  iohannes  de  Renesfc. 

A.  1290.  d.  6.  Maii. 

Aif  Excurt.  Vll.  p.  343. 

(E*  OrigituU   tn   Archiri»  InfuW.bu».) 

ou  j  eh  ANsfius  monfigneur  huon  de  Cruninghe  fais  favoir  a 
tous  ke  comme  enli  foit  ke  mefires  vlfars  deBarfele,  Mefires 
jehans  de  Retiesfe,  fLonzi;s'deBdrfele  etjou  avoech  plu- 
fieurs  autres  hommesdefief  de  le  terre  et  doupays  deZelande  aiens 
fait  hommagc  ( 1 )  a  haut  homme  ct  noble  men  chier  Signeur 
cuyon  Comte  de  fiandres  et  Marchis  dc  Namur  et  rechint  laie- 
mes  a  no  droiturier  Signeur  de  tous  les  fiefs  ke  nous  tenons  et 
tenir  devons  en  Zeiandc,  jou  a  notre  chier  Signeur,  le  Comtc 
defeurc  dit ,  ait  encouvent  et  promech  luy  a  aidier  coinforter 

fen 

(1)  Hommage]  Vid.  Chart.  a.  1289.  tum  cst  ex  Chartis  Domini  Wulphardi 
M.  Mart.  p.  893.  de  Maelftcde. 

(2)  En  Flandres]  Multi •  igittir  ex  (3)  Mes  pers]  Id  est,  ut  opinor, 
his  Zeel.  Nobilibus  terras  etiam  inFlan-  iudiciuin  meorura  Parium ,  cui  iudicio 
driaFeudititulo  tenebant,  utfatisaper-  per  hanc  promisfionem  renunciat,  fefe- 

que 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  ut  DOCVME  NTORVM.  $03: 

len  honneur  lbuftenir  et  fauver  et  foi  et  loiaute*  porter  eonVA.  uoa 
me  a  notre  droii  Seigneur  contre  tous  autres,  et  fenfi  avenist  ke4  6'M"k 
par  mi  ou  par  autniy  de  par  iny  eri  meme  ocoifott  ca  au- 
cuns  tans  fe  quefisfe  ou.  pourcacasfe  efcampe  et  barat  ou  aucun 
tour  kl  toucast  le  deshonneur  et  le  damage  men  chier  Signeur 
le  Comte  defeure  dit  jou  oblige  et  met  nuement  en  fe  main 
tottte  le  terre  entirement  ke  je  tiegn  et  doi  tenir  de  luy  et  de- 
fous  luy  en  flandres  (a)  et  ailleurs  ou  ke  ce  foit  et  en  tel 
maniere  ke  de  haut  et  de  bas  il  en  puet  tout  entirement  fai- 
re  fe  volonte*  comment  ke  ce  foitcomme  dou  Jten  propre,  fans 
attendre ,  d'avoir  ne  de  faire  nul  autre  jugement  de  mespersQy), 
En  tesmoignagc  de  laquelle  chofe  fe'  li  ay  donnd  ces  prefen- 
tes  lettres  faieldes  de  notre  faiel,  et  pour  plus  grant  feurtdje 
prie  et  requier  a  men  cher  et  amd  pere  monfigneur  huon 
desfusdit,  a  Monfigneur  wlfart  et  monfigneur  jehan  de 
Renesfe  defeure  nommeis  ke  asdittes  leitres-  il  pendent  leur  v 
faiaus  avoech  le  xnien  en  connisfance  de'  verite^  et  nous 
hues  de  Cruninghe,  vlpars  de  Barfek*  et  jehans  de  Re- 
nesfe  Chevalier  a  le  priere  et  a  le  requette  doudit  jehan 
avons  mis  nos  faiaus  a  ces  prefentes  lettres  avoech  le  fien,  En 


quc  directi  fui  DomimFltndrrae  iudicio  de  Edtlen*  en  ook  heeh  nuoo  \an 

fubraittit.    Memorat  huius  et  alterius  Cruiningen  hunne  goederen  in  Zuidbt- 

ecinra  Cbaxtao  Vir  Nob.  de  oimjps.  veUnd  U  ken ■  tnifmgen  htbbcn  rak 

kb hkb  MS.  Defcript.  Ztel.  p«  m.  GraafGuy*  , 
138.  Brievtn ,  by  wtlien  de  bonngemeU 


i 


Digitized  by  Google 


5>04     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.«5».  tesmoignage  eten  reconnisfance  des  chofes  et  des  convenances 
d.  <j.  M«n. 

4esfus  dittcs ,  en  no  prefenfe  ftites  et  octroics  dou  dit  j  e  h  a  n 
qui  furent  faites  et  donn^es  le  femedi  apri£s  le  jour  de  may  en 
l'an  de  grace  mil  cc.  quatre  vins  fit  dig. . 


S'"l 


Collationnd  a  1'Original  en  Parehe- 
min9  fcelle'  des  quatre  fceaux  des 
perfonnes  cy  desfus  nommdes  ,•  pres^ 
que  tout  rompus  et  ou  l'on  ne  peut 
rien  reconnoitre,  dtantdanslaTour 

des  Chartes  de  la  Chambre  .des  • 

... ...   -    ...  >   ■ .  .•  -  j  i/i...  . 

,      :  ComptCS  du  Roy  [ut  fupra  p.  ^6i.\ 

ALille  ie  12.  Iuin  1770". 

GODEFROY. 

r  -  „      ;      ;       •••  '     •       ;  •  . 
N.  CCCXLIL  - 

a.  1190.'  *VDOLPH,ys  Rex  Germaniae  Nobiies  Zeelajidiee  floblen- 

d.  8.  Maii.  1 

N.  i.  t  i  o  V.  Com.  Hollandiae  rebelles  adrabnet  mi- 

naturque,  nifi  ad  fidetn  redeant.  . 

A.  1290.  d.  8.  Maii. 

"?         Excurs.  VII.  p.  336,  339,  /$r.  -51'.  «0/. 

<Ex  Archm.  H«nnon.  .  ex  ChattttUrio  HolWnd. ,  cx  Ctmcr»  Fcudali  Holl.  et«.  ipu.l  M  1 1- 
III  Onrttr*.  D.  I.  bl.  505." 

R  vdolphvs,  Dei  gratia  Romanorwn  Rex,  femper  Au- 
gustus;  Nobiiibus  Viris  ioanni  Domino  de  Rynesfe,  Theo- 

do- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  $05 

BO.MCO,  Domino  de  Brederode,  wvlfardo,  Domino  dtk.  «9* 
Berfela,  iohanni,  Doinino  de  Malfieden ,  hvgoni,  Domi-^N.  t 
no  de  Cruningen,  fi/orencio  de  Berfela,  nicolao  de  Ket- 
za*f  eorumque  fautoribus  et  fibi  adherentibus ,  acamicis,  gra- 
ciam  fuam  et  omne  bonum.  Claro  clarius  Sacri  Romani  Imperii 
fidelibus  innotefcit,  qualiter  a  tempore,  cuius  non  extat  me- 
moria,  nobiles  Comites  Hollandiae,  a  Dms  Regibus  et  Impera- 
toribus  Romanorum,  nostris  praedecesforibus ,  Infulam  Zelan- 
denfem  ( 1  )  usque  ad  haec  tempora  tenere  in  feodum  confue- 
verunt;  idemque,  qui  modo  pro  tempore  Comitatum  regit  HoU- 
landiae,  dictam  infulam  a  mbis  et  Imperio  more  fuorum  progeni- 
torum  detinuit  hactenus,  utpote  verus  Imperii  Vaefallus,  ratio- 
ue  dictae  infulae  iramediate.  Neque  dictam  infulam  ab  alio  teneri 
Domino  debere*  quam  anobis  et  Imperio,  non  credimus,  neque 
fcimus,  £neque]  audivimus.  Itaque  fed  de  auditis  admirationis 
jpiritu  ducimur  vehementi,  quod  vos  dictae  infulae  incolae, 
^  asfumpto  rebellionis  fupercilio  contra  vestrum  verum  Domi- 

num,  nobilem  Comitem  Hollandiae,  imo  ut  verius  fateamur 

con- 

(1)  Infulam  Zelandtnfem]  Intelli-  de  Nobilium  rebellioDe  audivit,  fhtim 
gemla  videtur  integra  Zeelandia  Occi-  Imperatoris  auxilium  implorasfc  vide- 
dentalh ,  quamquam  h.  t.  princeps  con-  tur,  ct  lioc  ad  Nobilcs  monitum  obti- 
troverfia  in  Walacria  haerebat.  Dixi  nuisfe.  Sed  quod  imprimis  notandmn; 
de  hoc  Diplomate  fatis  fuperque  in  e  x-  idem  pro  fe  qtioque  fecisfe  eosdcm  NV 
cvrs.  VII.  locis  fupra  laudatis.  Vt  biles,  fq.  Chaxta  docet. 
primum  autem  Comes  florbntivs, 

T,  II.  Yy  yy  y 

1 


Digitized  by  Google 


po<5     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  1*93.  contra  Imperium  et  in  conteinptum  Imperii,  ad  iugum  alte. 

dN.'*!M,'rius*  adulterini  Domini '  aspirantes,  contra  faa  et  equum  nul- 
la?  ratione  praevia  confpirastis.  Quare  vos  ceterosque ,  qui  Ze- 
landiam  incolitis,  exhortatione  praefentium  requirimus  et  mo- 
nemus,  quatenus  -  ad  cor  revertentes,  accepto  fpiritu  confilii 
fanioris',  abiectis  erroribus,  debita  fubiectione  cum  fidei  pu- 
ritate  recognofcatis  Dominum  vestrum  verum,  attendentes, 
quod  talis  erronea  confpiratio  membrorum  contra  fua  caprta 
vergere  confuevit  in  plurima  dispendia  plurimorum ,  nedum* 
etiam  in  dicti  Comitis  praeiudiciura ,  errores  praefati  dampnabi- 
liter  accedunt',  quin  imo  nobis  et  Imperio  probofain  parru- 
riunt*  infamiam  et  defpectura.  Si  vero  nostris  praefentibus 
monitionibus  parere  non  curaveritis,  utpote  cordibus  mdurati, 
deraembrationem  Imperii  non  valentes  ullatenus  tolerare*,  nos- 
trum  et  Imperii  tam  nobilem  Vasfallum  deferere ,  noh  posfu- 
mus '  nec  debemus ,  quin  eidem  asfiftamus  locis  et  temporibus 
congruis  modis  omnibus ,  quibus  posfumus  confiliis  et  auxiliis 
operofis.. 

Datum  Erfonliae,  viii.  Idus  May,  Regni  nostri  anno  feptt- 
modecimo. 

•  •       •         i  • 

*  • 

■      *      ,     .       I  * 

N.  CCCXLIIL 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  Et  DOCVMENTORVM.  907 

N.  CCCXLIII. 

rvdol*hvs  Rex  Germ.  concedit  Nobilibus  Zeelandiae,  utA.  »9* 
tertiam  partem  petitionum  in  Zeelandia  habere  per- 
gant,  quas  Comes  illic  percipiebat. 

A.  1 290.  d.  8.  Maii. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  341. 

(»om.  »1  IHJMIIIII  MS.  Defrifi  Znltni.  p  n.  ijf.) 

D  e  Edclcn  addresferen  zich  A«2*r  rudolp  (i), 
inet  verzock  van  Continuatie  van  't  j  deel  der  itafe.   Dit  wordt 

hun 

(1)  Rudolf]   Non  alia  his  in  terris  iiorneck.  in  h.  pezit  Scriptt.  Rer, 

Rcgiminis  ac  causfarum  Feudalium  fuit  Aufiriac.  T.  III.  Noquc  abfimilia  co- 

ratio  quaun  in  rcliquis.   Videtij  Re-  dem  hoc  fcculo  fuere  exempla  cuius- 

gem  Germ.  rvdolphvm,  quem  No-  damjNobilis,  adverfns  lohannam  Fian- 

biles  fubvafalli  adcunt  et  ambiunt  ad-  driac  Comitisfain,  ratione  Rcgis  Fran- 

verfos  Dominutn  fuum   floren-  ciac,  necnon  Vrbis  Candavcnfis;  fcd 

Ti  vm  fupra  p.  893.  Videtis  ibid.  cvi-  dtvcrfo  fucccsfu  ;  qucm  narrat  idem 

donem  Coroitem  Fiandriac,  tamquam  montesq.  ib.  C.  28.  T.  III.  Opp. 

Dominum  intcrmcdium  ratione  tcme  p.  m.  256.  fq.  qui  htc  lectu  dignus. 
Zeeiandicae ,  coram  quo  Nobiles  con-     ( 2 )  Eodem  igitur  dic  ,  quo  Im;\ 

tra  Fhrentium  causfam  fuam  agunt.  Et  r  v  d  g  l  p  h  v  s  ad  Flor.  V.  liceras  de- 

hoc  ipfum  est ,  quod  de  Francia  paucis  dit ,  ad  Nobiles  quoque  hoc  favo- 

complexus  est  verbis  HI.  montesq.  ris  fui  dedit  testimonium;  quod  ma- 

Efpr.  des  Loix  L.  xxvui.  Chap.  27.  f.  nifcsto  argumento  est  Vinculi  intcr 

S7/  y  avoit  dts  Seignevrs  intermidiar-  Impcrium  Germ.  et  Zcehmdiam  intcr- 

res ,  U  syadresfoit  a  fon  Seigneur  fttze*  cedcntis.   Dokndutn  cst  autcm ,  Char- 

rtin ,  allant  de  Seigneur  en  Seignettr  tam  non  integram  posfe  profcrri.  Ad 

jusquau  Roi.    Id  quod  probe  novit  rcm  ipfam  quod  fpcctat ,  ca  intelli- 

Nobilis  Zcclandus  de  Renesfe,  quando  gi  non  potest,  nifi  firaul  naturam  Pre- 

RcgisGerman.^/^w/r  auxilium  a.  1300  cttm    vcl    Precariarum  ittrclligamus. 

imploravit.  wa  o.  Fad.  Hift.  D.  III.  Quod  hic  agere,  nimis  forct  operofum. 

W.  141.  145.  fqq.  «  ottocar.  Ati  Dcderat  Flor .  V.  Comes  a.  12(59.  d. 

Yy  yy  y  2  4-  M« 


Digitized  by  Google 


9o8     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  r«*>.  liun  toegcftaan  by  Bricf  des  Keizers  te  Erfurt.    Octavo  Idus 

"  Tu  Maii  a.  iaoo.  anno  Regni  MXVU  £1.  xviL  JC*>" 

4.  ful.  Chartam,  qun  declaravit,  Do-  'explicanda  quaeftio  inter  Comites  Flan- 
miiium  albertvm  de  ^orne  ct  cius  dros  et  Hollandos  fupra  p.  578.  $.  3. 
fuccesfores  debere  rccipere pro  iure  ipfot  Verura  practcr  Comitem  alii  etiam  fuos 
contingente  ,  \  partem  ex  occident.  par-  poslidebant  'agrot  cenfuafes,  unde  pe- 
t:  Scaldiae ,  et  \  partem  ex  Orientali  titio  five  tributum  five  ccnfus  folveba- 
fartc  eitudem  Scaldiae  in  ZJandia  tur.  Nullus  enim  ager  fine  colono; 
ewnium  prf.c.muarvm  ,  quae  no-  nulius  colonus  fme  cenfu.  Sic  erant  in 
bisy  inqtiit,  —  Comitibus  fhll.  aut  Dominio  Alberti  Vomcnfis  a.  1275. 
corum  uxyribusy  ratione  nuptiatum  fcu  htmints^  qui  iure  cenfuali  ad  Moaaite- 
ttuttrimoitii  cintruhcndi  in  dicta  terra  rium  J.  Bavonit ,  quod  Gandavi  cst, 
Zdattd.  —  deincips  conferentur.  Vid.  fpectabnnt.  IIoc  igitur  Monaftcrium 
fupra  p.  7S5.  At  erant  hi  Domini  li-  LUo  in  Dominio  bona  et  praedia  fua  ha- 
ve  Dynastae  Vornenies  fimul  Caste/la-  bcbat ;  quorum  pracdiorum  homines 
ni  feu  Pracfecti  Zcelandiac.  Vid.  p.  albertvs  illc  Vornenfts  ab  omni 
80+.  Quod  tamen  non  de  folita  preca-  exactione  ratione  cettfus  S.  Bavonis  tibe- 
ria,  tcd  dc  precibus  fi  •llcmuioribtis  in-  ros  dcclarat.  Vid.  fupra  Chartam  p. 
tcliigas.  Alia  rea  erat  Aanua  preca-  805.  Cf.  quacftio  inter  Abbatem  de 
ria  orjimtria ,  cuius  haec  erat  indo-  MidJelburg  et  Dominum  dc  Zubburg, 
les,  ut  folvcrctur  ab  colonis  cx  agris  p.  567.570.  Quando  igitur  nunc  Zec- 
cenfualibus,  five  hi  agrt  esf.nt  iplius  landiac  Nobiles,  qui  procul  dttbio  fua 
Qomitif  livc  aliorum.  Ilahebant  hinc  finguli  bona,  ac  praedia  cenfttica,  ha- 
Comitcs  ad  colligendas  lias  annuas  bebant,  unde  cenfut  annuus  folvcbatur, 
Petitioncs  fuos  in  Zeelaudia  CoUectorts.  ex  annua  Comitis  petitione  \  panem  li- 
Vid.  fupra  p.  724.  1.  1.  Cuiusmodi  bipetcbant:  de  istius  postulati  iustitia 
fuisfe  vidctur  Gerardus  de  Ojiende  ib.  iudicari  n?n  potesf,  nifi  reriitn  antca 
P«  749»  Saepe  ab  hac  anntta pe-  gestarum  ucxum  pcrfpectum  habcamus, 
titione  alios  liberos  et  iiumunes  declara-  qui  in  rcbus  istius  aevi  admodum  obs- 
lunt  Principes.  Vid.  fupra  p.  610,  curus.  Si  quid  coniicio,  videtur  haec 
634,  713,  749,  787,  796,  808.  ubi  postulatio  ortum  traxisfe  ex  qualicum- 
Comes  900.  terrae  meufuras  in  Zuid-  qtre  Conventione,  quae  inter  priorcs 
bevelandia  ab  omni  fcot*  annualit  fuae  Comites  ct  Nobiles  fuos  Vafallos  inter- 
precariae  cximit,  omnibusque  mandat  ce&ferit;  ex  qua  fbrtasfe  conventum , 
fcultctit ,  ut  nullum  posthac  fcotum  ttt  cesfarent  in  posterum  fpeciales  illae 
ratione  dictae  prectriae  ab  his  exigant.  Contributiones ,  uti  in  aliis  Europae 
C&  p.  813,  ¥14,  8x7.  Imprimis  hiuc  Priucipatibm  hoc  praefertim  fecufo  ces- 

f*-  " 

r- 


Digitized  by  Google 


I 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  909 

faruut,  pro  iisque  in  damni  recompen-  livi  inter  Mofam  et  Sipam  perciperent,  A.  uco. 

fationem  tertia  petitionis  pars  istis  No-  adiectis  ad  Balivos  hac  de  re  mandari« ,  d.  |.  Maii. 

biltbus  cedcret.   Quod  tamen  amphan-  bl.  473.   ffy  ghebieden  u  —  'dat  ghy  IU 

dum.  Exftat  haud  abfimile  conccsfionis  onft  poorters  van  Delff  inpandtt  hair 

exemplum  in  Hollandiae  oppido  Deltt ,  derden  decl  van  de  boeten ,  —  —  van 

8. 1287.  cui  florentivsV.  (mie-  vechten  of van  verboden  wapen  van  uyt- 

ris  Charterb.  D. I.  bl. 472.)  concesfit  htemfchen  luyden,  dit  in  uwt  Bailliu* 

J  partem  mulctarum ,  quas  csperegrinis,  Jchap  woontn. 

qm  lixantur  ac  puguant,  Principis  Ba-  .  • 

N.  CCCXLIV. 

Burgimagistri ,  Scabini,  iuratiet  tota  communitas  urbis  Middtlbur-  A.  iaj». 
gi,  pactum  ineunt  cum  roberto  lilio  gvidonis  Comitis  4,*Ma* 
Flandriae,  urbts  Middelburgenfis  obfidionem  premente, 
quo  promittunt,  fi  florentivs  V.   Comes  Holl. 
ipfis  intra  feq.  dicm  Martis  non  fuccurrat,  vel  ro- 
bertvm  de  gradu  moveat,  urbem  fefe  proximo 
dic  Mcrcurii  dedituros,  falvis  vita  bonisque  fuis: 
neque  ullam  ei  opera  laturos,  fi  citius  ad- 
venerit;  dantque  promisii  fui  obfides  (  1  >  T. 

A.  1290.  d.  19.  Maii. 

Vidiimis  ioannis  Abbatis  S.  Pctri  Gandavenfis  a.  1296. 

Ad  Excurs.  VU.   p.  344. 

(Ex  Oriftini'.i  ia  ArthWi»  Cimtn!  Rition,  IuiuUnl.) 

"Vniverfis  prefentes  litteras  infpecturis  I  Dei  patien- 

tia  abbas  monafterii  fancti  pctri  Gandenjis,  falutem  in  Domi- 

no 

(1)  Mcmorat  haec  fuo  morc  accura-  Zce!.  MS.  p.  m.  138.  his  verbis: 
te  D.  de  ©rijpskerke  Defcript.  ,,  Robert  fcheept  in  Walcheren  over 

Yy  yy  y  3  „  »1290., 


Digitized  by  Google 


9io     CODEX  DIPLOMATICVS 

A<  itpo.  no.Noverint  univerfi  nos  Htteras  infrafcriptas  non  abolitas  non 
.   Cancellatas  ncc  in  aliqua  fui  parte  vitiatas  figillo  opidanorum 
CttMiddelbourg  figilJatas  vidisfe  in  hacc  verba. 

Vniverfis  prefentes  litteras  Infpecturis  Burgi  Magistri,  Scahi- 
ni,  iurati  et  tota  Communitas  Ville  de  middelbourgh ,  falutem,  no- 
veritis  quod  cum  Nobilis  vir  robertvs  primo  genitus  illuftris- 
fimiprincipis  gvydonis  CowiViV  flandrie  et Marchionis  namurcen- 
fis,  Comes  Niyernenfis ,  dictam  villam  de  middelbourg  asfedisfet  et 
intus  eam  intrare  et  acquirere  voluisfct  earadcm  autoritate  etpre- 
cepto  dicti  patris  fui  pro  iuredktopatrifuo  in  eadera  corapetente 
ob  deffcctum  florancii  Comitis  hollandie  utdicebat,  nos  de 
asfenfu  onmium  nostrorum  et  de  nostra  libera  voluntate,  cum 
dicto  comite  Niyertienft  concordavimus  et  cum  codcm  conven- 
tiones  fecimus  que  fequuntur.  Videlicet  quod  fi  comes  hollan- 
die  predictus  infra  diem  martis  infhntem  nobis  non  fuccurrat 
vel  faltira  tantum  faciat  quod  dictus  Comes  Niyernenfis  dictam 
fedcra  pace  vel  concordia  aut  alio  modo  dimittat.  Nos  fine  vi 
et  violcntia  aliqua  hac  inftanti  «Ke  mercurii  in  mane  dicto  Co- 
miti  niyernmft  reddemus  ac  etiara  deliberabimus  pacifice  et  quie- 
te  dictam  villam  et  dicto  Comiti  niyernenft  nomine  dicti  patris 

•  •  fui 

„  s.  1:90.,  K-Icgorc  MiiiJelburg t  en  „  zoo  binnen  zelvercn  tijd  Frorens  hen 

,,  prangt  hct  too ,  dat  hct  Bricvcn  pas-  „  nict  ontzette.   Diar  binuen  had  /7. 

„.fee,i>!i;  ^rtttag.  ivor  Pinxtcrtn,  van  „  gezOfldeil   zijn    Vrou  Bentrix  [de 

^zich  m^PilfamlavH  ovcr  te  gevvu,  „  duchtcr  van  Guy}  cu  Zoon 


Digitized  by  Google 


CHARrTARVM  et  D0CVM5NT0RVM. 

Aii  et  pro  ipfo  tamquam  Domino  obediemus,  falvis  nostrfs  cor-  Ai  i«sxx» 
poribus  et  rebus  nostris  omnibus,  falvoque  iure  nostro  prout d,I9,M>* 
ordo  dictaverit  rationi*.  Et  fciendum  est  quod  fi  /Comes  holkin- 
die  prefatus  infra  dictimi  terminum  fuccurrat,  nos  eidem  cttmp 
ti  hollandie  non  dabimus  nec  dare  poterimus  contra  dietara  O 
mitem  nirernenfem  vel  gentes  fuas  quoquomodo  confiiium ,  auxi- 
lium  vei  iuvamen  et  pro  conditionibus  predictis  firmiter  tenen- 
dis  et  adimplendis  nos  dicto  comiti  niyernenfi  fufficicntes  tradidi- 
mus  et  deliberavimus  obfides  fcu  ofiagia  fufficientia  quos  feu  que 
recepit  dictus  Comes  niyemenfis  et  fe  de  eisdem  tenuit  pro  con- 
tentor  quos  obfides  feu  quc  oftagia  ftatim  cum  nos  dicto  Comi- 
1i  nircmenfi  deliberavrmus  dictam  villara  et  erga  eundem  Comi- 
tem  niyernenfem  nomine  cficti  patris  fui  et  pro  ipfo  caraquam  Do- 
mino  quod  facere  tenemur  et  debemus,  fecerimus  quantum  ad 
conventiones  prcdictas  quiete  et  pacifice  deliberare  tenetur, 
promittentes  nos  bona  fide  dictas  conventiones  inviolabilite* 
tcnere  et  contra  cas  per  nos  vcl  per  aliura  non,  venirc ,  quanl 
tum  ad  predicta  omnia  et  fingula,  nos  et  omnia  bon*  nostra 
dicto  Comiti  ntyernenfi  fpecialiter  obligantes,  in  cuius  rei  te- 
Himonium  et  ad  maiorem  certicudinem ,  nos  dicto  Comiti  ni- 
vmienfi  littcras  dedimus  prefentes  figillo  quo  uti  confuevi« 

mus 

„  Flori;  komt  tc  Zierikzcc,  en  wordt  „  gann  naar  Guy  ".  Hisce  follicirji- 
„  van  /att  ,  Ilertog  van  Urab.  ftcrk  tionibtis  circumvcntus  florentivs 
„  amsczogt,  oni  tc  Bicniia  mcc  tc  lirervlietam  ctiam  petit;  vid.  Cliait.  IV 


Digitized  by  Google 


pia    CODEX   D  I  P  L  O  M  A  TiC  V  8 -' 

k.  t»e*  mus  (2)  figillatas,  Datum  anno  domini  millefimo  ducentefimo 
*,f,M"  nonagefimo  die  veneris  ante  festum  pentecostes. 

In  cuius  vifionis  notidam  figillum  nostrum  prefentibus  est 

appenfum,  Datum  anno  Domini  millefimo  ducentefimo  nonage- 

fimo  fexto. 

•  »  • 

Collationne  au  Vidimus  Original  en 
Parchemin  fcelld  du  fcei  dudit  Ab- 
be  ctant  dans  la  Tour  des  Chartes 

.....        .  * 

de  la  Charabre  des  Comptes  du 
Roy  [ut  fupra  p.  461.]   *  Lille  le 
io.  May  1776. . 

GODEFROY. 

i 

(a)  Confuevimus"]  Habebat  igitur  argumentum  quod  fpectat,  habcri  po- 
Vrbs  Medioburguro  iam  tunc  Sigillum.  test  pro  Pacto  Dcditionis  ,  nifi  intrt 
Quod  obfcrvent  antiquitatis  atnantes.  conftitutum  temporis  fpatium  Comes 
Dc  figillis  Belgii  Frbium  alibi  oportu-  auxllio  adfit ,  et  Flandrum  fponte  ct  ul- 
nior  erit  dicendi  locus.  Ad  Chartae  uo  ab  urbis  mocnibus  rcpclUt. 


N.  CCCXLV. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  e T  DOCVMENTORVM.  913 

N.   C  C  C  X  L  V. 

florentivs  Comes  Holl.  omnes  quas  cum  gvidone  Com.  i 
Flandr.  habcba:  controvcrfias  fuper  Homagio  Zcclandiae  in- 
■  tra  Hcdensee  et  Scaldcm,  fuper  expcnfis  f  2000.  —  Pa- 
ris.  ,  -Flandriae  exfulibus  a  fe  retentis,  nec  non  iitibui 
cum  Nobilibus  Zeelandiae  Vafallis  de  Choris   et  Lt- 
gibus  ,  committit  arbitrio  ipfius  gvidonis  Do- 
rriml  fui,  Comitis  Flandriac,  ncc  non  iohan- 
nis  Ducis  Brnbantiae,  et  roberti,  maximi 
natu  filii  Comitis  Flandriae ;  fefeque  ex  urbe 
Biervlieta  non  ante  abiturum  pollicetur, 
quara  transacta  fit  omnis  controverfia. 

A.  1 290.  Menfe  Maio. 

Ai  Excurs.  VI L  p.  "345.  fq. 

(E«  OritintU  ia  Architii  lafulenCfcBi )  I 

^fous  florans  Cuetts  de  hollande  feifons  favoir  a  tous  ces 
qui  verront  et  orront  ces  prefentes  lettres  que  comme  content 
et  difcors  fuist  meus  entre  haut  homme  et  noble  no  chier 
.  Signeur  guyon  Comte  de  flandres  et  Marchis  de  namur  de  vne 
part  et  nous  dautre  part  pour  occoifon  del  hoinmage  de  la  terre  de 
Zelande  qui  est  entre  hedinezie  et  VEfcaut ,  lequel  hommage  nous 
deviens  avoir  fait  et  eftiens  tenu  dou  faire  audit  Comte  de  flan- 
dres  comme  a  Comte  de  flandres,  encores  pour  occafion  dou 
desadyeu  que  nous  en  aviens  fait  et  del  adveu  que  nous  en 
T.  11.  Zz  zz  z  aviens 


914     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  iipo.  aviens  fait  dou  Roy  SAlemagne  et  pour  ce  guerre  fust  mute 
M.  Wal0  entre  iedit  Cow/e  et  nous;  De  rechief  comme  debat  fust  entre  Ie- 
dit  Camie  et  nous  pour  les  Dommages  et  ies  frais  que  lidis 
Cuens  de  fiaodrcs  avoit  fais  et  eus  pour  occoifon  desdittes  cfao- 
fes  et  pour  deus  mille  livrcs  de  parifis  que  nous  deviens  au- 
dit  Comte  de  flandres,  et  pour  occafion  des  Banis  des  fiandre; 
que  nous  detenicns  en  no  terre,  De  rechief  comme  debat  fust 
entre  nous  de  vne  part  et  plufieurs  de  tios  fugds  de  la  terre  de 
Zelande  et  luer  aloies  Chevaliers,  ecuiers  et  autres  bonnes 
gens  d'autre  part  por  occoifon  des  Koeres  e't  de  Layes  et  de  au- 
*  ton  falt.  tres  plufieurs  Grietds  descors  et  torsfais  *  dont  il  fe  doloient  de 
nous  et  pour  coi  il  eltoient  trait  audit  Contfe  defiandres,  De  re- 
chef ,  commc  entre  nous  et  les  Borgois  de  fa  Vilh  de  Gant  de- 
bas  fust  et  descors  de  asfaus  fus  vilenies  fus  prifes  fus  Dom- 
mages ,  fus  autres  Grietds  et  content  dont  on  fe  doloit  de  vne 
partie  et  d'autre,  nous  par  U  confeil  de  ms  amis  eue  pleine  de- 
liberation  fus  ce  de  no  grei  et  de  no  bone  volontei  et  por  bien 
de  pays  dc  tous  les  debas  et  les  descors  devantdis  nous  nous 
mettoos  et  nous  forames  mis  de  haut  ct  de  bas  en  no  chier 
Segnettr.  le  Cemte  de  fiandrts  desfusdis  et  en  haus  homes  et  no- 
bles  jeiian  par  la  grace  de  Dieu,  Duc  de  Lothier,  de  Bra- 
batrt  et  de  Lcmbourg  notre  chier  coufin  et  robers  ainsnei 
fils  le  Comte  dc  fiandrcs  desfusdit  Comte  de  neyers,  et  promettons 
et  avons  promis  audit  Comn  dc  fiandres  en  bonne  fois  a  faire  a 

tenir 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  015 

tenir  et  acompiir  ferraement  et  entieremcnt  fens  feire  et  fens  A. 
venir  encontre  par  nous  ne  par  autruy  tout  ce  tjue  cii  trois"' 
desfusdis  ou  li  diu  de  eaus  dirons  eftablirons  et  ordeneront 
en  quelconque  maniere  que  il  verront  pour  le  mieuls ,  et  tout 
en  tiele  maniere  fe  font  mis  fus  les  chofes  desfusdittes  de  tant 
comme  il  leur  toche  fus  k  Cotnte  deflandres,  le  Duc  de  Brabartt 
et  le  Comte  de  tnvers  devantdis  no  fugiet  pour  eaus  et  pour 
leur  aloids,  et  li  Bourgeois  de  Gant  devantdis  et  li  devantdit 
Comte  de  flandres  fi  est  accordes  et  promettons  encore  et  avons 
promis  audit  Cmte  de  flatiares  que  nous  audit  Comte  de  fian- 
dres  de  ces  chofes  a  la  volentei  -et  a  lesgart  de  eaus  trois  ou 
des  deus  de  eaus  ( 1 )  ferons  et  donrons  feurtei  et  par  nos 
lettres  et  par  leDuc  devant  dit  par  nos  bonnes  Villes^  par  CAe- 
yaliers,  Efiuiers  et  Commuhauteis  de  nos  terres  de  hollande  et 
<k  ZeUmde  et  par  les  lettres  le  Roy  SAlemagne ,  et  avons  enco- 
vant  4»udit  Comte  de  flandres  que  nous  ne  nos  partirons  de  la 
Ville  de  BmvUet  la  ou  nous  fommes  ores  jusques  atant  que  tou- 
tes  les  chofes  devantdittes  feront  acomplies  au  reis  des  devant- 
dittesiettres  kifyy  SMemagne  en  la  maniere  que  il  estdit  des- 

fus, 

(1)  &eus      ea as]   Poterant  igitur  conditio!  qnae  docet  quantis  in  angu- 
duo,  c  v  1  D  0  Coraes  Flandr.  ct  ro-  Itiis  verfaretur  Florentius.  Nec  minnn. 
jehtvs  eius  filius,  decidere  omnes  Biervlietam  astu  allcctus  hacrcbat  ibi, 
controverfias ,  quas  cum  florek-  quafi  captivus.  • 
tio  C.  Holl.  habcbant;  dura  omnino 

Zz  zz  z  2 


pio*    C  O  D  E  X   D  I  P  L  O  M  A  T  1  C  V  S 

A.  taoo.  fus ,  et  toutes  ces  chofes  nous  avons  fiancie  et  jurei  a  faire  et 
accomplir  fens  fraude  fens  Hoidie  fens  querre  art  ne  engien 
pour  nous  ne  pour  autruy  aT  encontre  en  quelconqucs  raanie- 
re  que  ce  foit  et  a  ce  obligons  nous  audit  Cotnte  de  flandres 
pour  luy  et  pour  fes  hoirs  Comtes  de  jiandres -> -nous  nos  hoirs 
et  tous  nos  fuccesfeurs  et  tous  ce  que  nous  avdns  et  arons  en 
quelconques  lieu  que  ce  foit,  En  tesmoignage  de  laquele  cho- 
fe,  nous  avons  donndes  ces  lettres  faeltees  dc  no  feel  audit 
Comte  de  fiandres  por  luy  et  pour  tous  ces  a  cui  ces  chofcs  pe- 
vent  apertenir  qui  furent  faites  en  Tan  del  Incarnation  notre 
Seigneur  mil  deus  cens  nonante  ou  mois  de  may.  \ 

*  «  • 

*  i  •  ■       ■  • 

Collationne'  a  1'OriginaI  en  Parche- 
min fcelle  du fcel dudit  florent, 
dont  il  ne  reste  qu'un  morceau, 
etant  dans  la  Tour  des  Chartes  de 
la  Chambre  des  Comptes  du  Roy 
[ut  fupra  p.  461.]  a  Lille  le  12.  Juin 
1776. 

GODEFROT. 


N.  CCCXLVI. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVME NTORVM.  917 

- :  - .- " n.  cccxlvi. 

Nobilcs  Zeelandiae ,  jan  van  Renesfe,  wvlfart  van  Bor-  A.  129». 

d.  2.  luo. 

felcn  ,  aiiique  compromittunt  in  gvidonem  Flandr. 
Com.  ioannem  Brab.  Ducem ,  et  robertvm 
Flandrum,  de  fumma  discordiae  inter  ipfos  et 
floreNtivmV.  Com.  Holl.  agitatae. 

A.  1290.  d.  2.  Iun. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  346. 

( Ex -Origtnali   in   ArchirU  lafulenCbus.)- 

w 

i  jan  yanRinesfe,  wlfart  yan  Barfele,  diederic 
van  Brederode,  HUGEvan  Cruininghe  jan  van  der  maeljlede, 
willem  here  vanStriene,  woutre  van*Cruninghe>  wou- 
<■  tier  van  Berghem,  wlfart  van  Caitendyc ,  gillis  yan  den 
Toeki  hugb  yan  matlant  Ruddren,  florens  van  Barfele, 
clais  van  KaetSy  doedin  van  Everinghen,  rase  van  Barfe* 
Ie9  jan  van  Barfele,  heinric  van  Kaets,  coustin  van 
Caets,  philip  van  den  nortdike,  heinric  mins  her  Gillis 
Zone,  wiLLEMva»  Campen,  theunis  van  den  Vliete ,  pie- 
ter  Pieters  Zone  woutier  Soete  van  Zabbinghen ,  willem 
Gillis  Zone  van  der  muden,  jan  van  Scenghe,  hollandre 
yan  Remarswale,  colin  van  Staple,  jan  mins  her  arnouts  Ze- 
ne  van  der  Gous  et  andre  die  van  onfen  acorde  fyn ;  doen  te 
wetene  allen  denghencn  die  defe  lettren  fullen  fien  et  horen 

Zz  iz  z  3  dat 


Digitized  by  Google 


^i*  .C.ODEX  DIPLOMATICVS 

a.  ngo.  dat  wy  op  edele  liede  et  op  moghende  onfe  lieve  heren  gui- 
*  *'Iub'de  Grave  van  Vlaendren  et  marcgrave  van  namen,  janne  her- 
/ogAe  yj»  Lother,  yan  Brabant  ende  van  Lemborgh  ende  rob- 
brechte  owZ/fc  Z<?ȣ  Sgraven  van  Vlaendren  vorfeit  Grave  van 
Neyers  fin  bleven  ende  onfe  afcomene  et  dieghene  die  hem 
an  ons  houden  willen  van  hogen  ende  van  nedren,  van  alien 
Sticken  die  ghefin  hebben  in  Descort  tusghen  onfen  lieven  he- 
re  tlorense  Graven  van  hollatit  ende  ons  tote  opden  dagh 
van  heden,  jn  fulker  manieren  dat  wat  dat  defe  vorfeide  drie 
jof  die  tue  van  hem  drien  feggen  ordeneren  et  over  een  dra- 
ghen  van  den  vorfeiden  dinghe  dat  wille  wi  ende  beloven  in 
goeder  trouwe  te  houdene  vast  et  gbeftade  fonder  eneghe  arg- 
heit  jn  erconfcep*vanden  welken  dinghen  wi  hebben  ghehan- 
^en  onfe  zeghele  an  defe  lettren  die  waren  ghegheven  jnt  jar 
van  ons  heren  Incarnatien  m.  cc.  et  neghentech  fvriendaghe* 
nar  die  Tciniteit. 

*  *  « 

Collationne"  a  1'Original  en  Parchemin 
fcelld  des  fceaux  de  j  e  a  n  de  Re- 
nesfe,  wulfart  de  Barfele  et 
autres,  e*tant  dans  laTour  desChar- 
-  tes  de  Ja  Chambre  des  Comptes  du 
Roy  [ut  fupra  p.  461.J  a  Liile  Ie 
8.  Aoust  1776. 

CODEPROT. 

•  •  •      •  • 

N.  CCCXLVn. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  it  DOCVMENTORVM.  91* 
N.  CCCXLVII. 

florkntivs  V.  Com.  Holl.  promittit  ioanni  Duci  Brab. ,  A.  itgn 
fe  intra  5.  Iun.  ec  15.  Aug.  firmam  daturum  11 T 


fidem »  ac  tamdiu  Gandavi  obfidem  permanfurum, 
A.  1290.  d.  5.  Iun. 
Ad  Excurs.  VIL  p.  345. 


(Cople  drte  i^aprej  lOti|,ln»t  rtyoCrat  aux  Chaccc*»  d«  Brabaat,  Armarit  7.  rnfri ,  Lay«  * 


w 


i  floreins  Graye  van  Hollant  maien  cont  ailen  den 
den  ghenen  die  defe  lettre  fien  felen  ende  horen,  dat  wi 
enen  Edelen  man  ende  enen  hoghen  janne  bi  der  gracien 
ons  heren  hertoghe  van  Loih.  van  Brabant  ende  van  Lymborch> 
hebben  ghelovet  ende  gheloven  in  goeder  trouwen,  quite 
ende  fcadeloes  te  houdene  van  allen  dien  vorwaerden,  die 
hi  vor  ons  hevet  ghelovet  als  van  dien,  dat  wi  ons  hebben 
verbonden  ieghen  enen  EdeJen  ende  enen  hoghen  man,  on* 
fen  here  guy  Crevevan  Vlaenderen  ende  Marchgreye  van  Na- 
men,  dat  wi  tusfchen  nu  ende  den  Omdach  van  onfer  Vrouwe 
daghe  *  in  halven  oechftc  die  naest  toe  coemt,  heme  felen  ghe-  *  i.  e.  ij. 

Aug. 

ven  Jettren  van  der  fekerheit  vander  manfchap  die  wi  heme  fcul- 
dich  fijn,  alib  alfer  gefproken  es,  ende  te  Ghent  into  comene, 
ende  van  daer  niet  te  fcedene,  wi  en  hebben  ghenuech  ghe- 
daen  van  defen  lettren.   Ende  geviele  dat  onfe  neve  die  her- 

toghe 


Diqi 


92o    C  0  D  E  X  DIPLO  M A  TlCVS  > 

a.  iapo.  toghe  die  hier  vore  es  ghenoerat  eneghen  cost  ofte  fcadc  had- 
d'f5'lun'de  om  defe  ftucken;  daer  af  gheloven  wine  fcadelocs  ende 
quite  tehoudene;  in  oircondcn  yan  defen  iettren  die  ghefe- 
ghelt  fyn  met  onfen  feghele.  Dit  was  ghegheven  te  Bieryliet 
in  ons  heren  jarcn  dufentech  twee  hondert  ende  neghcntech , 
des  manendaghes  op  den  Omdach  fente  Bonefaes  (  i  ). 

(i)  Habuisfe  videtur  h.t.  Florentius  feudum  obtulit,  A.  nattii.  not.  ad 
iu  fuo  Nobilium  coraitatu  loannem  de  Anonym.  Traiect.  p.  126.  Vnde  fatis 
Heusden;  id  quod  conficias  exCharia,  patet,  hanc  de  Zeelandia  cum  Guido- 
d.  31.  Maii  a.  1290.  Biervlietae  data,  ne  et  Nobilibus  controverfiam  nihil  no 
qua  hic  ioiiannes  de  Heusden  Cas-  cuisfeFloreutii  auctoritati  et  dominio. 
trum  fuum  et  Vrbcm  Florentio  V.  in 

.  N.   CCCXLVIII.  ? 

A.  nco.  ioannes  Dux  Brab.  cooptatus  arbiter  inter  gvidonem 
A  8.  lun.    Com  piandr.  et  florkntivm  V.  Com.  Holl.,  occa- 
fione  belli  ob  Homagium  terrae  Zeelandiae  inter 
Schaldem  et  Hedinsee  etc.  ac  controverfias  No- 
bilium  Zeelandiae,  hoc  arbitrium  bona  fi- 
de  praeftare  promittit,  adiecta  etiam 
a  partc  florentii  promisfione. 

A.  1290.  d.  8.  Iun. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  .347. 

(Ex  OriRm.U  tn   Archivi»  InfufcnAbu».) 

^N^ous  jeiians  par  Ie  grace  de  Dieu  Dus  de  Lothier,  dt 
Brabant  et  de  Lembourgh ,  faifons  favoir  a  tous  ke  nobies  hom 

nos 


Digitized  by  Google 


CH4RTARVM  et  POOV.MENTOILVM.  5><« 

nos  chiers  coufins  florens  Cuens  de  hollande  pour  luy,  et.A..u*». 
pour  fes  hoirs,  pour  fes  fqusgies,  pour  fes  aidans  et  fes  aloiiesd'  *' Iu"' 

* 

en  le  prefenche  de  nous  s'est  mis  dt  haute  et  de  bas  en  haus 
hommes  et  nobles  no  chier  Signeur  cuyon  Comte  de  fiandres 
et  mqrchi  de  namur  et  en.jious  et  en  robert  ainsnei  fiU  ledit 
Comte  de  fiandres  Comte  de  nevers  et  a  promis,  a  acomplir  et  a 
tenir  fermement  tout  che  ke  nous  trois  v  li  doi  de  nous  dirons, 
Qrdenerons  eftaulirons  et  prononcherons  einfy  ke  nous  vaurons 
pour  le  mieuls  four  le  guerre  et  four  les  debas  qui-  ont  eflei 
meu  entre  le  Comte  de  fiandr.es  devantdit  fes  aloiies  fes  aidans 
de  le  terre  de  Zeland  et  de  hollande.  et  les  iiens  d'vne  part  et  Iedit 
Comte  de  hollande  et  les  fiens  d'autre  part  pour  /  okoifon  de  It 
defaute  dcl  hommage  de  le  terre  de  Zetande  qui  est  entre  hedinezie 
et  VEfcaut  ke  il  devoit  faire  audit  Comte  de  fiandres  et  pour  les 
4amages,  les  cous  et  les  frais  et  lps  mifes  ke  Ji  dis  Cuens  dt 
flandns  avoit  eus  et  fais  et  les  Bannis  defiandres  Q  i )  kil  rete- 
noit  en  fe  terre,  de  rechiefausfy  dou  debat  ki  a  eftei  meus. 
entre  ledit  ComtehoUande  fes  alloiids  et  fes  aidans  d'vne  part  et- 
jehan  deRynesfe,  vlfart  de  Berfele.,  thi  kry  de Brederro- , 
de,  hue  de  Cruninghe,  tehan  de  UMaleftede,  willeaume 
dt  Striene  et  watier  de  Cruninghes  Chevaliers,  florens 

de 

■  .        .  .  ' 

,CO       Bannis  de  flandres]  De»h!s  fiipra  p.  704,   Nunc  eadera  contenti«T< 
oljm  multae  controverfiac  fuerant  inter  nis  materia  iterum  furrexerat  de  exitii- . 
Hollandiae  ac  Flandriae  Principes.  Vid.  biu  receptjs.  ; 
T.  II.  Aa  aa  aa 


Digitized  by  Google 


9*2     GODKX   DIILGMA1  I  C  V  S 

de  Berfele,  clats  de  Ctofr,  »ot7di*  Deyermrht  eftuiers  et 
atrtres  pKiflcu rs  Ctoevaliers,  eicuiers,  gentilshQimnes  ec  bocnss 
gens  dou  pays  et  leor  afoiies  dt  Ztfandt  et  <fc  he&anxk 
d^auere  partpont  loefcoifbn  det  Ktttrts  et  a\s  Lois  it  Ztlandt  * 
et  d'autre  pkrfteitrs  descordes ,  grieteV  ec  torfiris;  De  redrief 
«lou  debat  et  dou  coiitent  qm  a  eftei  entre  redtt  Omifeir 
Mfcmtfr  et  jfe  gent  tfrne  part  et  cmatis  de  fc  m  <r>  Gand  cfau* 
tro  part ,  et  nous  D?ts  devant  noiwnc is  avoec  les  Cotntes  dev 
vantdis  avons  empris  et  promis  a  ordeneir,  a  eftaufir  C3)  * 
dire  et  a  prononchier  fbur  les  chofes  devantdittes  et  a  le  prie- 
re  et  a  le  requette  doudit  Cbmtt  de  toltandt,  promettons  en- 
boene  foi  loiaument  pour  nous  et  pour  nos  hoirs  et  avons- 
promis  au  devancchs  Comte  dt  fiartdres  pour  luy  et  pour  fes  hoirs* 
•t  pour  tous  ehtaus  a  cui  la  chole  apercienr,  ke  fe  W  clevanf 
tfi*  Cuem  dt  hoilandt  v  fes  hoirs  n'a!oit  avant  Ibur  ce«  ehofes- 
dont  _f  s"est  mis  en  nous  trois  devant  nommes  v  n*acendbic 
ledk  rordenanche  et  F^ftaublisfement  devantdit  v  ne  cenoit 
four  les  chofes  devancdittes  le  pais,  rordenanche,  .'(Sftablisfe- 
ment  et  ledit  qui  par  ledevantdit  Comte  de  flandrei  par  nous  et 
par  le  Comtt  de  neyiers,  vpar  les  deus  des  trois  fera  fais  et  pro- 

.».-.*  ■ 

non- 

£a)  HollanJe']  Hinc  apparet,  non-  MSS.  huius  aevi  Gallicis  exaratura  in- 
■uUos  ex  HoUandia  fefe  eriam  his  rixis  venia»  *  ante  /,  vel  hl  pro  eo  quod  in- 
imtotfteuisfc.  Quinam  illi  fuerint,  far  nuitur  eftahtir.  Sic  infra  raisnat.i-  «sens , 
X»  (Woct  isttt»  reroporis  hiftom.  r:  nlibi  prefiuntkt.  Hocfemel  montutfir 

(3)  Ejtaulir]    Sic  femptr  fcre  i0  fuficiau 

*_ 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  n  B0CVWENTORVM.  955 

nonchies  v  aloit  v  fafoif  a  lettCdotre  eh  tout  v  en  aucune  par-  A. 
tie  v  ne  faifoit  dele.terre  de  Zdemde  qui  esientre  hedmezt  rfV'?'1" 
fEfcavt,  feaultettet  hommage  wdit  Comtc  de  flandra  et  a  fqn 
hoir  Gewte  de  flandres  et  obeisfanche  comme  a  Signeur,.  nous 
et  no  hoir  par  nous  et  par  no  gent-  avoec  ledit  Cmte  de  flandres 
ct  fes  hoirs  et  contre  ledit  Comte  dc  hollmde  et  fes  boirs  toutes 
les  fois  ke  che  avenra  ferons  en  Aiuwe,  en  confort  et  en  con- 
feil  duskes  a  tant  ke  li  Cuens  de  hcUande  et  fi  hoir  en  aront  rais- 
naulement  fait  au  grei  dou  Comte  deflandres  et  de  fes  hoirs  et 
quant  a  che  nous  obligeons  audit  Comte  de  flandres  pour  luy  et 
pour  fes  hoirs  et  chiaus  qui  la  chofe  couche ,  nous  et  no  hoirs, 
En  tesraoignage  de  Ja  quele  Chofe  ces  lettrej  font  faiielees  de 
fiostre  fiuel-U  furent  ftites  et  donnees  Van  del  Jpcraadoft 
notre  Signeur  JbefuaChrist  mil  deua  cenis  quatre  vins  et  dys-*tft 
Joesd*  devant  le  Jour  faSne  Barnabe*  r Apoatte.        .  >  -.-  1 

Collationnd  k  rOriginal  en  Parchemin 
fcelld  du  fcel  dudit  jean  en  cire 
jaunatre,  presque  tour  rdrbpn, 
dtant  dans  la  Tour  des  Cnartes  de' 
la  Chambre  des  Comptes  du  Roy 
[ut  fupra  p.  4<fi.]  a  Lille  le  B.  Aonsc 
1776. 

C   0  D  E  F   R  .  O  Y»7 
Aaaaaaa  N.  CCCXLIX. 


Digitized  by  Google 


C  O  D  E  X    D  I  P  t  O  M  A  T  I  C  V  S  • 

-  N.  CCCXLIX.  - 

A.  1290.  FLORENTivs  V.  Cora.  Holl.  promittit  ftatuto  tempore  fol- 

A.  icluo. 

vere  cvidoni  Com.  Flandr.  /20000.  -  pro  impenfis, 
quas  fecerat  Guido  pro  obtinendo  Homagio  terrae  Zeelan- 
diae,  quod  is  Domino  fuo  praeftare  iniuste  negave- 

rat,  atque  m  urbe  Gandavi  tamdiu  fe  fore  obfi- 
-    dcm  pollicetur,  donec  fecurum  praeftitisfet  Gui- 
dohem :  pro  iisque  fideiubet  Dux  Brabantiae. 

•  • 

.  •    ......  'J    ■  *- .     t  ^ 

A.  1290.  d.  10.  Iun. 

■  •  .    ■     .  .'  '  ■ 

Ad  Excurt.  VIL  p.  3+7.-  - 

Oriimili,  ia  Archlrit  Inf.lesfibu*.  1 

N 

ous  florens  Cuens  de  hollande  faifons  favoir  a  tous  que 
nous  devons  a  haut  homme  et  noble  no  chier  Seingneur 
cuion  Comte  defldttdres  et  'Matchis  de  namur-vingt  mil  Livres 
de  Parifis  pour  fes  frais  et  pour  fes  cous  que  il  a  fais  et  les  dom- 
mages  que  il  a  eus  pour  1'occoifon  de  le  Cuerre  entre  luy  et 
nous  meute  par  le  deffaute  de  lliommage  que  nous  luy  avie- 

••     *  •  •  •  >  ■ 

mes  refufe-  a  faire ,  et  lequel  nous  luy  efliemes  tenu  de  faire 
comme  a  no  Seingneur  de  la  terre  de  Zelande  qui  est  entre  hedi- 
nezt!  et  FEfcaut9  et  comme  li  devantdit  Cuens  defiandres  voille 
que  nous  luy  paions  en  la  Ville  de  Bruges  en  flandres  les  de- 
vantdis  deniers  as  termes  qui  ci  apres  funt  efcript,  c'est  asfa- 
voir  chinc  mil  Livres  au  noel  prochain  ki  vcnra  et  ainfy  de 
.«•  noel 


Digitized  by  Google 


noel  en  noel  chinc  mil  Livres  jusques  a  donc  que  nous  auron$  a.  «j». 
lesdits  vingt  mil  Livres  parifis  parpaie*,  Nous  promettons  etd•10•l8,,, 
avons  promis  pour  nous  et  pour  nos  hoirs  au  devantdit  Com- 
te  de  flandrcs  pour  luy  et  pour  fes  hoirs  que  nous  en  propre  per- 
fonne  au  jour  des  witaves  Q  i )  de  le  feste  notre  dame  en  mi 
aout,  fe  de  laditte  dette  des  vins  mile  Livres  dedens  celuy 
jour  desdittes  witaves  ne  nous  delivrons  etpoons  par  raifon 
delivrer  au  grei  dott  devantdit  Comte  dt flandres  venrons  et  de- 
morrons  en  la  Vtlle  .de  Qand  en  flandres  fans  jamais  despartit 
dileuc  jusques  a  donc  quc  nous  luy  aurons  fait  promesfe; 
obligation  ef  feurete*  foffifant  a  fa  voiontei  de  pa^er  les  devant> 
dittes  vingt  mil  livres  en  laditte  Ville  de  Bruges  as  termes  M 
devant  font  nommei,  et  pour  feire  et  accomplir  ces  chofes 
entieremeut  enfi  que  desfus  est  dit ,  nous  Cuens  4e  hellande  de^ 
vant  nommds  pour  nous  et  pour  nos  hoirs  obligons  et  aban- 
donnons  no  perfonne  et  cout  le  notte  en  quelque  chofes  qua 
il  foit  et  ou  que  il  foit,  cc  nous  jehan  par  le  gracedcDieu 
Dux  de  Lothier,  de  Brabant  et  de  Lembourgh  faifons  fovoir  a 
tous  que  nous  de  toutes  les  chofes  devantdities,  nous<faifons 
et  avons  fais  pour  ledit  Comte  de  hollande  et  par  fa  requette 
que  il  nous  a  fait  respondant  et  detteur  envers  ledit  Comte  de 
flandres  pour  luy  et  pour  fes  hoirs  et  promettons  et  avons 

pro- 

'  ( i )  Witavtt  ]  '  Octavae  fcsu  Aifinntknui  B.  Mariae  inciihmt  in  <L 
aa.  Aug. 

Aa  aa  aa  3 


Digitized  by  Google 


tt5    <5  O  D  E  X   DIPLOMAf  IC  VS  ; 

Af  1*90.  promis  que  nous  yerons  et  pourcacncrons  et  ferons  que  lidis 
*ae,iun-       .*  venm  en  l>  devantditt^Vitte  de  Gand  m  jour 


nommsi  dtes  witaves  de  la  feste  notre  dame  en  mi  aout 
procheioement  venane  fe  dedens  ceiuy Jout  U  ne  fo  dettvre  e> 
puec  del; vrcr  enfi  comm e  dic  est  defeuxe  et  demorrons  ea  1*- 
ditte  Ville  de  Gand  nous  et  U  xlis  CttW  de  hollandt  fans  jamais 
partir  tfijuee  juaques  a  doht  que  tl  auia  frit  la  pcoaeafe,  Ia 
obligation  la>  fturetei  devan*dicce*et  a  ce  obhgeoits  nou*  et 
nos  hofrs  audit  Comte  de  flandrv  ?Q\xt  luy  et  pour  feshois  ct 
nous  Z>«y  et  Cuetts  dehoUande  devant  nommei  toutes  les  ehofcs 
devanMittcs  et  chacune  de  elles  pour  tant  que  touchem  cha- 
cun  denous  prcmettons  et  avons  promis  audit  Cmtt  defandres 
par  nos  fois  et  par  nos  fairemens,  et  en  ces  chpfes  noui 
tmctont  a  toutes  dematt4es>  actions,  Barreset  defettfes,  Prim 
et  ikhus  et  a  teutis  autres  chofes  qui  pour  noua  ou  pour 
nos  hoirs  poroient  estre  et  encontre.Iedit Cotnte  de  ftandres  ou 
fes  hoirs,  et  volons  que  ceste  renenciation  yailks  a  tous  caes, 
ausfy  comme  fe  il  fusfent  nommei  efpeciallement,  en  tesmoi- 
gnage  dequeles  chofes  ces  lettres  font  faelees  de  nos  faels  ki  fu> 
rent  faites  et  donneea  l'an  del  Incaroation  notre  Seigneur  Jefus 
Christ  mil  deus  cena  quatre  vins  et  dis  le  Samedy  devant  le  S*. 
Barnabe  rApostre. 

«  *  • 

Collationnd  k  1'OrfgmaI  en  Parchemin 

fcel- 


Digitized  by  Google 


C H ART AR VM  tt  DOCVMENTOR  VM,  §*f 


.  .     etant  dans  la  Tour  de*  Chartc$  dk 
ia  Cbambre  des  Comptes  du  Roy 

agrii  f.  4«*vj  a  Liile  1«  8.  Aam 

C  O  D  s  f  a  O 
N.  CCCL  :  J 

jlor-b-nt ivs  V.  Comes  Hoil.  agnofcit,  fe  debere  ovroo-  a. 
ni  Com.  Fiandriae  20000  L.  pro  expenfis  ab  ipfo        n.1  iun" 


fcctis ,  ut Homagium  a  florentioV.  obtineat ; 
pro  iisque  fiefeitlbjCt  Dux  Brabantiae. 

A.  1290.  d.  11.  lufr. 

Excun.  VII.  p.  «  348. 

•  •  f  .  - 

tl*  A»ebi».  Har.no»  »jn»d  triiyn  d.  l  r  ,08.) 

i\oft  iohannes  Dei  gratia  D«x  Lotharingiae,  Brabantie 
etLimburgii,  tenore  prefencium  recognofcimus ,  dilucide  pro* 
teftamur,  quod  nos  ifiufbi  Vird  I>omino  florencio,  Comu 
ti  HfiOamkv ,  (felectd*  cOnftngaineo  nosfrO  promisfirous"  ac  ber 
prefentes  proroittimus  bona  fide ,  quod  nos  ipfum  et  fuccetfa* 
re&fuoi  ^wiws  ftpvatettKU  in  perpetuumy  et  fbftitoYde  illig  ti. 
finti  rmbbtu  iibrouffl  BuiQu£mmt  m  quibusideitt  Qtm*  Hel~ 


Digitized  by  Google 


.J2T);D>EX1JD  JJP  t:  QM'A  Tl  C  V  S,  J 

MHIM lAndie  «onfaog*in«»  noster  DOmino  gvidoni,  Gm&f  PJj*. 

S5.V*Aw»  facero  joostco,  per  fuas  Litteras  atque  nostras  patentes  fe 
recognofcit:  tcneci  ratiOne  expenfarum,  quas  memoratus  Comes 
fLndriae  asferuit  e^dixit  fc  £ecisfe>propter  homagium  a  Domino 
Comjte  FhUandic,  nostra  ccm&nguineo ,  conquerendum ,  pro 
ut  hoc.in  litteris  ipfius  Comitis  plenius  continetur,  quas  habet 
fuper  promisfis  a  fepc  dicto  nostro  confanguineo  ct  a  nobis  fcri- 

pa6.  924.  ptasr"  et*  frgilratas  idiomate  Gallicano,  prefentium  testimonio  lit- 
terarum.  J  'J  D 

00  o 

Datum  BieryHcti  anno  Domini  m.  cc.  jL.xz.xx.  Dominiea 
*  ..  .  .  Post  £onifacii  et  Sociorum  ei.us. 

■ 

•        »  *  i  -      m  *  •  -  - 

^  Imm»    9+      •   •    V»    l    •     mm  -     *  m  -  •*  \ 

N.  ;C  C  CLI. 

a.  1290.  ioannes  deRenesfe,  et  theodericvs  de  Bredcrode,  Mi- 

d.  ii.Iun. 

n.  11.      lites ,  promittunt Dornino fuo  florentiov.  fidelitatem ; 
fiqua  vefo  inter  ipfos  oriretur  controverfia ,  hanc 
arbitrio  ioa nnis  Ducis  Brabant.  fubmittunt. 


r 


A.  1290.  d.  1 1.  Iun. 
M  EXcur,.VlL  t.  W8.  ,T  ,  .  .. 

(E»ArchivU  FcuUL  RUL  m>.ii«  <*,,,.*.  O.  I.  bl.jotf.  H.kt^t .  «ftn»  ift  Archini 


••1 


I a N  yan  Rienesfe ,  ende  d iderick  ran  Brederode , 
Ridderen ,  maken  cond  allen,  4en  ghenen ,  die  deze  letteren  fien 

zo- 


Digitized  by  Google 


CHARJAftVM  zt  DOCVMENTORVACi  939 

zolen  ofte  hooren,  datwy  hebben  ghelovet,  ende  noch  ghe-  \  «90. 
loven  voor  ons  ende  voor  alle  die  ghenc,  daer  \vy  macht  ovet^tHtH* 
hebben,  ende  voor  alle  onze  vrienden*  lnet  gezworene  hee- 
de,  cnde  mct  ghcgbevenre  trouwen^  dat  wy  oiizen  liefon  Hce- 
re  //^h  floresse,  Graexn  van  Iloliant,  te  facdefulkn  ftaen 
euwcUcke*  zoo  waer  hy  't  te  doene  hevet,  ende  fidlen  hcm 
dienen  eride  help<?n  ghetrauwelicke ,  als  wy  fchuldich  zyn  te 
doene  onfen  gerechten'  Jlcere'  zonder  arghelist  ,  foe  wy  ghetrau- 
welickc  moegen.  Ende  ghevicle  ecnighen .tw.ist  ofte  .pilicheet- 
tusfchen  onfen  Heere  den^Graeye,  die  hier  voren  is  ghenoinct, 
ende  ons  ofte  onfe  vriende,  des  gheloewe  wy  met  ghezworcn 
eede,  ende  met  gheglievenre  trouwen ,  altoes  te  hoerene  den 
Hertoghe  rati  Brabant ,  ende  te  fynen  feeghene  te  ftaenne  van 
hooghcn  ende  van  nedcren,  ende  vast  ende  gheftaede  zyn 
zcgghca  tc  houdene.    Waer  dat  zake,  datwy  nyct  cn  daden 
dcze  ftucken,  die  hier  vooren  zyn  ghefcreven,  foe  bckcnncn 
wy ,  dat  wy  zyn  trauweloos  ende  meenhedich.    In  oorcondc  van 
dezcn  bricve,  die  bczeghelt  is  met  onzen  zeghelcn,  cnde 
ghegheven  in  't  jacr  ons  Heeren  duufent  twee  hondcrt  endc 
ncghentich,  des  zonncdacghes  naer  Sinte  Bonifacs-dach. 

■ 

T.  11.  Bb  bb  bb 


1 

■       •       ■  ■  # 

N.  CCCLII. 


Digitized  by  Google 


030    CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCCLII. 

A.  ia9o.  plorentivs  V.  et  Zeelandiat  Nobiles  compromittunt  in  Ar- 
^jS!'}.™"  bitros,  cvidonem  Comitern  Flandr.,  ioannem  Du- 
cem  Brabant.  et  robertvm  Comit.  Nivernens.  cvidq- 
nis  filium,  de  mutua  lite  componenda ,  ita  ut  67. 
iurati  eligantur  ad  decidenda  imprimis  quatuor  con- 


troverfiae  Capita ,  1.  du  Merci  le  Comte ,  i.  e. 
vernacule  *s  Graven  genade.  2.  de  iis  qui  ludu- 
ces  esfe  posfint.    3.  De  releviis  five  laude- 
miis  Feudorum  ,  quae  absque  herede  ad 
Comitem  redeant,  4.  De  illorum  Tutela. 


V  niverfis  prcfcntes  litteras  Infpecturis.  L  Dei  patientia  eh- 
has  monajlerii  fancti  Petri  Gandenfis,  falutem  in  Domino,  nove- 
rint  Vnivcrfi  nos  litteras  infrafcriptas  veris  figillis  figillatas,  non 
abolitas,  non  cancellatas,  ncc  in  aliqua  parte  iui  viciatas  vi- 
disfe  in  hec  verba. 

Nous  florens  Cuens  de  hollande  faifons favoir  a  tous  que  les 
debaski  ont  ete  meu  entrc  nous,  nos  aidans  et  nos  aloyds  dVne 
part  et  jeh  an  de  Retiesfe,  w  alfart  de  Barfele,  thiery  de 


A.  1290.  d.  12.  Iun. 


Vidimus  I.  Abbatis  S.  Petri  Gandens.  a.  1296. 


Ad  Excurs.  VIL  p.  348. 


(Ex  Origituii  ia  Archivii  Infalenfibu».) 


Bre- 


Digitized 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  931 

Brederode,  nvzde  Cruninghe,  jkhan  de  le  Malfliede ,  et  wau-  a.  nja 
tier  de  Cruninghe  Chevaliers,  florent  de  Barfele,  clai  it.u 
de  Catz  et  doedin  eFEvringhe  efcuiers  et  autres  plufieurs  Che- 
valiers ,  Efcuiers ,  Gentishommes  et  autre  bonne  gent  de  le  ter- 
re  de  Zelande  et  de  Hollande ,  leur  aidans  et  leur  aloyCs  d'vne 
part,  pour  occoifon  des  coeres  des  lois  et  de  ehofes  apartenans  al 
ttat  et  au  Gouvernement  dou  pays  et  de  le  terre  de  Zelande  et  d'au- 
tre  plufieurs  grieteis,  dommages,  tortfais  et  descors  et  de  le 
guerre  ki  pour  oquoifon  de  ces  chofes,  a  eftei  entre  nous  et 
eaus ,  nous  et  il ,  nous  fommcs  autres  fois  mis  de  haut  et  de  bas 
en  haus  hommes  et  nobles  notre  chier  Seigneur  cuvon  Comte 
de  flandres  et  marchis  de  namur  et  notre  cher  coufin  jehan 
par  la  grace  de  Dieu  Duc  de  Lothier,  de  Brabant  et  de  Lem- 
borch  et  robert  aisne*  fil  le  Comte  de  flandres  devantdit  Comte 
de  nevers  et  avons  promis  chacun  do  nous,  li  vn  as  autres  a 
faire  a  tenir  et  acotnplir  fermement  et  entierement  fans  fraude 
et  fans  angien  tout  ce  que  li  trois  noble  Prince  devantdis  v  li 
doi  deaus  diront  eftabliront  et  ordeneront  en  quelconque  ma- 
niere  ke  il  voiront  pour  le  mieas,  et  quant  a  ce  nous  avons 
oblegie"  nous  nos  hoirs  et  tout  le  notre ,  queque  ce  foit  et  ou 
kil  foit  et  avons  creautei  et  asfeurei  par  nos  fbi  et  par  no  faire- 
ment  follempnement  fait  toutes  ces  chofes  ct  encore  fommes5 
nous  bien  et  volons  dcmourer  en  ceste  volentei  et  en  ceste 
acort,  et  comme  enfi  foit  ke  li  Prince  dcvantdit  ne  aientmie 

Bb  bb  bb  a  en- 


Digitized  by  Google 


I 


932    S  O  DE  X   D  I  P  L  O  M  A  TTC  VS  ^ 

A.t29?.- encore  prononchict  tte  dit  leur  dit  four  les  chofes  devantditea 
N.  iT'  et  ragulty  ait  d'«(rtic!e  et  de  chofes ,  ki  ore  ne  piiufent  wic  estrc 
termintes  convenablement  a  vne  fois,  nous  et  nostre  avesfe  par- 
tie  devantditte,  nous  fommes  acordei  pour  nous  etpourceaus 
cui  la  chofe  touche,  et  nous  confentons  expresfement  a  ce  par 
le  confeil  des  Princes  devantdis  et  de  boine  gcnt  ke  parpartie 
li  trois  v  li  doi  d'eaus  puisfent  dire  lcur  dit  et  que  il  vaille  aus- 
fy  bien  comme  fe  il  deisfent  et  prononchasfent  de  toiit  a  vne 
fois  et  ke  il  puisfent  dire  au  lieu.  la  ou  li  trois  v  ,li  doi  vor- 
ront ,  et  pour  ce  ke  cil  dou  pays  maismes  de  Zelatide  fcivent 
et  doivent  favoir  del  eftat  dou  Gouvernetnent  des  cocres  et  de$ 
k)is  dou  ^pays  et  d'autre  chofes  profitaiiles  au  Seigneur  et  au 
pays  mieus  ke  moult  d'autre  Gent,  nous  et  hostre  avefe  partie 
dcfeure  dittc  four  ces  chofes  nous  metcons  et  forames  fomnis 
haut  et  bas  dVne  part  et  d'autre  pour  nous  et  pour  tous  ceaus 
cui  la  chofc  touche  et  puet  toucher  et  apertenirc*  foisfattte  et  fiet 
Jureis,  ki  par  les  Princes  devantdis  v  les  deus  deaus  pour  estre 
jugeur  ou  paiis  feront  fait  et  noramei  et  promettons  et  avons 
prorais  a  tenir  a.Garder  et  aeeomplir  loiaument,  fermement  et 
entierement  tout  cc  ke.il-  li  prefent  feronc  a  leBefongne,  les 
autre  foufiisfanment  appeiles  v  la  plus  grant  partie  deaus  diront 
$t  ordcticroht  des  coeres  et  des  lois  et  dou  Gouvernement  et  des 
chofes  kil  verront  ki  appartenront  et  profjcaules  font  et  fcront 
aij  boin  cltat  et  au  commun  pourfic  dou  paiis_  et  dc  la  terre  de 

Ze- 


Digitized  by  Google 


CHARTiVRVM  e*  DOCVMENTORVM.  932 

Zdandett  pour  le  Sci$mur  ot  pour  ccaus  de  la  terre  et  dou  paiisA.  1*90. 
ki.coiifirmees  feront  pac  le  Comte  deflandres  dcfusdit  v  par  fes  jHh* 
htirs  et  four  ce  feront  li  jurei  devantdis.  leur  fairemenc  ke  en 
gardanc.  rsifon  pour  fvne  paftie  et  pour  f autre  a  leur  pooir  il 
en  ordeocront  ec  diront  et  loiaument  &  raaintcnront  et  ce.keil 
ordeneront  et.diront  en  cegte  maniere  dnrra  pe.rpetueHement  et 
au.  jour  ki  fcra  asfeneis  et  mis  pour  ordenec  et  pour  aler  avant 
de  ccs  chofes,  fe  ileu  y  avoic  aucun  ki  f>ar  maladie  v  par  raort 
v  par  autre  enfonge  defaufist  pour  ce  ne  lairont  mie  a  atCr  avant 
li  autre  ki  prefent  feront ,  et  est  a  favoir  ke  ii  trois  Priqce  de.« 
vantdit  ou  li  doi  deaus  par  la  vcrtu  de  la  mife  devantdit  dironc 
eilabliront  et  ofdeneront  de  quatre  poins  donit  deba$  est,  cest 
a  faVoir  de  lamerci  ie  Comte,  ke  on  apele  felon  le  langage  doti 
paiis  Sgraven  genaden,  et  desjureis  quiferontjugeur.au  paiis 
et  dou  rachat  das  fyste  p.ourfauce  de  hoir  venpont,au,  Cojnfe*  et 
dou  Bniiltn  a  mettre  et  toutes  lesclibfts  eonccnues  e.n  fces  prefen- 
tes  lettres  et  cascunc  dc  clles  par  luy  avons  nous  /ianchie.  ct  ju- 
rei  a  tenir  a  gardcr  et  acompiir  fermement  ct  cnticremcnt  fens 
fraude  et  fans  qucrre  art  ct  engicn  par  nous  ct  par  autrui  al  cn- 
contre  et  a  ce  obligons  nous  et  tous  ccaus  cui  la  chofe  touche 
et  puct  touchier  nous  nos  hoirs  ct  le  nocie  v  ke  il  foit  ct  que 
ke  ce  foit,  et  volons  que  ceste  mife  et  cis  acors  vaille  tout 
ausfy  bien  com;ne  fi  li  jurei  devantdit  fusfcnt  fait  efluit  ct  nora- 
meit  et  prions  et  rcqucront  a  noble  Princc  lc  Duc  dcvantdic 

Bb  bb  bb  3  ke  • 


Digitized  by  Google 


I 


934     CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  1290.  ke  fe  es  chofes  contenues  en  ces  lettres  ven  aucunes  de  elles 
Zt.  nous  ou  notre  hoir  eitiens  deffaillant  v  allifiens  v  feisfiens 
de  riens  alencontre,  kil  foit  encontre  nous  et  nos  hoirs  en 
confort  en  aiuwe  et  en  confeil  et  avoec  notre  avefe  partie 
jusques  a  dont  ke  nous  les  arons  plainement  amendei,  et  ke 
*n  tiesmongnage  de  ce  il  mette  a  ces  lettres  fon  fael,  encores 
prions  nous  et  requerons  a  noble  Prince  no  chier  Seigneuf 
c  uion  Comte  de  fiandres  devantdit  ke  il  ces  chofes  et  ce  ke  li 
jureis  devantdit  v  li  plus  grant  partie  de  eaus  aront  ordeneit 
et  dit,  Ioe  Gree  et  confreme'  comme  Sires  fouverains  ( i ),  /0* 
droit  fauf  en  toutes  chofes  et  que  il  nous  et  nos  hoirs  par 
nos  cors  et  par  la  prife  et  la  faifine  de  nos  bicns  de  no  ter* 
re  et  de  nos  fougics  ki  a  nous  fen  tenrons,  nous  contrainge 
a  ces  chofes  faine  et  tenir  par  fa  fignourie  et  par  fa  forche 
fans  plait,  et  nous  Dus  devant  nommeit  a  la  priere  et  a  la 
requette  dou  Comte  de  hollande  devant  nommei  promettons 
loiaument  kc  nous  avoec  ledit  Comte  de  hollande  ne  avoec  fes 

hoirs 

(i)  Sires  fouverains]  Sic  Ioquun-  iure  controverfiae  decidendae  commit- 
tur  Florentius  ac  Nohilts  rationc  Domi-  tuntur  arbitrio  Domini  fupremi  et  db> 
nii  directi,  quod  in  his  Zeclandiac  terris  rccti  ,  ad  quem  confugere  Nobilibus 
adhuc  habcbat  o  v  i  d  o  Comts  Flandriac.  pro  more  istius  aevi  erat  integrum. 
Tota  enim  Charta  docety  quaeftionem  Quamdiu  igitur  hoc  Flandriae  Feudum 
csfe  intcr  Florentium  Com.,  tamquam  valuit,  tamdiu  hic  etiam  nexus  dura- 
Flandriae  Vafallum ,  ct  Zcelandiae  No~  vit.  Nihil  tamen  id  impediit ,  quominus 
hi/es,  etusdcm  Flandriac  Comltis  fub-  litigautes  fefe  conferre  etiam  ad  Impe* 
vafallos:  quorum  de  feudit  •earumque  rium  posfeut;  ut  Acta  doccnt.  Comi- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  935 

hoirs  ne  feront  en  confort  ne  en  aiuwe  ne  en  confeil ,  le  il  a.  noe. 
avient  ke  ja  naviegne,  ke  il  ou  fi  hoir  fuisfent  deffaillant^N2  !.U° 
des  chofea  devantdittes  et  de  aucunes  de  elles  ou  alast  ou 
fist  al  encontre  fi  corame  dit  est  defus  auchois  feriens  aidans 
a  1'autre  partie  a  notre  pooir  de  nous  et  de  no  Gent  contre 
ledit  Comte  de  hollande  et  fes  hoirs  jusques  a  tout  ke  il  le  aront 
amendei,  et  nous  guis  Cucns  de  flandres  devant  nommeis  a  le 
priere  et  a  le  requette  doudit  Comte  de  hollande  et  de  lautre  par- 
tie  devantdittc,  les  chofes  devantdictes  loons.  greons  et  con- 
fermons ,  et  ce  ke  ordenc"  fera  par  les  jureis  desfusdis  v  par  le 
plus  grant  partie  de  eaus  confirmerons  quant  rcquis  en  ferons 
et  le  ferons  tenir  comme  Sires  en  la  maniere  ki  defeure  cst  cfcrit 
fauf  notre  droit  en  toutes  chofes,  cn  tesmongnage  des  quels 
chofes,  nous  guis  Cuens  de  flandres,  notis  Dus  de  Brabant 
ct  nous  Cuens  de  hollande  dcfus  nommei,  chacuns  pour  tant 
comme  a  nous  apparticnt  avons  mis  nos  feaus  a  ccs  prcfentes 
lettres  qui  furent  faites  et  donhecs  a  Bicrvliet  f An  deflncarna- 

tion 

tes  enim  Flnndriae  has  ipfas  terras  ab  dont  Comitc  Flandr.  ratjonc  Dominii 
Imperio  tcncbant.  Saepius  autcm  ob-  Zcelandici;  dum  cotitra  a.  13 14.  IVil- 
fervare  licet,  intcr  voces,  Dominus  fu-  hehnus  Comcs  Hollandiae  ,  tamqnam. 
premus  (fouverain) ,  et  Domhtus  natu-  Terrae  Dominus  ,  itidem  fcfe  Sires  foure- 
ra/is,  hoc  discrimiimintcrcedere,  utSu-  rains  appellat  apud  miekis  Charterjf. 
prtmus  refpiciat  ad  Regem ,  vel  ad  alium  D.  I.  U.  143.  f.  In  re  umea  feudali 
fuperiorem ;  Naturalis  vcro  ad  Dominum  magis  postca  invaluit  vox  fjzerain  ,  vcl 
'inttrmtdium.  Scd  in  his  fuccesfu  tcm-  feigneur  fuzerain.  Scd  hoc  obiter.  )k 
porum  mulurm  est  comtmitatum.  Hoc  rc  ipla  vid.  ad  Chart.  fq. 
loco  Sires  fiurtrains  adlubctur  de  Cui- 


Digitized  by  Google 


p36    C  0  D  E  X   t>  I  P  L  0  M  A  T  t  C <V  S  - 

A.  1200.  tion  notrc  Seigneur  mil  dcus  cens  quatre  vins  ct  dys,  le  Lundi 

d.12.  lun. 

w.  i.  apres  le  faint  Barnabe  Lapostrc  • 

In  cuius  rei  testimonium  figillum  nostmm  prefcntibus  duxU 
tnus  •apporiendum ,  Datura  anno  Domini  miilefimo  ducentccimo 
tionagedma  fextoV 


Collationnc  a  rOriginal  en  Parcln 
min  fcclle  du  fccl ' dudit  Abbe  eta 


•  * 

hc- 
int 

dans  la  Tour  des  Chartes  de  Ia 
Chanibrc  ctes  Comptes  du  Roy 
[ut  fupra  p.  461.]  a  Lille  le  12.  Juin 
1776.  .  * 

GODEFROY. 

•>•■•,  P  *  . 

N.  CCCLIII. 


A.  1290.  Laudum  five  fententia  arbitrii  gvidonis  Comitis  FJandr.  1  o- 
d.  la.  iun.     N  N  j  s  j3ucjs  Brabantiae ,  et  r  o  b  e  r  t  i  filii  Comitis  FJandr. 

H.  II.    •  '  •* 

de  Homagio  gvidoni  pracftando;  de  exulibus  recipien- 
dis,  ct  de  iuribus  intcr  florentivmV.  et  No- 
biles  Zeelandiae  Vafallos  controverfis,  ratione  con- 
fuetudinum,  iurisdictionis ,  ac  feudorum;  con- 
firmante  florentioV.  Com.  Holl. 

A.  1290.  d.  12.  Iun. 

<Ad  Excurs.  VII.  p.  349.  fqq. 

(Fx  OrigintU  in  Archivis  Infulenfibus.) 

[1.]En  non  dou  pere  et  dou  Fil  ct  dou Saint Efpc- 
rit,  nous  guis  Cutns  de  jlandres  et  Marchis  de  namur,  je- 

,  1  • «      •       I.   ••  •  •  *■ 

HANS 


Digitized  by  Google 


I 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  937 

hans  par  le  grace  de  JBieu  Dus  de  Lothier,  de  Brabm  eu.  115«. ». 

Lemborgk  eC.Roms  aiasnei? 7?/f ..midit .Ofotf^  dc  jlandrcs  fu\%^' 
Cuens  de  Neyers:  [U. ]  esquels  nobtes  hom  flqurenjc 
Cuens  de  hollande  pour  luy  tt  pour  fes  Imrs  et  pour  fis  fubgis,  potir, 
fes  aloids  et  pour  fes  aidans,  fe  est  mis  de  haut  et  de.  bas  et 
a  promis  a  tenir  #  a  acomplir  fermememvet  entft>reme*t;toitf 
ce  que  aous  tr<Ms,  ,v.Ji  do*4e  noujdirons,  ordenerons ,  efta7 
blirons  et  prononcherons  en  quelcunque  maniere  qae  nous 
volrens  pour  le  miuls  four  le  Goerre  et  four  le  debat  qni  a 
ete.  entre  nous  gu  Y  Comte  de  jlandres  devant  nornmei ,  nos 
aloi&  et'  nos  aidans  de  la  terre  de  Zelande  etj4e  hollandei& 
lea.nos  d?voe  part  et  ledit.  ComH  4lMm*.MJm&m<Ab  fth 
ges,  fesaioies  et  fes  aidan*  devantdjt,d:autfe  part  [III.]  pouq 
rocoifcwt  delhwwage  de4g  terre  M <m  ^trfntre}h§^ 
dinezetet i 'Eftaut ,  -lequejl  hommage  il  devo^t  avoir  fait  et  etoie 
tenus  de  faire  a  nous  Comte  de  jlandres  defusdit  comme  a  Com-, 
te  de  flandres,et  deraillans  en  fu.et  le  refufa  a  r>ire,,  requis  , 
de  par  nous  gvy  Comte  de-flandres  devantdit  ^evant  fes  pers  ms: 
hommes  et  pour  focoifon  dou  defaveu  que  il  entayoit  fait  de. 
nous  Cc91te.de .fiandres  devantdit  pour  laquelle  chofe  laditte  ter-  . 
re  de  Zelande  qui  est  entre  hedinezei  et  lEfiaut ,  en  notre  court 

et  par  nos  hommes  fis  pers  (1)  eftoit  jugie*  par  feotence  en 

-  ■■  ,  -  •  ..    •'  -  ',•'«  •<  j  .(?  ir,  ...  >       .   .  . 

nostrc 

-  (1)  Noskommesfespers']  Debuerat  bus  Curiae  Fiandriae;  quod  quum  ne« 
igitur  Coincs  Holl.  fe  fiftere  coraiu  pari-  glexisfet ,  iccirco  haec  terra  ipfi  pcr 

T.  //.  Cc  cc  cc  Ps- 


« « 
.1 


Digitized  by  Google 


jgft    C  0  *>E  X   DTF  t  OMAflCV  5  ~> 

§ 

A.  M9o.  nostre  mmn  b)  et  dou  debwaujft  q«i  eftott  eatt*  non*  cnr 
^iLu^Comtt  <J«  Flandrts  devantdic  et  tedfc  tfciwi  ^  ponfc 
Focoifon  des  deflahdfts  que  fl  retenoit  e» &  terre,  0)  de> 
fechief  ausfy  dou  debat  qui  a  etei  entre  ledk  Qmtt  de  htlUm- 
it  fes  aloie*  et  fes  aidans  d'vte  ptrt  et  jeham  dt  Rmaft 
WLEFAH*  dtBarftUr  tirBfct  de  9t****Y vmmm  Qm 
mn%h^  jehah  deitMakJkdt*,  willalmi  S***  et  w*> 
tikr  <i<  Crttnwghe  Chevaliers,  flwrent^  CLAT 
Je  Cnrifc ,  d  o  e  d I  n  D&ringhe  Efcuiers  et  auttes  plufieurs  Che* 
▼aliers*  Bfcuiers,  Gefitils  hommes  et  bonnes  gcas  d6u-  pa»; 
pour  eiaus  et<  pour  cheaus  qui  funt  de  leur  «ort  *t  *otronr 
etre  et  leur  aloies  dt  htllandt  et  d^tre  part  poor 

rocoilbn  dts  Ktvrts  dts  Ltis  ttfnrtrts  pluifors  grfceis  defbors 
et  tors  fais  dons  les  parties  fe  doloienr  et  plaignoieiit  C3)> 
les  raifon  «doudit  ttmtt  dt  hcUande  et  des  partie*  de^antdiwe* 
oies  et  diligamment  entendues  ewe  plame  <feIfoerario«  et-pae 
ftcficon  confefl  de  bonnes  gens  et  fages,  eftablisfons*.  ordonnons^ 
*****  dtfbns  et  pronunchons  et  pour  le  mHsen  Aa  inaniete  ec<en  1« 

fburme  qui  fe  enfHrt.  i  '!  "•- 

Ixmnctio   J.  i.   Prmkrtmtm que  bonne  pe»  fok  entre  k 1  Cmft  J* 

omnis  db>  <  • 

Cordiae,  p(Ot* 

ctjnme-  ^HUKtium  tm  ^^licata.  No-  fitnJo..  «°.  De  Ffcndriae  cxialib-.is  , 

tate  morem!  quos  fuo  in  Dominio  detincbat  Hollan- 

(  i  )  Plaignoietu  ]    Triprex  igitnr  dus.    30.  De  controverfiis  mrer  Floren- 
e*mroverfiamm  capur  «at ,  nempe  tium  Oomite»  »c  ceaae  ftiae Nobites,. 
1°  de,Uom««io  Coaia  KMdwK  pwe-  /»^fcr  *ww;<cc  *^«.  Oc  #w*e  «icae- 


Digitized  by  Google 


CRARTARtVM'**  DOCVMENTORVM.  9Z9> 

flandm  devtntdit  et  les  Hens,  fes  aidans  et  fes  aloies,  IetA.  1*9».  . 
Chevaliers*  les  Efcuicrs  et  Jes  autres  devantdit  et  leur  fttajfeV,*!?* 
4e  Zeiande  et  de  hellande  et  k  Ctmte  de  hollande  et  les  fient, 
fes  aidans  et  fes  aloies  dcvantdis,  et  touc  maltalent,  toutes 
rencuncs,  toutes  injures  quittes  et  pardonucea  et  touc  faire- 
men t  q ui  16.    •*-*•»•■  , 
-  <J.  a.   Encore  difons  nous  que  defbrenavant  tout  prifon-  Tndratw 

w  obGdes  et 

njer  et  tout  eftsge  dVnfi  part  etd'autre,  Cbient  delivre*  et  que^^* 
cascuns  des  parties  des  aidans  et  des  aloies  devantdis  reait  Feud»« 
terre,  fon  fief  et  fon  hiretage  paifiblement  et  en  hollands  et  en 
Zelande  et  que  cascuns  xeviegne  au  fien  et  foient  tout  grie£ 
eftei  ;entieremcnt  tout  en  autei  raaniere  comme  fe  ceste  cho* 
fe  dont  dit  est  defeure  ne  fiist  onques  avenues  et  que  cas* 
cuns  de  ciaus  foit  en  autel  franchife  et  en  autel  point  comme 
b  autre  funt  qui  fe  funt  tenus  aveuc  le  Comte  de  hollande  devant-  » 
dit,  fauf  an  devantdit  Comtt  de  flandres  et  a  fes  hoirs  Comtis  dt 
flandres  le  htmmage  et  ie  foialtei  de  Monjigneur  jihan  dt  Rt- 
nesfe  (  3  )  devant  nommei  et  de  fes  hoirs  de  fa  maifon  de  Rt- 
nesft  et  de  cent  mefures  de  terre  les  ptus  prochaines  de  ia 
maifon,  lesquels  chofes  qui  fes  alloes  eftoient  il  a  reprinfe* 

r  ■  ■     '  -       '  -     •  f        "  1  '  .  T 

ftione  agitur  $.  1—8.  de  altera  J.  9.  facta  funt ;  qui ,  etfi  Vafalli  Flan- 
de  tcrtia  $.  io.  Iqq.  driae ,  fua  tamen  bona  feudaiia  ia  ter- 

(3.)  Retesfe}  Multa  hinc  cxplicari  ri»rio  Zeelandico  fita  babebant.  t  Cfn 
facile  posfuut,  quae  postea  a  Retusfis  not.  p.  36*2.  nd.  3,  4. 

*V«'i  Cccccci 


Di 


040    C  0  D  E  X  OM  A  T  I  C  V  S 


-  ^ 


A/t*9o.  'doudit  Cow/e  ^  a  terrir  wjfef  «*  en  hommage  un  ami 

iKn"'  dou  Gwtfe  ^tf  fldndres  et  de  fes  hoirs  et  difons  que  renut  foit 

/  {ennetoerit:et  enuerement  ce  qae  fious  dirons  chi  apres;  * 
Homa-  3.  •  Encore  naus  difons  que  h*  Cuens  de  hollande  et  fi  hoir  teti- 

Sl^r  Fhn- pont  en  fief  et  en  hommage  dou  Comte  de  flandres  defusdit  et  de 
e  fes  hoirs  et  de  fes  fuccesfeurs  Comtes  de  flandres  la  terre  de  Zelande 
et  tbuf;ce;queri  y  a  ety  doit  et  devera  avoir  qui  est  entrehedine- 
zeet  /'iJ/wi^et  en  fera  fes  foials  et  fes  hom  et  obeira  a  luy  et  Ie 
fervira  par  luy  et  par  fe  gent  de  le  ditte  terre  enrr  que  on  doit 
fairt  a  fon  Signeur  et  enli  le  feront  li  hoir  ledit  ComtedehoU 
foride,  et  fe  li  Cuens  dt  hollande  ne  fervoit  en  fa  perfonne  v 
il  avcdt  loial  esfoine  non  pour  quant  ferail  fervir  audit  Comte 
fcfandre  comme  dit  est  par  fes  Gens  de  Zelande  qul  funt  ehtte 
r  et  VEfcauty  comme  chius  qui  tenus  y  est  de  faire. 


a  Repi-  -  &  4:       ce  par  le  Roy  gtjillaume  Datemagne  jadis  pere 
<hi»e  ii-  audit  Comtt  de  hallande  et  cheaus  qui  aprds  luy  ont  eftei  et  Je 
•Haiturae  Roy  <£ AUmagne  qui  ore  y  est  de  tant  comme  il  aperuent  a  Thom- 
G*£oa*  magede  lejditte  terre  et  aii  fief,  aueune  chofe  par  ledit  Cowrs  de 
hollajide  vpar  fon  pere  devantdit  v  pour  ciaus  aitefbei  jugid  pro- 
nunchie^  v  faSt  v  'pourcachie,  qui  de  rien  puist  estrfr'enconcre 
cest  horamage  li  dis  Cuens  de  hollande  et  fi  hoir  feront  tenu  dou 
deffaire  au  leur  propre  et  de  pourcachier  que  ce  ne  fache 
grief  ne  prejudice  au  Comte  de  flandres  defeuredit  ne  a  fes  hoirs 
ne  a  -fes  fuccesfeurs ,  et  fe  li  dis  Cttejis  de  hollande  a  fait  hom» 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  941 

mage  de  k  terre  de  Zelande  defusditte  au  Roy  SAlemagm  par  a.  hj>» 
luy  ne  par  autrui,  il  face  et  pourcache  au  fien  propre  par  quoidN.8i!.UD* 
li  hommages  fais  au  Roy  de  le  terre  desfusditte  foit  anientis  dou 
tout,  et  toutes  les  lettres  que  il  a  de  ces  chofes,  que  il  les  ren- 
de  audit  Cwite  deflandres  et  face  que  lidis  Cuens  de  flandres  les 
ait  par  devers  luy  dedens  le  feste  de  Paskes  prochainement  ve- 
nant  et  deforendroit  en  avant  que  fl  y  renoncbe  dou  tout  en 
tout  pour  luy  et  pour  fes  hoirs  et  pour  fes  fuceesfeurs  et  otjoit 
tjue  rien  ne  leur  vaillent  ne  puisfent  valoir  ne  celes  que  il  ren- 
dera,  ne  celes  qui  demorront  a  rendre  fe  aucune  en  demeure 
et.difons  que  lesdittes  lettres  dore  en  avant  foient  de  nule 
value. 

,  $.  5.   Encore  difbnsnous  que  li  hoirs  ledit  Comte  de  hllande  Mem  Ho- 

niagium 

qui  a  le  ditte  terre  de  Zelande  qui  est  entre  hedineze  etPEfcautde-  fucc«fo. 
veroht  venir  par  fuccesfton  feront  tenu  de  faire  honmage  audit  Comte  ft^raT 
defiandres  et  a  fes  hoirS  Comtes  defiandres  dedens  an  et  jour  apres 
ce  que  il  feront  venu  a  le  ditte  tecre ,  et  dedens  an  et  jour  ausfy 
apre*s  ce  que  il  avera  novel  Comte  enflandres  et  fe  aucuns  de  ciaus 
ne  faifoit  ce  nous  difons  que  laditte  terre  deZelande  qui  est  entre 
hedineztetPEfcaut  foit  fans  autre  jugement  faire  fourfaite  et  tour- 
nee  au  Dtmaine  le  Comta  de  flandres  qui  en  celuy  temps  fera, 
fe  li  dis  Cuens  de  hoUande  v  chius  qui  pour  le  temps  fera  navoic 
esfoine"  loial  fans  malengien,  et  que  chil  de  le  terre  li  feront 
comme  a  lemr  droit  Signeur  et  delivret  et  abfoit 
Cccccc&  de 


Digitized  by  Google 


94*    CODE  X   DIPL  OMATICVR) 
A.  «90.  de  la  foialtei  et  del  hommage  ledit  Couite  de  hoUande  et  de 

H.  Il.lUIV  . 

n.  i  ti  lcs  noirs.  . 


Confirma-  u  §.  d.  Et  difons  encore ,  quedes  chofesdesOudittes 
Rex^Ger-ltonimage  4esfusdit  a  Ariteau  Comte  de  fiandres  ii  fece  et  pour- 
PW1,,C'  kache  en  bonne  foi  que  U  Cuem  de  jlatidrcs  dedens  fan  aprea 
cest  dit,  ait  les  lettres  li  Roy  de  Alemagtie  de  fon  grci  et  de 
fon  approuvement  tout  expres  et  de  fon  confreroement. 
Aiioqui  §.  7.  Encore  difons  nous  et  a  lce  s'est  U  Cuens  de  hollandt 
tius  opem  desfusdis  confentis,  quc  fe  U  Roy  SAUtmagm  qui  ore  est  v 
praeftabit.chils  qui  apr£s  luy  fera  Rois  d'Alemagne  voloit  a  cest  hornmage 

fl  Rex  ne- 

de  le  terre  de  Zelande  desfusditte  ou  quant  a  ledicte  terre  de  Ze» 


lande  qui  est  entre  hedineze  et  VEfcaut  faire  anui,  grietei  V 
damage  v  guerre  mouvoir  au  Comte  de  fiatidres  v  a  fes  hoirs, 
quc  U  Cuem  de  hollmde  et  fi  hoir  par  eiaus  et  par  ieur  Gens 
foient  tenu  contre  le  Roy  iMemawnt  ledit  Comu  defiandres  et 
fes  hoirs  et  leditte  terre  de  Zelande  qui  de  luy  est  tenue  de  aidier 
a  deffendre  par  luy  et  par  fes  Gens  et  par  armes  et  par  aiwe  par 
confors  et  par  confeil. 
Approba-    5.  8-   Encore  difons  nous  que  ledit  Cuens  de  hollande  recon- 

bit  deces- 

foruni  aoanoisfe  que  fi  anchestre  Comte  de  fwllande  ont  ades  eftei  etdevoient 
ffiu£!°   estre  homme  au  Comte  de  fiandres  de  tout  ce  que  il  avoient  en 
leditte  terre  de  Zelande  qui  est  entre  hedineze  et  rEfcaut*  et  que 
Hdis  Cuens  de  hollande  gred  otroie  et  approuve  pour  luy  et  pour 
fcs  hoirs  le  pais  et  les  convenanches  que  noble  homme  flou- 

,  RENT 


Digitized  by  Google 


CH ARTAR VM  et  DOCVME  NTORVM.  943 

ik  n  t  A  fullande  fes  ondes  cui  hoirs  li  Cuens  est ,  a.  i»*kx 

A  1 2-  Jus. 

4ui  ore  e*t,  fist  jadis  pour  luy  et  comme  et  pour  le  Comte  n.  iu 
jlovecnt  koilande  qui  ore  est,  lequel  il  avoit  adont  en 
£>n  bail  et  en  fc  warde  a  noble  dame  de  bonne  memoire  m  ar- 
ouxRiTTS  jtdis  Cemtesfe  de  flandres  et  £  haynaut  et  «#  Coi»» 
«  <fc  flandres  dcsfusdic  et  a  jehan  Signeur  <fe  Datnpierre  fes 
frere  de  la  guerrequi  fu  entre  baut  Prince  et  noble  willau- 
mi  ja&s  Roy  fAUemapte  pert  au  Cmtt  de  hoilande  qui  ore 
est,  «t  Je  devaoidic  flocrent  frere  audit  Roy  d^Alemagne 
^Vne  part  et  le  Comttsfe  marcueritte  devantditte  er  les- 
fiens  d'autre  part  et  promettc  a  tenir  et  a  faire  ce  que  contenu 
«st  cs  lettres  icdit  flovrent  fon  oncle,  lesqueles  il  a  veues 
de  tant  couirae  al  hammage  et  al  obeisfance  et  au  droit  k  Comtt 
de  flandres  et  as  cotiftumes  de  fes  Marzheans  dt  flandres  appar- 
tient  et  quc  il  gree  ct  approuve  le  hmmagt  que  li  dis  p  lou- 
re ns  fes  oncles  et  fes  Baus  en  fist  a  le  Comtesft  marguerit- 
te  dt  flandres  defusdittes  comme  Baus  ledit  Comte  de  hollande  eti.e.Tkw,- 
jpour  luy  et  celuy  ausfy  que  iJ  fist  comme  hiretiers  et  cui  hoirs 
%t  fuccesfeur*  lidis  Cuens  de  hoiiande  est,  desqaels  hommages 
Ics  lettres  ledit  flourent  jadis  Baits  de  hoUande  appercnt, 
Ifequeles  lettres  lidis  Cuens  dthollande  a  veues. 

J.  p. 

(4)  Fkursnt  ta*t]   Spcctant  haec  dedi  pag.524.  fqq.  imprimis  ad  ca  quae 
ad  omnes   illas  Chartas  ac  promisla  tamquam  Tuttr  fecit  ,  illile  al»  pag>  • 
FLO&.B.X  Tii ,  Tuujzis  ac  patrui ,  qtias  ^77  —  728. 


944     C  O  D  E  X    D  l  P  L  O  M  A  T  I  C  V  S  " 

A.1290.     $.  9-   Encore  difons  nous,  que  U  Bani  deflandres  poront 

d.  n.Iun.  ,  \ 

n.  ii.  demourer  e»  en  le  partie  o^Ui  estentre  hedintti  et  t E- 

BJ„  en  tele  mantere  que  il  puis  que  il  feront  venut  tn  Zelafi- 

tSSS^  fe  iJ  revienhent  et  raesfont  <r»  flandres  v  fe  il  font  femoure 
et  travillier  aucun  de  cheaus  de  flandres  pour  eiaus  tenfer,:  il 
ne  poront  plus  4cmourer  m  Zelande.  i:\'  "G  «.t 

Comitis  §.  10.  De  rechief  nous  difonsencore  «n  le  matn^fe^qui  chi 
SoqU°  apres  fe  enfiwt,  qiie;  quicunque  fefa  en  le terredeZelandefircey 

cjuicren- 

rk.      wi*  quc  on  apiele  felon  le  langage  dou  pais  Cracht  jof  roef  (  5  ) 

•  '  .'    .    J  3:'     .;  :j«js. 

(5)  Cmcht  jof  roef]  Erant  Intcr  re-  riitalum  iura  conccsferant ,  eo  fine  ,  ut 
fcrvata  Prlneipts.  Haec  etmulta  idge-  txjlona  Muuicipum  magistin  tuto 
nusalia,.quae  proximefcquuntur,  intcl-  collocarentur:  pcaepofuerunt  his  Sena- 

^  !tgi  non  posfunt,  nrfi  conferantur  cum  nimqiieoidainIuridicutn,5cw//f/'mcum 
iis,  quac  habcntur  in  utraquc  Chora  feu  fcabinit,  qui  nomine  Piincipis  ius  di- 
iure'  Provinciali  Zeclandiae  a.  1256.  ct  cerent;  multa  tamen  excipiebant,  quae 
rajo,  «'MtE-Ma  CBarttrl,  D.  L  Crimina  refefviita  fht  cafus  eiteptos 
bj.  302.  fqq,  et  bl.  su.  fqq.  Vid.  in-  appellabant ,  de  quibus  vcl  cutn  Confi,- 
fra  noi.  ad  a.  1290;  d.  13.  Ndv.  ct  liariis  vel  cum  vafallis  feu  hominibus*, 
ad  huoc.  rituhim  cf.  ipfam  Choram  a.  cognpfccrent  ipfi;.multa  eriara,  quae 
1290.  §  78.  coll.  §.  134,  apud  mie  r.  fibi  folis  refervabaut.  Vnde  triplcx 
D.  I.  bl.  513.  trafcebarur  difthicrio.   i9.  urMtrnici- 

(6)  Ghemeifo/?rHtJ  Cf.rGhoradl Zcfc.  pug^  causfcs.  qivilcs  eompene/ept  pe* 
landiae   d.   13.  Nov.  a.  1290.  huic  Officiarium  fuum  Cvc  Scu/tetum  cx 
Compofitioni  innixam,  $.  1«,  21.  t.  1.  binorum  fehtentia.  20.  nt,  qurtmaforfe 
mier.  bl.  513.  ,       esfent  raomcnti,  ipfe  Coraes/iuquifita 

(7)  Merci  le  Comte~\  Postquam  hoc  veritate  ,  terminarct.  30.  ut  norTnulla 
hnprmiisfcculoxni.  Principes  Hollan-  fimpliciter  gratiae  Comitis  relinqueren- 
diae,  ad  aliorum  Principum  exemplum ,  tur.  Triplex  hoc  discrimen  fe  prodit 
Municipia  five  Oppida  \n  ftrts  Dotnifrite  \n  Cliarta  feu  Chofa  Libertatis  6ppido 
«rexeraut,  ii«queCharras.Z,^/<f//V  {<Hs  Domburgenfi  conccsfa  a.  1223.  mi  b  r-. 
Chartes  (TJfrancisfement)  ac  Cvmm*-  D.I.  W.  i8p.  f.  Prius'per  onmem:Cha.r- 

tam 


Digitized  by  Google 


CiHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  945 

• 

jusques  a  ia  value  de  dix  Livres  v  de  mains  il  paiera  au  Comte  en  a.  ra#>. 
nom  SAmende  dix  Livres  et  a  celuy  a  cui  la  forche  v  la  roebe* n.M!"1' 
auera  eftei  faite  il  rendera  a  quatre  dobles*  le  value  de  Je  cho-*  Verrac. 

Vu>  'cha:t. 

fe  efforchie  v  robee  et  fe  la  force  v  la  roberie  esc  faite  de  cho-  "• 
fe  qui  vaille  plus  de  dix  Livres  encore  en  rcndera  il  quatre 
doubles  comme  devant  et  cherra  de  fon  avoir  en  le  merci  le 
Comte  ct  tout  en  telle  raaniere  chils  qui  fera  meslee  tant  y  ait 
il  mort  domme  comme  on  appiele  felonc  le  langage  dou  pays 
Ghemeneftriit  Q  6  )  cherra  en  le  merci  le  Ccmte  (  7  )  de  fon  avoir 

et 

i  ....... 

-  tam  fe  prodit.  Alrcrum  cominetur  liis  m  nrs  itEEREN  cf.naden.  Si 
vcrbis,  Oinnia  qttas  in  kora  evtnerint ,  wle  dat  hem  te  htlpcn  cotmd  —  — - 
qnae  lasticiarius  (i.  c.  Scultctus)  et  zyne  mesdaed  es  ints  heeren  ce- 
Scabini  emendare  non potutrint :  (i qtte»  waden.  Quod  de  Vrbibtts  vcrum, 
rsla  ad  Comitem  pervenerit ,  Comesper  idcm  dicendum  de  iure  Provittciati , 
veritatem  fuam  terminabit.  Tertium  quod  Bativi  adminiftrabant.  Hinc  in 
habetur  fupra  in  Cod.  Dipl.  p.  390.  Chora  flor entii  Tutoris  Zeelandis 
Quicumqae  in  Dumbttrch  afiquem  per-  data,  etfi  lxvil  p.  306.  b.  dietura 
cusferit  —  —  duplo  emettdabit  —  —  esfet :  Qttidquiet  Chora  tion  discernit 
e t  c  r  a  T  I  a  M  Comitis  quaeret,  Cf.  p.  hoc  Comes  cum  hominibus  fuis  termina- 
39:.  Non  redeat  in  Oppidum  donec  bit :  frequcns  tamcn  admodum  est  men- 
CKAtiam  comitis  impetraverit.  tio  Gratiat  Comitis.  e.  g.  §.  Lxnr. 
Multa  enim  fupervenire  poterant,  de  Pro  raptore  habebitrtry  tt  omnia  bona 
quibus  difcrte  non  erat  cautum ,  vcl  ita  fua  fiint  in  gratia  Comitis.  $.'▼!»  Fo* 
camum  ,  ut  causlhe  illae  Comitum  gra-  refaetum  dimidii  hominit  —  erit  in  gra-> 
iiae  relinquerentur.  Hinc  wilhel-  tia  Comitis ;  id  est ,  nihil  de  eo  ltatui-» 
HVlIL  Comes  in  Chora  Medioburg.  tur,  fed  folius  Comitis  tamquam  tcrrae 
ib.  a.  I2?'j.  p.  272.  5.  iv.  So  wie  fo  Domini  arbitrio  relinquitur.  Cf.  $.  ja, 
yemene  binnen  Middelb.  —  met  lagen  13,  14,  15,  16,  19,  ao,  cett.  add. 
dootfaet ,  hi  vtrboert  dat  houfd%  ende  59,  60,  63,  70,  88.  Vnde  et  alibi 
van  fytien  goedt  fatmsne  gelclen  vierfcat-  vocatuv ,  quod  Comes  de  illa  re  potest 
tt,  ende  dat  daer  boven  blHft ,  dat  es  facert  vohntatem  fuam.  Et  hinc  cx- 
T.  1L  Dddddd  pli- 


Digitized  by  Google 


94<J     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  i«9o.  et  est  asfavoir  *que  tout  chil  qui  pour  tel  cas  de  leur  avoir  v 
n.2'i  e.  pour  autre  cherront  en  k  Merci  le  Comte  fe  porront  delivrcr  en 
payant  au  Comte  de  cascune  mefure  de  terre  que  il  aront  fis 
fols  (  8  )  et  fe  chil  qui  le  fait  ara  fait  a  mains  de  cent  mefures 
de  terre  il  paiera  autant  commc  fe  il  en  eust  cent  mefures. 

§.  ir. 

plico,  quod  in  ChoraZeeland.  a. 1290.  p.  787.  «wilhelmvs  II.  a.  1247. 
J.  82.  (mieris  D.  I.  bl.  518.)  Allt  fupra  p.^aa.  mandamus,  inquit,/w£//i. 
dinghe  behooren  tot  des  Graven  waerheit,  terminalione  gracie  nostrae.  IIoc  nurem 
i.  e.  omniafpectantadComitis  v*r//<j/«»,  idem  esfe  videtur,  quod  hac  in  Cbar- 
five  inquifitionera  ;  quac  inquilitio  ab-  ta  /e  merci  du  Comte  vocatur;  unde 
fente  Comite  Balivis  crat  commisfa.  a.  1275.  apud  m.  bovqvet  le  droit 
Submktebanmr  igitur  eiusmodi/ore/ir/a  Public  de  France  iclairci  a.  1756.  qui 
live  Crimina  eorumque  compojitio  Co-  cgregie  haec  Dominorum  iura  explicat, 
mitis  iudicio.  Sic  et  in  aliis  cafibus.  p.  303.  in  Charta  quadara  habetur:  // 
Hinc  Dominus  de  Altena  cum  Comite  perdra  le  bilhn ,  et  fera  du  cort  tn 
Holl.  pacifcens,  a.  1230.  ib.  bl.  ao6.  nostre  merci  eu  nostre  Terre.  Ez 
fi  dkUt  die  non  comparuero  —  predicta  Ttrret  dts  autruz  joutices ,  li  billons  fe- 
bona  mta  gratiab/)#*w  mei  Co-  ra  as  Seigneurs  de  Itus ,  tt  li  corpt 
rnitis  Hoil.  conftntio  fubiactre.  Et  huc  dtmourra  en  leur  merci. 
quodammodo  fpectat,  quod  flor.  V.  Videtur  tamen  florentivs  hanc 
a.  1274.  de  incolis  AkerJJotae,  frid.  fuam  ajietoritatem  plus  iusto  extendis- 
bl.  373.  homines  mttrot  de  Atcktrflote  fe ,  eave  abufus  ;  vel  qui  in  Zeelandia 
in  nottram  recipimut  cratiam,  et  Nobiles  Comitis  erant  Vafalli,  in  dics 
ipfis  ex  toto  pffenfam  nostram  et  omne  magis  magisque  auctoritate  crefcentes, 
dtlictum  ac  forfactum ,  rknisimvs.  haec  gravatim  ferre  coepisfe.  Hinc 
Opponebatur  igitur  Comitis  gratia  captata  illi  occafione  disfidii,  quod  in- 
eius  ofenfae,  quam  incurrebant  ii,  qui  ter  Fiorentium ,  Dominura  fuum  ,  etGwi- 
iusfls  non  parcbant.  Vnde  ibid.  bl.  dontm  Com.  Flandr.  tamquara  directum 
441.  Flortntius  V.  misfis  ad  Nicolaum  Fiorentii £>sm//»w«,  flagrabat ,  adGuido- 
Dominum  de  Putte  mandatis,  fi  con-  ntm  fe  contulerunt,  et  ab  eo  obtinue- 
trarium  ,  inquit ,  fcceritis  ,  nostram  runt,  id  quod  Coracs  ac  Dominus  ipfis 
indignationem  et  ofenfam  vos  noveritis  negaret.  Ex  hac  autcm  rcconcili> 
incurfuros ;  cf.  p.  440.   add.  fupra  tione  piocul  dubio  fecuta  est  nova  il- 

la 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMEjNTORVM.  947 

§.  .11..  De  rechief  nous  mettons  au  pays  de  Zelande  fexante  a.  129* 
flp*  (9)  perfonnes  qui  ci  aprds  feront  nommees  qui  conisteront  N.11. 
et  jugeront  ou  pays  de  toutes  quereles  et  de  toutes  caufes  qui  a  JjfSJE 
loy  poront  apertenir  hors  mifes  quereles  defiefet  celes  jugeront  JJjJ^  A 
li  hoirnne  de  fief  et  hors  mis  Lantzaken  Q 10)  et  celes  jugeront*rb 
.  j      .  '  t  Efchit- 

la  Zeelandiae  Chora  j  quae  habetur  Excepto ,  quod  in  jpfa  Chora  50.  in 

apud  mibris  D.  I.  bl.  5&3.  quae  hoc  vcro  arbitrio  loo  menfurae  me« 

crebram  huius  Comitis  gratiae  mentio-  morantur. 

nem  iniicit;  Oc  §.  117.  So  vtat  quade  (9)  Sexante  fept]  Emendandus  igi- 

dat  ghefcict  yeghens  mallic  andere  dat  rut  in  Chora  (mier.  1.1.  bl.  512.) 

fuilcn  fi  vierfcatte  gclden,  ende  al  haer  $.  4.  numerus  68.  in  67. 

gaet  httt  V  Graven  oenade.  cf.  $.  (10)  Landzaken]    Tria  hic  obfer- 

19,  20,  2i,  24,  31,  35,  46,  66,  vanda  occurrunt,  quae  ad  ius  Zeelandi- 

68,  71,  78,  98,  102  ,  105  ,  133.   Vi-  cum  isthis  temporis  cxplicandum  fa- 

dentur  tamen  Nobiles  ex  hac  reconci-  ciunt.   1°.  Produnt  fefe  hic  vestigia 

liatione  obtinuisfe,  ut,  quidquid  mul-  Curiae  cuiusdam  Provincia/it ,  five  is- 

ctarum ,  post  causfam  decifam  ,  Comitis  tius  Tribunalis ,  cui  postea  de hooge  Vier- 

grariae  fubmitteretur ,  istud  ne  excede-  fchaar  van  Zeeland  nomen  obtigit.  Co- . 

ret  fummam  vi;fol.  ex  fingulis  terrae  ram  hoc  Tribunali  omnes  causfae  iudi- 

Henfuris;  arg.  $.  134.  p.  522.  f.  Ca-  carentur,  toutes  querelet  et  toutes  caufet 

vendum  tamen  est,  ne  hanc  Comitis  qui  a  loy  poront  apertenir.    Id  quod 

g/atiam  confundamus  cum  iure  quod  Bclgice  in  Chora  §.  4.  v .•car.tr:  Daer- 

vocant  aggratiandi ,  quod  longe  ulte-  men  alle  waerheiden  by  fal  nemen ,  en- 

rius  fe  extendtt.  de  vonnitfe  fat  fcheiden  ende  a!/e  dinc 

(8) Cascune  nufure  —  fts  foW)  Idem  berechten  voer  den  Greve  of  voer  den 

hoc  est,  quod  in  Cbora  mox  fecuta  BaeHu. 

mieh.  D.  I.  W.  522.  §.  134.  dkitur:  20.  Excipiuntur  tamcn  causfae  feu- 

Alie  ghenaden,  die  ghefcreren  fijn  den  deies;  Hors  mifes  quereies  defief>  et  ce- 

Grave  binnen  defer  chore,  fonder  die  les  iugeront  li  hommes  de  fief.  Idque 

ghcfcrtven  es  van  Vergaderingc  [$.  133.]  onmino  ex  more  istius  aevi ,  quo  omnes 

fahnen  hem  tcn  htochjfcn  gheiden  om  causfas  feudales  DominBS  directus  pet 

Vl. /I.  van  den  ghemtenen  arvegeiden  psres  Curiae  tcrmiiurbat. 

hier  binnen  a al  taader  gotd  vry ,  eett.  30.  Excipiuntur  criam  Lamiiaken ; . 

Dd  dd  dd  2  Hors 


Digitized  by  Google 


943    C  O  D  E  X   D  1  PLOMATICVS 


A.  ia$».  Efchievin  et  Ii  fixante  fept  devantdit  orront  Jes  veriteis  et  feront 

d<  12.  lun. 

V.  u.  jugemens  par  le  plus  grant  fnvte  de  cheaus  des  fexante  fept  qui 
au  piait  feront  et  ne  pora  en  plaidier  par  devant  eiaus  fe  il  ne 
funt  onze  v  plus(n)  enfemble  et  convient  que  li  jors  de 
plait  foit  anonchies  avant  es  Eglife  par  vn  Dimanche  a  tenir  le 
jour  de  plait  au  mercrcdy  fiwant  apres  v  puis  celuy  mercredy  a 
vn  autre  jor  certain  en  cele  m&me  femaine  et  fe  il  y  avoit  aucun 
des  devantdis  fixante  fept  qui  fefist  ftusfete  en  fen  office,  ou 
prefifent  loier  pour  fon  ofiice  ou  le  porra  convaincre  par  le  con- 
noisfance  et  par  lc  jugement  des  autres  des  fixante  fept  v  par  le 

plus 

Hors  mis  lantzarev  et  ceks  iuge-  verfirur,  Atte  dinC  behotrt  Jes  Graven 
ront  Efchievin  et  ii  fixante  fept  orront  watrhede  fonder  (i.  e.  excepto)  Lant- 
les  reriteit ;  quae  cadcm  fcre  verba  ha-  zake.  Eadern  igitur  repentntur  in  Cho- 
bentur  in  Chora  a.  IZQO.  $,  4.  Mt  ra  a.  1290.  1.1.  %.  &3.  Er  hinc  ibid. 
diuc  fal  behoiren  tot  haerrc  naerheit  a  1290.  $.  89.  Schependomme  fullen 
fonder  [i.  e.  uilgezortdcrd]  evghendom  vyf  ghefaonn  kyefett,  vroede  liede  — 
van  erven,  die  fal  jlaen  f:epa;dommt.  al  wareti  fi  niet  edel,  waer  bi  edel  eedem 
Quod  $.  83.  fic  exprimitur:  AUe  din-  hout ,  daermen  mede  fal  berechten 
ghe  behooren  tot  des  Gravcis  waerheit,  LANTSAKEN,  dike,  watergange  etc. 
fonder  Lantfake.  Vnde  fnnul  apparet ,  Dedit  Ftorentius  Comes  Abbatisfae  Rins- 
qnid  per  Lantzake  intelligatur.  Hinc  burgenfi  idem  ius  mier.  D.  I.  bl. 361. 
ilti  Scabini  ad  aliorum  Scabinorum  dis-  dat  defeiftle  Abdisfe  —  ten  eeuwigen 
crimen  $.  83.  vocantur  Scepenen  van  daegtn  fal  genieten  ende  gebruycken  een 
dyke.  •  >  recht  't  welk  lantsage  wert  gehee- 

Crebra  huius  fnrrs  est  mentio.  Sic  ten  —  ende  fuUen  —  gebruycken  de  fel- 
iam  antea  in  Chora  Florentii  Tutoris  vevryheyt^  die  wy  plegen  te  gebruycken. 
Zeclandis  coucesfa  a.  1356.  mier.  Quae  tamen  Charta  illic  male  ada.  1272. 
D.  I.  bl.  304.  $.23.  Omnia  fpectant  vernacule  editur.  Habeo  eius  Autogra- 
ad  veritatem  Comitis,  txctpta  lant-  phum  a.  1274.  Latine  datum.  Wem 
zake,  quodbl.  312.  $.  lii.  Bdgicc  ius  concesfma  Abbatiae  de  Ltwenhorst 

a.  13SCH 


0 

Digitized  by  Google 


CHARTARVM  Ef  DOCVMENTORVM.  94<> 


plusgrantparti  de  ciaus  et  oulieu  de  celuivdeceaus  qui  morront  a.  120* 
v  qui  pour  autre  cas fe  partiront  de  1  office,  lifim  par  faloialtei  H*iS!"? 
y  mettera  autre  proedomme  dou  pays  profitable  a  luy  et  au  pays 
a  fon  eufiant  fans  don  fans  fervice  et  fans  fraude  et  fe  il  ou  licu 
des  defaiilans  prcnt  aucuns  qui  foient  de  fon  confeil  v  de  fon 
oftel  v  en  fon  fervice  v  a  fes  dras,  li  Cuens  ne  pora  mis  avoir 
de  tels  outre  ie  nombre  de  dix  perfonnes  et  par  ceaus  qui  fe« 
ront  de  ces  Dix  ne  pora  on  mie  faire  court  ne  plait  tenir  fe 
plus  grant  nombre  ne  y  a  des  autres  jugeurs  qui  de.fon  confeil 
ne  de  fon  hoftel  ne  en  fon  fervice  ne  a  fes  dras  (12)  nc  fe- 
ront,  et  li  fexante  fept  devantdit  et  chil  que  on  mettera  en 

apres 

a.  1520.  mier.  D.  II.  bl.  239.  der  Cfioram  Oppidi  Otidewater  a.  1466. 
Aledisfen-~  te  gratie  ghedaen,  waer  apud  kinschot  Befchryving  van  0«- 
dat  hoir  gkeviele  enich  landzachen  dew.  bl.  55 1 . 

te  fegghtne  jof  weghe  te  horen ,  dat  fi  ( 1 1 )  Onze  v  pltts  ]  Cavetur  eadem 
tlat  chen  tnochte.  —  Uinc  Comes  Wilhcl-  de  re  %.  §.  Chorae,  hac  tamen  differen- 
BtuVL  in  fententia  iudiciali  inter  duos  tia,  ut  ibi  vel  novem  vcl  7.  iurati  foIB- 
litigantes  a.  1333.  mier.  D.  II.  bl.  chnv.  met  iiegin  Ghezworen  of  met  meer 
544.  IFaitt  m  te  veei  flonden  waerheden  falmen  dittghen  ttr  vierfcaren  Bewester- 
of  hebhen  thtn  zaehen ,  ende  L  A  n  d  z  a-  fcelt ,  met  fevett  of  tnet  tneer  Beoester- 
c:  H  E N  of  hebijn  doeu  ZEGCHEN,  en-  fcelt. 

de  ymmer  en  ivards  gheen  ende.  Et  bt.  (12)  Dra  ]  i.  c.  Drap.  Quac  hac- 
626.  concedit  a.  1339.  Abbati  Eg-  tcnus  dicta  funt,  lucem  dabunt  Cho- 
mond.,  van  fsnen  wegen  aile  erveM  —  rae  a.  1290.  §•  4»  ct  7. 
ane  te  fprektn  sp  die  sevene,  ende  (13)  Fef  V  terre]  Ad  himc  §.  13, 
allc  saghen  te  sbcgf. n  VtH  landt  conferri  dcbent  verba  Chorae  §.  9. 
eitdt '.  a;t  fcvciiiuych  te  doene.  Quid  au-  fqq.  quae  commonftrant ,  quid  iuiis 
tem  iit  Zevemuig  in  re  agraria ,  abunde  ratione  Feudorum  conimquc  Succesjhnis 
notum  est.  Fro  qua  vocc  Zeventuig  iu  Zcelandia  1. 1.  conltituttmi  Uu 
alibi  ctiam  Seve.ifage  adliibetur.  Vid. 

Dd  dd  dd  3 


Digitized  by  Google 


95o    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  M9o.  apr&  ou  lieu  des  desfaillans  duerront  a  leur  vies  fe  caufe  fof- 
V.Vi!"'  fisfans  ne  les  en  ofte  et  feront  ferementei  et  feront  apielei  juri 

que  on  nomme  felonc  le  langage  dou  pais  ghesvorne. 
Fcuda       §•  l2'   De  rechef  fe  aucuns  fief  v  terre  (  13)  par  deffaute 
?3Z£.  de  hoir  au  Signeur  la  fille  fc  il  Ia  v  li  plus  prochains  dou  li- 
tur*      gnage  le  porra  racater  au  Seigneur  en  paiant  quitize  fols  de  cas- 
cunc  raefure  de  Lambacht  et  fexante  fc-ls  de  cascune  des  autres 
mefures  doufief  et  chius  raca3  et  chius  paiemens  feront  fait  de- 
dens  an  et  jour  apres  ce  que  laditte  terre  fera  venu  a  le  main 
le  Seigneur  et  paiera  011  a  trois  paicmens ,  cest  asfavoir  a 
cascune  tierce  part  de  1'an .  la  tierce  part  dou  paiement  dou 
rachat,  et  li  fircs  ne  porra-  le  fief  retcnir  par  dcvers  luy  ne 
mettre  par  vendage  ne  en  autre  maniere  en  main  eftrange 
tant  comme  il  y  ait  dou  lignage  masle  v  femele  qui  enfi  Ie 
voelle  rachater  et  li  plus  prochains  foit  mas^es  foit  femesles 
y  venra  avant  tous  Ies  autres  et  Ia  v  li  vns  fera  ausfy  pro- 
chains  comme  li  autrcs ,  li  maslcs  remportera  avant  le  fe- 
mesle  fe  avoir  le  veult. 
Biiivus       $•  13-    De  rcchef  U  fires  mcttera  de  par  luy  vn  Bail- 
^isPcon.i»uCi4)  ou  pais  qui  y  fera  et  porra  plaidier  douze  femaines 
r*  en  l'an ,  c'est  a  dire  que  il  porra  plaidier  en  le  partie  de  Ze~ 
lande  entre  hedinezi  et  VEfcaut  tenue  dou  Comte  de  jiandres  des- 
fusdit  wit  femaines  et  au  remanant  de  leditte  terre  quatre  fe- 

mai- 

( 14)  Uh  BatUiu}  Vid.  Choram  §.  2. 


Digifized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMEXTORVM.  p5i 

maines,  et  tout  paiemens  de  deniers  des  chofes  desfusdittes  a.  «90. 
feront  fait  a  tele  monnoie  et  a  tele  paie  comme  li  fires  a  vfdt  'vi*i\T 
de  rechevbir  fe  priere  au  pais. 

§.  14.  Encore  difons  nous  que  les  chofes  que  nous  avons  Ampiian. 
cy.eftablyes  dites  et  prononchies  vaillent  foient  tenues  au-qui.rd>' 
tant  de  cestui  Conte  et  de  fes  hoirs ,  et  par  le  volentei  et  le 
confentement  que  les  parties  cn  ont  fait  dou  fourplus  dont 
on  festoit  mis  en  nous  de  quoi  nous  navons  ci  dite  il  en  est 
demoure'  en  nous  aucune  partie  dont  nous  dirons  vne  autre 
fois  et  partie  en  est  mis  four  les  fexante  fept  devantdit,  le- 
quel  funt  ci  apr&  nommei  et  de  ce  apperent  lettres  faiei6es. 

§.  1 5.  Encore  difons  nous  que  audit  Comte  de  fiandres  pour  comes 
luy  et  pour  fes  hoirs  Comtes  de  fiandres  et  pour  tous  ceaus  cui  tllS^L 
les  chofes  touchent  li  Cuens  de  hollande  devantdis  pour  Iuy 
et  pour  fes  hoirs  de  toutes  les  chofes  contenues  en  le  pais  en 
lestablisfement  en  fordonnanche  et  ou  dit  dont  prononchie  et 
dit  est,  en  cest  efcript  face  feurtei  par  obligation  et  par  abandon 
de  fe  perfonne  et  de  tous  fes  biens  quelque  il  foient  et  par 
tout  v  qu'il  foient  et  par  fon  fairement  et  par  fes  lettres  faielees 
de  fon  feel,  et  encore  par  le  Duc  de  Brabant  devantdit  et  par 
les  lettres  doudit  Duc  et  encore  par  les  hommes  et  le  gens 
que  li  dis  Cuens  de  hollande  a  et  aucra  en  hollande  et  en  Zelan- 
de,  Cftevaliers,  Efcuiers,  Gentilshommes  et  autres  bonne  Gens  et 
par  fes  bonnes  Vtlles  de  Ivne  terre  et  de  fautre  et  par  aban- 

don 


Digitized  by  Google 


$52     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1290.  don  de  leur  cors  et  de  Ieur  biens  pour  eiaus  pour  leur  hoirs 
N.  11.   et  pour  leur  fuccesfeurs,  fait  au  Comte  de  flandres  pour  luy  et 
pour  fes  hoirs  Comtes  de  fiandres  et  pour  ceaus  cui  la  chofc 
touche,  en  tele  manierc  qtie  fe  li  Cuens  de  hollande  v  fi  hoir 
en  aucun  temps  ne  tenoicnt  ceste  pais  cest  dit  et  ceste  orde- 
nanche  v  aloient  v  faifoient  encontre  cn  tout  v  en  aucune 
partie  en  quelcunque  maniere  que  ce  fust,  li  Dus  de  Brabattt 
et  fi  hoir  par  caus  et  par  leur  Gens  et  c\\\\  de  holiande  et  dt 
Zelande  qui  ne  funt  de  entre  hedinczt!  et  lEfcaut ,  feroient 
avec  ledit  Cotntes  de  fiandres  et  fcs  hoirs  Comtes  de  /landrcs  et 
encontre  le  Comte  de  hollande  et  fcs  hoirs  cn  aiwe  en  confort 
et  en  confeil  dusques  a  dont  que  fe  feroit  amendei  au  Comte  - 
de  flandres  et  a  fes  hoirs  Comtes  dcflandres*  et  chil  de  le  terre  de 
Zelande  qui  est  entre  hedineze'  et  1'Efcaut,  Chevalier,  Efcuier, 
Gentilhomme  et  autre  et  chil  qui  apre"s  eiaus  ferorit  et  chil 
de  Middelborgh  et  des  autres  Villes  de  ldditte  terre  fe  li  cas  de 
le  deffaute  defhommage  dont  defeure  est  dit^avenoit  de  quoy 
U  Cuens  de  hollande  v  fcs  hoirs  fourfefist  v  dcust  perdre  le  terre 
qui  est  entre  hedineze  ct  VEfcaut ,  v  fe  pour  aucune  raifon  par 
loi  et  par  jugement  laditte  terre  etitre  hedineze  et  rEfcaut  deust 
venir  v  retourner  au  Comte  de  flandres  v  a  fon  hoir  Comte  dc 
flandrc  il  et  leur  hoir  et  leur  fuccesfeur  desdont  en  avant  obei- 
ijont  au  Comte  de  flandres  et  a  fes  hoirs  Comtes  de  flandres  et  le 
lirviront  comme  leur  droit  Seigneur  a  tousjours  ct  fe  en  aucune 

autre 


Digitized  by  Google 


CHA  RTARVM  it  DOCVMENfORVM  953 

tutre  maniere  lidis  Cuens  dt  hoUande  v  fes  hoirs  ne  tenist  a.  i39» 
ceste  pais  ceste  ordenanche ,  cest  etablisfement  et  cest  dit  v  V.w1."" 
alast  v  feist  encontre  en  tout  v  en  aucune  partie,  il  et  leur 
hoir  et  leur  fuccesfeur  fpront  avoec  ledit  Comte  de  flandres  et 
fes  hoirs  Comtes  de  flandres  et  encontre  ledit  Cmte  de  hollati- 
de  ct  fes  hoirs  en  aiwe,  en  confort  et  en  confeil  dusques  a 
dont  que  ce  fera  amendei  au  Comte  de  flandres  et  a  fes  hoirs 
Comtes  de  flandres,  et  a  ces  chofes  leur  fera  li  Cuetts  de  hollandt 
faire  kur  fairement  (  15)  et  le  abandon  de  leur  cors  et  de  kur 
biens  au  Comte  de  flandres  et  a  fes  hoirs  Comtes  de  flar;dres>  et 
feront  li  Cuens  de  hollande  et  fi  hoir  par  ccaus  dou  pais  entre 
hedineze  et  FEfcaut  renoveler  ceste  feurteit  ct  donner  four 
ce  leur  lettres  toutes  les  fois  que  en  flandres  ara  noyel  Com- 
te  v  novel  Signeur  de  leditte  terre  entre  hedinezi  et  lEfcaut* 
Cmves  les  feurteis  qui  aront  eftei  faitcs  devant  et  que  il  quant  a 
ces  chofes  creront  desore  en  avant  les  lettres  qui  feront  faie- 
kes  dou  faiel  le  Comte  deflandres  et  de  fen  hoir  Comte  de  flatu 
dres  fans  veoir  Toriginal  lettres  de  cestes  pais  et  fans  debat  et 
fins  contredit,  et  que  ces  chofes  il  feront  a  le  requette  doudit 
Comte  de  flandres  et  de  fes  hoirs  Comtes  de  flandres  v  de  homme 
de  par  eiaus  et  fera  U  Cuens  de  hollande  ceste  pais  et  ies  autres 
chofes  qui  funt  contenucs  en  fes  prefentes  lettres,  promctre 

otroier 

(15)  Sairtmnt]   VMete,  quatito  molimine  Comcs  FUudriae  Doininiuni 
Zceland.  Occid.  fibi  vindicet. 

T.  //.  Ee  cc  ec 


Digitized  by  Google 


954     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  12^.  otroier  Jurer  par  ceaus  qui  devant  funt  dit  de  leditte  terre  qui 
V.V""'  est  entre  hedineze'  et  VEftauIt  pouc  tant  comme  il  ieur  touche 
et  quant  as  chofes  defeuredittes  il  feront  par  ledit  Cmte  de  hoU 
lande  pour  luy  et  pour  fes  hoirs  afols  delivre*  et  hors  de  faire- 
ment  de  la  foialtei  et  del  hommage  en  quoi  il  avoient  eftei 
oblige  et  loie  audit  Comte  de  h&Uande  et  a  fes  hoirs  et  totes  ces 
chofes  desfusdittes  fera  faire,  procurera  et  pourcachera  Ms 
Cuens  de  hollande ,  et  enfi  le  difons  nous  en  notre  prefent  dic. 
Ncc  Bier-    §.  i<5.   Et  difbns  encore  que  il  qui  a  ce  de  fa  bonne  volen- 

flicta  abi- 

bic.  tci  fi  est  obligies  rre  fe  parte  de  le  ville  de  Biervliet  la  v  il  est 
ore ,  dusques  a  dont  que  il  ait  faites  et  acomplies  toutes  les 
chofes  devantditcs  aures  desdittes  lettres  le  Roy  SAkmagn*  et 
le  rendage  des  Iettres^nVaucune  il  a  qui  puist  estre  en  aucune 
chofe  encontre  ce  qui  est  en  cest  notre  dit  desquels  chofes  lidis 
Cuens  de  hollsmde  a  terme  de  faire  avoir  et  de  rendre  Vi  comme 
il  appert  par  desfus. 
2watorum  §•  17«  Et  ce  funt  II  non  des  fixantefept  jures  dont  il  est 
md  djt  defeure>  desquels  lt  quarante  et  troi  qui  premier  par  orde» 
ne  fbnt  nommei  et  li  chunc  lieu  ausfy  cy  apris  efcript  et  la  v  il 
funt  demourant,  c'cst  asfavoir,  Waulkrene,  Zuidbevelant,  Bar* 
fde  fflfsrdsdiis  ct  Nortbeveiant ,  furrt  de  cele  partie  qui  est 
eutre  hedineze  et  1'Efcaut  de  le  tcrre  dc  Zelandt  fouvent  ditte* 
c'est  asfavoir  en  walkerne  Mesfire  Wlfart  de  Barfele,  le* 
hatis  fils  Moiifigneur  pveron ,  leharn  fils  Wdlalme  de  Niewewer- 


Digitized  by  Google 


•     CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  955 

ue,  henris  Doede,  henris  fils  Monfigneur  Csrtyrient,  IehansfiisK.  ugo. 
Polon,  WUlalmes  de  Domborgh,  hamer  de  Gripskerke,  Geroulf^iT 
iineve,  le&ans  filz  Thomas,  henris  filz  Bruis,  Clais  fiiz  huon,  hues 
filzErnol,  Clais  de  Barsdorpt  et  ernols  here,  En  zudbeve- 
lant  Mesfire  Iehans  de  le  makjiede ^Mesfire  hues  de  Crunin- 
ghe,  Mesfire  Gilles  de  Poele ,  Coeneman,  Clais  de  Scoude ,  hollan- 
dres  de  RemarswaU,  Gilles  fils  Iehanne,  Ernouls  hannekin,  'Ie- 
hans  filz  Willalmes  de  le  maleftede,  Ieansfilz  Monfigneur  Ernoud  • 
Wisfe  fils  Bais  aload  de  herfeke  et  henris  Everde;  En  BarsfeU 
fiourens  de  Barfele,  Doeding  de  Weringhe,  Vriefe  deloftmden9 
En  wlfardsdic,  WilUlmes  fils  GiUon,  pierre  fiiz  pieron» 
Iehans  Defcenghe  et  Wautiers  Zoete ,  Eh  nordbevelant 
Costins  de  Kaeds,  Philippes  de  Nordike  ,  henris  fils  Signeur  Gil- 
lion,  pieres  de  le  Lisfe,  Willalmes  de  Campen,  geuwelet,  Antoinet 
de  Corekene,  et  Danears  fils  Signeur  Dancart,  et  Ji  vingt  et 
quatre  qui  ci  apre*  funt  nommei  et  li  iieu  dont  ii  funt  de  ccle 
partie  de  Zelande  qui  n'est  mie  entre  hedineze  et  VEfcaut  c'est 
asfavoir  en  scouden,  Mesfire  Iehans  de  Renesfe,  Watiers 
fils  Signeur  Waddin,  Pierre  fils  Agheten,  Glabbars,  Itaitie  filz 
Zuanekin*  Waddekin,  Gilles  filz  Bangards,  hallinc  Verlieven- 
zone,  Willalmes  Borfe,  heldecop,  Raingher  fils  monekin,  Rain- 
gher  Vannenzone,  hanne  filz  Corthals,  Raingher  fils  Theri  et  Ie- 
hans  fils  Darnebeke ,  En  scarpenessk  Mesfircs  Claisfe  d$ 
Mairlant,  itues  de  Stenlant  et  Ieansfils  Dame  Natalie,  En  sta- 

Ee  ec  ee  a  VE- 


Digitized  by  Google 


p56     CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  M90.  venesse  Costins  filz  Monfigncur  Scorin  et  Bodekins  fils  Bt- 
i™' trekinen,  EnDUVELANT  Wtte  dou  Borgh,  henris  fils  Signeur 
Wite,  WUlulmes  Vatstens  Zone,  henris  //sSigneur  Bete  (  i6> 
Fioren-  §•  1 8.  En  tesmoingnague  desquels  chofcs  lesquels  nous  vou- 
firm:tiCo"  lons  que  tout  fachent,  nous  guis  Cuens  de  flatidres,  jehans 
riatuT"  Dus  de  Lothier,  deBrabant  et  de  Lemborgh  et  robers  ainsnei* 
fils  le  Comte  de  fiandres  Cuens  de  Nevers  devant  nommei ,  avons 
fait  mettre  nosfaials  a  ces  prefentes  lettres  et  nous  ilocrens 
Cuens  de  hollande  defeure  nommdis  pour  nous  et  pour  nos  hoir& 
de  no  grci  et  de  no  bonne  volentei  et  par  confeil  et  avis  de 
oos  amis  et  de  bonne  Gens  et  fage ,  toutes  les  chofes  conte- 
nues  en  ces  prefentes  lettres ,  reconnoisfons  et  volons  que  tout 
fechent  que  eles  funt  dou  tout  en  tout  enfi  comme  dit  est  et 
efcript  en  ces  prefentes  lettres,  et  le  pais,  le/hblisfement, 
fordenanche  et  iedit  devantdit,  prononchie  et  dit  et  les  autres- 
chofes  toutcs  et  cascune  par  li  qut  contenues  y  funt,  loons 
greons ,  otroions  et  approuvons  et  audit  Comte  defiandres  pour 
hiy  et  pour  fes  hoirs  Comtes  de  flandres  et  pour  tous  ceaus  a  cui 
Ja  chofe  touche  proumettons  a  faire  et  procurer  a  pourcacher  a 
tenir  a  warder  et  a  acomplir  fens  fraude  et  fans  malengien  en 
toute  et  en  cascuue  partie  toutes  les  chofes  qui  y  funt  contenues 

et 

{16)  Bete]  Quac  in  hts  norninnMis  de  qtribtts  egre&ie  meritus  cst  V.  Rev. 

vitiofa  occumint,  fatis  etncndari  pote-  te  water  inLibrofuo,  V  hoogaek- 
iuitt  cx  nuiuia  NobiUum  fcuaiUaruai,  A7*  en  edelrijk  Zeeland  &°: 


« 

Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  $57 

et  quant  as  fcieurteis  et  as  renvelemens  des  feurteis  defeurdit-  a.  r25», 
tes  de  ceans  de  le  terre  de  Zelande  entre  hedineze  et  rEfcaut*'**'*™ 
et  as  chofes  appertenans  a  ces  feurteis,  nous  pour  nous  et 
pour  nos  hoirs  otroions  et  volons  que  chil  de  laditte  ter- 
re  qui  est  entre  hedinezi  et  CEfcaut,  Cheyalier,  Efcuier9  Gen- 
tilhomme  et  chil  de  Middeborgh  et  des  autres  Villes  et  toute  au- 
tre  maniere  de  Gens  foient  abfolt,  il  leur  hoir  et  leur  fucces- 
feur  quitte"  et  delivre*  et  hors  de  tout  fairement ,  de  toute  foiaU 
tei  de  hommage  et  de  toute  aloiame  en  quoi  il  aroient  eftei  obir- 
gie  et  loie*  a  nous  et  a  nos  hoirs  et  prions  encore  et  requerons 
au  Duc  de  Brabant  devantdit  et  a  tous  ceaus  de  te  terre  de  HoU 
lande  et  de  Zelande  que  il  les  feurteis  devantdittes  facent  felonc 
que  il  est  contenut  audit  qui  defeure  est  efcripts  et  volons  et 
octroions  que  toutes  ces  paroles  que  nous  difons  cy  foit  en 
efpecial  foit  en  general  aient  autel  vertu  ct  autel  forcc  comme 
fe  nous  norameement  et  en  efpeciai  feisfiemes  et  deisfiemes 
tout  ce  que  par  nous  poroit  estre  dit  et  fait  qtiant  as  diofes  qui 
funt  contenues  en  le  pais  en  leftablisferaent,  en  Tordenance 
et  ou  dit  deieure  efcript,  et  quant  a  toutes  ces  chofes  desfus» 
dittes  et  a  cascune  de  eles>  nous  obligeons  et  abandonnons  au 
devantdit  Comte  de  flandres  no  chier  Signeur  pour  luy  et  pour 
fes  hoirs  Comtes  de  flandres  et  pour  tous  ceaus  a  cui  la  chofe 
touche  nostre  cors  et  tout  le  nostre  v  qu'il  foit  et  en  quel- 
que  chofe  que  ce  foit,  et  nous  fousmettons  a  le  contrarnte 

Ee  ee  ec  %  dou» 


Digitized  by  Google 


958     CODEX   D.IPL  OM  A  T  I  C  V  S 

a»  rspa  doudit  Comte  de  flandrc  nos  Signeur  et  de  fes  hoirs  Cmtfa  de 
ViJ" flandres,  et  en  toutes  ces  chofes  et  cascune  de  eles,  nous 
renonchons  (17)  a  toutes  actions,  fupplications ,  requestes, 
offices,  de  juges  et  de,  justice,  dehues,  exceptions,  barres, 
deffenfes,  allegations  de  droit  et  de  fait  et  a  tous  privileges 
dones  et  a  donner  et  a  toutes  chofes  queles  que  eles  foient 
qui  pour  nous  v  pour  nos  hoirs  poroient  estre  et  encontre 
ledit  Comte  de  flandres  efi  fes  hoirs  CoMes  de  Jlandres  et  ceaus 
cui  la  chofe  touche  quant  as  chofes  qui  funt  defeure  efcriptes 
et  cestes  renonciation  faifons  ausfy  par  convenanche  et  volons 
que  elle  vaillc  en  tous  cas  tant  en  autel  maniere  que  fc  il 
fuhfent  efpeciallement  expresfe,  et  de  la  devantditte  terre  qui 
est  entre  hedinezd  et  fEfcaut  et  de  tout  ce  que  nous  y  poons 
avoir  et  devons  avoir  et  que  a  nous  appertient  en  quelcun- 
que  chofe  que  ce  foit,  nous  avons  feit  foialtei  et  h$mmage  (18) 
a  no  chier  Signeur  k  Comte  deflandres  devant  nommei,  et  il 
qui  en  fa  main  avoit  laditte  terre,  le  nous  a  rendm  et  nous 


(17)  Renonchons]  Manifesta  ve-  ccrit,  inftar  captivi  in  urbe  Biervlicta 
ftigia  Renunciationum  ex  iturc  civiH  et  detentus  ;  facile  coniici  potest.  Ex 
ccnonico  dcfumta ,  cuiusmodi  ctiam  follemni  vcro  eiusmodi  Pacis  ac  Pacti 
habcntur  in  Cliana  Rcconciliationis  confociationc  omnino  promisfis  fuis  tc- 
loannis  de  Renes/e  cum  Fiorentio  V.  a.  neri,  nullum  cst  dubium.  Quitenus  ve- 
i2or.  mieris  Ll.  bl.  5:9.  ro  fteterit,  vel  per  alios  ftare  potucrit, 

(18)  Htmmage)  Quo  animo  flo-  altioris  cst  indaginis.  Non  ftetisfe, 
hentivs  hoc  FideJiutis  Homagium  certum  est.  Vide  infra  a.  1293.  M. 
4c   Zcclaudia   Comiti  Flandriae    fe-  Maio. 

/ 


I 

Digitized  by  Google 


CHARTARVMzr  DO-CVMENTORVM. 

en  a  raveflei  et  recheu  le  avons  de  fa  main  pour  nous  et  pourA.tape. 
tt»  hoirs  a  tenir  de  luy  et  de  fes  hoirs  Comtes  de  flandres  m 
fiefpavfoialtei  et  par  hommage. 

§.  19.  En  tesmoignage  dc  toutes  les  chofes  qui  funt  defeure  Kgffl* 
efcript,  lesqueles  nous  voJons  ausfy  que  tout  fachent  et  afcurtei 
perpetuel  dou  Comte  de  fJandrcs  desfusdit  et  de  fes  hoirs  Comtes 
deflandres,  nous  plourens  Cuens  dt  hollande  devantdis  avons 
fait  mettre  nostre  faiel  a  ces  lettres  avocc  les  faials  (19)  /e 
Comte  deflandres,  le  Duc  de  Brabant  et  k  Comtc  de  Neyers  des- 
fusnommeis,  ches  lettres  furcnt  faites  et  donnees  a  Benilics 
fan  del  Incarnation  nostre  Signeiir  Ihcfus  Christ  mil  deus  ccns 
qwttre  vin.  et, du,  le  Lundy  apres  le  jour  S>.  B.tmbe  iapostele. 


♦  *  * 

,     ,  Collationne  a  fOriginal  en  Parchemin 

.  •  fcellc  des  fccaux  dudit  gi;  y  parcil 

acelui  qui  cst  dans  vrjdi us  pa- 

(  19)  Ltt  faiaW]  Partes  fitigantes  finnatoria,  vel  Pacta  feparatim  cumNo- 
tmtt  Comcs. Flandriat  et  Comes  HulLn-  bilibus  inita,  gccurrant*  Eorum  res  ct 
diae,  iile  tamquam  Dominus  Zeefan-  iiira  agcbantur;  iion  vcro  ipii  ea  age- 
hic  tamquam  Fafallus ,  qui  fuos  baiu,  fcd  Comes  Flandriae,  in  quem 
habebat  fubvafalks ,  Zeclamline  A'»*/-  compromilerant,  immo  qtiem  tamquain 
let,  pro  quibus  Comes  Flandriae  tam-  Domiumu  fuura  fuperiorcm  agnoverant, 
quam  fupremtis  Feudi  Dominus  iure  cx  Charta  fupra  e.xhibita  p.  893.  ipfe 
Jnteroedebat.  Si  hacc  rite  difthiguanros ,  autcra  pro  illis  imerceJebat ;  queintni- 
f.icile  inteliigi  poterit ,  cur  hic  nulla  modum  ipfms  Chartac  argumemum  tk- 
ZeelamiGrum  Teuimania  vcl  Sigilb  con-  ti*  evincit. 

. 


Digitized  by  Google 


9<5o     CODEX  DIPLOMATICVS 

a,™£>.  ge4<5-  de  jean  Comte  de  Lo- 

•y^80*  thier  pareil  4  celui  qui  est  dans 

vredius  Table  76  -  de  celui  de 
robert  pareil  a  celui  de  vre- 
dius  page  50  -  et  de  celui  de 
florent,  pareil  a  celui  qui  est 
dans  vredius Table  3 6.  dtant  dans 
la  Tour  des  Chartes  de  la  Chambre 
desComptes  duRoy  [ut  fuprt  p.461.] 
a  Lille  le  12.  Iuin  1776. 

GODEFROY. 

N.  CCCLIV. 


a.  nv».  florentivsV.  Comes  Holl.  praefaram  de  Homogio  reli- 
V*iu.     quisque  controverfiis  fententiam  arbitralem  confirmat;  et, 
nifi   ftet   dicto ,   L.  30000.    Mon.  Paris.  mulctae 
nomine  folvere  promittit;  ac  tamdiu  Gandavum  ob- 
fidem  abiturum,  donec  haec  perfecerit;  pro 
quibus  omnibus  fideiubet  Dux  Brabantiae. 

A.  1290.  d.  12.  Iun. 

Vidimus  Abbatum  Gandav.  a.  1295.  d.  ia.lul. 

Jd  Excurs.  VII.  p.  360. 

(Es  Origmili    in  Arckivi*  MuU^bui.) 

prefentes  litteras  infpecturis,  iohannes  fancti 
Fetri,  waltervs  fancti  Bavonis  Gandenfis  Monafteriorum 

Dei 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  961 

Dei  patientla  Abbates,  frater  sigervs  Prior  fratrum  predica-A. 
torum,  robertvs  Gardianus  fratrum  minorum  in  Gandavo  n*uu 
commorantium  falutem  in  eo  qui  est  omnium  vera  falus,  no- 
veritis  nos  litteras  infrafcriptas  recepisfe  vidisfe  diligenter  et 
legisfe  veris  figillis  figillatas,  non  cancellatas,  non  abolitas,  ncc 
in  aliqua  fui  parte  viciatas  quarum  tenor  fubfcquitur  in  hiis 
verbis : 

Nous  florens  Cuens  de  hdlande  faifons  favoir  a  tous ,  ke 
four  le  guerre ,  four  les  debas  et  four  les  defcors  ki  ont  eftei  meu 
entre  haut  homme  no  chier  Signeur  guyon  Comte  de  flan- 
dres  et  Marchis  de  Namur  fes  aidans  et  fes  aloyis  de  Zelande 
et  de  Hollande  et  les  fiens  d'vne  part  ct  nous  et  les  nos  d  autre 
part  pour  le  deffimte  del  hommage  ke  nous  li  eftiemes  tenu  de 
feire  de  k  terre  de  Zelande  ki  est  entre  hedinezi  et  leEfcault, 
et  encore  entre  nous  et  les  nos  dVne  part  et  jehans  de  Re- 
nesfe,  wulfart  de  Berfele  Chevaliers  et  autres  plufieurs 
Chevaliers  et  Efcuiers  Gentius  hommes  Ieur  aidans  et  leur 
atoyds  de  Zelande  et  de  Hollande  dautre  part,  pour  focoifon 
des  Keures  et  des  Lois  dou  Gouvernement  dou  pays  de  Zelande  ct 
de  torsfais  et  de  grieteis,  haut  homme  et  noble  li  Cuens  de 
flandres  devantdis,  jEHANsparle  grace  deDieu  Dus  de  Lo- 
tfiier  de  Drahant  etde  Lemborgh,  et  robers  ainsneis  fius  au- 
dit  Comte  de  flandres,  esquels  nous  de  haut  et  de  bas  nous  cn 
eftiemes  mis ,  ont  pais  faite  et  prononchiet  leur  dit  et  de  cele 

T.U.  Ffffff  pais 


Digitized  by  Googkf 


I 


962    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  Tipo.  pais  et  de  celuy  dit  leur  lettres  apperent  laieldes  de  leur  fayaus 
VA lesqueles  nous  avons  veues  oies  et  entendues ,  laquele  pais  ec 
lequeil  dit,  nous  pour  nous  et  pour  nos  hoirs  ettout  ce  que 
contenut  est  esdittes  tettres  entierement  et  en  cascune  parrie 
recognoisfbns  greons  et  otroions  dc  no  volentei  et  prumettons- 
et  avons  proumis  a  garder  et  a  acomplir,  et  enli  Tavons  nous 
proumis  par  no  foi  et  par  no  fairement  folempnelment  fait  four 
ce ,  et  pour  ce  ke  entre  les  autres  chofes  il  est  dit  ke  nous 
au  dcvantdis  Comte  de  flandres  fachons  feurtei  de  leditte  pais  et 
doudit  par  ceaus  de  le  terre  de  Zelande  et  di  hollande  Chevalier* 
Gentius  hommes  et  bonnes  Villes ,  nous  pour  nous  et  pour 
rios  hoirs  et  four  paine  de  trente  mille  Livres  de  parifis  r  le^ 
queile  nous  fommes  tenu  et  proumis  avons  a  payer  et  a  rendre 
audit  Comte  deflandres  fe  nous  derTaiiiesmes  en  aucune  chofe  ki 
convenanchiet  v  efcrite  est  ci  aprds,  proumettons  et  avori» 
proumis  audit  Comte  de  flandres  pour  luy  et  pour  fes  hoirs  ec 
pour  ceaus  cui  la  chofe  touche ,  ke  nous  en  no  propres  per- 
i  itAvg.  fonne  dedans  le  jour  des  octaves  de  le  fleste  notre  Dame  ere 
mi  aoust  ke  nous  attendons  prochainement  venrons  en  le  Ville 
de  Cand  en  flandres  et  au  devantdit  Comte  de  flandres  pour  luy 
et  pour  fes  hoirs  et  pour  ceaus  cui  la  chofe  touche,  ferons- 
par  nous  et  par  ceaus  de  ta  terre  de  HoUande  et  de  Zelande  ki» 
devant  funt  dit  de  laditte  pais  et  doudit  defeuredit  boine  et 
fouiBsfant  feurtei  al  eswart  et  a  le  volontei  haut  et  bas  doi* 

Cornr 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  963 
Comte  de  flandres  devantdit,  ne  de  leditte  Ville  ne  partironsA.njo. 

d  12  lurj: 

j^isques  adont  ke  enfi  1  arons  fait  fauf  ce  ke  s'il  y  avoit  Che-  N.m. 
vaiier  v  Gentil  homme  v  boine  Vile  rebelle  et  appertement 
desobeisfam  a  nous  par  quoy  il  ne  voufist  faire  leditte  feure- 
tci,  nous  ne  volons  mie  pour  ce  enkeir  en  le  paine,  mais 
a  no  pais  ne  a  no  acort  ne  venrat  Chevaliers  ne  Gentius  hom 
bc  boine  Vile  fe  ne  fait  le  devantditte  feuretei  ke  auera  re- 
rufei  a  faire  et  quant  a  toutes  ces  chofes  devantdittes  et  cas- 
cune  deles,  nous  obligons  et  abandonnons  pour  nous  et  pour 
nos  hoirs  audit  Comte  d<  flandres  et  a  fes  hoirs  no  cors  et  tous 
le  nocrc  et  efpecialment  leditte  terre  de  Zeiande  ki  est  tntrt 
hedmezi  et  le  Pfcault,  et  tout  c*e  proumettons  nous  par  le  foi 
de  no  cors  et  par  no  fiurement  four  le  paine  devantditte  a 
feire  et  a  emplir  en  tout  et  en  cascunc  partie,  et  nous  je- 
hans  par  le  grace  de  Dieu  Dus  de  Lothier  de  Brabant  et  de 
Lenrbergh  feifons  favoir  a  tous  ke  nous  pour  noble  homme 
lio  chier  Coufin  le  Comte  de  bollande  devantdit  et  a  fe  requette 
nous  eftaublisfons  envers  ledit  Comte  de  flandres  pour  luy  pour 
fes  hoics  et  poor  ceaus  cui  la  cholie  touche  plege  f  i )  ei  n* 
fpondmt  de  toutes  les  chofes  devantdittes  et  4c  cascune  deles 

.....    i  it  Ii  : 

•  ■§ 

(i)P/f£«]  Non  mirabitur  quis-  B.  iv.  vs.  685— 760.  nimirum,  Ioatt- 
«uam  banc  Ducis  Brabatitiae  fideioslio-  hchj  Docera  bono  fiiJe  Plorsesiutn.  n»- 
nem.ii  iw  fwm,  quae  wrnt  sio-  pelisfc v  .«t  fecum  flicrvlietam  abiwt, 
K  i  v  s  Rhythmogntphus.  iatiua  aevi ,  fecum  haud  repmajuem  ,  re»  ilbc  astii 

*  :  Ffffffa  P«a- 


954     CODEX  DIPLOMATICVS 

A..H90.  et  pourcacherons  et  ferons  ke  li  devantdit  Cuens  de  hollan- 
£ivH'  de  dcdens  lc  jour  des  ocaves  devantdittes  venrra  et  demor- 
ra  eti  lcdicte  Ville  de  Gand  et  parfera  et  acomplira  les  cho- 
fes  dcvantdittes ,  avant  kil  fen  parte  et  nous  raeisme  li  fe- 
rons  faire  ct  y  vcnrons  et  demorrons  avoec  luy  fans  jamais  de- 
partir  diluec  jusques  a  dout  ke  ce  fera  tout  parfait  a  le  volentei 
dou  Comte  de  flandres  devantdit  et  de  le  painne  devantditte  vc- 
lons  nous  aufi  estre  tenu  fele  eftoit  fourfaite,  et  toutes  ces 
chofes  et  cascunes  delcs  pour  nous  et  pour  nos  hoirs  et  four 
autre  tcil  painne  comme  dcvant  est  dit,  lequeii  nous  v  no  hoir 
renderons  et  paierons  audit  Comte  de  flandres  v  a  fen  hoir ,  nous 
proumettons  a  faire  et  acomplir  par  no  foi  et  par  nofairement 
et  quant  a  ces  chofes  obligons  et  abandonnons  audit  Comte  de 
flandres  et  a  fon  hoir  pour  nous  et  pour  nos  hoirs,  no  cors 
et  le  notre  v  ke  il  foit,  et  nous  Dus  et  Cuens  de  hollande  de* 
vant  noramei,  volons  et  octroions  ke  pour  nule  des  painnes 
devantdittes  fourfaites  v  paye  vne  fois  v  piufieurs,  nous  et 
cascuns  de  nous  et  no  hoir  ne  foions  mie  mains  oblige'  as 
chofes  ki  funt  contenues  en  ces  prefentes  lettres  et  quant  a  ces 
chofes  nous  renonchons  a  toutes  barres  a  toutes  excufations  et 
delais  et  a  toutes  autres  chofes  ki  de  riens  nous  porroient  aider 

ne 

peractum  iri.  Quod  quum  Dux  animad-     De  Hertoghe  warp  hem  in  de  zorgiet 
vcrtisfet,  fe  arbitrum  fimul  ac  fpon-     Endc  wort  Grave  Fkrem  bvrghe  y 
fcrcmobtulisfc:  vs.749-  Dat  mennt  zoude  varcn  laten* 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM2*a0GVMENT0RVM. 

iie  grever  audit  Comte  de  flandres  v  a  fes  hoirs,  et  est  a  favoir  A.  1290.* 
ke  ce  ke  dit  est  defeure  de  ceaus  ki  feront  rebelle  et  desobeis.  n.  11* 
fnnt  de  faire  leditte  feuretei,  ke  il  ne.venront  rnie  a  le  pais  de 
nous  Comte  de  hollande  devantdit,  nous  ne  lentendons  mie  de 
lepais  devantditte,  ki  cst  faite  et  pournonchiet  par  les  haus 
hommes  devant  nommes,  mais  nous  entendons  ke  nous  leur 
farons  raal  grei  de  ce  kil  a  no  requette  ne  vorront  faire  ieditte 
feuretei  ne  no  bienvaeilance  naront  jusques  a  dont  ke  il  aront 
fait  le  feurtei  enfi  ke  dit  est,  et  a  le  requette  dou  Comte  de 
flandres,  nous  les  contraindrons  avec  Iaiuwe  ledit  Comte  par. 
leur  cors  et  par  leur  biens  a  faire  leditte  feuretei,  et  quant 
les  feureteis  devantdittes  feront  faites  aures  de  deaus  ki  re-  • 
belles  feront  dou  faire,  on  nous  devera  rendre  ces  preTentes 
lettres  fauf  ce  ke  desploitier  encontre  .  ceaus  ki  rebelles  en 
feront ,  nous  donrons  autres  lcttres  fouflisfans  au  Comte  de 
fmidres,  En  tesmoingnage  des  chofes  dcvantdittes,  nous  Cuens 
de  kcllande  et  Dus  de  Br a bant  devaht  nommei ,  avons  mis  nos 
fcaux  a  ces  prefentes  lertres,  ki  furent  faites  et  donnees  Tan 
del  Incarnation  notre  Scigneur  Jefus  Christ  mil  dcus  cens 
quatre  vint  et  dys  Ie  Luhdy  aprds  le  jour  faint  Barnabe 

^LapOS  IC  ••">  1  \  _ 

Ju 

Poswiuam  vs.  734.  dixerat:  Want  hi  deet  al  fonder  hoede 

k  fegght  «,  dat  ic  wel  weety  Ende  fonder  vahch,  dat  wetic  wale. 

Datdmllertoghewaiwtettmoede. 

Ff  ff  ff  3 


.  t  .. 

Jl 


***  .:CJQ;DW  D'IP1  OMATICVS 

•  ln  ouius  rei  .  ceBtimonium  prefentibus  littem  figilla  nostra 
M.iii.  duxinius  anponenda,  Datum  anno  Domini  m.  cc.  nonagefimo 
quirito  feria  tercia  ante  festum  divifionis  apostolorum. 

CollationnC  au  Vidimus .  Original  en 
Parchemin  fcellc*  des  fceaux  dcs  per- 
fonnes  y  nommdes,  &ant  dans  la 
-     -  -  Tour  des  Chartes  de  la  Chambre 

: . :  des  Comptes  du  Roy  [  ut  fupra  P.  4<ji .  ] 

aLille  le  1776. 

GODEFROY. 

■  * 

.  .  N.  CCCLV. 

A.  1290.  _  PLORENTivsV.  Com.  Holl.  et  \Bf4trix  eiusconiux,  dant 
M.  i<m.         AJbbatiae  de  Baudelo  prope  Oppidum  Hulftam  im- 

munitatem  telonei  per  fuas  ditiones. 
A.  1 290.  M.  Iunio. 
Ad  Excurs.  VIL  p.  360. 

<Fx  Orffllndi  h»  Abbiti*  Ord.  Clfterc.  <Je  tivMco,  !n  Gindenfi  VAe,  «bi  exfttt  In  lr..Vtt 
Awfcivoiu»  itnmanit)  notttt  LUt.  A.  u  «*  37-  (»)> 

*  *  * 

Appendent  duo  Sigilla  in  Originali,  quorum  prius  repraefcntat  ploren- 
TIvm  equo  vectum  cum  fofito  Contrafigillo ,  quod  reprncfentat  Le+- 
,      «e-ff»  xum  perig  rapHt) :  ,.; 

SECRETVM  FLORETII  COMITIS  HOLLAND  IE. 
Altcmm  repracfentat  Coniwgem  beatricem,  in  ima  parte  mutilumi  ba- 
betqnc  in  Contraftgillo  itidcm  Leonem^  ciim  hac  perigraphe: 
SECRET.  B.  COMiTISSE  HOLLAND. 

(j)  Dedit  hanc  Chartam  cx  oliv.  p.  33.  accuratisfiroe  nieris  Cbar- 

Vred.  Probb.  Geneal.  Com.  Fl*  T.UL  ttrb.  D.  L  bl.  507.  rdfi  quod  post  ro- 

-    *  lumus 


•U  4 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTtfRVM.  96* 


H  omittat  voces:  vniuerjts  prefem  fnm,  qutn  ampliem,  quae  de  tempore  a.  rigO0 
num  vifurist  neque  vetustam  ob-  contracti  matrimonii  p.  870*  dbd ,  post- M.  Iun. 


lumus 

fcriptt 

fervet  fcriptprara.    Haeq  autcm  Bcetri-  quam  plures  mihi  occprreruBt  a»artae 

cis  donatio  ac  confirmatio  ftabiliunt,  iam  a.  1280.  et  1282.  datae,  in  qui- 

quae  alibi  de   Bestrki  %  niarito   m  bus  tamquam  FJorentii  conhnt  occurrit. 

Zeelandiam   misfa  dicuntur.   Interim  Vid.  m  1  e  r  1  v  Charterb.  D.  L  U.  403  , 

dum  Btatricem   memoro ,  non  pos-  «  425.  a. 

'  .ii  .o^t  1  A 
N.  CCCLVI. 

r vdolphvs  Rcx  Gerrn.  revocat  Pactum  de  Wala-     a.  iW. 

cria  initum  a  Florentio  V. 

: 


A.  1200.  d.  6\  Iul. 


£  £""r" r//-  * 33»- 


( I»  At.ki.it  Ih..... ,  ■>  c.ra.  FcuiUi  II.1L  ,  et  ili.ade  Ullttt  1.1  U.  ,07. ) 


R 


vdolphvs  Dei  gratia  Romanortm  Rex  feraper  Augu- 
ftus,  NobiJi  viro,  Co/wi/i  Hollandiac,  fideli  fuo  dilecto  gra- 
tiara  fuam  et  oranc  bonum.  Auditis  et  intcllcctis,  quae  ratio- 
ne  Compofttionis  fuper  tcrra  de  Walgren  in  Zelandia,  per  te  funt 
tractata  * ,  habita  vcl  promisfa  ,  nobis  nequaquam  placent  , 
,  nec  confentimus,  nec  confentiemus  aliqua  ratione. 

Datum  Erfordiae  fecundo  nonas  Iulii,  Regni  nostri  anno 
TLptimodecimo. 

■ 

N.  CCCLVIL 


Digitized  by  Google 


tfS     CODEX    D  I  P  L  0  M  A  T I  C  V  S  ' 

N.  CCCLVH. 

A.  i4oo.    i o a N n i s  Dux  Brabantiae  promittit  florentio  V.  Com. 

i  16  luL 

Holl.  dare  Apocham  istius  debiti ,  de  quo 
d.  u.Iun.  convcnerat. 

A.  i2po.  d.  16.  Iul. 
Ad  Excurs.  VII,  p.  360.  \_vid.  not.  ad  d.  fy.  29.  Attg.  ] 

N.  CCCLVIII. 
A.  1290.    gvido  Com.  Flandr.  iubct  Quaeftorem  Flandriae  folvcre 

d.  1.  Aug. 

quamdam  pecuniae  fummam  annuam  wolfardo  de 
Borfela  ,  aliisque  ,  ad  refarcienda  damna  ,  quae 
pasfi  erant  ab  florentioV.  Com.  Holl. 

A.  1290.  d.  r.  Aug. 

Ad  Excurs.  VII,  p.  35*»  -3<>*«  /• 

(tiijMtuu  Dtfirift.  Zol.  MS.  p,  m.  133. ) 

wcc  brieven   —  de  ander  van  Graaf  g  u  v  op  Sr.  Pie- 

tcr  in  Augst,  eodem  anno,  by  wclken  hy  belooft  en  ordon- 
necrt  zckcrc  fomme  gelds  jaarlljks  te  betalen  door  den  Ontvan- 
gervan  Vlaanderenam  wolph.  ym  Borfelen  en  gillis  ian 
dePoelc,  Ridderen,  raas  yan  Borsfelen  en  hendrik  van 
Cats,  met  veel  meer  andcren,  in  recompcnfe  van  hun  goede- 
ren  in  Zeeland ,  die  de  Craaf  van  HoIIand  hun  belettc  te  ge- 

nie- 


T 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVME  NTORVM.  po> 

nieten,  om  den  oorloge,  die  er  was  tusfchen  hem  en  denA.  itg» 
Gr.  van  Vlaanderen,  en  dat  gemelde  Edelen  hielden  de  par-  '  '* Al*' 

tye  van    Vlaanderen  CO- 

. 

( 1 )  Flaanderen  ]  Eodcm  taroen  an-  Quae  Chartae  docent ,  quatrtum  ambo  hi 
no  Wolfardum  de  Borfelen  cutn  Comite  Zcclandiac  Nobilcs  fibi  fumfcrint ,  ita 
Hollandiae  rcconciliatum  csfc,  docct  utFlorcntius  promittcrc  aebuerit ,  fcline 
Charta  in  mier.  D.  I.  bl.  610.  d.  horum  auxilio  confiliove  in  terrae  regi- 
jo.  Oct.  a.  taoo.  Wy  Florens  Cr.  v.  roine  nihi!  moliturum.    Horum  autcm 

Holl.  ntaken  cond  dat  wy  met  auctoritas  ,  imprirais  Wulphardi ,  per 

goeder  herten  vergheven  hebben  mijn  turbas  rta  crevit,  ut,  occifo  Fiorentio 
Heert  Wolfaerde  van  Borsfeie ,  Ridder.  V.  Wulphardus  ille  impubcris  filii  Ioan- 
tnde  die  hem  toebehooren  allen  evelen  nis  tutclam  et  Tcrrarum  rcgimen  ftbi 

tnott\  euraquc  non  modo  mini~  vindicavcrit.    At  quo  infelici  fuccesfu 

ftrum  adfcifcit,  fed  intimum  fuum  Con-  vid.  wac.  Fad.  Hifi.  D.  III.  bl.  125. 
filiarium  ex  pacto  nonnullis  conditioni-  fq.  cf.  ib.  bU  50,  67,  99,  ioj-115. 
bus  conftituit.  Cf.  aliam  de  Florentio  de  Add.  Mn&eWulfardo  Chart.  a.  1293. 
Borfele  Chartam  ib.  d.  5.  Nov.  bl.511.  M.Maio,  et  jaotf.  d.  x.  Maio. 

N.  C  C  C  L I X. 

Mcrcator  quidam  Leodienfis  testatur,  fe  nomine  Ducis  Bra-  A.  1290. 

d.  29.  Aug, 

bantiae  accepisfe  a  florentio  Com.  HoII.  L.  1000. 
Mon.  Paris.  per  wilhelmvm  quendam  Lom- 
bardum,  quam  pecuniae  fummam  Comes 
Holl.  debebat  Brabantiae  Duci. 


A.  1290.  d.  29.  Aug. 
Ad  Excurs.  VIL  p.  360.  (i). 


(O  Ambae  hae  Charrae ,  d.  29.  Aug.  nondum  ad  manus  meas  venerant , 
et  16.  Iul.  p.  968.  ,  quae  profhnt  in  quando  haec  typis  defcribi  debuerunt. 
Registris  Curiae  Fewdaiit  HoUandiae, 

T.  //.  Gggggg  N.  CCCLX. 


Digiti/ed  by  Google 


97o     C  0  D  E  X    D  I  PL  OMA  TI  G  VS 


N.  CCCLX. 

A.  nvo  f l o rentivs  CQmcs  HqII.  ex  Pacto  cum  gviooke  ComL 

A13.N0V.       £e  Fiandnae  inito  novam  hanc  Choram  feu  iu$  Pro- 
vinciale  praefcribit  Zcelandiae  Nobiiibus. 
A-  1290.  d.  13.  Nov. 

Ad  Excurs*  VII.  p.  363,  Cf.  p.  135,  334.  mt. 

'.     :  /      •.-•,/.,•:..  1  .,    ,i  r«-  .;, 

£      U.  ,".) 

n  dctr  namc  des  Vaders  dcs  Zoens  cnde  des  heylichs  Ccest» 
amcn.  Ic  Grave  floris  Momboer(i)  van  Hollant,  Zce- 
r  .-  lant, 

■\ilMombo'er\\.  e.  Tutor,  mani-  et  encontre  r«ifon.  Volebant  iffi  has 
fcsto  Vitib  pro  Camitc.  S  Confufus  hiq  cotifnctudiues  validas  j  rccufabat  Plo- 
est  cum'  Flortntio  Tutore ,  qui  a.  Ii5<5.  rentius,.  QuQd  fi  attciidamus,  apparc- 
Choram  alteram  Zcclandicam  dedit ,  de  bit  ftatim  ratiOi  Cur  praccedeirt  iili 
qua  fupra  p.  718.  Hanc  autemChoram  Tutoris  Lex  feu  Chora,  ct  hacc,  quam 
Florentiut  huius  Comitis  Tutehtnl  -ge~  mrac  diuavit  Florentius  V.  tam  pa- 
rens  dcdcrat  duntaxatarf  vcl  ut  rum  invicem  abeant ,  in  iis  ,  ncmpe 

T  'fupra  verW  haiicftt  p.  719,  aM  termimjm.  qnie  ameft  iam  conftituti  iuris  fucrant. 
duraturom.    Po? tqu#ra   igituf  ./fyrw-.     C  <1*U :  cejifea.nt^  W,\  M> E  > 

tiusV'.  ex  ephcDis  egresfus  Tcrrae  regi-  mvmIII.  Com.  postca  a.  1327 ,  1328. 
nien  adiit,  credibile  est,  eum  liaucLe-  utriqut  Zeeiandiae  parti  nqvas  iterum 
ecm ,  ad  tcmpus  datam ,  irritam  decla,  a-  dedisfe  Choras  ,  quae  habentur  apud 
visfe,  et  hinc  multum  fibi  odii  apad  mier.  D.  Ik  bl.418,  451.  Sed  hoc  mi- 
Nobiles  contraxisfe^  Ab.  |is  enilB.,  qt#e  jnusj  recte.  asferi  vidjet^ur.  Etcnim  pcnitius 
femclfuntconftituia,noniw  temerePiin-  cas  confkleranti  facile  patcbit ,  eas  fpo 
cipes  prudentes  recedere  opprtet.  Leges,;,ctar&  dunta^at  ad  mulctas  earumque  fo- 
et  Confuetudines  femcl  introductashaud  kitioncm.  Quod  ft  cui  dubium  est, 
facile  misfas  faciunt  Uoniines».  Et  hoQ  infpiciat  CJnvtw.Comitis  d.  8.  Apr.  a. 
illud  cst,  quod  Nobilcs  coram  cvi-  1328.  ib.  bl.  453.  et  471.  Maior  ta- 
1,0.»  e  comjucrebantur  fupra  p.  894.  roen  lu.x  fpsusl*  pcti  inflc  poterit  eirca 
dts  grans  tt  plupeun  grieua  et  dur-  quaeliiotieiH ,  1:011  r.unqaam  i:i  Zeel  nu'.ia 
ttis  —  tncoture  Its  coujiumts  dou  pait  agiuuon,  iijtru.»  itttc  Chora  a.  1290, 
^  -  .  da- 


Digitized  by  Google 


'      CHARTARVIVrfcf  D-OCVMENTORVM.  fft 

lant,  maken  cont  allen  den  ghenen,  die  dit  recht  fullen  zien  bf  a.  «90. 
horen  Iefen,  dat  wy  hebben  gegeven  in  den  xxxvu.  jare  on-1' 
fer  ouder  by  onfen  vryen  wille,  met  onfcn  voerficnen  rade  defe 
chore  ende  defe  wet,  allen  den  ghenen  die  wonen  off  wonen  zul- 
len  tusfchen  Caefant  endd  Greyeningfie,  ende  alle  dic  gront,  die 
hier  tusfchen  ghelegen  is ,  diemen  heet  Zeelant ,  ewelic  te  ghe- 
dueren  wtgenomen  Uiddelhurch^Zxerkzee^  IFestcappelen  ende 
Dombufch,  —  ende  alledinghen  —  falmen  berechten  bydcfcr 
Chore,  ende  by  gheeare  andere  Chore  1   —  (a) 

data,  postero  tctnpore  valuerit?  Dc  a,  1490.  5.26",  48.  mier.  bl.514.  cum 

hac  faitem  fenno  eaie  vkietur  in  Mtt-  iisque  alterant  Cborara  a.  1056.  $.  33, 

gno  Prmcipia   Mariat  Prmlegk)  a.  54,  en8.  lptricatiorfonc  ept  fluaeftio., 

14^.  d.  26.  Mart.  $«49«  Atque  ep-  cuinam  parti ,  NobtUum  au  Gomitis ,  hr.cc 

dem  forte  referas  verba  in  Librit  Me-  Cbora  jrrjigii&vem?  P«ndetl|uiuj|g»^c? 

tnorialibus  Curiae  Holland.  MSS.  (vul-  ftionis  folutio  ab  aitera  illa:  utra  causfa, 

go  de Memorialen  van  /2q/i),.ubi  T.V  \Ftoren.1ff  au  Nobilium,  vifa  fuerit  po- 

f°.  ar.  vs°.  Itetn  want  die  kore  tiorac  iustior?  Lucemdabit  m.  stoke, 

van"  zeELA^T  wtMjst 4nde  .ftyt.  Beqnaiis  rfus^fievf.icriplof  ,."qOi.J>mnerri       •  f 

„  fo  wie  dootflach  doet,  die  fullen  turbarumjculpam  coniicit  in  nimiam  ter-  ••• 

„  gelden  ende  riyemeiit  voif  hem  **  Oec "  rae**NfJblAutn  ac  Proccrtitn  infulentiam» 

feyt  fy  ,,  dat  gccn  dootflach  onvcrgou-  qui  plebem  dpprimentes,  ct  novas  Vr- 

„  den  bliven  en  fal  "  Ende  fo  Jan  en-  bium  libcrfatcs ,  quae  hfc  exceptae  funt, 

de  Wiilem  voirfz.  doitflach  gedaen  heb-  limis  oculis  adfpicicntes,  a  Florentiorc- 

len,  die  noch  ongebctcrt  flaet  ende  fy^Tvaix  vix  potcrant  ,  quiqoe  propterea 

geen  rry  gict  gelaten  en  hebben  daer  odio  iu  Prkicipemiacccnfi  Guidonis  partes 

mat  den  dortflnch  mede  beteren  mach  amplcctebantur,  B.  iv.  vs.  598-633*; 

vteer  dan  fuer  ambochten  'fg.tngynic  quibtts  adde>erfqs  3». [  alios  ,  jqiios  pu- 

tsa  wtwtfen  der  kore  ende  na  den  perus  stokii  Editor,  D. II.  bl.  ajo. 

RECHTE  VANDEN-  LAVDE  dttt  dflt   dclevfe.     Idem    auteffl    STOKE  ,  qili 

dootflach  vergottden  fal  wefen  van  den  alioqui  res  Principum  fui  temporis  ma- 
Mrjlz.  ambothten  etr  jement  meer  rechts  Ic  gestas  haud  tcticet ,  Ploreniti  cona- 
ttehtbben  fal,  Ad  quac  cf.  hiuc  Choraffl  mina  raudatw'  ltis  utStur  vctbis : 

Cg  gg  gg  a  Cra- 


Digitized  by  Google 


97*     CODEX  DIPLOMATICVS 


A.  1290.      Grave  Fltrens ,  de  grote  minne  „  Vrbem  Medioburgum  " ,  cett.  Et 

d.  13.N0T.    Hadde  gheleit  an  fine  liede  fanc,  ii  verum  amamus,  omnis  Chtrae 

Dat  hi  dor  hare ,  noch  door  miede,  Zeelandicae  contextus  et  huius  pacis-  con- 
Noeh  dor  bedwanc ,  woude  laten,  fuciatio  docet,  magis  esfe  datam  hanc 
Dat  hi  den  artnen  ende  den  maten  Choram  iu  commodum  Nobilium  quam 
Jldus  woude  laten  verduwent  ■  Plebit  etComitis;  unde  etiam  illa,  quae 
Pensde:  men  mach  mi  verfpuweny  a.  1256.  (p.  718.)  data  erat,  concesf* 
Late  ic  de  heren  aldus  rifen ,  esfe  dicitur  nobilibvs.  Et  hinc  for- 

De  mi  begheren  in  alre  wifen  tasfe  ratio  petenda,  cur  fcriptores  fc- 

Te  verdrivene  ute  minen  lande:  cett.  riorcs ,  ex  male  intellecto  genuino  istius 
Senfus  est  „  Florentium,  quem  neque  acvi  ftatu  publico,  fcripferint,  Floren- 
„  donis  oeque  rauucribus ,  ncque  vi  tium  Vrbibus  et  Plebi  contra  Nobiles 
„  adducere  posfent,  ut  pro  fuo  in  fub-  favisfe,  ita  ut  Frbes  in  confilium  ad- 
„  ditos-amore,  ptebeios  vifioris  con-  miferit,  et  ex  ipfa  Plebe  Gve  ordin* 
„  ditionis  homines  a  Nobilibus  opprimi  Cenfualium  Nobiles  etEquites  creaverit. 

pateretur,  confiderantem ,  fe  penitus  Res  vera  quidem  est;  fed  ex  ftatu  is- 
,,  habitura  iri  contemrui ,  fi  ista  No-  tius  temporis ,  non  vero  ex  nostris 
„  bilium  vafallorum  conamina  acquo  moribus,  diiudicanda.    Meliora  novil 
„  ferret  animo;  illis  obviam  ire  decre-  ac  dedit  stoxi.  • 
„  visft,  misfa  coniuge  fua  et  filio  ad 

N.  CCCLXL 

A.  i«9i.      florentivs  V.  Comes  Holl.  eximit  Abbatiam  Rijns- 

burg.  eamque  in  fuam  recipit  tutelam. 

A.  1291.  d.  10.  Febr. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  330.  not. 

(Ei  OrigliuH  h  Aichivi.   Rijtuburj  ( 1  ))• 

i  plorens  Grave  van  Hottant  van  Zelant  ende  Here  van 
Vrijslant  ende  gebieden  met  defen  brieve  —  — 


(1)  Satis  accurate  hanc  deJit  Char-  autem  obfcrvante  mierisio  prima 
MiiJtis  D.  L  bl.  534.  Eodera  haec  cst  Charta,  in  qua  noRtN- 

tivs, 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  bt  DOCVMENTORVM.  j>73 

1 1 »  j  ,  qul  hactenus  fimpliciter  fe  etContrafigillum;  unde  conficias,  tuncA.  r»>i. 
I{o//andiaeComitem  kripknt,duos  alios  temporis  nondum  rautasfe  figillum.  An  iloJebf. 
tinjjos  Zeelandiae  Comitis ,  et  Frifiae  Do-  postea  fecerit  J  dubito ; .  fecisfe  tamen 
mini,  adiecit.    Appendet  tamen  adbuc  eius  fiiium  loaunem  I  mihi  conftat.  , 
huic  Chartae  folitutu  Principis  Sigillum 

I  .      .  .;•  .\ -•'>  •. u  *iva  noij'.V'i;.,-5  L,  '.  ,i«  I  r!  if^t 

N.  CCCLXIL 

cv.do  Comes  Flandr.  et  elqrentivs  Comes  Holl.  inter-  4.  „M. 
cedente  ac  confentiente  edvardo  Rege  Angliae,  paci- 
fcuncur  de  induciis  conccdendis  wolfardo  (de 


Borfelen)  aliisque  c vidonis  adiutoribus,  qui 


in  Hollandia  et  Zeelandia  bona  posfidebant. 


A.  1293.  M.  Maio. 
Ai  Excurs.  VII.  p.  565. 

.  (ExOrigiiull   in   A.cfaivi.  I„f»lcnCbu,.) 

ous  guis  Cuens  de  flandres  et  Marchis  de  Namur,  faifons 
favoir  a  tous  ke  four  les  descors  lcs  contenfions  et  les  guerres 
qui  ont  eftei  ct  font  encore  entre  nous  nos  aidans  et  nos  aloids 
d'vne  part  et  noble  homme  florens  Comte  de  hollande  fes 
aidans  et  fes  aloies  dautre  part,  dou  grei  et  de  lasfentement 
magnefic  Prinche  et  poisfant  £dward(i)  par  le  grace  de 

Diu 


(O  Edward]  Si  refpicias  ad  Pacta  contractae  funt  miptiae:  fatw 
nuptialia,  inter  Florentii  iilium  loan-  bit,  unde  haec  Augliae  R..  Eduardi  in- 
nem,  in  Anglia  haerentem,  ct  Regis  tercesfio.  Vid.  Chart.  2.1290.  Aug. 
AngUaciiliamii///B^/A<»/w,uBdepostea  in  mieris  Chartcrb.  D.I.  bL 

Cg  gg  gg  3 


Digitized  6y  Google 


I 


.CODEX   DIPLOM  ATIC  VS 

A.  Hn  Diu  Roy  de  Angleterre  Seingneur  de  hyrlande  et  Duc  Uaauitai- 
.ne  par  le  pryere  et  1'ordenanche  de  fages  et  honnerables  de 

fon  confeil,  c'est  asfavoir  rcverend  Pere  en  Crist,  antoine 

y     i  .  .     .  . 

par  la  Divine  rniferation  Evesque  de  Dunemr.  et  noble  hom- 
me  Monfigneur  guillaumb  d$  Fallenche,  avons  donne  et 
otroid  de  nous  de  nos  aidans  ct  de  nos  aloi&  audit  Comte  dt 
hollandt  a  fes  aidans  ct  a  fes  aloies  bopne  Trivt  ferme  et  eftau- 
•ic^-ie*  dusques  du  .trefime  jour  dou  noel  ki- est  le  jour  de  le 

ble. 

Tbyephane,  et  ccluy  jour  de  le  Thicphane  toute  jour,  cn 
tele  manicre  ke  mcfircs  wlfars  ct  nostre  aidans  et  notre 
aloiet  ki  ont  terres  et  biens  tn  Zelande  et  en  Ilollande  et  ailleurs 
ou  pooir  ledit  Ccmte  le  terme  de  le  trieve  durant  feront  et 
poront  repairier  et  y  estre  fout  le  leur  et  goyr  dou  leur  fans 
•  Paifibu.  debat  paisiulement  *,  a  cntrer  et  a  commencer  a  le  quinzai- 
n£..d«  Ip  nativite1  fajnt  Jehan  Jfcptiate  prochaineraeflt:  venant, 
««itel  maniece  kefe  pais  et  concorde  ne  pooit  venir  ou  nestoit 
fait  entre  nous  et  ledit  Comte  de  hollandti  tout  cil  de  no  partie 
kile  tenue  durant  de  le  trievo  aroiont  estei  le  leur  et  goyr  dou 
leur,  deveront  cjuck  jour  devant  le  terme  de  Ie  Thyephane 
des&sdit  repairier  hors  dou  pooir  le  Comte  Ite  hotlande  Qt  laisfier 
leur  terre  lesquclcs  il  aroient  tenus  le  terme  durant  de  le  trie- 
ves  ou  pooir  kelles  aroient  este  devant  Ie  trieve,  a  toutes  ccs 
ehofe»  et  cascune  de  cclles,  tcnir  etwarder  loyaument,  avons 
nou*  qbligQ  e.t  obligpns  nous  et  nos  biens  ou  que  il  foicnt,  et 

lcs 


Digitized  by  Google 


CHA  RTARVM  et  DOCVMRNTORVM.  ^ 

les  mettons  cn  le  contrainte  du  Roy  de  Engkterre  devam  nom- a. 

me,  et  de  tous  autres  Seingneurs  pour  nous  contraindre  et'U 

justicicr ,  fe  vous  veniemcs  encontre  aucune  des  chofes  de-, 

vant  dittcs,  en  tout  on  en  partie,  en  tiesmoingnage  de  l&* 

quele  chofe  nous  avons  ces  lettres  faielees  de  no  faiel  ki  fu- 

rent  faites  en  fan  del  Incarnation  Jhefus  Christ  uiil  deus  cens 

quatre  vingt  et  treize  el  mois  de  raay. 

-iri&B  fjit-i-^riOa  Is?  trftmfir.uB  ftr.-itc  * 

Collationne  a  TOriginal  en  Parcherain 
fcell(i  d'un  fccl  pareil  a  celui  re- 
■  prcfentd  dans  vredius  page^o*. 
ic  .heabu  du  Comtc  cuy,  etant  dans  les  Ar- 
chives  de  la  Chambre  dcs  Cooiptes 

n  10991  ^A^t  ^^^ii^oMet 18 

]  /    I  D  J  .)  O   D   E   F   R   O  Y. 

•    N.  CCCIiXIJI. 

ADOLPnv.s  Rex  Germ.  mnndat  Imperii  fidelibus ,  ut  ne  a.  is^ 
opera  fcrant  cvidoni  Comiti  Flandriae  con-  li^jiaih 
tra  ioannem  de  Avesnis. 

A.  1293.  d.  29.  Maii. 
/id  Excurs.  VII.  p.  365. 

A   '    .  V  "  7  J  :>  a  jf  ^ 

./\.  dolpiivs  Dei  gracia  Romanorum  Rex  fcmpcr  augu/tus 
univerfis  facri  Iroperii  Romani  lidelibus  praefenr.es  liucras  in- 

fpccturis  gratiam  fuain  ct  omne  bonum.  r-.  0J  0  rfJB 

.VXjyj  j  .M  Quae 


Digitized  by  Google 


975    CODEX  DIPLOMATICVS 

1.  tm-  Q«ae  damna  vel  dispendia  gvido  Comes  Flandriae  per  in- 
d,1*Mai1,  iurias ,  devastationes  nobili  viro  iohanni  Comiti  Haynnoniae 
confanguineo  et  fideli  nostro  dilecto  ad  Imperii  dispendium  et 
contemtum  intulerit,  plenarie  cognovimus  et  rem  fcimus.  Qua- 
re  vobis  univerfis  et  fingulis  fub  obtentu  gratiae  nostrae  ma- 
iestatis  damus  firmiter  in  mandatis,  ne  quisquam  vestrum  no- 
bis  et  imperio  fubiectus  dicto  Flandriae  Comiti  contra  praefatum 
Haynnoniae  Comitem  aliquatenus  auxilium,  vel  confilium  adhi- 
beat  aliquale ,  ne  de  fua  contumacia  qua  nos  fperait  et  Impe- 
rium  glorietur.  Locis  autem  et  temporibus  opportunis  faepe- 
dicto  Comiti  Haynnoniae  vestram  ftudeatis  auxilii  diligentiam 
impertiri. 

1  Datum  in  Boperdia  iv.  Cal.  Iunfi  regni  nostri  anno  n. 


N.  CCCLXIV. 


A.  ti9*.    a d  o l p h v s  Rex confirmat  literas  rodvlphi  Regis  Gcrnii 

&.  3i.Aug- 

n.j.    •  •:   fuper  Tutela  HoUandiae,  datas  d.  a^.  Mart.  1287. 

A.  12294.  d.  31.  Aug. 
Ai  Excuru  Vll  p.  339.  365. 

(Mt  t ■  ft  D.  t  M.  5J9.  ex  ArcbiWt  HoU.ckUm.  ) 

J^^dolphvs  Dei  gratia  Rom.  Rex   — —  — 

Datum  apud  Nuremberg  1  r.  Kal.  Septembris ,  anno  Domini 
millefimo  ducentefimo  nonagefimo  quarto,  Regni  vero  nostri 

anno  tertio.  '  *  -  '  •„ 

N.  CCCLXV. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM  977 

N.  CCCLXV. 

. 

Idem  adolphvs  confirmat  litcras  a  rvdolpho  d.  8.  MaiiA.  »94; 

1i.31.Aug. 

1390.  datas  ad  Nobiks  Ztelandiae  de  Rebellione  fua,  etc      N-  "• 
A.  1394.  d.  31.  Aug. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  365. 


(ibid.  umis  D.  L  U.  jf9.es 

Vide  fupra  p.  So4. 

N.  CCCLXVI. 
Idem  adolphvs  confirmat  literas  rvdolphi,  quibus  re-A.u94< 

d.  ai  Aug. 

vocat  Pactum  de  terra  Wa\acria>  datas  d.  6.  Iul.  iapo.  N-nx* 
A.  1294.  d.  31.  Aug. 

- 

Ad  Exeurs.  VII.  p.  364.  365. 
VSae  fupra  p.  967. 

T.IL  Hhhhbh  N.  CCCLXVn. 


Digitized  by  Google 


p78    C  O  D  E  *  '      I  P  t  O  M  A  T  I  C  V  9  - 

N,  CCCLXVH. 

A.  11«.  p hj l i p p v s  Pulcer  Rex Franciae  et  flprentivs  Coraes Hol- 
4.io. bax.  land."  fedus  Pacis  fociant,  per  quod  flo renti vs  Rcgis 
Francinc  ligium  ie  homincm  declarflt,  eiqnc  opem  pol- 
licctur  contra  omnes  eius  hostes ,  exccpto  Impcrio» 

■         ■  ■         ■  ■    •  • 

A.  1295.  d.  10.  Ian. 
Ad  Escurs.  Tth  p.  335.- 

(•.  •.  LiiKiit  C*4.  (hm.  Diflm.  P.  I.  p»  M>   »v  **••»*  C*f*  Oifltm.  T.  I  p.  19^. 
(q.  ei  kinc  M  1  ■  1 1  »  a«lfr».  D.  L  bl.  j6x.  fqq. 

tous  ceux  qui  ces  prefentes  lettres  verroht  j  plorent, 
Cuens  JHollande,  falut^.i )  vt^t-w —-.  

(1)  TaxavithasPacisTabulas,  eas-  unum    illic    recte    obfcrvat ,  refcrri 

-•     Bua  ftaoidis,  se  qald'  dnrhis  dietm ,  hanc  Paccm  ex  ftilo  Frmcico oportert 

infitnulavit  Editor  s  t  ok  i  i  Chren.  D.JI.  ad  a.  1256.  d,  9.  Ian. 
bl.  384.  ftd-ioc  pro- more  fuo.  Ho«    •  «     -  •" 

N.  CCXLXVJIT. 

A.nw.    edvardvs  Rex  Angliae  fcribit  ad  gvidonem  Comr- 
d iS' ^ r"      tem  Flandriae,  ot  ifdenl  habeat  ioa  Nni  de  Cuik ,  qui 
eius  nomine  aget  de  discordiis  inter  ipfum  et 
florentivm  V.  Comitem  Hbliandiae. 

> 

A.  1295.  28.  April,- 
Jd  Excurs.  FIl  p.  365. 

3   (itiiii  Jta.  PM.  T.  «.  p.  «78.  et  hlac  KlltlllXl  bl.  $€%.) 

'     R-e*  nobili  viro  et  dilecto  et  fideU  fuo,  Domino  G.  Comi- 
ti  FbnJriae  :  

N.  CCCLXIX. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  tr  DOCVMENTORVM.  979 

N.  CCCLXIX. 

"*.:''  •  • 

edvardvs  Rex  Angl.  idem  fcribit  ad  floren-      a.  mW. 
tivmV.  Comitem  HolIan4iae.  «.» 

A.  1295.  d.  28.  April. 
Ad  Excurs.  VIL  p.  365. 


•    I  1    ' .    ^*.  CCCLXX. 
TlorentivsV.  Cort.  Hofl.  inducias  concedit  cvidoni  a.  uw. 

\L6  Maii. 

f    Com.  Flandriae  usqoe  ad  fin.  menfis  Augusti, 

•  -T.  ••  oiHUi  nsnft  jibtra-nrarf  ,08*9750!  Ji3tttcto8>f6  rrfcvi :,  r;  ^ 
,'  ..ow  J3  ifsiiubnsl  A*         <*•  6".  Maii. 

:    :i  ^  ra 

—  2no  *»W  nDbnidiV;  J10V  •  ,  ?  •>!•(  r:i :-- ' .  ■„  •  - .-    :   *  ' 

^   .(Ix.t.vn  v.  «.  rrobb.  r.  U.  p.  n.  u ,  .  1 ,  t  D.  I.  U.  t«L ). 

xorentivs  Comes  Hollandiae  univerfis  etc.  quod  nos  Co- 
pnt»  FUmdriae  et  iuis  gentibus,  damus  et  concedimus  treugas 
de  nobis  et  nostris  gentibus,  usque  ad  finem  menfis  Augufti, 
proxime  venicntem  etc.  Datum  anno  Domini  ic  cc.  xcv.  die 
Veneris  post  festum  Apostolorum  Philippi  et  Iacobi. 


■ 


Hh hh  hh  8  N.  CCCLXXL 


Digitized  by  Google 


« 


$8o    CODBX  DinOMATICVS;) 

N.  CCCLXXL 
A.  is96.    wolfardvs  de  Borfele ,  aliique  Zeeiandiae  Nobiles  rev 
4.  i. Maiu        conciiiantur  cam  f  l  o  k  en  t  i  o  Cora.  Holiand. ,  ac 

pacifcuntur  de  Chora  Zeetandiae. 
A.  12  f  6.  d.  i.  Maii- 
Ad  Excurs.  VII.  p.  363. 

(HIUII  (•.■>,-.    D.  I.   Wl.  fj©.) 

Ajlen  den  ghenen  wlfardwb  flor- 

felen,  RASE  ende  ianv/w  Borfelen  —  dac  wy  ons  hebben 
verbonden  met  onferi  lieven  ende  gerechten  Heere,  Hare 
tlorense  Gi -are  yan HoltanT ,  ««te  Jifcer*  y«» 

Vrieslant*  met  gegevender  trouwe,  ende  met  onfen  eden,  en- 
de  met  onfen  openbaeren  letteren,  hem  ende  finen  naecomrae- 

lingen,  die  na  hem  -  voertane  onderdanich  te  wefener 

cnde  te  diene,  alfo  een  getrouwe  man  fchuldich  es  te  doene 

finen  gerechten  Here,  Vort  verbinden  wy  ons  —  dat 

wy  die  kore  gedooghen ,  die  onfe  Heere ,  die  Graye  van  HoL 
lant  voirfeyt,  nu  houdende  es  in  Zeelant,  ende  die  men  helt  by 
funsOems  tyden,  Haren  florens  yan  Holtant  Qi ),  ende  dat 
wy  nemmermeer  daertoe  ne  fterken  nochte  ne  helpen  ne  fulfen 
jegens  hem,  dat  die  Kore  wordt  yerniewt  jof  yermaket,  ende 

w| 

( 1  ^  Hollann  Conferanrur  haec  ver-  centquc  acutiores ,  utrum  Mc  fermo  dt 
u  Jm  iis ,  qjiae  di*i  y.  9Z°-  iudi-  Cboraauni  1256.  an  *ero  a.  ia9o. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  it  DOCVMENTOR VJtf.  *8i 

wy  ne  fullen  in  ne  gheenre  manieren  daertoe  noch  helpen ,  a.  1295. 
noch  vorderen,  noch  raden,  dat  foe  worde  geweert  jofbelet  byA  ,'M*U" 
te  rechtene  in  Zeelant,  het  ne  waere  by  gedooge  ende  by  wil- 

Je  ons  Heeren  des  Graven  Vort  fo  blyven  wy  van 

onfer  fcade,  die  ons  gedaen  es,  fider  dat  wy  voeren  uten  Ian- 
de  van  Zeelant  boven  dien  dat  wy  ontfanghen  hebben  van  den 
Grave  (  2  )  van  Vlaenderen  ,uponsen  heerUw  Gravt  van 

Hollant,  up  ver  katerine  der  Vrouwtn  van  Voerm,  Burch- 

-  «• 

travinne  yan  Ztelant  

(2)  Grare]  Senfus  conftabit ,  fi  vangen  hcbben  den  Grave ,  i.  e.  quod  rt- 
•miifa  voce  vau  legatur,  dat  m  tnt-  ceperamus  Daminum  Comitem  Flandriae. 

N.  CCCLXXII. 

gvido  Comcs  Flandriae  fe  fubmittit  edvardo  Regi  An-  A.  »* 
gliae  fuper  controvcrfiis  inter  ipfum  et  ioan. 
nem  Comitero  Holland.  (i> 

A.  1296. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  $66. 

,,nui  ■«  j*  ■** T- u  r  &  7 hinc  Mi'*,t  jrt  **  w,"*) . 

C 1 )  Mortuo  Florentio  V.  longe  alia  Regis ,  qui  per  nuptias  fiEae  focer  fi«- 
fccna  Guidoni  aperiebatur,  ac  iusta  la-  turus  erat  Icannis  Couiius» 
«is  ei  causfa,  cur  fe  Axbiuio  fubiiccret 


Hhhhhbg  N.  CCCLXXIIL 


Digitized  by  LiOOgle^ 


$8a    CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCCLXXIII. 

A.1196.  Edvardvs  Rex  Angliae  Mercatoribus  fuis  in  Oppido  Aar- 
di3.Nov.  deiibwrg  negotiaturis  easdem  dat  libertates,  quas 

habuerant  in  urbe  Brugis. 

•     •  •  •  *  *  * 

A.  1290".  d.  13.  Nov. 
44  Excurs.  VII.  p.  130.  \ 

(E*  OriKtoH  <»  ArthKi.  M«WV.'«Mj.) 

jj^j dwardvs  dei  gratia  Rex  Angtiae  /  Dominus  Hiberniae /  et 
X)ux- Aquitame  Omnibus  Balliuis/ Ministris/ Marinariis/  ceteris- 
que  fidelibus  fuis/  ad  quos  prefentes  littere  peruenerint/  fe- 
lutcm-  Pro  reuerentia  beatisfime .  virginis  dei  genitricis  Ma- 
rie/  ob  zelum  deuotionis  precipuc/  quam  ad  ipfam  Beatam  vir- 
ginem  gerimus/  Opidum  et  locum  dardemboargl  in  quo  eadera 
gloriofa  virgo  digno  verteratur  honore  /  necnon  «t  opidanos 
ipfius  loci  /  qui  erga  nos/  et  nobilem  virum  -G«  Comitem 
Flandr.  dominum  fuum  ben«  et  fideliter  fe  hactenus  habuerunt 
affectione  plena  profcquimur  et  eorum  profectum  et  commo- 
dum  affectamus-  Et  ideo  pro  grato  habebimus  plurimum  et 
accepto/  quod  Mercatorcs/  Marinarfj/  et  quiuis  alil  de  Regno 
nostro  Angliel  et  aliis  ferris  nostre  fubdkis  ditioni/  afl  predi- 
ctum  opidum  dardenbmtrg  et  portum  ipfius  /  eum  nauibus  /  bonis  I 
it  mercimonlis  fuis  quibuscumquc/  veniant/  et  applicent/  et 
ibidem  morentur  et  negocientur/  prout  fibi  viderint  expcdire» 


Digitized  by  Google 


CHARTARVMetDOCVMENTQRVM.  9H 

&xta  quod  confueuerunt  facere  apud  villam  de.  Brugtsl  tempo-A.  ia 

ribm  retroactisr   In  cuiu*  rej  tesdmojiium  has  Utteras  nostrasd*' 

fieri  fecjpus  patentes/  duraturas  quamdiu  erga  nos  et,  nostros 

fe  Edeljtef  habuerint/  vt  debefcunt  •  dat  •  apud  Gandauum-xiiy* 

die  •  Nouembri  .  Anno  regni  nostri  vicefimo  quinto» 

♦        .*,:>  :j    •  >iq  n 
Appendet  Rcgis  edvardi  figillum,  fedemis,  finiftraque  manu  globutn 
tencntis;  perigraphe  ferc  cvanuit.    Ab  akera  parte  confpicitur  Eqtus 
dextra  gladium  cvaginatum  exfcrcns;  litcrae  untum  fupcrfuuc  

SHYA^  h  cjto         urb* „1  rJa  i?iiVjiU-,vu  ...... 

N.  C  C  C  L  X  X I V. 
Adumbratio  Conditionum  Pacis  componcndae  inter  cvido-  a.  i25>8. 

d.l2.Fcb.v 

nem  Com.  Flandr.  et  ioaknemI.  Comit.  Holland., 
florentii  V.  filium  et  heredem ;  qui  propter  Ho- 
magium  terrae  Zeelandiae  bellum  gesferant  (  i  > 

A.  1298.  d.  12.  Febr. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  241,  368. 

(Ex  Origia.H    h    Arthivi»  InfuU.fibwJ 

C.  1.    I  1  cst  acordei  cntre  U  Comte  de  flandres  et  k  Comte  de  hoU 

lan- 


(O  Scripta^  funt  hae  Pacis  Con-  bayonfon^,^ 
dkiones   fimplici    Cbarta  Pcn;amena,  gavntac  etfoctu  vlJcantur,  laltem  in  ipns 


ac  prulht;  ut  me  docuk  vir  authcnticis  inltrume  uis  nominatim  non 
iiluflris  eoDEFROY,  ab  Archivis  il-  rcpcriantur  ,  nihilominus    magni  funt 
!is  regiis,  infigniter  de  hoc  meo  Codi-  momenti,  quia  omnia  controvcrfiaruii, 
ce  Diplomatico  meritus ,  quippe  cui  capitt  complecnuttur*. 
feacc  omnia  Ducumeiua  dcbcam.  Atqui 
1  .tj 


» 


Di 


$84    C  O  D  E  X   E>  I  P  L  0  M  A  T  I  C  V  S 

A.  1198.  lande  ki  ore  font,  ke  bonne  pais  et  boins  acors  et  boine  amifteis 
'  [fera]  et  demoira  de  tous  descors,  de  tous  contens  et  weres  ki 
avenut  font  dusques  au  jour  de  wi  entre  le  Comte  dc  flandres  et  le 
Comte  de  hollande  ki  font  et  ki  onteftei  et  leur  gens  deleurpays, 
liquele  pais  et  amiteis  lera  bien  et  loiaument  tenue  dou  Com- 
te  de  flandres  ki  ore  est  et  de  tous  chiaus  ki  apre*s  luy  feront 
Csmte  deflandres  contre  le  Comte  de  hollande  ki  ore  est,  et  con- 
tre  tous  chiaus  ki  apr&  luy  feront  Comte  de  twllande  ki  ifteront 
on  feront  isfu  de  fe  char  pour  eaus  et  pour  leur  gens  de  leur 
pays  et  quand  on  fera  ceste  chartes  des  chofes  desfusdittes,  li 
yadjouilera  on  tous  autres  poins  ke  on  porra  vir  .ki  efforchier 
porront  lamitei  defeureditte. 

§.  i.  Item  est  il  accordei  ke  Pi  Cutns  de  flandres  paur  Ia- 
mour  et  lamillei  dou  Comte  de  hollande  fen  neveu  li  quitte  fhom- 
mage  ke  il  demande  au  Cojnte  de  hollandt  des  V.  illes  ki  font 
gifans  en  Zelande  .au  leis  vers  west  de  rEfcaut,  c'est  asfavoir, 
Wakhren ,  ZutVienlant ,  Bcrfele ,  Nortbevelatit  et  Wolfaerd' 

dike ,  et  de  cest  hommage  ke  li  Cuens  de  flandres  est  demandans 

- 

au  Comte  de  hollande  demorra  U  Cuens  de  hollande  quittes  et  fera 
quittes,  quil  et  tous  fl  hoir  ki  de  fe  char  isteront  dou  Comte 
ie  flandns  et  de  tous  chiaus  qui  apr£s  luy  Teront  Comte  de  flan- 
dres  et  ne  fe  porra  li  Cuens  ie  flandres  ne  cbil  ki  apres  luy  ie- 
Font  Cemte  de  flandres  aidier  de  Chartres  ne  de  priyileges  ne  dt 
jugement  ki  font  et  ont  este*  et  y  estre  porront,  et  doitrenon- 

cier 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  985 


cier  li  Cuens  de  flandres  a  tout  k  drcit  ki  aidier  li  porroit  a  che  a 
et  grever  au  Comte  dt  hollande  et  a  fes  hoirs  Comtes  de  hollande  d" 
ki  de  fe  char  isteront ,  et  s'il  avenist  ke  ja  Dius  ne  voelie  ke 
auls  hoirs  ne  demor-ast  au  Comte  ie  hollande  ki  ore  est  de  fe 
char  et  U  Conteis  eskeist  avn<fe  tosti  dont  demorroit  li  Cuens  dt 
flandres  ki  ore  est,  ou  aucuns  des  Comtes  de  flandres  ki  aprds 
luy  venront  ou  qui  tans  che  avenroit  en  autreteil  <lroiture  d  a- 
voir  Lommage  devantdit  dou  Comte  de  hoUande  ki  adont  feroit  cn 
tel  maniere  ke  li  Cuens  de  flandres  cst  orendroit  et  li  demorront 
ferm  et  eftaule  et  aidans  toutes  Chartres ,  tous  Privileges ,  tour 
Jugement  et  toutes  Chofes  ki  aidier  luy  porront  quant  che  aven- 
tq  kc  ~li  Cotit tts  dc  holl i2fiilc  irfl  vn  dc  costci  cnli  conimc  il  cst 
devantdit  ke  nus  hoirs  ne  demorast  de  fe  char,  et  quant  on  fe- 
ra  les  Chartres  de  fes  chofes  G  y  adjouftera  ou  toutes  les 
chofes  ki  boines  y  feront  pour  les  chofes  plus  asfeurer  et  fai- 
re  forces. 

§.  3.  Item  est  il  accordei  ke  U  Cuens  de  flandres  s  escufera 
<Jc  k  Mort  et  de  le  Prifon  (a)  le  Comte  de  hollande  avoech  fcs 
Enfans  et  avoech  boine  gent  de  fe  terre,  ke  il  ne  pourcaca  ne 
nequist  ne  markiet  ne  fist  ne  il  ne  nus  de  par  luy  dendroit  le 
inort  k  Comte  dt  hollande  ne  fe  prifon ,  Item  apres  fi  s  escufera 

•  tO  U  Mort  ei  de  le  Prlfon^   No-  est  caeclis  Ffcrentfi  V.  «  qua  culpa  fc 
iM\t  lianc  conditionem !  Reus  igitur  Co-  excufabit.  Cf.  stoke  Chronic.R/yiti- 
mes  1'landriae  cum  Ubcris  fuis  habitus  mic.  B.  V.  vs.  1282.  fqq. 
T.  //.  Ii  ii  ii 


$86     C  O  D  E  X"  DIPLOM  ATICVS 

a:  «98.  fl  avoec  fe*  Enfens  et  avoech  bonne  gens  de  fe  tierre  ke  $9 
cheaus  ki  ceste  Prifon  «t  che  murdre  fiient  oncques  denier  ne 
donna  nc  denree  de  fen  avoir  ne  ne  fist  donner,  ne  ke  oneques 
dedens  fe  terre  ne  vinrent  par  fen  fait  ne  par  fe  voientei  et  cne 
meme  feront  fi  iiij.  Enfcns  Chevalier. 

§.  4.  Encores  est  il  acordei  ke  li  Cuear  de  hollande  ki  ore 
est  et  U  Comte  de  hollande  hi  apres  luy  venront  de  fe  char  aide- 
ront  le  Comte  de  fiandres  ki  ore  est  et  lea  Comtes  ki  apre^s  luy 
venront  encontre  k  Roy  de  franche  ki  ore  est  et  les  Rois  ki 
aprds  luy  venront  et  encontre  tel  leur  aidans  tant  ke  ceste  wie- 
re  durra  ki  ore  est  entre  te  Roy  Ae  fiwuke  et  le  ComtBdefla*- 
dres  liquicle  aiuwe  (fera  en  la  Tnaniere  Chi  apr<fc  efcripte,  Cest 
asfavoir  ke  en  tous  tans  ke  U  Cuens  de  flandres  a  afaire  contre 
le  Roy  de  france  ou  encontre  fes  aidans  ec  li  Cuens  de  flandres 
ki  ore  est  011  chil  ki  apres  luy  venront  requereftt  akrwe  au  Conu 
te  de  hollande  ki  ore  cst  011  a  cheaus  ki  aprds  luy  venront  deus 
et  tenus  est  U  Cuens  de  hollmde  fci  ore  estou  chii  ki  apres  luy 
vcnront  de  fe^char  kiy  wdier  de  luy  meisme  a  tout  vc.  Chevau- 
cheurs  ke  Chevaliers  ke  Serjans  *t  a  tous  xM;  Serjans  a  piet 

♦ic^^.bien  armeis  a  wagcs*  le  Comte  d*  flandres,  liquel  wages  doi- 
vent  y  estre  enfi  fcil  est  pourparlei ,  ceet  asiavoir  au  Camte  de 
hoUande  c.  lb.  de*  tournois  le  jour,  au  Banerech  xl*.  de  tournoisr 
au  Cheyaliersxx*.4e  tournois,  au  Serjw  a  Kevalx?*  de  tour- 
nois  et  largent  devant  dit  deu  comme  des  baneres ,  des  Cheva- 

liers,. 


Digirtzed  by  Google 


f 

CHARTARVM      DOCVMENTORVM  987 

liers,  des  Serjans  a  keval,  tant  comme  il  monte,  che  conven- A.  noe.* 
ra  au  Omte  de  flandres  envoiier  au  Comte  de  hollandt  pour  vnd"Jel** 
mois  devant,  et  1'argent  doudit  mois  che  li  envoiera  il  xv» 
jours  avant  kil  mueve,  et  le  premier  jour  dou  mois  acontre 
leur  wages  che  fera  iiij.  joufs  devant  che  kfl  feront  venut  en 
flandrts  et  les  wages  des  Serjans  a  piet  feront  enil  ke  chi  apr& 
est  efcrit,  cest  asfavoir  ChasCUn  Serjans  a  piet  iij».  de  le  mon- 
noye  deflandres  Ie  jdur  et  cest  argent  de  Serjans  a  piet  envoie-' 
ra  li  Cuens  dt  flandres  aa  Comte  de  hollande  tant  comme  il 
monte  xv.  jours  devant  kit  muevent,  et  li  Qtens  de  flandres 
envoiera  au  Comtt  dt  hoUamte  largent  de  ces  Serjans  a  pied  pour 
iij.  femaines  devant  et  li  premiers  jours  de  ches  ii  j.  femainei 
de  leur  wages  acontre  che  fera  iij.  jours  devant  ehekil  feront 
venut  tn  flandrts  et  tout  chist  paiement  feront  fait  en  tclpaye* 
ment  comme  tn  flandres  keure  ec  s'fl  fiist  ehfi  ke  //  Coens  -dt 
flandres  vofist  deporter  It  Comte  de  hoiian^e  en  fe  perfohne'  * 
venir  en  fe  wiere  adont  aideroit  li  Cticns  de  hollande  au  Comt« 
ie  flandres  a  tout  viij*.  hommes  de  piet  de  bonnes  gens.de 
fen  pays  et  four  tels  Wages  comrae  il  est  devantdit  et  a  tel  jour 
et  en  tel  maniere  comme  devant  est  dit  des  autres  et  li  Cuens  dt 
flandres ,  doit  en  fe  perfonne  ou  en  le  pcrfonne  d'aucuns  de 
fes  Enfans  aidier  au  Comte  de  hollande  et  a  tant  dc  gent  a  keval 
et  a  pied  pour  tels  wages  dou  Comte  de  hollande  et  en  tel  ma- 
niere  et  en  tel  condition  comme  devant  est  efcrit ,  et  i il  ave- 

liiiiia    .  nist 


Digitizedby  Google 


98*    C  O  D  E  X    D  I  P  L  O  M  A  T  I  C  V  S 

A.  mJs.  nist  ke  li  Cuens  de  hoilande  vaufist  deportet  le  Comte  de  fiandres- 
*f&  fe  perfonne  ou  en  le  perfonne  de  fes  Enfans  aveniren  fe- 
wiere  a  dont  aideroit  li  Cuens  de  fiandres  au  Comte  de  hollande 
a  tout  viij".  hoinmes  de  pietde  bonne  gens  de  fen  pays  et  a 
tels  wages  et  en  tel  maniere  comme  dic  est  (3)1  et  est  a  en- 
tendre  et  a  favoir  ke  U  Cuens  de  fiandres  ne  porra  faire  ne  pai* 
ne  triuwe  au  Roy  de  franche  ne  a  fes  aidans  ke  li  Cuens  de  hoU 
lande  etfi  aidans  ne  foient  devent  et  avoec  apaifiet,  et  enco- 
ie  est  a  favoir  ke  li  Cuens.  de  flandres  en  le  wiere  ki  est  entre. 
k  Duc  de  Brabant  et  k  Comte  de  hollande  ne  aidera  au  Duc  dt 
Brahani  encontre  le  Comte  de  hollande  ne  au  Comte  de  hollande, 
«ncontre  le  Duc  di  Brahant  C+> 

$.  5.  Encore  est  il  accordei  ke  /*  Cuens  de  fisndres  ki  oie. 
est,  ne  nus  Cuens  ki  apr&  luy  venra  au  Comti  de  hollande  ki 
ore  est,  ne  a  nului  ki  apres  Iuy  venra  de  fe  char  ne  porra- 
demander  le  paine  ke  U  Cuens  de  fiandres  inist  fus  au  Comtt 
de  hollande  kil  avoit  fourfaite. 

§.  6*.  Encore.  est  il  accordei  ke  s'fl  avenist  ke  des  gens 
le  Comte  de  hollande  aucun  fusfent  pris  en  Laiuwe  kil  fera  a» 
Comte  de  fiandres  en  ccste  wiere  encontre  le  Roy  d*  france* 

li 

(3)  Comme  dit  est}  Kfirutn  quan-  wac.  Fad.  HTst.  D.  III.  bl.  110.  fq. 
tuw  liae  Conditiones  ifluftram  modum  qu»  binc  expUcari  potest.  Cf.  sto-k«. 
Biilirandi  istius  aevi,  et  ius  Principum  Rhythmogr.  B.  V.  vs.  1227.  fqij.  « 
m  rem  mHitareu.   Bc  re  ipfanonnmil  vs.  i#4>  fqq, 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC VMENTORVM.  p«o 

U  Cuens  de  flandres  ne  porra  faire  nulle  pais  au  Roy.  de  frath  a. 

ehe  avanc  ke  li  Prifon  ne  foient  huers  et  en  tel  maniere  doit,lI2,ICeb,' 

y  estre  des  gens  le  Comte  de  flandres. 

§.  7.  Encores  est  il  accordei  que  les  gerrs  le  Comte  de  hoU 
lande  quant  il  venront  tnfiandres  oiLliu  la  ou  on  les  mandera 
a  venir  ke  U  Cuen*  de  hollande  les  fera  traire  loiaument  en- 
eontre  les  anemis  pour  recouvrer  le  tiere  leComte  deflandres 
et  pour  deffendce  fe  tiere  ausfy  avant  comme  fe  il  befoigne 
fust  fiene  propre,  et.il  fut  ou  point  le  Cotrite  de  ftandres,  et 
fe  li  Cuens  dt  hollande,  ne  venisc  meismes  adon t  le  feroic 
chius  ki  y  feroit  de  par  luy  et  tout  en  tel  maniere.  feroit  che 
des  gens  leXowie  de  flandres. 

5-  8.  Encore  est  ik  acordei  ke  Jes  destriers  Cs)  et  dea 
kevaua  ijuant  il  feront  venus  en  flandres  on  les  prifera  par  lei 
Marichiaus  k  Cmtt  \dt  flandrts  et  U  Comte  dt  hoUandt  et 
quant  li  keval  defausfons  en  aucune  maniere  ke  il  los  con. 
viegne  rendre.  li  Cuem  de  flandres  les  rendera  felone  le  pris 
kil  aront  etei  prifid  et  touc  en.  teL  maniere  fera  il  des  gen« 
k  Comte  de  flandres. 

$.  9*  Encore  est  accordei  ke  s'il  avenist  ke  li  Cuens  de  flat» 
dres  envoiast  outre  fes  deniers  a*  Comte  de  holhnde  pour  avoic 

-      ■  fy 

■    ■  . 

(4)  Brabant]  De  hoc  belTo  nihll,     (57  Dittrim]  .Ltttne  dhcsisDiX* 
^uodfciam,  waxj.  Fad.Hht.  D.--UL  trSrlou 
ad  a.  129%.  .  ■ 

U  ii  ii  * 


59o    X!'QUE  XDTPLOMATICVS' 

*  i*5>8.  &  gent  apiet  et  a  keval  etli  Cuens  de  flandres  le  contremandast 
*Ua.Fcbr.£t  ^  M  venisfent  ^  ce  C6ntremant  ou  ke  ffl  y  venisfent  et 

il  ne  paferinsfent  mie  le  devantdit  terme  par  pais  ou  par  trh* 
wes  con  fefoft  xm  par  che  con  n'en  aroit  raie  a  faire,  adont 
li  &tens  de  haUande  renderoit  chel  argent  entrrement  ou  au- 
tretanc  comme  dou  ferviche  defausfoit  a  tel  tenne  comme  me 
Sire»  Villaijme  M  ftandtes  et  Mesfir^s  woifar*  (6) 
difoient  eti  en  tel  nwniere  ferom  che  delargeht  ke  U  Qtem  dt 
hollande  envokroit  au  Omte  Je  flandres. 
.  $.  io.  Encores  est  ii  accordei  ke  li  Cuens de  fiandret  kl  ore 
est  et  chii  ki  apres  luy  venront  aideront  au  Comte  de  hoUande 
ki  ore  est  eta  tous  cheaus  ki  apre*s  luy  venrdnt  de  fe  char  eiu 
contre  le  Roy  defrahche  ki  ore  est  et  encontre  tous  les  Rois  ki 
apres  luy  venront  et  encontre  tous  leur  aidans  tant  ke  ceste 
twece  dure  ki  ore  est  entre  le  Roy  defranct  et  le  Contte  de  fUm~ 
drez  en  tel  forme  et  en  tel  condirion  comme  devant  est  dit* 
ke  li  Cuens  de  hollande  aidera  au  Comte  de  flandres  encomre 
le  Roy  de  franthe  et  fes  aidans. 

.      $.  >i  i. 

- 

,  (6)  Ifelfirs]  Non  inirum,  quod  refcus  istius  tetnporis  fatis  notum  est. 
fulus  htC  w  olPard'  de  Borfele  a  par-  Paucis  hoc  cxprcslit  M.  s  T0  K  E  B.  V. 
•rComitis  Holl. ,  cuius  intimus  crat  vs.  1240« 

confiliarius ,  et  .minifler,  immo  paene     Men  dede  dat  haer  Wolfatrt  woude. 
magtftcr.  Vid.  p.  $69.  Perquam  ertim     ffat  mttr  fprax  of-wat  men  rtttt 
iuvenis  erat  Ioannes  Comcs  ,  et  ftatatu    .  Dat  tu  diede  al  gadtr  nict. 
omnia  pcncs  hunc  fVolfardum,  ut  ex 


Jt." 


Digitized  by  Google 


CKAR'TA^VMTE{rpOCiV<JjIE:N.TQRVM. 

5.  11.   Encore  est  accordei  .ke  fii  fust  cofe  ke  en  au-A.  «js. 
cun  de  ches  articles  ki  devant  font  dit  aucune  chofe  defau/'11'1^ 
fist  ki  boine  y  fust  mife.  ke*on  le  mettera  n,uant      (fera  les 
Lettres.  ..  t  -il  ,y 

§.  12.  Et  toutes  ches  chofes  ki  devant  font  dirtes  funt  ac- 
cord^es  par  coramun  acord  par  Monfeigneur  willaume  dt 
fiandres  pom  Monfieur  U  Comte  deflandres  fen  pere  et  pu  nom 
le  Comte  Jeflandres  d'vne  part,  et  par  le  Cmtt  de  kollmde  dau- 
tre  part  en  L'an  notreSigneur  mil  cc.  nonante  wuit  le  merkedi 
apres  les  octaves  de  notre  Dame  de  le  Candeler. 

•  -  " .   "i         '  •  •  * 

•    CollationraS  a  la  Copie  fimple  enFtrr- 
chemin ,  repofant  en  la  Chambre 
4  des  Comptes  du  Roy  [m  fupra  p.  461.^ 

-  -        *  iLiile  Je  31.  Aoust  1775:   '■  ■  ■  * 

*  '  C   0  D   E   F  R   0  fe*1 

•  "•       r-  •  •    .    -  ■  /  j         0<j^  • 

  .    .    .1  <:.J*^litt>>U*u»  •9£tottl'l}*.fai&iJr.''*. 


N.CCCLXXV. 


Digitizecfby  Google 


ooa     CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCCLXXV. 

A.  1298.  Bello  post  mortem  florentiiV.  proptcr  Zeelandiae  Ho- 
*  uaagluni  recrudefcente ,  c  v  1  d  o  Comes  Fiandriae  pactum  init 
pro  fe  fuisque  liberis  cum  ioanneL  Comite  Hollan- 
diae  florentii  V.  filio,  ex  quo  pacto  renunciat 
Homagio  Flandriae  praeftando,  fi  10 annes  in  linea 
defcendenti  relinquat  heredes :  fi  vero  Hollandia  et 
Zeelandia  in  lineam  collateralem  devolvatur,  ir- 
ritam  fore  conventionem,et  falvum  ius  Homagii. 

A.  1298.  d.  19.  Febr.  [d.  5.  Mart.J 

Ad  Excurt.  VII.  p.  $73. 

(t«  Archifh  FUndricfc.oi.  ril»,  G**,*l.  Cm,  tUmdr.  Frobb.  T.  IL  p.  M  ) 

w  y  «uy,  Grave  van  Vlatndtren ,  ende  Marcgrave  van 
Wanun ;  maken  cond ,  etc.  dat  een  twist  heeft  gheweest  ende 
een  discoord  tusfchen  ons,  ende  onfe  voorders  Grayen  van 
Vlaenderen,  aen  die  eene  fyde*  ende  janne,  Grave  van  HoU 
latui,  ende  zyne  voorder  Graven  van  Holland  aen  die  ander 
fyde  etc.  Ghegheven  de  JVoensdach  naer  groote  vasten- 
avonde,  alsmen  fchreef  duyfent  tweehondert  neghenuch  en 
achte  (1). 

(1)  on,  vred. ,  in  proljatt.  Ge-  ratione  Nob.  Vlri  de  crypske r- 
nealogicis  Chartas ,  quantum  fcopo  dun-  rb  MS.  Defcript.  Zee!.  p.  m.  141. 
taxat  infervirent  fuo,  darcfuctus,  huiui  qui  plures  mcmorat  Chartas  huc  refc- 
Pacti  tabulas  non  dedit  integras.  Ar-  rendas:  in  his  i°.  „  Nader  AccQord 
gumentum  tamen  eius  cognofcimus  cum  „  tusfchen  jan  den  Eerften,  cn  ouy 
xx ameced*  et fq.  Chartis,  tutn  ex  nar-  „  met  rojbbert,  willen,  jan 


Digitized  by  Google 


C  HARTARVM  KT  DOCVMENTORVM.  m 


'„  dcrcn  zooden behouden  alle  deRech- 
ten,  zoo  van  Homage ,  als  -andc 
„  ren ,  die  zy  te  voren  haddcn  "  i.  e. 
Pactum  inter  Cotnites  de  remittendo 
Ilotnagio,  fi  Comitatus  Hollandiae  in 
linea  defcendente  devolvatur.  Cf.  iafra 
p.  994.  a».  ,,  Een  Bricf  van  cuv 
„  Graaf  van  Vlaanderen ,  quytfcbel- 


„  dont  [i.  e.  26.  Febr.]  1.  1298.  Mart.  b,  a.  p.  fq. 
Quae  cadem  esfe  Charta  videtur  ac 


H 


Klfjt 


en  ouy  zynezoonen,  met  bezegel-  nostra  ,  quam  mutilam  hfc  exhibco.  A,  r29* 
„  deBrievcn,  Maandag  apres  lcs  Bran-  Fieri  enim  potest  ut  vcrnacula  Woens-  AipJ-cbr. 
„  dons  [i.  e.  24.  Fcbr..]  a.  1298.  in  dag  na  groote  vasttnavond  non  acci- 
„  't  Fransch,  waarby  zy  jan  kwijt-  piantur  dc  Dominica  Quinquageftmae , 
„  fchelden  voor  eeuwig  V  Homage  van  quae  groote  vastenavond  Belgis  dici  ib- 
„  Zccland ,  met  conditie  nogtans,  dat,  let,  fcd  de  Dominica  Brandonum,  feu 
„  ingevalle  Holland  en  Zceland  kwa-  tJ.  Qttadragejtmae  ,  quac  itidem  Belgis 
„  tnen  te  ervcn  in  linie  collateraal ,  grtote  vastnacht.  Mcmoratur  et  3». 
„  dat,  ais  daa  de  Graveu  van  \1aan-  „  Ecn  brief  van  Graaf  Jan  a.  1298.  by 

,,  welke  hy  gemelde  conditien  en  quyt- 
„  fcbelding  acccptcert,  ie  Lundy  aprcs 
„  notre  Dame  en  Mars  [  i.  e.  3 1 .  Mart.], 
„  met  zcgeling  van  jan  Graaf,  — 
„  Wolpherd  van  Borfelen,  Heer  van 
„  Zandcnburg  cett.  ;  waar  genoemd 
„  worden  ,  les  terret  Jc  Zelande  et 
,,  parties  Occidentales  de  rEfcaut ,  fca- 
„  dende  aan  jan  Graaf  vah  Holland  „  volr  let  Isles  de  Wakheren ,  Zuidbe- 
„  het  Homage  van  Zeeland  Bewester-  „  velavt  ,  Noortbevclant  ,  Borfelen  et 
„  fcheld;  b  Mercredy  apret  ks  Bran-  „  WoJphatrttdijck       Cf.  ad  4.  aS. 


N.  CCCLXXVI. 


A.  1298.  d.  22.  Febr. 
*  •  » 

Vid.  a.  ia$9.  d.  ir5.  Febr. 


A.  uj>l. 

d.«aj"ebr. 


r.  //. 


Kkkkkk 


N.  CCCLXXVII. 


Digitized  by  Google 


994     CODEX   DIPLOM  A  T  I  C  V  S 

N.  CCCLXXVII. 
A.  n?>8.  ioannesI.  Comes  Hollandiae,  florentiiV.  filius,  testa- 

il.28.Ma1t. 

tur,  fe  Pactum  iniisfe,  per  quod  gvido  Comes  Flandr. 
fibi  remittit  Homagium  de  Terra  Zeelandiae,  ea  con- 
ditione,  ut ,  fi  ioannes  fine  herede  in  linea  de- 
fcendenti  obeat,  haec  renunciatio  valeret;  fuccesfor 
vero  collateralis  huius  renunciationis  effectu  non 
gauderet:  testibus  multis  Zeelandiae  Nobilibus» 

A.  1298.  d.  28.  Mart. 

.  .  . 

Ad  Excun.VlL  pf  37t. 

(Ex  Origin.li   bi  AtchlvU  Infulenfibut.) 

jan  Crave  van  holland  van  Zieland  ende  here  vart, 
Vriefeland  maken  kont  ende  kenliic  allen  lieden  die  ziin  of  die 
hicr  nacommen  zullen,  dat  een^twist  ende  een  discort  hevet 
gheweist  tusfchen  oons  endc  onfen  Vorders  Graven  van  holland 
an  deen  zide  ende  Edelen  man  ende  hoghen  ende  onfen  lieven 
Oudervader  miin  here  guy  Crave  van  Vlaendren  ende  finen 
vorders  Graven  van  Vlaendren  an  dander  zide  als  ommen  man- 
fcepe  die  hi  ende  fine  vorders  zeiden  dat  wi  ende  onfe  vorders 
hem  ende  zinen  vorders  fculdich  waren  te  doene  van  den 

Lan- 

(O  Meminit  et  huius  Chartae  ex  Archiv.  Flandr.  ot.  vred.  Geneal.  C. 
Fi.  T.ll.  p.  34.. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM  995 

Lande'van  Zieland  Bewester  Scelt  dats  te  wetenen  van  fPal-A 
thren  van  Zutibeveland  van  Berfele  van  Nmbeveland  ende  vsu/ 
fFalpharsdiic  in  Lande  in  Watre  ende  in  wat  manieren  dat 
daer  binnen  ghelegen  es  dewelke  manscepe  wi  jan  Grave  van 
Holland  ende  onfe  vorders  zeiden  dat  wi  hem  ende  finen  vorders 
niet  fculdich  ne  waren  te  doenen  ende  ommen  de  lieven  end« 
ommen  dengoedenjoinstdie  onfe  lieve  oudervadervorfeithevet 
ffc  ons  fo  hevet  hi  ons  ende  alle  onfe  Erfnamen  ende  aile  onfe 
nacomelinghen  comende  van  onfen  Lechame  vor  hem  zelven  en- 
de  vor  alle  fi in  Erfnamen  ende  vor  alle  fine  nacomelinghe  quite 
ghclatcn  ende  quite  ghefcolden  bi  finen  vrien  wille  alle  calaen- 
gen  ende  alle  eesfche  van  manfcepen  al  waer  dat  fake  dat  fire 
enigherrande  recht  toe  hadden  of  hebbcn  ghehat  in  enigher- 
tande  maniere ,  van  al  defen  vornoomden  goede  Bewtster 
Scelt*  dewelke  quiitfceldinghe,  wi  hebben  ontfanghen  in  goe- 
den  danke  in  enen  Chartre  befcreven  wlcommeliker  ende 
clarliker  fprekende,  dan  hier  vorfcreven  esdieons,  onfe  lie- 
ve  oudervader  hier  of  hevet  ghegheven  bezeghelt  mct  zinen 
zeglen  ende  met  zeglen  zire  kindre  ende  met  een  deel  der 
goeder  lieder  van  finen  Lande  (  2)  ende  war  dat  faker  dac 
gheviele  dat  ghetn  Erfnamen  no  gheen  nacomclinghen  na  ons 
ne  bleven  comende  van  onfen  Lechamen  en  tgrafcep  van  IwU 
hmde  ginghe  ter  zide  fo  was  ghefproken  ende  es  ghefprokcn 

ende 

(a)  Sintn  Landt~\  Vid.  Chart.  fupra  not.  p.  992.  n°.  1. 

Kkkkkka 


99<5    CODEX    DIPLOMATICV5  ) 

a.  U5»s.  eridc  over  een  ghedraghen  ende  gheacordert  ende  belovet 
d.ia.M.m^  partien  vor  de  quiicfceldinghe  ende  in  de- quihv 

fcheldinghe  dat  onfe  lieve  oudervader  miin  here  cuy  Grayt 
yan  Vlaendren  ende  alle  finc  Erfnamen,  ende  alle  fine  naco- 
melinghe  hem  dan  bliven  zullen  in  hare  cracht  alle  Lettren 
ende  alle  Chartren  ende  allc  Vonntsfen  ende  alle  andre  din- 
ghen  die  fi  hebben  ende  hebben  gliehad  ende  hem  anftadea 
mochten  ftaen  ende  bliven  zullen  in  alzulken  rechte  alfi  waren 
heer  de  quiitfceldinghe  ghedaen  was  ghehelike  ende  al  ende 
in  allen  pointen  alst  alfo  ghevalt  dat  tgrafcep  yan  htdland  gaet 
ttr  zide  ende  gheen  Erfnamen  na  ons  en  bliift  comende  van  on- 
fen  Lechamen  ender  waer  dat  fake  dat  gheen  Erfnamen  no  na- 
comelinghe  ne  bleven  van  onfen  Lechamen  ende  tgrafcep  ghln- 
ghe  ter  zide  fo  willen  wi  ende  bekenncn  dat  die  Grave  die  niet 
comen  ne  ware  van  onfen  Lechamen ,  nkt  hem  gfuheLpen  ne 
mach  metter  quiitfceldinghe  die  onfe  lieve  oudervader  vorfeit 
ons  ende  oofen  Erfnamen  ende  onfe  nacomelinghe  comende 
van  onfen  Lechamen  ghedaen  hevet,  Ende  om  dat  wi  willen 
dat  defe  dinghe  zeker  fiin  ende  gheftade  Wivea  alfo  alst  vor- 
feid  es  ende  namaeis  wel  ghehouden  fonder  discort  fo  kennea 
wi  j  an  Grave  yan  holland  vorfeit  over  ons  ende  over  alle  on- 
fe  nacomelinghe  dat  alle  defe  dinghe,  alfo  aJfi  vorfeid  fiin  en- 
de  elke  bi  hare  frin  ghemaect  ende  gheacordert  bi  onfen  wille 
ende  bi  onfen  confenten  ende  biden  rade  van  goeden  liedea 

xvx 


Digitizgd  by  Google 


'     CfiARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  997 

van  onfen  Lande  Ende  wi  hebben  toe  ghedaen  onfe  confenti.  xa$*. 
ende  ons  ottroy  ende  verbinder  ons  in  ende  hebber  ons  toe 
verbonden  met  onfer  gheghever  trouwe  ende  met  ghefvoren 
eede  over  ons  ende  over  alle  onfe  Erfnamen  ende  nacomelin- 
ghc  Grayen  van  holland  ende  van  Zieland  wel  ende  ghetrouwe- 
like  te  houdenen  in  allen  fticken  vorfeid  fonder  jheghen  te  ga- 
nen  in  ne  gheerren  maniere  bi  ons  no  bi  nimen  anders,  Ende 
in  kennesfen  van  alle  defe  Sticken  vorfeit  fo  hebben  wi  jan 
Grwe  van  holland  vorfeit  defe  Lettren  bezeghelt  met  onzen 
zegle  ende  hebben  ghebeden  ende  bidden  onfe  lieve  ende  ghe- 
trouwe  her  wvlphard  yan  Berfek ,  here  van  Zandenburch , 
her  HKNRic  here  van  der  Lecke^  her  diedric,  here  yan 

* 

Brederode  ,  her  plorens  van  Berfele  raiin  her  willem 
yan  Egmonde ,  her  jan  van  Crminghe,  her  niclais  van 
Katch ,  her  r  A  s  E  van  Berfele ,  her  n  e  i  n  r  i  c  Butfele ,  her  j  a  n 
van  Berfele  ende  miin  here  u  E  i  n  r  i  c  van  Ztutenlande ,  Rid- 
ders,  gherard  hcre  van  Voome  ende  Burchgraven  yan  Zit- 
land ,  n i c l a i s  van  Pitten  ende  w ILLEM  van  harlcem ,  Cna- 
pen ,  dat  zi  defe  Lettre  bezeglen  met  ons ,  ende  wi  vornoomde 

Wulphard  van  Berfele  here  van  Zandenburch , 

Heinric  here  vari  dcr  Lccke,  / 

Diedric  here  van  Brederode, 

Florens  van  Berfele , 

Willem  van  Egmonde,- 

Kkkkkkj  bn 


Digitized  by  Google 


f p8    C  O  Q  E  X   D  I  P  L  O  U  A  T  I  iC  V  S  j 

41.1,98.    .   Ian  van  Crupjnghe,  ;  .   

.  Niciaia  van  Katch,  ..0  .  ..     .  -  *. 
Jlafe  van  Berfele» 

Heinric  B^fiiele,  ,       <■  ,  , 

Ian  van  Berfele, 

Heinric  vanden  Zoutenlandc,  Ridders, 

Gherard  here  van  Voornen  ende  Burchgrave  van  Zieland, 

Niclais  vaa  Pitte.,  .■  ,  ;   t  . 

Ende  Willem  van  harleem,  Cnapen, 
kennea  alle  defe  dinghen  die  hier  vorfcreven  ziin  datfi  ghe- 
claen  ende  ghomaect  fijn  biden  wille  ende  biden  confenten  hons 
Jiefs  heren ,  des  Graven  fan  hoiland  vorfeid  ende  dat  aJle  defe 
dinghe  dier  vorfcreven  fiin  alfo  fiin  alst  hier  vorfcreven  es  en- 
de  bi  onfen  Rade  (3  ),  ende  in  orconfcepe  ende  in  kennesfen 
van  allen  defen  vorfeiden  dinghen  fo  hebben  wi  onfe  zegle 
doen  hanghen  an  defe  Lettrcn  metten  zegle  ons  liefs  heren 
Sgraytn  van  hollandt  vorfeid,  de  welke  Lettren  waren  ghcghe- 

ven 

(3)  Onfen  Rade]  Quod  igitur  fu-  fumti  fint  Confiliarii,  habercmus  bic 
piaComes  dicitur  hanc  cum  Guidone  (H-  Principis  Confdium  Aulicum  five  priva- 
pulationem  iniisfc  bi  den  Ra/ie  van  goe~  tura.  Quod  privatum  Principis  Confi> 
ilen  liedcn  Van  onfen  Lande:  hoc  intel-  lium  fcriptores  Hollandi,  hactenus  fatis 
ligendum  de  iis  Nobihbus,  qui  nomina-  abfurde,  confuderunt  cum  Terrae  Or- 
tim  hic  cxcitantur,  testantcs,  loannem  dinibus;  iisquc  adfcripfcrunt  iura ,  quae 
Pactum  illud  rcvera  cum  Guidone  fccis-  folius  privati  eraut  Principis  Conjilii. 
fe,  idquc  cx  ipforum  conftlio.  Igitur,  Quod  quanto  hiftoriae  genuinae  et  iuris 
nifi  hi  ad  hanc  duntaxat  causfam  as-  Publici  incommodo  et  noxae  factum  fit, 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  e*  DOCVMENTOKVM.  y99 

ven  te  Biervliet  (4)  als  men  fcriift,ons.  heren  Jaer  dufentich /t  u9g. 
twe  hondert  neghentich  ende  achten  des  Vridaghes  na  onferd'28'Mart 
Vrtmwen  Dach  in  Maerthe. 

♦  *  • 

Collationne*  a  TOriginal  en  Parchemin 
fcelld  des  fceaux  du  Comte  de  Hol- 
lande,  de  wvLfars  de  Barfele, 
du  Seigneur  de  Brederode  et  autres 
'  Perfonnes  rtommew  dans  ces  let- 
tres,  e*tant  dans  fe  Tour  des  Char- 
tes  de  la  Chambre  dcs  Coraptes 
du  Roy  [ut  fupm  p.461.]  a  Liile  le 
Aoust  i776. 

■   .VUl.     !  ;j  G   O  D   B  F   R   O  Y. 

«ta  mnltis  etiamnunc  flat,  cuivis  atten-     (4)  Bien/iet]   tfinc  explica  sto. 
denti  in  oculos  incurrit.  Hoc  fcmel  mo-  ke  Rijmkr.  B.  V.  vs.  1306.  fqq. 
nuisfe  1  ufiici.it.  ■  1 

n.  ccclxxviii; 

Lettres  d'investifure  dpnnees  par  1'Empereur ,  al-      a.  139* 
berxI.  a  guy  Comte  de  Flandres.  d.24.Aug. 

A.  129S.  d.  24.  Aug. 

... '  s.vr.  y  .. :  ■ 

Excurs.  VII.  p.  230. 

'  '    '    ■  •    •       '  '».»*.'..       )  • 

-.  .v**  ■  :   .1*  «  v.  A  »\*.  ■..-..»  •    '•/•  -.•  '• 

(•)  Sic  habctur  dans  Tlnventah.  die,  quo  Aquisgrani  coronabatur  Al- 
re  Hf  S.  det  Chartes,  qui  fe  trouvent  a  bertus  Caefar,  ad  quae  follemnia  ce« 
Lilh  furles  tffa+rts  dc  la  ZuUrnk.  kbranda  eo  profectum  fuisfe  Guido- 
Quas  tamcn  literas  nondum  accepi.  Fa-  nem  ,  quamquam  grandaevum,  narrat 
cu  autem  est  btec  IavestiHJia  eodem  mb  ie  a.  JHm  tiandr. b.  a. 

N.CCCLXXIX. 


Digitized  by  Google 


tooo    CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCCLXXIX. 
A.U98.  A.  1298.  d.  25.  Sept. 

di5  Scpc 

Ad  Excurs.  Vll.  p.  »39. 

>:  £■  u 

•    •    •  «  • 

Vid.  A.  1299-  d.  25.  Aprii. 

N.  CCCLXXX. 
A.1199.    gvido  Comes  Flandriae  concedit  in  feudum  everardo 
<"lf.>        Coraiti  de  Castenelleboge ,  reditus  annuos  Lfbr.  Tu- 
ron. ,  ea  conditione ,  ut  ipfum  in  rebus  fuis  in 
■Curia  Regis  Romanorum  adiuvet :  quam 
conditionem  accipit  everardvs. 

A.  125'.  d.  22.  Febr. 
A.  1299.  d.  26.  Febr. 
Ai  Excurt.  VII.  p.  239- 

(Ex  Orijin.li    in   Archiri»    InWcn  .h*j.)  , 

"Vniverfis  prefentes  Litteras  Infpecturis  everardvs  Cq. 
vtes  de  Castenellenboghe  falutem  noveritis  quod  nos  Litteras  II- 
luftrisViri  gvydonis  Comitis  flandrie  et  marchionis  namurccn- 
fis  recepimus  et  nos  iuxta  ipfarum  continentiam  fibi  et  heredi- 
bus  fuis  obligati  fumus.   Tenor  autem  predictarum  Litterarum 

talisest.  Vniverfis  prefemes  Litteras  Infpecturis  guy- 

do 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  iooi 

do  Comes  flandrie  et  marchio  Namurcenfis  falutem,  attendentes  a.  n*. 
probitatis  merita  et  grata  fidei  et  dilectionis  obfequia  nobilis 
Viri  everardi  Comitis  de  CateneUebogthe  fibi  et  heredibus 
fuis  in  perpetuum  conccsfimus  in  feodum  a  nobis  et  hcredibus 
nostris  Comitibus  flandrie  tenendum  et  habendum  annuum  reddi- 
tura  centum  Librarum  turonencium  in  festo  nativitatis  beati 
Ioannis  Baptistae  fmgulis  annis  folvendum  cui  feodo  idem  G- 
mes  de  Ailodio  terre  et  posfesfionis  fue  ad  exftiraationem  ducen- 
tarum  librarum  annui  et  perpetui  redditus  adiunxerit  ex  quo 
vna  cum  predicto  centum  librarum  redditu  conftitutum  est 
vnum  feodum  valoris  trecentarum  librarum  turonenfium  annis 
ilngulis  in  futurum  et  pro  dicto  allodio  ducentarum  librarum 
annuarum  dedimus  eidem  duo  milia  librarum  turonenfium  pre-  ' 
fatus  vero  Comes  pro  dicto  feodo  trecentarum  librarum  nobis 
fecit  homagium  etfldelitatis  prcftitit  facraracntum  proraittens  etiara 
fub  eodem  facramento  quod  ficut  Vasfallus  Domino  nobis  et 
hcredibus  nostris  ferviet  fideliter  et  Ipecialiter  in  hiis  que  nos 
€t  libcri  nostri  in  Curia  ferenisfimi  principis  Domini  Roma- 
norum  Regis  feu  apud  eumdera  habebimus  expedire  in  cuius 
rei  testiraonium  prefentibus  Litteris  Sigillum  nostrum  duxi- 
mus  apponendum  datum  anno  Doraini  millefirao  ducentefi- 
rao  nonagefimo  oetavo  in  die  beati  petri  ad  catedram.  —  — 
In  cuius  rei  cestiraonium  prefentes  Litteras  Sigilb  nostro  fi- 
gjjlaras  concesfiraus.     Datura  anno  Domini  millefimo  du- 
T.  II.  Li  II  u  cen- 


Digitized  by  Google 


ioo2    CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  1299.  centefimo  nonagefimo  nono  die  jovis  post  festum  beati  petri 
n.i.   ad  catedram. 

Collationnd  a  rOriginal  en  Parchemin 
fcell£  du  fceldudit  evrard,  &ant 
dans  la  Tour  des  Chartes  de  la 
Chambre  des  Comptes  du  Roy 
[w  fupra  p.  461.]  a  Lille  le  28.  Iuil- 
let  1777. 

CODEFROY. 

N.  CCCLXXX. 

a.  n59.    gvido  Com.  Flandr.  in  feudum  concedit  annuos  redi- 
^n6!?1'  tus  alberto  Domino  de  Clingenberg,  ea- 

dem,  qua  proxime,  conditione. 

A.  12$.  d.  22.  Febr. 

A.  1299.  d.  26.  Febr. 

Ad  Excurs.  Vll.  p.  539. 

(Ei   Origuull   in   ArchWI,  lafulcnO.ii*.) 

yf' niverfis  prefentes  Litteras  Infpecturis.  albert  vs  Miles 
Dominus  de  Clingenbergh  falutem  noveritis  quod  ego  Litteras  II- 
luftris  viri  gvidonis  Comitis  flandrie  et  marchionis  namurcen- 
fts  recepi  et  me  juxta  ipfarum  continentiam  fibi  et  heredibus  fuis 

obligavi,  tenor  autem  predictarum  Litterarum  talis  est.  

Vni- 


Digitized  by  Google 


9 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1003 

Vniverfis  prefentes  Litteras  Infpecturis  gvido  Comes  flandrie  a.  1299. 
et  Marchio  Namurcenfts  fakitem,  nobilis  Viri  alberti  milicis  ^n^ii!"" 
Domini  de  Clingenbergh  attendentcs  merita  probitatis  eidem  in 
feodum  concesfimus  beneficium  centum  Librarum  parvorum 
turonenfium  nigrorum  folvendarum  in  festo  purificationis  bca- 
te  Virginis  quandiu  vixerit  de  quo  beneficio  feodali  ipfum  mi- 
litem  per  iohannem  Comitem  de  Namurco  filium  nostrum  ca- 
risfimura  Investivimus  et  homagium  ac  fidelitatis  facramentum  re- 
cepimus  ab  eodem.  Ipfe  etiam  quandiu  vixerit  nobis  et  heredi- 
bus  nostris  fub  eodem  facramcnto  ficut  Vasfallus  Domino  fcr- 
vire  fideliter  promifit  et  fpecialiter  in  hiis  que  in  Curia  Sere- 
nisfimi  principis  Domini  Romanorum  Regis  vel  apud  eundem 
habebimus  expedire,  in  cuius  rei  testiraonium  prefentibus  Lit- 
teris  Sigillum  nostrum  est  appenfum.   Datum  anno  Domini  mil- 
lefimo  ducentefimo  jionagefirao  octavo  in  die  beati  Petri  ad 
Catedram.  — '.  Jn  cuius  rei  testimomum  iptefentes  Litteras 
Sigillo  raeo  figillatas  concesfi.   Datum  anno  Domini  millefimo 
ducentefimo  nonagefimo  nono,  die  Iovis  post  festum  beati 
petri  ad  catedram.     ^  #  ^ 

Cdllatrorjn^  k  TOrfginal  en  Parche- 
min i  fcellc  du  fcel  dudit  albert 
T^pofant  en  laChambre  des  Comptes 
du  Roy  [utfuprap.461.]  a  Lille  le 
..a8.lIuiilet  1777. 

C   O  D   F.  T  R   O  Y. 

•         '  Lllllia  N.  CCCLXXXI. 


Digitlzed  by  Google 


ioo4    CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCCLXXXI. 

A.  1299.    Lettres  ^evrard  de  laPierre,  Chancelier  de  1'Erapereur 
4  26-Febr.       A  l  b  e  r  t  ,  fur  rhoramage  de  c  u  y  Comte  de  Flandres. 

*»•  III.  1 

A.  1299.  d.  26.  Febr. 
Ad  Excurs.  VI L  p.  239. 

♦  •  • 

Haufi  huius  Chartae  notittam  ex  eodera  Archivi  Infulenfis  Catalogo,  est- 
que  eiusdcin  argumenti  Charta ,  ac  duae  proxime  antccedeutes. 

N.  CCCLXXXIL 

A.  1299.    albertvs  Rex  Germ.  in  Comitiis  Imperii  fententiam  fert 
d.4.Maiu        de  controverfia  inter  gvidonem  Com.  Flandr.  et 
ioannem  Com.  Hannon,  de  terris  Ztc- 
landiae  ceterisque  posfesfionibus. 

A.  1299.  d.  4-  Mart. 
Ad  Excurs.  VI L  p.  039. 

•  *  • 

Vid.  Chart.  a.  1299.  d.  25.  Apr. 

N.  CCCLXXXIII. 

A.  1799.    gvido  Comes  Flandr.  et  Marchio; Namurc.  concedit  Oppi- 
d.i9-Apr.  do  Ardenburgenfi  fub  quadam  conditione  libe- 

rum  dierum  xiv.  mercatum. 
A.  1299.  19/ApriI. 
Ad  Excurs.  VI I.  p.  i»9- 

(Ii  Ori|t»iU  I»  ArchWW  Ardtpburs.  81.) 

"uis  Cuetts  de  Flandf  et  Marchis  dc  Namr  a  fes  chiers  et 

foiau- 


G 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  kt  DOCVMENTORVM.  1005 
foiaules  •  •  les  Efcheuins  de  nostres  villes  de  Gandl  de  yppre/A.  n** 

d.  19.  Aor. 

de  Douwayl  de  Pouperinghes  /  de  Bailluell  de  Granmondi  de 
alosti  de  audenardel  et  a  tous  autres  Efceuinagesl  fousgisa  nous 
es  quels  on  fait  et  mainticnt  draperiel  falus  etamour/  Aihfei 
nous  foumes  et  acordei  par  notre  confcl/  ke  en  le  ville  dar- 
dembourg  pour  le  pourfit  et  lauancement  de  le  ville  desfus  ditte 
vne  feftc  foit/  et  otroie  auonts  a  nos  Efcheuins  de  le  ville  des- 
fus  ditte  ke  ele  commence  che  lundi  prochain  apries  le  trinitei 
et  doit  durer  par  •  Quinze  jours  /  des  quels  quinze  jours  /  les 
trois  pmerains  jours  marchies  doit  iestre  de  cheuaus  /  et  Ics  au- 
tres  trois  continuclment  enfuians'  monflre  et  yetite  de  drasl  et 
tres  le  commencement  de  le  feste  dusques  au  daerain  jour  cest 
par  toute  Ie  quinfaine  dure  paieraens  de  feste/  fi  vous  prions 
et  requerons/  ke  vous  pour  lauancemcnt  de  no  viilc  voelle  che 
fignifier/  as  boines  gens  et  lius  ov  vous  iestes  Efcheuinl  et 
eaus  enort'  pourcacier  et  faire  ke  leur  dras  et  leur  marcheandi- 
fes  il  mainent  a  no  ditte  ville  de  ardembourch/  et  tant  en  faites 
ke  Efcheuin  dardembourgh  fe  fentent  ke  pour  lamour  nous  lcur 
villc  foit  auancie  quant  a  che/  et  ke  nous  vous  en  fachieins 
grei  /  Donnef  a  Pethenghem  ce  jour  de  le  Penthecoste  en  lan  de 

gracie  Mil-cc-  Quatrevins  et  Dfis  noef. 

•  *  * 

Appendet  Sigillum  rotundum  cvidokis,  uti  exftat  in  oliv.  vred. 

.  Sig.  Com.  p.  46.   Contniigillum  vero ,  ut  p.  30.  m 
Exftat  et  huius  Chartae  Vidimua  PUtsti  Abbat.  Mm,  B.  Mar.  de  duki 
valle  a.  1431*  d,  a8.  Apjr.  cum  SigiUo ,  in  iisdem  Archiv.  n°.  14- 
L  Ll  11 11 3  N.  CCCLXXXIV. 

M 


*  Digitize<|l  by  Google 


?too6    C  0  D  E  X   D  1  SXtG  M  A  T  I  C  V  $ 

.  V    .        N.  CCCLXXXIV. 

A.  12 w.  Post  omnes  rvdolphi  Regis  Gerra.  fententias  ac  procesfus 
c  v  i  d  o  Comes  Flandr.  et  i  o  a  k  n  e  s  Comes  Hannon.  tandem 
compromiferant  in  codefridvm  de  Brabantia  et  ioan- 
nem  dc  Dampetra;  qui  cx  hoc  compromisfo  edixerant,  ut 
omnes  fententiae  contra  gvidonem  pro  ioanne  Han- 
non.  Com.  latae  in  posterum  forent  irritae,  neque  Comi- 
ti  Flandriae  obesfent.  Quibus  Compromisfi  literis  ex  fen- 
tentia  d.  4.  Mart.  1299.  lata  productis,  nunc  tandem  in  Iu- 
dicio  pronunciat  albertvs  Rex  Germaniae,  ioannem, 
Comitem  Hannon.  oportere  ftare  his  Compromisfi  literis,  ac 
priores  rvdolpiii  Regis  fententias  fore  nullas;  ex  eo 
quod  prior  alberti  R.  fententia  Spirae  d.  26.  Febr. 
1299.  Iata  continebat,  ratas  esfe  debere  rvdolphi  fen- 
tentias,  nifi  quid  in  contrarium  arTeratur;  cuiusmodi  con- 
traria  occurrebant  in  his  Compromisfi  literis  (  1  \ 

A.  1298.  d.  26.  Febr. 
A.  1299.  d.  4.  Mart. 
A.  1299.  d.  25.  Apr. 
/fd  Excurs.  VII.  p.  241» 

«  (Ex  Origin.li   in   Archivii  H.murcenf.bui.) 

OS    ALBERTVS    D  E I    GRATIA    ROMANO.RVM  REX 

SEM- 


N 


(i)  Malc  in  Inclice  Ckartaram  Na-  annum  xaoS,  innui,  postquam  cl.23.Iu- 
murc.  hflbctnr  a.  1195.  ouia  tuncuon-  lii  Irapmwr  dictns  fuit  Albtrm,  ipfc 
dumcratlmperator  ALBtRTV*.  Scd  corccxtus -faciJe  peifuadebit. 


Digitized  by  Ooogle 


CHARfTA&VM  et  DOCVMENTQRVM.  1007 
semfer  avgvstvs  ad  univcrforum  facri  Romani  jmperii  A.  1299, 

d.  25.  Apr. 

fidelium  ac  aliorum  noticiam  publicam  tcnore  prefentium  cu- 

o  o 

pirous  pervenire  quod  anno  Domini  m.  cc.  nonagefimo  nono  •  i  e.  d. 

.  25.  April. 

fabbato  post  refurrectionem  dominicam  apud  Bopardiam  in  aula  *  1299. 
nostra  Regali  nobis  pro  tribunali  fedentibus  procuratores  feu 
nuntii  fpectabilis  viri  gvidonis  Comitis  Flandriae  videlicct 
nobilis  *  viri  iohannes  et  gvido  filii  fui  et  wiLHEL-M.M*to. 
m-vs  de  Mortania  cum  pleno  mandato  et  procuratorio  fufficien- 
ti  a  nobis  per  iudicium  admisfo  et  etiam  approbato  nomine 
fuo  et  patris  fui  predicti  oftenderunt  in  iudicio  coram  nobis  pro 
tribunali  fedentibus ,  Iitteram  procesfus  et  fententiae  quam  nu- 

*  * 

per  comes  haynoniae  obtinuit  apud  Spiram  cuius  quidem  fenten- 
tiae  tenor  fequitur  in  haec  vcrba. 

Nos  albertvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex  femper  Au- 
gustus  ad  univerforum  facri  Romani  imperii  fidelium  noticiara 
publicam  tenore  prefentium  cupimus  pervenire  quod  anno  Do- 

o  o 

mini.  m.  c  c.  nonagefimo  nono  feria  quinta  post  festum  beati 
Mathei  (  2  )  apoftoli  apud  fpiram  nobis  pro  tribunali  fedcnti- 
bus  per  fpectabilem  virum  iohannem^c  Ayenis  Comitem  hay- 
mniae  in  fententia  quefitum  et  propofitum  extitit  coram  nobis , 

utrum 

(a)  Mathei]  Legendumvideturfl/tff-  igitur  in  excvrs.  VII.  p.  339.  dies 
thie,  i.  e.  d.  a6.  Febr.  non  vero  Mat~  25.  Sept.  a.  1298.  in  d.  26.  Febr.  *. 
thaei.  qui  foret  d.  25.  Sept.  quia  huc  1299.   Totidem  enim  litcris  annus  n*- 
pcr  rirum  naturam  ficri  non  potuisfet ,  nut  exaratur. 
rcfra&ante  temporis  ordine.  Mutctur 


Digitized  by  Google 


ioo8    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1199-  tttrum  omnes  fententiae  prcclare  recordationis  [per]  dominum 

A  »s.Apr.  • 

rvdolphvm  romanorum  regem  predecesforein  et  gcnitorem 
nostrum  kariflimum  et  proccsfus  per  ipfum  facti  fortiri  deberent 
effectum  et  communi  dictante  et  approbante  fententia  fententia- 
tum  extitit  et  obtentum  quod  huius  modi  fententiae  et  procesfus  de- 
beant  in  fuo  robore  permanere  •  nifi  alique  tales  litterae  probatio- 

*  f.quem-  nes  feu  legitima  documenta  per  quecumque  *  in  lucem  vel  rae- 
dium  deducantur  •  cuibus  iidem  procesfus  et  fententiae  iure  elidi  ya- 
leant,  feu  etiam  annullari,  in  cuius  rci  testimonium  prefentes 

4.4-Mart.  litteras  figillo  maiestatis  nostrae  iusfimus  muniri  datum  in  ulma 
injJ  non.  martn  anno  Domini  ut  fupra  indictione  xij.  Regni 
vero  nostri  anno  primo' 

ltem  ibidem  eodem  durante  iudicio  iidem  procuratores  oflen- 
derunt  procuratorio  nomine  Comitis  fiandriae  predicti,  et  fuo 
litteram  compromisfi  figillis  ipforum  Comitis  fiandriae  et  Comi- 
tis  haynoniae  figillatam  per  quas  litteras  plene  et  fufficienter  ex- 
titit  approbatum  quod  jdem  Comes  haynoniae  et  Comes  fiandriat 
post  omnes  procesfus  et  fentcntias  habitos  in  Curia  memorati 
Domini  rvdolpiii  Regis  de  omnibus  contentionibus ,  cau- 
fis,  controverfiis ,  actionibus,  difcordiis,  querelis  et  queflio- 
nibus  quibuscumque  quae  intcr  Comites  predictos  usque  ad 
illa  tempora  vertebantur  pro  fe  et  heredibus  fuis  in  Dominum 
cotfridvm  de  Btabantia  et  Dominum  iohannem  de 
*.        Dampetra  cum  pcne*  adiectione  compromiferunt  libere  et 

expres- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVMzt  DOCVMENTORVM.  ioop 

expresfe  .  jtem  eodem  durante  iudicio  fententiam  arbitralem  a.  tt& 
eorumdem  arbitrorum  feu  arbitratorura  et  litteram  eorum  fuper  (la5'Apr* 
eadem  confectam  ferie  compromisri  in  eos  facti  de  verbo  ad 
verbum.  in  fe  continentem  •  quae  fententia  inter  cetera  decla- 
rat,  oftendit  et  manifestat  omnia  inftrumenta,  omnes  proces- 
fus  et  fententias  nsque  in  diein  predictae  arbitralis  fententiae 
per  Comitem  haynomae,  ac  fuos  nuntios  et  procuratores  quos- 
cumque  contra  dictum  Cmitcm  flandriae  et  fuos  heredes  obten- 
tas  fuper  quibuscumque  caufis,  queftionibus ,  actionibus,  con- 
troverfiis,  discordhs  et  negotiis  quibuscumque  esfe  nullas  et  ir- 
ritas  et  penitus  non  valere  •  et  Comiti  flatidriae  et  fuis  heredi- 
bns  obesfe  non  debere  vel  preiudicium  aliquod  in  posterum 
generare  •  quibus  litteris  predicti  compromisfl  nec  aon  fenten- 
tiae  predictorum  arbitrorum  feu  arbitratorum  figillis  figillatis ,  in- 
fpectis,  auditis  et  plenius  intellectis  pronunciatum  fuit  per  iudi- 
cium  et  communi  principum  Comitum  et  aliorum  Nobiiium  fen- 
tenriaapprobante  fraaliter  *  diffinitum  nobis  pro  tribunali  feden-  ♦  f.firMii 
tibus,  Comittm  haytimiae  antedktum  Compromisfum  huiusmo- 
di  ac  fentejitiara  predictorum  arbitrorum  feu  arbitratorum  de- 
bcre  inviolabiliter  obfervare ,  et  ipfura  ac  heredes  fuos  predicte 
arbitrali  fententiae  parere  debere  et  ipfam  fententiam  effectum 
revindicate  habere  et  propter  caufas  et  rationcs  predictas  iudi- 
cia  fententias  procesfus  et  litteras  pro  Comite  haynoniae  et  fuis 
heredibus  contra  Comitem  flandriae  et  fuos  hcredes  coram  prae- 
T.  II*  Mm  mm  mm  fato 


Digitized  by  VjOOQlC 


ioio    CODEX  DIPLOMATICVS 

fato  Domino  rvdolpho  Rege  usque  ad  eiusdem  compromisil 
^uam^m^m  habitas  et  ob.entas  fentendamque  predi- 
ctam  in  curia  nostra  nuper  apud  fpiram  latam  nullam  habere  ro- 
boris  firmitatem  immo  potius  nullas  esfe  ac  etiam  irritas  et  ina- 
nes  •  in  promisforum  omnium  evidens  testimonium  et  cautelam 
figillum  Maiestatis  nostrae  Regiae  prefentibus  est  appenfum* 
Datum  anno  die  et  loco  fiipra  dictis,  indictione  xij.  Regni 
vero  nostri  anao  primo* 

*  ♦  ♦ 

Embas  est  appendu  ledit  feel  en  cire- 
jaune,  concorde  a  1'Original  r<5po- 
fant  dans  les  Archives  du  Conleil 
de  fa  M.  a  Namur. 

de  posson  GreffTer  adjoint  du> 
dit  confeil. 

N.  CCCLXXXV. 

A..rs99-  Ccmpromittunt  gvido  Comes  Fiandriae  et  ioannes  Co- 
d^d.Apr.      mes  Hannoniae  m  GODEPRiDVM  de  Brabantia,  et 
ioannem  de  Dampetra1,  fuper  controverfiis  de 
terris  Zeelandiae  aliisque  posfesfionibus. 

A.  iap9-     20*.  April  [  1.  26*.  Febr.  J 
Ad  Excurs.  VIL  p.  »40.. 

*  •  *  ' 

Vid.  Chart.  praec.  a.  1290.  d.  35;  Apr; 

N.  CCCLXXXVL 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  ion 

N.  CCCLXXXVI.  . 

cvido  Comes  Flandr.  et  Marchio  Namurc,  confirmante  no.  A.  i,99. 
berto  filio  primogenito,  donat  Oppido  Ardembur-  d**'Aoc 
go  Ius  Cambiale  pro  quadam  pecuniae  fumma. 

A.  1299.  &  8.  Aug. 

Ai  Excurs.  VIL  p.  139. 

■  *  ... 

(**  Orijinall  i»  Archirii  Ardenburgent.  n°.  jfi.) 

^fous  guvs  Coens  de  Flandres  et  marchis  de  Namur  fa(- 
fons  fauoir  que  pour  la  bontei  et  la  tresgrand  loiautei  que 
nous  auons  trouvee  et  trouvons  en  nos  Borjois  de  nostre  vil- 
Je  dardembourch  et  pour  vne  fome  de  deniers  de  mii  liures  de, 
Ja  monnoie  de  fi^ndres  que  il  nous  ont  paie  et  deliuree  en  bons 
deniers  bien  conteis  et  en  bone  monnoie  dont  nous  nos  tenoms 
bien  apaie  •  Nous  auoms  vendu  otrie  ct  otrioms  deforenauant 
perpetuelment  a.  eaus  et  a  chascun  deaus  aufi  bien  cheaus  qui 
pre  font  comme  cheaus  auenir  cnapres  le  cange  de  Ardem- 
bourch  chest  asfauoir  que.il  et  chascun  deaus  puiftent  cangier 
et  tenir.cange  dedans.la  ville  dardembounk'  Et  faire  toutes 
chozes  et  marchandizes  qui  a  cange  loial  appartienent.  £t 
nc  voloms  nc  deuomsXoufixfr  ( 1  >  que  nuls  qui  borjois  dar. 

:  ;'.\'..  .•.„'.".  .'*  1 :  1  ;        ••  .■ 

(1)  SouJ/rjr  ]  Qvl  fuperioritate  fibi  in  Oppjdis  Ucite  refervasfe,  vel 
dent  TerfitoriaJi ,  uti  gaudebaht  Prin-"  hinc  fatis  apparet.  Quod  ius  postea 
«ipesfiandjiac  et  Hoifcwdiafc ;  casdcm  per.Charas  ac  Privllegia  ctram  in  alioJ 
gavl&s  esfe  iure  cambiali,  «  hoc  ius  confcrre,  ipfls  erat  integrum. 

Mm  mm  ram  2 


Digitized  by  Google 


loia    CODEX  DfPtGMATICVS 

a.  noo.  denbourch  ne  foit  puist  en  la  dlte.  ville  cangier  ne  cange  te~ 
*8'  Al<8"nir-  Et  quicomques  ie  feroit  ou  fera  qui  borjois  dardem. 
bourch  ne  foit  mie  il  feroit  ou.  fera  encheus  en  amcnde  de 
vint  Iiures  de  la  monnoie  de  ftandres  toutes  les  fois  et  autant 
de  fofs  quil*  en  fera  pourcrais  ou  quil  fera  pris  en  prefent 
fait  de  la  quel  amcnde  de  vint  liures  les  deus  pars  feront  a 
nous  et  lautre  ticrche  pars  a  la  dite  vilte-  Hors  mis  ro- 
cier  de  Harfcheberghe  et  fon  hoir  au  queil  nous  le  aufemes 
etrie  auant  que  nous  ieufciems  vendu  et  otrie  as  defusdis  bor- 
jofs-  Et  est  afauoir  que  li  •  •  Efcheuin  et  li  confaus  de  la  dite 
ville  pour  eaus  et  pour  lor  commun  prieent  et  porront  tou- 
tes  les  fois  que  il  lor  plairs  le  dit  cangeaccenfir  et  donner  a 
tenfe  ou  a  ferme  a  vne  perfone  ou  a  pluifeurs  qui  depar  eaus 
pora  ou  poront  le  dit  cange  tenfr  en  la  dite  vrlle  tout  enfi  com 
il  Ior  famblera  pourfitable  a  eaus  pour  la  dite  vilie  et  a  tel  ter- 
me  com  il  lor  plaira  par  fi  que  tousjours  li  canges  foft  loiau* 
ment  malntenus  •  Et  chou  auoms  nous  otrie  et  otrioms  et  vetf- 
du.as  defusdis  bourjofs  perpetuelment  A  tous  jours  pour  nous 
et  pour  nos  hoirs  et  nos  fuccesfeurs  Contes  de  Flandres  •  Et  lor 
prometoms  et  auoms  encouvent  a  tenir  loiaument  en  bone  fol 
et  a  warandir  a  tous  jours  perpetuelment  •  Et  voloms  que  nos 
chiersetames  fiels  roberts  de  Bandres  tout  en  la  maniere 
com  nous  auoms  le  dit  vendage  fait  et  otrie  a  eaus  et  promis 
et  eacouvent  •  a  waxandir  le  otroiethe.  le  promathe  et  ait  en- 

cou- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  10*3 

eouvcnt  a  warandir  tt  fon  asfens  i  mathe  et  fon  confent  •  Et  a 
aches  prefentes  Jettres  roathe  fon  feel  auoec  le  nostre  En  te-d* 
mongnage  des  quels  chozes  nous  Ior  auoms  ches  prefentes  lct- 
tres  baillees  feelees  de  no  feel  faites  et  donnees  a  Gand  el  an 
de  Grace  mil  deus  cens  quatre  vins  et  dis  et  Noef  le  Samedi 
deuant  le  feste  famt  Laurent*  Et  nous  roberts  aisnes  fiels 
au  conte  de  flandres aduoes  darras/  fires  de  bethune  ct  de  tenre- 
monde  a  le  requeste  de  nostre  chier  et  amei  Seigneur  etperje 
toutes  les  chozes  defusdltes  looms  Greoms  prometoms  et  auoras 
encouuent  a  warandir  et  tenir  as  defusdis  borjois  perpetuelment 
de  tant  com  il  nous  touche  et  puet  touchier  ct  nostre  asfent  i 
metoms  et  no  confent •  Et  a  ehes  prefentes  lettres  auoms  mis 
nostre  feel  auoec  le  feel  nostre  chier  cc  amei  feigneur  ct  pere 
le  • .  conte  defusnomef  •  Che  fu  fait  et  donneiel  an  el  jour  et 

au  liu  defusdis  — — 0  1  o  9— 

In.  Plka  habetur:. 

Geruais  par  Ie  ...  Recheuear. 
«r  •  *• 

Appendent  duo  Sigffla- integr*  ex  vkta  dupltci  pergam.  cum  contrafipinh. 

MVC6  •  •  •  mi  est  in  ol.  v*k».  pi467 
Contraiigillum  uti  p.  59. 
Alterum  roberti  filfi.  Eques  cum  lcuro,  ih  quo  Umbus,  patris  adnuc 
fuperilitis  argumentum.,  fcutum  Flandricum  fuperne  trifariam  fein- 
dens,  uti  iu  ol.  vred.  p.  51. 
Ccurtrafigffluni,  ut  ibid.  p.  51. 

Mm»mmm3         N.  CCCLXXXVII. 


W4    CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCCLXXXVII. 

A.  tao*.  cvido  Com.  Flandr.  transfert  omne  Dominium  ac  Iurisdictio- 
nera  Terrae  Zeelandiac,  in  filium  natu  maximum  ro- 
bertv m«>  et  fubditis  homagium  imperat 

A.  1299.  d\  3-  Nov. 

Excurs,  VIL  p.  373.  pr. 

.  ..    <E«  OriHlnali  i„  ArckiTUI.fi.lenfib*.) 

j[\  ous  guys  Cuens  de  flandres  et  Marchis  de  namur  faifons 
favoir  a  tous  ke  comme  nous  aiemes  Baillie  ct  ottroie  le  admi- 
niftration  toute  abfoluement  de  \a  Contii  de  flandres  etlecure 
des  Befoingnes-  de  leditte  Comtei  a  nostfe  chier  et  ainsnd  fili 
robert  de  flatidres  fi  comme  il  appert  plus  plainement  efc 
lettres  lesqueles  nous  luy  avons  Baillids  feell&s  de  nosfeel, 
nous  encore  de  habundant  avons  ottroie'  et  ottroions,  Bailiie" 
et  Baillons  kierked  et  kierkons  airdit  robert  notre  fils  tout 
le  droit  totftie  le  action  toute  le  fouverainetei  quc  nous  avons  ou 
poiems  ou  devicms,  pooms  ou  devoms  comment  et  en  quel- 
cunque  maniere  oue  che  foit  en  le  terre  de  Zelande  ens  es 
ylles  ct  es  appertenances  de  Zd4nde?  fl  mandons  ct  comman- 
dons  a  tous  nos  hommes  fmes  de  Ie.  dite  1  terre,  des  ylles  et 
des  appertenances  de  Zclande  dequel  etat  ou  condition  quil 
foient  et  a  tous  lcs  Efchevins  dcs  Villes  de  Ieditte  terre  hos- 
tes  raanans  inhabitans  fubdis  a  ripus  que  il  audit  robert  nostre 
.    '  '  .  .  '  .     .  '  ajns- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVMi*  DOCVMENTORVM.  ioi$c 

ainsnei  fil  facent  hommage  et  faifement  chil  qui  hommage  font  a.  u*». 
cenu  de  faire  ttfairement  etfeauteiQi')  chil  qui  a  chofe  font 
tenu  et  obeisfent  a  luy  et  a  fon  coumond  et  a  fes  offieiaus  en 
toutes  querelesr  droitures,  actions,  demandes  et  en  toutes  au- 
tres  chofes  dont  cognisfance,  droiturey  fouverainetcs ,  apper- 
tient  puet  ou  doit  apertenir  a  hiy  comme  a  Seigtieur  fi  comme 
on  a  fait  el  tans  pasfii  as  Comtes '  de  flandres  par  le  tesmoing  de 
ehes  lettres  fcelldes  de  no  fcel  faites  et  baillrds  Tan  de  Gri- 
ce  mil  deus  cens  quatre  vins  et  dis  et  noef  le  mardy  aprds 
k  Tousfiuns. 

Collationne"  a  l'Original  en  Parchemin 
fcelld  du  fcel  dudit  guy  pareil  a 
celui  gravd  dans  vre.dius,  &ant 
dans  ia  Tour  des  Chartes  de  la 
Chambre  des  Comptes  du  Roy 
[.uc  fupra  p.  451.]  a  Lille  Je  8.  Aousc 

G  O   D   E   F  R  O  Y.. 

.r>x,:Afl  oj  sspia  :ijh  w»;  ucr.-5i  ;•!♦*.•;:»  1 

(O  ftaut"  ]   Nbtate- tnfignetn  di*  fideiitath,  quod  propric  cst  fubditorum 
ftinctioncm  inter  Homagium ,  quod  fimpliciter  fic  dictorum. 
est  Fafailmtm,  et  imcr  miurandum 

n.  ccclxxxviii. 


Digitized  by  VjOOQlC 


I©HS    CODEX  DIPLOMA.TICVS 

N.  CCCLXXXVIII.  '   .  - 

■ 

A.t3o3-      gvido  filius  cvidonis  Comitis  Flandriae  fe  fcri- 

bit  Comitem  Zelandiae. 

.  •  ■ 

A.  1303  —  1309. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  380,  381. 

•  r. 
(t>liT.  rilB.  Ccntsl.  r.ll.  ftobb.  p.6f.) 

A.  I^ettres  ^e  CUI>  Flandres,  Cuens  de  Zelande^te  fan 
1303.  Es  archiyes  de  Namur ,  tit.  Namur.  [Inv.  f  \  137.] 

Nous  guis,  fius  au  Conte  de  Flandres,  Cuens  de  Zelande; 

faifons  favoir  a  chiaus  ki  ches  lettres  verront  et  orront,  : 

Al  Thorout,  l'an  m.  ccc.  iii.  (i) 

B.  Nous  guis  de  Flandre,  Cuens  de  Zelande;  faifons  fcavoir  i 
tous  que  —  — 

A  Male  en  coste  de  Bruges ,  en  1'an  de  grace  mil  trois  cent 
et  fept ,  le  Vendredi  apres  la  grand  Pasque. 

C.  Nous  gdys  de  Flandre,  Caens  de  Selande,  faifons  favoir 

 Donne  a  Petenghem,  en  fan  de  grasfe  mil  trois 

cent  et  neuf,  le  fefime  jour  dou  mois  de  March. 

(  idea  o  t.  tiii.  SiiUL  Cm.  tltmir.  p.  89. 

D.  ioanne  vero  [florentiiV.  lilio]  absque  prole  de- 
functo  anno  1300.,  Zelandiae  pars>  citra  Scaldem,  rurfus  ad 
Comitem  Flandriae,  ex  pacto  rediit;  eamque  gvido  Comitatus 

titu« 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  ioz? 

titulo  dedit  gvidoni  filio  fuo,  natu  fecundo  —  cuius  Diplo-A.  naj. 

1309. 

ma  vidi  hoc  initio ,  anni  1309.:  Nous  cuys  de  Flandre, 
Cuens  de  Zelande. 

Huc  refer  et  aliam  Chartam,  quae  fub  hoc  titulo  exftare  di-  E. 
citur  in  Archwis  Namurc.  Chap.  iv.  L.  D.  Cottde  137. 

„  Lettrc  in  Flameng  de  1'an  1303.  par  I9  quelle  ceubt  de 
„  Middelbourgh  ont  donne*  a  chuis  &.  de  Zelande  lesportes 
„  de  leur  villes 

Cvido  Flander,  roberti  Com.  Flandr.  frater ,  Comes  Zte-F. 
landiae,  pro  fe  fuisque  posteris  hmagium  fecerat  phi-    a.  1307. 
lifpo  Regi  Franciae,  Domino  Flandriae  ctirecto,  < 
pro  terris  fuis  fefeque  eius  protectioni  commi- 
ferat.   Has  literas  confirmat  et  ratas  habet 
robertvs  Flandriae  Comes,  eum- 
que  indemncm  praeftare  pollicetur. 

(I*  Or!|i»iU  «.  |W.  i.  Archivii  X.murceafibw.)       .    ,  • 

Nous  robers  Cuens  de  flandre  a  tous  cheaus  Ki  ches  pre- 

fentes  lettres  verront  et  oirons  falus  

fcavoir  faifons  a  tous  que  comme  nos  chers  et  amcz  freres 
c  u  y  s  de  flandre ,  Conte  de  Zelande  foit  obligies  lui  et  fes  hoirs  a 
tous  fes  biens,  a  tous  les  bien  defes  hoirs  (muebles  et  non  - 
muebles  prefens  et  avenir)  . . .  de  fes  hiretages  et  de  fes  hoi- 
res,  etde  tous  fes  fuccesfeurs  en  quelconques  licu  que  foicnt 
et  porroient  estre  trouvc*  envers  tres  excellent  et  trcs  puisfant 
"  T.  //.  Nn  nn  nn  Prin- 


Digitized  by  VjOOglc 


toi8    C  O  D  E  X    D  IPLO  M  A  TlCVS  > 

A.  i3c3  Prince  Monfieur  ph.  Roi  de  franche  par  la  grace  de  Oietf 
l2'9'     notre  chier  Scigncur  pour  la  -raifon;  de  la  pais  de  fla»drd,  ei> 
plufieurs  poins,  et  en  plufieurs  articles  contenues  en  la  lettrer 
de  tOrdenanche  de  ladite  poii  nous  promettons  et  avonfc  fiaa- 
lement  en  convenort  par  le  fby  de  netre  cors  a  acquiter  desda- 
magier  et  delivrcr  de  tous  cous,  perieiis,  frais,  et  damagcs 
ledit  GtrT  notre  chfer  frere  devant-nome  et  tous  fes  hoirs  ec 
fes  fuccesfeurs  envers  tres  excellent  et  tres  puisfant  prrnce  no- 
•  tre  chier  Seigneur  U  "roy  de  france  devandit  et  envers  tous  au* 
•^tres  princes  et  Seigneurs.   Et  as  cofes-  desfusdites  tenir  fer- 
memcnt  aaccomplir  nous  obhgeons  noos  et  nps  hoir3  tous  nos 
biens  et-les  biens  de  nos  hoirs  et  de  xous  hos  fucccsfeurs  tout- 
tes  nos  dittes  Villes  rentes  et  hiretages,  muebles  et  non  mue- 
bles  prefens  et  aveair  en  qucJquonques  povoir  quc  che  foit  ou 
royaume  defrance  foit  ailleurs.   Et  renonchons  a  toutes  cofes 
qui  nuire  porroient  audit  guy  notre  chicr  frere,  a  ies  hoirs  et 
a  fes  fuccesfeurs  et  a  toutcs  cofes  quaidier  et  valoir  nous  por- 

*  * 

roient  a  aller  c&ntre  le  teneur  de  ches  prefentes  Lettres.  Et 
fupplions  et  rcqueroiis  a  tres  excellent  tres  puisfant  pririce  no- 
tre  dit  chier  Seigneur  Monfieur  nriLiPFE  par  le  grace  de 
dieu  roy  defrance  devandit  et  a  tous  nos  autres  Seigneurs  que  H 
nous  vcillcnt  conftraindre  a  tous  hos  hoirs  ct  tous  nos  fucccs- 
feurs  tous  chcaux  qui  ne  nous  aroient  caufc  a  ch<5  quc  lr  dis 
cuys  notre  trcs  chier  frere  foit  fumTanment  et  pleinemcnt  ac' 

qui- 


Digitized  by  Google 


s 


CHARTARVM  e*  DOCVMENTORVM.  1019 


quites  a  tout  11  hoir  et  fi  fuccesfeurs  prefent  et  avenir  et  de-  A.  nos- 
livrer  de  tout  obbligement  et  de  tous  les  poins  et  articles  ou .  \ 
il  est  obbligies  et<  la  ou  il  a  obbligie*  fes  hoirs  et  fcs  fucce» 
feurs  Contes  leurs  dites  rentes  hiritages  muebies  et  non  mue* 
bles-  prefens  et  avenir  fi  que  defus  est  dit  et  pour  ch6  que 
che  foit  ferme  cofe  et  ftable  nous  auons  ches  prefentes  Let- 
tres  feljdes  de  notre  grand  feel  lequelles  lettres  furent  faires 
a  pontoyfe  Tan  de;  grace  mil  trois  cens  et  fept  el  moia  de 


*    4       \,  .    *   .   \»      «...  4 


•  Efflbas  est  appendu  ledit  feel  fur  cire 


blanche,-  Concorde  a  la  piece  On- 


ginale  fcellde  comme  dit  est,  mar- 


qude  de  la  lettreD.  et  cotde  N.  60. 

i  •  ■  •  •  ■ 


laquelle  fait  partie  des  Archiyes  re- 
pofantes  autrefois  au  chateau  de 
Namur,  et  maintenant  au  Ctnfeil  de 
la  mSme  province ;  k  la  referve  des 
deux  endroits  que  l'on  a  ponctue* 


dans  la  copie,  a  caufe  qu'ils  ne  font 


plus  lifibles  dans  1'Originale.  Tem, 


de  possoN  GrefHcr  du- 


dit  Confeil. 


Nn  no  nn  a 


CVI- 


Digitized  by  Google 


loto    CODEX   D  I  P  L  OMATICVS 

(itClB.   »C   1011    ^m<:     /'<.'?    p.  49.   ld  IjOJ.) 

G.    gvido  CoOTtt  Flandriae  gvidoni  filio  fuo  Namurcenfi  di- 

A.  1303-cto  tradidit  ea,  quae  in  Zelandia  habebat,  quae  ioannes 

1309. 

Cotnes  Hannoniae  praeripere  voluit,  habens  tutelam  ioannis 
Coniitis  Hollandiae  et  Zelandiae ,  filii  r  jl  o  r  e  n  t  i  i.  Sed  iuve- 
nis  cvido  collecto  exercitu  cum  fratre  fuo  ioanne  Namur- 
cenfi  —  reputans  terram  Zelandiat  ad  fe  devolutam,  quam  in 
fe  pater  eius  transportaverat ,  licet  cognati  esfent,  bellavere 
tamen  invicem ,  et  multis  vicibus  fe  laceravere.  Videns  au- 
tem  ioannes  Hannoniae  Comes  wvlfrandvm  de  Berfa- 
lia  favere  cvidoni  Namurcenfi,  eum  fecit  occidi,  deinde 
nobilem  iuvenem  ioannem  filium  florenth  ex  filia  Re- 
gis  Angliae  genitum,   — 

N.  CCCLXXXIX. 
A.  1.10+.  ioannes  Dux  Brabant.  revocat  Privilegium  Zeelandis  ia 

<Li3_Mvt. 

Flandria  exiftentibus  datum  de  arrestandis  bonis  Inimico- 
rum  Hollandiae  et  Zeelandiae,  propterea  quod  bo- 
na  Mercatorum  ipfosque  Mercatores  detinuerant. 

A.  1304.  d.  13.  Mart. 

Ai  Excurs.  VII.  p.  381. 

(*»  tfor.  MS.  fcllo,  «I  mmi  lmi.4i*U  *  i*  Jtffr  foL  t.) 

JLohannes  Dei  gratia  dux  Lotharingie  Brabantie  et  Lijm- 
bourgie/  militibus  armigeris/  et  alijs  hominibus  terrae  Ztlandiael 

vru- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  roar 

vniuerfis  jn  flandriai  et  jn  terra  nostra  exlftentjbus  falutem/A. 
et  omne  bonum-  Cum  litteras  nostras  patentes  vobis/  feu  ali- 
quibus  vestrorum  concesferimus/  et  vobis  tenore  earumdem  licen- 
tiauerimus  bona  vestrorum  feu  nostrorum  jnimicorum  terre  HoU 
landiae  et  Zelandiae  jnfra  terram  nostram  /  vbique  tam  jn  aquis 
quam  jn  terra  posfe  licite  arrestare/  et  cum  nostros  homines 
ac  bona  eorumdem/  et  etiam  bona  mercatorum  jn  terram  nos- 
tram  declinantium  arrestauistis/  et  adhuc  qualibet  die  fupra 
aquam  detinetis  arrestatos/  quod  nobis  displicet  fupra  modum/ 
et  quia  aqua  nostra  est,  et  eonductus  aquae  ad  nos  fpectat/ 
nam  dictam  aquam  tenemus  a  domino  nostro  Romanorum  Rege/ 
jnfeodol  fignificauimus  vobis/  quod  omnes  litteras  vobis  a  no- 
bis  fuper  predictis  concesfas/  reuocamus  per  prefentem/  fcicn- 
-tes/  quod  fuper  damnis  et  obproprijs  nostris  hominibus  et  mer- 
catoribus  jn  terram  nostram  venientibus  a  vobis  jllatis/  ammus 
noster  commouetur  vehementer/  et  veraciter/  dampna  feu  ob- 
probria  0  quae  eis  duxeritis  jnferenda/  jnfuturum  recuperaie 
a  vobis  ftudebimus,  quantocitius  poterimus/  juxta  vires/  jn 
cuius  rei  testimonium  figillum  nostrum  prefentibus  litteris  duxi- 
mus  apponendum/  datum  die  veneris  ante  dominicam  judica 
me/  Anno  milleGmo/ Tricentefimo  Quarto/ 

»  *  • 

Infra  erat  fcriptum :  Aufcultatum  cum  Originalj  Sigillo  con» 

cordat/  et  fubfignatum:  I.  Colibrant  et  I.  de  Keyfer  /■ 

Nn  aa  aa  j 


*o*a   CODEX  DIPLOMATICVS 

l  ,3o4<  Accort  met  het  root  fluweele  priui- 

*»5«Mart-  legieboeck  [te  Antwerpen].  . 

(SS.)  v.  Vakkenisfen. 

N.  CCCXC. 

A.  ijod.   * o b e k t v s  Comes  Flandriae ,  ioannes  Dux  Brabantiae , 
d',3'Iua*      et  wilhelmvsIII.  Comes  Hollandiae  fumunt  arbi- 

tros  ioannem  Coraitem  Namurcenfem,  aliosque. 

1.:  ..*!*'.!  3"  '    ,.'.'»»••••••..   :  ■   .      't    : 

A.  1306*.  d.  ,1.3.  Iun. 
Ad  Ekcurs.  Vll.  p.  383. 

iDMiii  atrurt.  D.H.  bl.  S7-  ex  o  1 1  r.  ru»,  ct  iouo»,  id  ■Ks<i*r>hri.)  - 

iur  \'':  ;:•::*>/::•':     * •;  I 


ous  ROBiERs,  Cuens  de  Flandrt  —  —  et  nouz  wil- 
laumes  par  celle  mesme  grace  [de  Dieu]  Cuens  de  Hay- 
nau,  de  Hollande,  de  Zelande,  et  Seigneur  de  Frift,  faifons 
favoir  quc  etc.  de  tous  debaz  etc.  no  fomme  mis  en  nos  chiers 
et  ameis  jean  de  Flandre,  Conte  de  Namur,  et  de  guyon 
de  Flandre,  freres  a  nous  r  ob  e  rt  de  Flandres,  —  esleus  de 
•par  nous  Conte  et  DHc  devant  nomiez  -  -  et  en  reverend  pe- 
re  guy  —  Eyesque  d^Utreeht,  et  noble  home,  Monfeigneur 
gouthier  de  Casteillon  —  esleus  de  par  nous  guillau- 

-ME  1   

•  ■».••■ 

•w  .  ;  •  N.  CCCXCI. 


Digitized  by  Google 


CHAHTARrVM  it^DOCVMENTQRVM.  io»a 

n.  eccxci. 

philippvs  Rex  Franciae- dat  wilhslmo  Comiti  Han-  1.130* 
noniae  facultatera,  ineundi  pacem  vel  inducias  ' 

cura  roberto  Flandro  ( 1 ).  , 

.    .     ,  A.  130&  d.p.  Iul.  -     .  t, 

•  7  ...  Ai  ExauruVH  p.  383.  .-   ,:  .7 

<■'•  ■••  <**"*''»'.  'T..L  p.  i^u.  ttU«  Minu  d  H  M.  J7.  Eaft*  iMna         '  »A 

iB  KtlHII  TWi.  ./<W.  T.I.  p.  ij-p.)  ..  , 

JPhilippes  par  la  grace  de  Dieu  Rois  de  France,  &  nostre 

amei  et  faial  G.  Comtede  Hoynatt,  ialut  et  bon  amour.  ■ 

<  Entendue  vostre  requeste  fur  le  trait6  de  l>ccort .  #an|r<?      r ./. 

'  "  !i_ 

vous  et  chiaus  de  Flandre»,  nous  qui  defirons  moult  vostre 
boin  eflatetvotre  boincpais,  voulons  que  yous  fachiez,  que 
il  nous  plaist  et  est  nostre  volontei .  que  vous  prengniez  triu- 
ves,  abflinences,  ou  fuffrance  de  guerre,  et  fachiez  a  jauls 
boin  traitie' ,  boine  pais ,  et  boin  accort  en  ce  qui  touke  vous 
et  jeuls.  Car  nous  avons  ferme  efperance,  que  cn  ce  et  e» 
tous  autres  cas  vous  volez  garder  et  garderez  nostre  honneur 
'et  nostre  droit.  DonntJ  k  Becoyfel  Ie  Sanicdi  apres  la  feste  & 
tortind'est6,  l>n'der^^>cc.^'i&.:*  -.-J-  v/  *     •,  n 

(1)  Flandro]  Nimirum pa-  a  Flandrls  illata  ab  urbibus  II61I.  et 

cemhrire  cumFlandrw  fmeFranciaeRe-  ZecJ.   coraputabantur  ,  i?id.  Miiait 

.ge  non  licebat  ex  Pacto  10 »\ n nis  I L  D.  IL.  bl.  5^r-6o.  Sed  omnia  rccide- 

a.  1297.  uti  iam  bbfervavit  wacen.  runt  ad  quatuor  annotunn  inducias  a. 

B.  x.  $.  ij.-r>riH.  bl.  186.  Dannia  1506-^ ijio.  - 

N.  CCCXCH. 


Digitized  by  Google 


|5H   CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCCXCII. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  384.  1 

A- 1308.  jj^Al^  ^30  remisfic,  waarby  Graaf  willem  van  Hclland 
d"'DeC„  ingevolge  de  bovengemelde  vrede  in  genade  aanneemt  al- 
„  le  die  van  Borfelen ;  Woensdag  voor  Kersdag  1308 


*  • 


V.  Nob.  de  grijpskerke  A/S.  Defcript.  Zeeland.  p.  m.  71. 


A.  1308.     „  Noch  gelyke  Acte  voor  den  Heer  jan  Cruyningen, 

d.s6-Dec 

daags  na  Kersdag    .  ibid. 


5» 


N.  CCCXCIII. 

•  • 

A.  1309.  henricvs  Rex  Rom.  Aquisgrani  coronatus  fuadet  Comitibus, 
roberto  Flandriae,  et  wilhelmo  Hollan- 
diae  pacem ,  quam  ineunt. 

A.  1309.  d.  7.  Ian. 

Ad  Excuru  VII.  p.  383. 

(Ex  AithtvU  lTolUndlie  Miint  D.IL  U.  71 ,  7».  id  •.  1303.) 

*W^y  robrecht,  Graeve  van  Vlaenderen,  voor  ons,  on- 
ze  erfnamen  ende  helpers  onze  verbondene  op  d'eene  fyde, 
endc  wy  willem  Grave  van  Henegouwen,  vmHollant,  van 

Zeelant,  ende  Heere  (van)  Vrieslant,  voor  ons  maken 

condt  allen  lueden,  dat  wy,  omme  bede  eens  alrehoochst  en- 
de  alremoghenst  Princen,  ons  liefs  Heeren ,  Heere  hen- 

rijcx,  —  Roomfche  Coninc,  —  ghegeven 

tute 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1025 

tute  decken(i),  des  anderen  daeghea  naer  derthien  daeghe,  a.  r3o» 

in  't  jaer  ons  Heeren  duufent  driehondert  ende  achte.  4  7'  ^ 

•  .    .'  . 

(O  Aecken"\  Chartam,  exftiloCa-  grani  coronatus  est.  Quum  autem  hacc 

riae  ad  a.  130S.  relatam ,  datam  esfe  a.  Charta  data  Gt  Aquisgrani  die  7.  Ian. 

1309.  d.  7.1an.  fatis  certum  est.  hen-  a.  1309.  idque  fuafu  Regis  Hcnrhi, 

Ricvslmp.  d.  7.  Ian.  a.  1308.  non-  hinc  etiam  apparet ,  ambos  Comites 

dum  Rex  erat;  fed  menfe  Novemhri  pridie  huius  diei  Regis  Or onationi  fol- 

dectus,  et  dic  6.  ha.  a,  1309.  Jpfr  ienmi  adltitisfe. 


N.  CCCXCIV. 

r 

Ad  Cod.  Dipl  p.  384. 

A 

cte  van  belofte,  by  welke  Graaf  willem  van  Hol-  A.  nn. 
„  land  belooft  te  voldoen  de  uitfprake,  die  robbert  Grae- 
„  ve  van  Waandercn,  de  Heer  van  Byamont,  en  jan  van 
„  Vlaanderen  Graafvan  Namen  doen  zullen  tusfchen  Hem  en 
„  hucow/j  Sotteghem  zijn  Neef,  nopens  alle  zulke  verbinte- 
„  nisfen,  als  hy  voorhem,  Grave  van  Holland,  gedaan  had- 
»  de  aan  den  Grave  van  S'.  Pol ;  Saturd.  voor  Lieve  vrouwe- 
„  dag  in  Oogst  ".  V.  Nob.  grijpskerke  MS.  Defcript. 
Zeelandiae  p.  71. 


T.  II  00  00  00  N.  CCCXCV. 


Digitized  by  Google 


1026    CODEX   DIPLOM ATICVS 

N.  CCCXCV.  ; 

A.  1310.  Pax  inita  inter  robertvm  Comitem  Flandriae  et  wilhel- 
mvm  III.  Comitem  Hannoniae  et  Hollandiae  etc. 

A.  13 10. 

M  Excurs.  VII.  p.  384. 

(».  »'«?m««iiii  ■«mb/j.  4t  Ftmidni ,  Clupitr. cxn  u.  p.  13-.  tt  pirtla  Miiait 

CkWdA,  P.  II.  bl.  117.) 

J^n  l'an  mil  trois  cents  dix,  le  Conte  Robert,  asfembla  mer- 
ueilleufement  grand  puisfance  de  Flamens  Flamengants ,  faifant 
veu ,  et  jurant  de  jamais  deffaire ,  ou  casfer  fon  ost,  que  preal- 
lablement  il  n'eust  vne  abfolute  fin  de  la  gucrre  SHollande  et 
dellainault,  qu'auoit  dure"  plus  de  feptante  ans  continuels  fuyuant 
quoy,  il  s'alla  loger  entre  Grantmont  et  Lesfines,  ou  pareil- 
lement  fe  crouua  guillaume  d'Auesnes ,  Conte  d"Hainault , 

et  de  Hollande,  aucc  une  armce,  Ledict  Conte 

Guillaume  trouua  par  le  moyen  de  jxan  Conte  de  Namur  et 

* 

(1)  Genotti!]    Ridct  quidcin   hoc-  nos  Roberti  praelio;  deque  Zeelandiae 

cc  Homngium  flcxo  gcnti  a  Comite  Hol-  reditibus  Roberti  fratri  relinquendis  ad- 

landiac  factum  vir  Aranl.  hvyd.  ad  fert;  non  opus  est  ut  refutentur,  et 

stoke  D.  II.  bl.  308,  309.  At  ride-  ea  lucem  abunde  accipiunt  ex  antedi- 

re  in  rcbus  historicis  non  fuffick.   Ar-  ctis.   Nc  quid  tamen  intactum  relin- 

gumcntis  vero  ad  rcm  ipfam  fubrucn-  quam  ,  rcfpondeo  ad  i»».  IVilhelmus 

dam  non  utitur  Vir  Ampl.   Quac  entm  eratComes,  cum  Hollandiae ,  tum  Uan- 

de  bello  cum  Hatwoniis,  non  vcro  cum  noniae;  ac  recte  quaeftio  fuisfe  dici- 

JMandis;  de  infelici  ante  hos  6.  an-  tur  Uter  Comites  Flandrise  et  Ilan- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1017 

<!e  Mcsfire  oherard  de  Zotteghem,  de  faire  condefcendre  A.  13 !•, 
ledict  Conte  robert  a  vne  paix.  Par  laquelle  entre  autres 
chofes,  fut  dictet  accordd,  que  le  Conte  guillaume  retien- 
droit  Ies  yfles  de  Zelande  en  fief ,  perpetuel,  de  la  Contc  de 
Flandre.  Saulf  qu'il  ballerait  a  Guy  de  Flandre,  maisne*  frere 
dudict  Conte  Robert,  autant  de  reuenu  bien  hypothecque' , 
que  uailloyent  lesdictes  yfles. 

Qu'il  renoncheroit  a  tout  le  droict  qu'il  pourroit  pretcndre 
es  tcrres  des  quattre  meftiers,  et  de  Waest. 

Qu'il  reftitucroit  a  la  Conte*  de  Zelande,  touts  ceulx  quy 
durant  les  diuifions  en  auoyent  efte  expulfez,  leur  rendant  a 
toucs  en  gencral,  les  biensquil  auoit  confisquez,  et  qu'il  gar- 
deroit  inuiolablement  cestepaix,  fans  aucunement  1'enfraindre 
,ne  jamais  y  contrevenir. 

Dont  furcnt  faictes  lettres  de  1'an  quc  desfus,  et  fuyuant  ce, 
le  dict  Conte  Guillaume  vint  desarme  cn  la  tente  du  Conte 
Robertde  Flandre,  deuant  lequcl,  il  fe  mit  fur  un  genouil(i), 
et  luy  fit  hommaige  desdictes  yfles  dc  Zclande. 

ttoniae  ,  qua  Comttem  Hannoniae ,  ct-  valerent.   Vcrum  hacc  riihili  csfo  fa« 

fi  rcs  fpcctarct  Zeelandiam.    Ad  3um.  tis  patehit,  ii  ad  hacc  tria  attendas. 

Nihil  referr ,  utrum  antc  6.  annos  (<*)  IVtlhclmum  viribus  tuncfuisfe  infc- 

defecerit  Rchertus ;  nunc  cnim  ccr-  riorcm.   (£)  Satis  fibi  provifirm  fuis- 

tc  victor  crat  j  docetque  id  ipfe  ^fOtt-  fc  ,  fi  Zeclandiam  in  fcudum  perpe~ 

degherftiut*    Ad  y*.  Aliqua  vcri  fpc-  tuum  cum  omni  iure  ac  fuprcma  iu- 

cies  inesfet,  quod  fPllhelmut  promit-  risdictione  obtincret  ,   quum  contra 

tat,  fe  daturum  Guidoni  fratri  Roberti  annui  redittts  foli  duntaxat  Guidoni  , 

*iwu«i  reditus,  f&antum  eae  lufulae  adeoque  ad  tempus  ,  non  vcro  fucrcs- 

Oo  oo  oo  s  lori- 


Digitized  by  Google 


io28    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1310.  foribus  eius,  tsfignatyntur.   (c)  Ne-  degherst  Chren.  Chap.  cxlit. 

quc  vel  fic  tamen  IVilhtlmum  hac  ac-  p.  239.  vs°.  et  wacen.  B.  X.  $.  15. 
quievisfe  cpnditione,  fed  belluin  inftau-  D.  III.  fai.  190. 
rasfea.  13 14.  ut  docui.  Cf.  p.  d'ov- 

N.  CCCXCVI. 

■ 

A.  13T0.     wilhelmvs  Comes  Hannoniae  homagium  facit  Comiti 

d.  17.  Aug. 

Flandr.  pro  Infulis  Zeelandiae. 
A.  13 10.  d.  17.  Aug. 
Ad  Excurs.  VII.  p,  385. 

(».  u«  •  tijr  t  k  1  a  u  Dtfirift.  ZM.  MS.  pr.) 


„  O  nder  de  Charters  van  Rupelmonde  is  een  Acte  van  par- 
„  tage  tusfchen  des  Graven  van  Vlaandr.  Zoonen ,  gedaan  bin- 
„  nen  Doornick,  des  Maand.  na  onze  lieve  Vrou  van  Aoust, 
'sjaars  13 10.  waar  onder  anderen  ftaat:  Item  que  les  Contes 
dHaynaut  feront  homage  au  Conte  de  Bandres  des  cinq  Isles 
„  deZeelande,  asfaydir  JValcheren,  Zuydbevel.,  Noordbeyelant, 
„  Borfelen,  TPolphartsdijck ,  tout  ce  qui  est  entre  Hedenzee  et 
„  VEfcaut, 

N.  CCCXCVIL 
Ad  Excurs.  VII.  p.  385.  f. 

a.  1315.,,  I~Tenricvs  Rex  German.  declarat,  robertvm  Be- 

d'3*Mai,'„  thunenfcm,  maiorem  natu  filium  gvidonij  Com.  Flandr. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1029 

'„  a  fe  et  Imperio  in  feudum  recepisfe  terras  de  Waas,  Alost,  a.  131?. 
„  Quatuor  Ambachtas  et  Zeelandiam  Occidentalem  (  1 ).  Died'3Maii* 
„  Saturni  post  Afcenfion.  Domin.  "  V.  Nob.  grijpsker- 
ke  MS.  Defcript.  Zeeland.  p.  70. 

(1)  Occidenttikm  ]    Ex  hac  Impe-  cvidone  de  Petegem  Mcdioburgum 
ratoris  Investitura  cvido  Flandriae  occupasfe  lcgitur.  ibid. 
C.  minor  uatu  filius  ,  cum  Domiuo 

N.  CCCXCVIII. 
thomas  Flandriae  et  Hannoniae  Comes  et  iohanna  uxorA.  u^r. 


eius  faciunt  apud  Mudam  villam  francam,  dantque  Scabi- 
nagium  ac  legem  Oppidi  Brugenfts,  liberatque  illos  ab 
omni  teloneo  intra  villas  Mudam  et  de  Dam- 
me>  et  undique  intra  portum  ,  qui  appel- 
latux .  Sincval  apud  Novum  Portum. 

;  .'         . .  A.  1241.   M.  Martio. 

margareta  Comitisfa  et  gvido  filius  conrl: 


M.  Mjrt. 


antedictam  concesfionem. 

A.  1275.  M.  Martio. 

robertvs  Comes  Fiandr.  confirmat  Chartam  gvidonis,  a.  mw. 
Comitis,  a.  1293.  M.  Maio,  qua  villae  de  Lammensvliete ,    d  29lxUL 
hodie  Sluis  in  Vlaandren,  fuas  concedit  libertates. 

A.  1293.  d-  29«  lun* 

■ 

OO  00  00  3  RO 


Digitized  by  Google 


,o3o    CODEX  DIPLOMATICVS; 

A.  rjifi.  robertvs  Comes  Flaridr.  decidit  quaeftionem  inter  Mudenfts 
et  Lammensylietanos ,  ac  vindicias  dat  fecundum  Mu- 
denfcs  qui  vetuftiore  gauderent  Pfivilegio. 
A.  13 1(5.  d.  14*  Mart. 
Ad  Excurs.  FII.  p.  129,  168,  109,  cetc 

(tx  Apogrjpho  Pergimeno  in  Archivii  lufoknfibuv,) 

A 

tous  chiaus  qui  ces  prefentes  Lcttres  verront  et  oiront, 
robers  Cuens  de  flmdres  falut,  et  cognoisfance  de  veritd  fa- 
chent  tous  que  coinme  debas  et  plais  meus  etitre  no9  bonnai- 
tres,  Efchevins,  confeals  ct  communiteit  de  no  Ville  de  It 
tnue  dVne  part  et  les  bonnaitres,  Efchevins  confeil  et  coinmu- 
nauteitde  le  Ville  de  le  Efclufe  d'autre,  four  ce  quc  cil  de 
k  mue  difoient,  qu'ir  avoient  leur  Jurisdiction  etfranchife  de- 
dens  ccrtaines  bonncs  octroyds  et  eftablyes  par  bon  privilege 
et  carte  du  Comte  thumaes  et  de  le"Comtesfe  jehanne 
nos  devanchiers  qui  puis  furent  conferme's  de  leComtesfc  m  ar- 
cueritte  et  du  Comte  Guy  no  Pere,  fi  comme  il  appa- 
roit  plus  clairementt  en  lea]itte_  carte  et  confirmation  de  nos  dis 
devanchiers,  lcsquclles  ils  nous  monftrerent  et  veisraes,  c'est 
asfavoir  le  Carte  du  privilege  en  le  forme  qiii  fcnfjeut.  . 

-  '    *  "  "  THO- 

(1)  /fpud  novum  portum]    Olim  nouo.  Recueil  des  Hifloriens  Franc. 

ilicchatnr  Iferae  portus.   In  Mirac.  S.  T.  VII.  p.  381.  D.  doccraur,  Nor- 

Bcrtini  ititer  Acta  SS.  Ord.  5".  Betnd.  roannos  a.  860.  immodica  coadunats 

\\  L  ftC.  3-  L«  H   C,  1.    et  hitic  manu  pltirima  clasfe  —  pertinacique 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  103* 

t  11  o m A s  flandrie  et  hannonie  Comes  et  ioiianna  vxor  eius 
flandrie  et  hannonie  Comitisfa  vniverfis  prefcntes  litteras  infpe-  ^4'^ 
cturis  falutem  in.  vero  fatutari  vniverfitad  vestre  notum  facimus,  m.  *£t 
ouod  apud  Mudam  fecimus  frankam  Villam  et  concesfimus  omni- 
bus  illis  de  muda  fcabinagium  et  legem  Vtlle  Brugenfts  infra  qua- 
tuor  Cruces  quas  poni  fecimus  tam  in  terra  quara  in  aqua  a  cruce 
occidentali  dirccto  iramite  per  raediura  aque  verfus  Laepfcure 
fccundum  quod  Villa  fe  extendic  verfus  orientem  et  feptcntrio- 
nem  et  concesfimus  eisdem  quod  nullus  fit  Balliuus  in  dicta  VfU 
h  ex  parte  nostra  qui  de  Villa  fit  oriundus  vel  qui  vxorem  ha- 
buerit.de  ipfa  Villa  oriundam,  et  quod  obfides  pacis  qui  in 
Villa  predicta  capientur  per  fcabinos  in  ipfa  Villa  fervabuntuu 
et  quod  nullus  fit  pco  *  in  Villa  nifi  quem  nos  pofuerimus  ex  *  /.  frw* 
parte  nostra  ,  ^uitamus  etiam  prefentium  testimonio  Littera- 
rum  penitus  et  abfolvimus  vniverfos  infra  dictum  fcabinagium 
de  muda  manerttes  cum  bonis  ipforum  ab  omni  theloneo  infra 
villam  ipforum  videlicet  mundam ,  infra  villain  nostram  dc 
Dam  et  vndique  infra  portum  qui  vulgaliter  appellatur  Cincval 
apud  novum  portum  Q 1 )  firailiter  et  apud  Dunkerkam  volen* 
<es  vt  predicti  vniverfi  de  muda  a  modo  usque  in  perpetuura 
fine  aliqua  contradictione  ab  omni  theolonei  impetitione  quiti 

frat 

curfu  applicuisfe  In  finibus  Menapio-  rae  porttts  quoque  iperio  Cap.  14. 
rum  in  jinu  qui  vocatur  iserae  por-  modo  Neoptrtus,  vulgo  Nieuport,  op- 
tvs.  Ad  quae  mabill.  haec:  Ifc-  pidura  ad  Iferae  efiia. 


Digitized  by  Google 


1032    CODEX   DIPLOMATICVS  I 

a.  w<s.  fint  et  abfoluti  in  vniverfis  locis  fuperius  nominatis  vbi  predi- 
di4^i«t.  ctQs  five  DQna  jpforum  venire  contigerint.  Hanc  autemLegem , 

confuetudinem  et  libertatem  ipfis  bona  fide  iuravimus  obfervan- 
dam  actum  anno  Domini  millefimo  ducentefimo  quadragefimo 
primo  menfe  marcio. 
Item  le  carte  de  le  confirmation  en  la  forme  qui  fenfuit 
a.  i J7?.     Nos  margar eta flandrit  et  haymome  Comitisfa ,  et  c  v  i- 

M.  Mart. 

do  eius  filius  Comes  flandrie  et  marchio  namurcenfis  notum 
facimus  vniverfis ,  quod  nos  pie  memorie  predecesfortim  nostro- 
rum  quondam  tiiome  Comitis  et  iohanne  [vxoris"]  fue 
Comitisfe  flandrie  et  haynnonie  Litteras  figillatas  eorum  figii- 
lorum,  fanas  et  integras  vidimus  in  hec  verba:  thomas 
flandrie  et  haynnonie  Comes  et  iohanna  vxor  >  

[Rcliqua,  ut  fupra  p.  1031.  cxcepto ,  quod  pro  MurtJam  1.  17. 
Lic  fcvibiuxT  JiluJa  y  et  pro  Cincval  1.  18.  cxarntur  Si/tcvaf.-'] 

Cum  igitur  ex  parte  illorum  de  Muda  nobis  fit  humiliter  fup- 
plicatum  vt  ipfis  cartam  fuper  fcriptam  innovare  et  contentis 
in  ea  confentire  vellemus,  nos  ipforum  precibus  inclinati  tc- 
nore  prefentium  cartam  innovantes  predictam  et  contenta  in  ipfa 
grata  et  rata  habentes  ea  prefatis  raudenfibus  perpetue  confir- 
raationis  munimine  roboramus  et  ob  intarum  predecesforum  et 
fuccesforutn  nostrorum  animarum  remedium  et  emendationem 
eorum  in  quibus  ipfis  forfan  tenemur  obnoxii  volumus  quod 
fuperfcripta  omnia  et  fingula  tara  a  nobis  quam  fuccesforibus 

nos- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1033 

nostris  perpetuo  etinviolabiliter  obfervantur  In  quorum  omniuin  a.  i.v<s. 
testimonium  et  munimen  figilla  nostra  prefentibus  Litteris  funt  ,4* 
appenfa ,  datura  infulis  anno  Incarnationis  Dominice  millefimo  m.  m"' 
ducentefimo  feptuagefiino  quinto  menfe  marcio. 

Et  pour  ce  cil  de  k  Efclufe  avoient  extcndu,  et  eftendoient 
lcur  franchife  et  vfoient  de  leur  Jurisdiction  dedans  les  bon- 
ncs  *  de  la  franchifc  de  ciaus  de  le  mue  a  tort  et  contre  lcur  dit*  Ho«:e 


priyilegc  ct  lettres  en  tourblant  et  empefchement  le  frankife  de  limites. 
chiax  de  le  mue ,  nous  requeroient  cil  de  le  mue  que  lidis  tort 
et  erapechemens  fuisfcnt  ofteis  et  que  leur  franchife  et  Juris- 
dictions  dedens  Ieurs  bonncs  lcur  fuisfent  reftabliies  et  war- 
dees  felonc  le  fourme  de  leur  Privilege  et  lettres  desfusdits, 
aquoy  cil  de  TEclufe  rcfpondoicnt  quc  ce  n'avoient  a  deman- 
der  cil  de  le  vwe ,  car  cil  dc  le  muc  avoient  dte  et  eftoient 
oftei  par  Monfieur  de  flandres  no  Pere  que  Dieus  abfoille  et 
par  nous  ausfy  de  avoir  et  de  vfeir  dc  franchife  et  de  Juris- 
diction  par  tous  Ics  licux  on  cil  de  TEfclufe  1'avoient  et 
maintenoient  a  avoir  et  la  ou  il  en  vfoient,  fi  comme  il  ap- 
pert  exprcsfement  en  lc  carte  dc  lcur  franchife  dont  il  nous 
nionftrcnt  le  tranfcript  contcnant  lc  forme  qui  fensfuit: 
Nous  robers  aisnes  fils  au  Comte  de  flandres  Cucns  dc  A  ij9v 

•    '  J.  2y.  lua. 

tieyers  faifons  favoir  a  tous  ciaus  qui  ces  prefentcs  Lcttrcs 
vcrront  et  oiront  que  nous  avons  veuwcs,  les  Lcttrcs  no 
tres  chier  Scigncur  ct  Pcrc  guy  Comtc  de  flandres  et  Mar- 
t.  11.  Fp  pp  pp  chts 


Digitized  by  Google 


io34    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  131«.  chis  de  namur  entieres  nient  cancelldes  nc  en  nulle  partie  de 
duMjrt'  elles  hormis  le  fourme  et  les  chofes  qui  fenfiouwent  de  mot 

en  mot  contenant: 
A  1293.     Nous  guy  Cuens  de  flandres  et  Marchis  de  naraur  faifons 

h\.  Maio. 

favoir  a  tous,  que  comme  Efchiewins  et  communauteis  de 
notre  Ville  de  Lamnisyliete  nous  aient  fouvent  requis  et  prie 
que  nous  frankifc  leur  donnisfieraes  et  bonnes  fcisfiemes  met- 
tre  en  tour  leditte  Ville  dedens  lesqucles  leur  frankife  et  Ju- 
risdictions  courrist  nous  par  commun  proffit  en  ce  veu  et  enfi 
que  trouve  lavons  par  bon  confeil  que  faire  le  poions,  ja- 
foit  il  enfi  que  cil  de  h  mue  meisfent  avant  cu;  leur  frankife 
festendit  jusqucs  a  le  terre  de  Lamnisvliete ,  Jaquelle  cofe  tt 
nont  mie  par  privileges  quil  aient  quatre  bonnes ,  avons  fait 
mettre  entour  laditte  Ville  de  Lamnisvliete ,  Desquels  deus  font 
asfis  en  le  mer  devers  le  mue  et  deus  a  1'autre  les  devers  le  tiere 
dedens  lcsqucllcs  bonnes  leditte  Ville  est  enclofe  et  cele  fran- 
kife  nous  donnons  et  avons  donnc  as  Efchieveins  et  commu- 
nautc  de  Lammnsvliete  devantdit  que  a  toujours  mais  en  avant 
tout  cc  que  dcdens  lcsdittes  bonnes  est  et  yert  enclofe  a  le 
connisfancc  et  au  jugercent  des  Efchevins  de  leditte  Ville  ap- 
partcnra  et  tous  cas  et  fourfais  qifel  quil  fcront,  qui  dedens 
Iesdittes  bonnes  avcnront  foit  par  jour  ou  par  nuit  apparten- 
ront  et  feront  enfi  a  leur  congnoisfance  et  jugement  hormis 
ciaus  qui  a  nos  Scigneuries  appartiennent,  que  nous  retenons  t 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOC VMENTORVM.  103S 

nous  et  a  nos  fuccesfeurs  Seigneur  de  leditte  Ville  a  jugier  A.  131*. 
gt  comrae  outre  les  deus  dittes  bonnes  de  Lamminsvliete  as-  d,,4*Mnrt* 

A.  U93- 

fifes  en  le  meir  vus  regies  foit  en  le  mer  devers  lemue,  nous  M.  to..u>. 
tous  cas  qui  fur  Ie  regies  avenront,  toutes  les  fois  qu'il  fera 
de  le  mer  descouvers  et  fi  avant  kon  le  pcut  et  porra  diekier 
mettons  ausfy  au  jugement  et  a  le  connoisfancc  desdits  Efche- 
vins  de  Lamminsvliete ,  hors  mis  ciaus  que  nous  avons  a  nous 
et  a  nos  fuccesfeurs,  Scigneur  en  leditte  Ville  retcnu  a  ju- 
gier  fi  comme  defeuredit  est,  a  no  Signorie  appartenans  et 
coutes  les  fois  que  lidis  regies  y  est  couviers  de  meir  li  cas  quc 
fus  ayenront  feront  et  demoront  a  jugier  ct  a  cognoiftre  as 
Efchevins  dc  le  mue  dusques  as  dites  bonnes  de  Lamminsyliete 
en  le  meir  feant,  mais  s'il  advenoit  que  auenus  cas  commencha 
four  ledit  regiet  entrcns  qui  feroit  de  le  meir  descouvers  et  en 
cel  cas  avenant  li  meir  Ic  couvrist  comment  que  la  en  avenist 
apres  fe  demoroit  il  au  jugement  ct  a  le  connisfance  des  Efche- 
vins  dc  Lamminsyliete  et  fcl  commenchoit  entrens  qui  feroit 
couvert  dc  mer ,  il  demorroit  et  feroit  a  le  connoisfance  ct  au 
jugement  de  ciaus  de  le  mue  comment  que  la  apres  en  avenist, 
mais  que  li  cas  a  no  Segnorie  napartenist  apres  nous  a  tous  ciaus 
de  Lamminsyliete  qui  bourgois  font  et  feront  de  laditte  Ville 
manant  ct  demourant  cn  celi  Ville  otrions  encore  celle  frankife 
quil  quit^  foient  perpetuellement  de  tonlieu  aufi  avant  comme 
notrc  Bourgeois  du  Dam  font  et  parmi  chou  nous  et  isabiaus 

Pp  pp  pp  2  notre 

w 


1036    CODEX    DIPLOMAT  I  C  V  S 

A.  131«.  notrc  chiere  compaigne  Comtesfe  de  flandres  et  de  Namur  U 
firagt  arons  et  leverons  des  virn  en  lcdittte  Ville  de  Lammins- 

iLulo.yliete  tout  le  cours  de  nos  vie  et  jehan  de  Natrmr  (i)  notre 
fils  et  fi  fuccesfeurs  iretaulement  apres  nos  deces  enfi  et  en  la 
maniere  que  nous  et  notre  fuccesfeur  Signeur  de  flandres  1'avons 
et  devons  avoir  att  Dam  et  en  recompenfation  de  celi  quittan- 
ce  de  tonlien  as  Bourgeois  de  Lamminsvliete  on  rabatera  par 
an  vingt  et  quatre  Livres  parifis  des  mil  Livres  parifis  des- 
quels  jean  de  Namur  notre  fils  est  ayretes  par  an  a  prendre 
a  notre  tonlieu  du  Dam  et  par  ce  que  tout  ce  que  defeure  dit 
est  foit  fermeraent  tenu  et  perpetuellement  avons  nous  a  ces 
prefentes  Lettres  fait  mettre  no  feel ,  ce  fu  fait  en  Lan  de 
Grace  rail  dcus  cens  quatre  vins  et  treize  el  raois  de  raay. 

Et  nous  robers  aisnes  fils  au  Comte  de  flandres  devanf- 
dit  toutes  les  chofes  devantditcs  et  cascune  d'elles  ,  loons 
greons  et  approuvons  et  Ies  avons  en  couvent  a  faire  tenir 
fans  aller  encontre  de  riens,  s'il  avient  que  par  efcheance  la 
conteit  de  flandres  parvint  a  nous,  et  en  tesraoignage  de  ce 
nous  avons  rars  notre  feel  a  ces  prefentes  Letrres  qui  furent 
faites  et  donndes  en  1'an  de  Grace  mil  cc.  quatre  vins  et 
treize ,  le  Jour  S<.  Pierre  ct  S\  Pol  cl  mois  de  Juin. 

De 

CO  de  Namtir^  Pnetcrquam  LammensvVtetc  fivc  Slufae ;  cuius  eriam 

<juod  hic  ioannrs  Guidoilis  lilius  fuit  mentio  habciur  fupra  p.  J007,  1023, 
Comcs  Namurcenfis,  fuit  eiinm  postca  ioa6.  quem  q«io  melius  cognofcamus , 
Dyn.ista  iive  Doauaitt  tmitu  O^pLli  dc  dabo  iutra  duas  Ciiartas  a.  ^324.  d. 

14. 


Digitized  by  Google 


CHARTAkVM  et  DOCVMENTORVM.  1037 

De  lequele  carte  il  difoient  que  nous  leur  avicsmes  en  \.  131«. 
couvent  de  faire  tenir,  pourquoy  il  requeroient  que  nous 

A.  1393. 

leur  feficsfiemcs  tenir  et  oftisfiemes  tous  les  empechemens  et  m.  m«o. 
debas,  que  cil  de  le  mue  y  voloient  mettre,  nous  oyes  tou- 
tes  lcs  raifons  dvne  part  ct  d'autre  et  les  cartes,  Privileges 
et  Lettres  dc  Vvttt  pariie  et  de  lautre,  diligemraent  veuwes 
confiderees  et  examinees  en  lc  prefence  des  parties  apeldes  et 
prefcntes  pour  ce  pardevant  nons  avons  dit  et  prononchict 
difons  et  proncmchons  pour  droit  par  le  confeil  dc  grand  plan- 
teit  dcs  plus  fages  de  nos  pays  Cheyaliers  Efcufers  nos  hommes 
et  Bourgois  de  nos  bonnes  Villes  (2)  avoecques  lesquels 
nous  avons  eu  collation  et  mcur  deliberation  fur  ce  que  cil 
de  le  tnue  doivent  paifiulement  joyr  de  leur  frankife  et  Juris- 
diction  fi  avant  que  leur  privilege  et  Lettres  et  les  bonnes  de- 
dens  eflablies  contieruient  ct  que  nos  tres  chiers  Sires  ct  Pere 
et  nous  n'avons  peu  et  ne  poons  faire  prcjudice  a  leur  privilcgcs 
et  Lertres  ne  au  droit  que  par  ledit  Privilege  et  Lettrcs  lcur 
estacquis,  par  Lettres  ne  Priyilege  que  nos  chier  fire  et  perc 
ou  nous  ayesmes  puis  le  dit,  donnei  ou  octroye  a  ciaus  de  le 
Efclufe,  maiement  comrae  cil  de  le  mue  aicnt  toudis  puis  ledi  al 

en- 

14.  Mart.  et  r.  Apr. ,  quae  forta?fe  (a)  P7/l<s]  Notate  inorcm  ,  qwo 
huic  de  Vrbit  Slufanae  limitibus  con-  Princeps  in  Confilio  fuo  hanc  cau*- 


io38    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1316.  encontre  reclamei,  par  le  tiesmoing  de  ces  Lettres  faielldes  de 
^'^"'no  fcel  faites  a  male  et  donndes  l'An  de  grace  mil  ccc.  et  fefe 
ll/iSa  1«  quatorfieme  jour  del  Mois  de  March  al  entrde. 

*  ♦  * 

Collationne  a  une  Copie  firaple  en 
Parchemin,  etant  en  la  Tour  des 
Chartes  de  la  Chambre  des  Com- 
ptes  [ut  fupra  p.  451.]  a  Lille  le  28. 
Iuillet  1777. 

C0DEFR0Y. 

N.  CCCXCIX. 

A.  1317.  wilhelmvs  III.  Comes  Holland.  Priorisfae  de  Porta  Coeli 
d.i4.Api.      facultatem  concedit ,  ut  Conventum  fuum  corpori 
Abbatiae  Rijnsburgenfis  inferat ,  feu  inctrporet. 

A.  13 17.  d.  14.  Apr. 

Ad   CoJ.   Dipl.   p.  937. 

(Ex   OritinJi   b   Atchi»U  Rijn»bUr|.) 

niuerfis  prefentes  •  literas  •  Infpecturis  gvillelmvs 

Co- 


V, 


(1 )  Belgicam  huius  Diplomatis  ver-  tas  vero  per  has  literas  abPrincipe  con- 

fionem  iam  dedit  mieris  Charterb.  ccsfa  cflectum  habuisfe  non  vidctur; 

D.  II.  bl.  183.  eam  tamen  fufpectam  atquc  hoc  modo  tolli  omnis  diflkultas 

habens ,  proptcrea  quod  h.  a.  d.  26.  Apr.  posfit ,  quam  movit  1. 1.  m  1  e  r  1  s.  Ne- 

alia  fequatur  Charta ,  fed  argumenti  pe-  quc  hoc  femel  factum.   Exemplum  da- 

nitus  contrarii.  Vifum  igitur  fuit,  hanc  bit  v.  r  ijn  Kerkl.  Oudh.  D.  II.  bl.  8i. 

exOriginalidcfcripttmhlcfiuerc.  Facul-  in  Htcris  quas  profert  Cl.  a.  matth. 

4* 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMEN  TOR  VM.  1039 

Comes  haynoie  •  hoU  Zelandie  et  dominus  frifte  falutem  cutn  noti-  a. 
tia  •  veritatis  •  lustum  est  et  ordo  rationis  expofcit  vt  fupplica- d* 1 
tionibus  iuste  petentiurn  facilem  prebeamus  asfenfum  Hinc  est 
quot  priorisfa  et  Conuentus  monaiterij  de  porta  ceii  nobis  plu- 
ries  fupplicauerint  Cum  monafterium  earum  depauperatum  ext- 
fteret  quod  victum  et  vestitum  non  posfent  habere  nec  etiam 
procurare  nec  habcrent  etiam  prouiforem  eis  de  oportuno  re- 
medio  aiuuare  et  fuccurrere  dignaremur-    Nos  earum  iustis 
fupplicationibus  jnclinati  ■  dicta  priorisfa  et  conuentu  jnftanter 
petentibus  coram  nobis  vt  de  auctoritate  et  confenfu  nostro  fe 
posfent  cum  omnibus  bonis  fuis  ad  abbatisfam  et  conuentura  de 
reyfenburch  fe  conferre  •  Confcnfum  et  auctoritatem  nostram  jn- 
terpofuimus  et  interponimus  volentes  et  expresfe  confenfientien- 
tes  •  quod  dicta  abbatisfa  et  conuentus  de  renfenburch  gaudcant 
et  habeant  omnia  priuilegia ,  que  dicta  priorisfa  et  conucntus 
dicti  monaflerii  de  porta  celi  habent  •  perinde  ac  fi  eisdem  ab- 
batisfe  et  conuentui  de  reyfenburch  •  fpecialiter  esfent  concesfa»  ' 
dictaque  abbatisfa  et  conuentus  tencntur  confiderata  quantitatc 
et  valore  bonorum  que  dicta  priorisfa  et  conuentus  de  porta 

celi 

• 

de  Fund.  Eccl.  p.  5(56.  Atqui  hoc  eo  plures  Chartas ,  in  quibus  ma!e  hoc  no- 
Hiaeis  monere  neccsfe  est,  quia  nlibi  mcn.  Vid.  fupra  p.  491.  a.  1243.  Ris~ 
V.  D.  waornaar  Alhemadio  nostrati  burg.  In  liulla  Papae  Nicolai  inedita, 
fraudisfulpici<i"em  movit  Quod  aiuem  d.  3.  lan.  a.  1289.  Monaflerium  d* 
ReiTenburg  pcnicrsrm  pro  Rijnsburg^  Rayfenburgh.  In  Charnj  1246  ct  J  249. 
fcihil  hoc  ad  reu*.  Sic  faepe  fu.  Ilabco  p.  514  et  561.  Rinfeburg. 


!C4o    CODEX    DIPLOMATICVS  „ 

a.  ccli  habent  fuccesfiuis  temporibus  numerum  monralium  jn  ea- 
d,4,Apr#  rlim  ecclcfia  augmentare  jta  quod  femper  tot  moniales  jn  dicta 
ccclcfia  de  reiifeiiburch  plus  crcentur  vltra  numerum  confue- 
tum  quot  posfunt  de  dictis  bonis  commocle  fuftentari  fecun- 
dum  valorem  jn  eadem  ecclefia  prebendarum  conftitutarum 
hactenus  ab  antiquo  •  •  •  Et  vt  in  perpetuum  hec  nostra  con- 
cesfio  valcat  fecimus  has  litteras  nostri  figilli  munimrne  robo- 
rarj  Et  dicto  monafterio  tradj  jn  testimonium  veritatis  • 
Datum  anno  domini  millefimo  trecentefimo  feptimo  deci- 

mo  •  •  •  quarto  decima  die  apriiis    —  ■  

*  «  • 

Appendet  wilhelmi  Comitis  Sigillum ;  Hannoniae  Infignra ,  4  lcones  y 
his  litt  •  •  •  VL  •  ...  Z€LA0DI€  AC  •  •  « 
Vid.  tabvl.  XVL  h.  a. 

N.  CCCXCVII. 
a.,3,8.  Rex  Angliae  mittit  legatos,  ad  pacem  faciendam  inter  Comitem 
4.  7-JJw...        Bandriae  et  Comitem  Hmnmiat,  Hollandiae  etc. 

A.  13 18.  d.  7.  Dec. 
Ad  Excurs.  VIL  p.  336. 

( Ea  KHII  *4»  tM.  w4«x'.  CC  Hlllll  CitTttrt.  D.  II.  U.  10i.) 

X^_ex  Nobili  viro  Domino  Roberto  Comiti  Flandriae,  

Quan- 

(1)  EamcVm  Rcx  fcripfit  Epillolarn  ,  mumt  cxigua  cum  varietate.  Scripfit 
teste  rymero,  ad  Coniitcm  Wlhel-  practcrca  iWid.  apud  rymer  T.  11'. 


Digitized  by  VjOOQIc 


CHARTARVM  it  DOCVM ENTORVM.  1041 

Quanto  inter  vos  et  Nobilem  virum  Dominum  W.  Comitem  a.  1318. 
Hanoniae ,  Holandiae  et  Selandiae  ac  Dominum  Frifiae ,  et   rii  u 
vestros  ac  ipfius  fubditos,  mutuam  dilectionem  ferventius  ap- 
petimus :  tanto  pro  Guerris  et  discordiis ,  hinc  et  inde  fufcitatis 
de  pacificandis  et  fedandis  ad  communera  utilitatem  ■  — — 

p.  745,  ct  mieris  D.H. bl.203.  mul-  gas,  ubi  apud  mieris  ad  d.  io.  Dec. 
tas  literas  ad  lohannem  de  Fienles  ,  a.  131 8.  bl.  204.  infpcxeris  eiusdem  Re» 
Ilenricum  de  F/andria ,  Robetttm  Comi-  gis  Epiftolam  ,  qua  Papam  rogat ,  ut 
tis  Flandriae  filium  ,  aliasque  ,  qui-  filium  fuum  Eduardum  et  margare- 

bus  hos  rogat,  ut  legatos  fuos  ac  pro-  tam  filiam  wimielmi  Comitis  Hol- 
curatorcs  in  pnce  facicuda  aJiuvent ;  landiae ,  in  tertio  confanguinitatis  gra- 
praetcrca  Procuratores  nominatim  con-  du  matrimonium  contracturos ,  ablblvat 
ftituit.    Quare   autem  Rex  Angliae  Conilituuonc  Canonica. 
his  fe  turbis  immifcuerit,  facilc  coili- 

N.  CCCXCVIIL 

Rex  Angliac  fcribit  ad  robertvm  Com.  Flandr.  et  wil-a.  131«. 
helmvm  Com.  Hannon.  et  Holl.  de  pace  inter  fe-  ^ 
fe  opc  Legatorum  fuorum  inltauranda. 

A.  13 18.  d.  7.  Dec. 

Idem   Procuratores  conftituit  ad  conciliandam  Pacem 

memoratam. 

Eodcm  die  ,  ibid. 

Idem  ad  multos  Comites  Nobilesque  mittit  literas,  ro- 
gatque ,  ut  Legatos  fuos  in  pace  facienda  adiuvent. 

Eodem  die,  ibid. 
Ad  Excurs.  VII.  p.  386". 

( 1  t  U  1 »  <At,  f  «W.  T.  III.  p.  71+  fq.  ct  hinc  K 1 11 11  Chtrttri.  D.  IL  bl.  io» .  I«J.) 

r-  Qqqqqq  N.  CCCXCIX. 


Digitized  by  Google 


104»    CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCCXCIX. 

A.  i3?f  wilhelmvs  III.  Comes Hannoniae Hollandiae  et Zeelandiae , 
d.6.Mart.  ^  LVDOvicvs  Comes  Flandriae  et  Nivernens.  post  bellura 
per  annosLXXX.  ob  Zeelandiae  Dominium  protractum, 
tandern  firmam  Pacem  ineunt,  qua  wilhelmvs  omni 
in  Wafam  et  IV.  Officia,  Lvdovicvs  vero  omni 
in  Zeelandiam  iuri  et  horaagio  pro  iila  debito ,  renun- 
ciant,  aliaque  controverfiarum  capita  definiunt. 

A.  I3i!-  d.  6".  Mart. 
Ad  Excurs.  VIL  p.  387. 

(Ex  Origiaili  h  AkUvU  lafultnfibui.  (i)) 

tous  chiaus  qui  ches  prefentes  lettres  verront  et 
orront-  guillaume  Cttens  de  haynnau,  ds  hollande,  de  ZeeU 
laftde,  et  ftres  de  Frife,  et  loys  Cuens  de  FUndres  et  de  Ne- 
vers  felut  et  cognoisfartee  de  veriteit.  nous  faifons  fcavoir  a 
tous,  que  comme  Debats,  Defcors,  Rancunes,  jnyures,  con- 
treverfies,  Guerres,  Demandes  d'argent  ,  de  hommaiges  de 

(1)  VirNob.  coDEPior,  cums  le  quel  cc  demcr  rcnonce i rhommage , 
humaniuri  iofigws  etiam  h»  Pwis  H-  qui  lui  *oit  <fcu  pour  la  Ztlandt,  a 
teras,  jn  occulti*  Archivorum .  Uuebris  la  propriete',  qui  lui  en  <koit  echeue 
hactenus  abfconditas ,  debeo ,  Gallice  etc.   VoiezTInvcntaire  des  Laiettcs  de 

hacc  adfcripfit:      »  .     \ ;  fl/W^  *l         du  Hainaut  A'  l8b"* 

„  Traitd  entre  GuUhume  Comte  dc  ou  ccttc  picce  est  plus  detaillCe.  . 
Hainaut,   Hollande  etc.    et  loois  Porro  „  Cart.  de  Fbncbes.  Cartu- 
ic  Fhudrcs  et  de  Nevers,  par  laixe  de  Hainaut  a.  P.  46.  au- 

tem 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1043 

Terres  de  Seigneuries  et  de  plufieurs  autres  caufes  ayant  bt6  a.  isjj. 
jusquau  jour  de  la  Datte  de  ceste  Lettre  entre  nous  guil- 
LAUMe  Conte  de  Haynau,  de  Hollande,  de  Zelande,  et 
Seigneur  de  Frife,  nos  predicesfeurs ,  nos  hommes,  nos  fub- 
giets,  nos  pays,  nos  aydans,  et  nos  aloiez  d'une  part,  et 
nous  loys,  et  nos  predecesfeurs  Contes  de  flandres,  nos 
hommes,  nos  fubgiez,  nos  pays,  nos  aydans,  et  nos  alloiez 
d'autre  part,  pour  bien  de  paix  et  d'accort  nourrir  entre  nous 
et  nos  fuccesfeurs  nos  hommes,  nos  fubgids,  nos  pays,  nos  ay- 
dans,  ec  nos  aloiez  d'une  part  et  d'autre  a  tousjours  avons  de 
commun  asfentement  par  traictie  fait  par  nos  gens ,  et  par  nos 
communs  amys,  fais  pais,  accort,  quittancc,  Renonciation, 
ct  desfeuranche  en  le  fourme  et  en  le  maniere  qiu  f  enfuit. 
5.  1.   Premierement  comme  notre  anchisfeur  et  nous  loys  ltoovi. 

cvt  renan* 

Contes  de  flandres  defisfiens  et  Mamtenisfiens  que  nos  chiers  ciat  iuri  in 

Zeclan- 

Coufins  li  Cuens  de  Hainau,  deHollande,  de  Ztlande  et  Sire  de 
Frife,  fust  tenus  de  faire  a  nous  hommage  de  nucunes  ylUs  et 
de  aucunes  parties  de  le  Terre  de  Zeelande,  et  que  par  deffaute 
del  hommage  li  proprietis  et  U  Domaines  devoit  a  nous  appartenir 

fi 

tcm  Pacis  tabulas  autographas  olim  in  a.  1322.  VirD.  mieris  Charttrh  D. 
Archivis  V7rbis  lirugeniis  asfervatas  II.  bl.  275.  fq.  cum  ahis,  fumma  huius 
fuisfe,  testis  est  oliv.  vrid.  Sig.  Pacis  Capita  dedit.  Res  care*  dubio. 
Com.  Flandr.  Probb.  p.  55.  Etiam  in  robertvs  enim  Comes Flandr. ,  cui 
CastroRupelmondano ,  teste  ViroNob.  Ludovicus  fuccesfit ,  obiit  dcmum  mcn- 
oe  crijpskbrre  Dtfcript.  Ze*>  fe  Septembri  a.  1382.  Cf.  weier. 
land.  MS.  p.  m.  151.  Perperam  ad  Ann.  Flandr.  a.  1322. 

Qq  qq  qq  * 


Digitized  by  Google 


io44    CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  i3?|.  fi  comme  difiens  Congneute  Cofe  foit  a  tous  que  nous  Loys 
A «.  M«t.  Cuens  de  flandres,  pour  nous,  nos  hoirs,  nos  Succesfeurs, 
et  pour  tous  chiauls  qui  caufe  ou  okoifon  pourroient  avoir  de 
nous  v  de  nos  predicesfeurs  del  hommage  desfus  dit,  de  le  pro- 
prieti  et  dtt  Demaine  fe  onques  nous  ou  no  anchisfeur  v  autre 
qui  caufe  eust,  de  nous  v  de  nos  anchisfeurs  y  euiraes  point  de 
Droit  le  devantdit  Conte  de  Haynau,  de  Hollande  y  et  de 
Zeelande,  fes  hoirs  et  fes  Succesfeurs  et  tours  Chiauls  qui  at- 
roient  ou  porroient  avoir  caufe  le  luy  abfolons,  quittons,  et 
delivrons  et  en  mettons  a  nous  mesmes,  a  nos  hoirs  et  a  nos 
Succesfeurs  et  a  tous  chiauls  qui  fe  porroient  dire  a  avoir  cau- 
fe  de  nous  et  de  nos  predicesfeurs.  perpetuel  filence,  etpro- 
mettons  encore  a  plus  grand  feuretee  pour  nous  nos  hoirs  et 
nos  Succesfeurs  apporter  loial  warandife  audit  no  coufin  de 
Haynnau,  et  de  Hollande  a  fes  hoirs  et  a  fes  Succesfeurs,  des 
cofes  desfus  dittes  encontre  le  Conte  de  Namur  et  fes  hoirs 
et  tous  chiaus  qui  caufe  y  pourroient  avoir  ou  demander  de  par 
yauls ,  et  toutes  Lettres  Inftrumens  chartes  v  Munimens 
que  nous  avons  fait  mention  des  cofes  desfus  dittes ,  nous  Ies 
promettons  a  rendre  et  a  Bailler  a  no  dit  coufin  le  Comte  de 
HaynnaU  et  de  Hollande ,  de  cui  que  elles  foient  fcellees  et  des 
maintejiant  nous  y  renonchons ,  et  les  quasfons  et  adnullons  > 
et  les  tenons  pour  casfdes  et  de  nuile  valeur. 

2.   De  rechief  comme  notre  predicesfeur  et  nous  Comte 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1045 

de  Flandres  defisfiens  et  Maintenisfiens  que  par  le  mort  et  le  A.  njf, 
fuccesfion  le  Conte  jehan  de  Hollande  de  Zeelande  et  Seigneur 

Itcm  omnt 

de  frife,  fil  au  Conte  flourant  dont  Dieux  ait  les  ames  fucccsConi 
u  en  autre  Maniere  nous  feusfent  Eskieut  et  a  nous  deusfent  1.  com.n 

,  .  ^  .  Holl.here- 

appartenir  par  quelconque  maniere  ou  Caufe  que  che  fust  plu-  diucem. 
fieur  bien  fi  comme  meubh  catel  acquis  alloes  * ,  li  Tierre  •  i.  e.  <b. 
qui  fu  Monfeigneur  jehan  de  Renesfe  et  autres  Terres  qui 
ne  font  mie  de  fief,  comme  ou  plus  prochain  hoir  delhar  fi 
comme  notre  predecesfeur  et  nous  difiens  u  par  autre  caufe 
quelle  que  elle  fust. 

Sachent  tous  que  toutes  les  ContJs,  et  les  Tierres  de  Hoi- 
lande,  de  Zeelande  de  Frifc  et  ies  appartenanches  queles  que 
elles  foient;  comment  que  elles  foient  venues  as  Contes  et 
ces  Seigneurs  desditte  lius  de  patrimoine  ou  d"acquest9  meuble, 
cately  alloes  ou  autre  heritage,  doivent  demourer  et  demour- 
ront  a  nos  chier  Coufin  le  Conte  de  JJaynnau,  et  de  Hollatt- 
de  desfusdit,  a  fes  hoirs  et  1  fes  fuccesfeurs ,  fans  jamais  riens 
demander  ne  reclaraer  de  nos  hoirs  de  nos  fuccesfeurs ,  ou  d'au- 
tres  qui  fe  diroient  avoir  caufe  de  nous  u  de  nos  predecesfeurs 
en  quelconques  manieresque  che  fust,  et  fe  onques  y  eiumes 
pont  de  dfoit  fi  y  renonchons  nous  et  les  quittons  audit  notre 
Coufin  perpetuellement  a  tousjours,  et  a  plus  grant  feurete 
nous  loys  Cuens  de  flandres  desfus  dis  pourprendrons  fbur 
nous  tous  chiaus  et  toutes  chelles  qui  de  par  nos  predecesfeuw 

Qiqqqq3  vde 


Digitized  by  Google 


io4<S  .CODEX   DIPLOMATIC  V  S 

A.  i3'j.  v  de  par  nous  vaurroient  demander  aucune  partie  es  cofes 
'  desfus  dittes  pour  le  caufe  de  le  fuccesfion  devant  ditte  u  pour 
autre  caufe  quelle  que  elle  fust,  et  en  ferons  et  porterons  audit 
Conte  .de  haynnau  et  de  hollandc  no  Coufin  paifmle  et  Loyal 
Warandize. 

Remirnm»        «    Derechief  nous  loys  Cuens  de  flandrcs  et  de  Ne- 

tur  utrim- 

^ucdebiu.  vers  quittons,  et  abfollons  no  chier  Coufm  le  Conte  de  Hayn- 
nau,  de  Hollande,  et  de  Zeclande  devant  nommeit  de  toutes 
Debtes,  obligacions,  de  fommes  d'argent  dont  il  u  fi  anchis- 
feur  Conte,  et  Contesfe  de  Haynnau,  et  de  Hollande  etoient 
tenus  a  nos  predechesfeurs  fust  de  preis  u  de  peines  fourfait- 
tes  v  de  debtes  a  nous  ou  a  nos  predechesfeurs  et  fe  li  hoirs, 
Monfeigneur  de  flandres  cui  Dieux  abfoille  u  fi  tcstamenteur 
en  demandoient  aucune  cofe  a  no  dit  Coufin  de  Haynnau  u  a 
fes  hoirs  nous  loys  Cuens  de  flandres  len  devons  et  fes  hoirs 
a  tousjours  faire  forter  paifiules  et  toutes  les  lettres  et  les 
forches  que  nous  u  autres  de  par  nous  en  avons,  nous  y  re- 
nonchons ,  et  les  tenons  pour  quasfees  et  pour  nulles  En  telle 
maniere,  nous  Cuens  de  Haynnau,  et  de  Hollande  desfus  dit 
devons  quitter  et  quittons  pour  nous,  nos  hoirs  et  nos  fuc- 
cesfeurs  ledit  Conte  de  flandres  pour  luy  fes  hoirs  et  fcs  fuc- 
cesfcurs. 

$.  4.   Encore  est  asfavoir  que  comme  nous  Cuens  de  Hayn- 
nau  ct  de  Hpllande  desfus  nommeis  etno  anchisfeur  dont  dieux 

ait 


Digitized  by  Google 


•     CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1047 
ait  les  ames  defisfiens  et  maintenisfiens  que  a  nous  apparte-A. 

d  6  M irt 

noient  et  devoient  appartenir  les  Terres  de  U  Conteit  deJlost,  wilhu^ 
de  Gralmottt,  de  Waife  et  des  quatre  Mestiers,  et  que  four 
chou  nous  aviens  plufieurs  lettres ,  jugemens ,  fentences ,  et  cmi- fiam.w" 
firmatiofts  nous  volons  que  tout  fachent  que  de  chertaine  25^ ' 
fcienche  de  no  boinne  volentd  pour  nous,  nos  hoirs  et  nos 
fuccesfeurs,  et  trestous  chiaus  qui  auroient  u  porroient  avoir 
caufe  de  nous,  nous  renonchons  entierement  et  abfolument  a 
tous  les  heritaiges  desfus  dis ,  et  a  toutes  les  appartenanches , 
et  fe  nous  yeusmcs  onques,  droit,  acquit,  caufe,  et  accion 
d'acquerre  fi  Jes  quittons  nous  a  tousjours  fans  jamais  riens 
demander  ne  reclamer  pour  nous  ne  par  autruy,  et  tout  le 
Droit  et  1'action  que  nous  avons  et  poons  avoir  es  cofes  des- 
fusdittes,  nous  avons  donnd  et  donnons  fans  riens  retenir  pour 
nous,  nos  hoirs  et  nos  fuccesfeurs  audit  Conte  de  flandres»  k, 
fes  hoirs  et  a  fes  fuccesfeurs ,  ct  toutes  les  Lettres  v  muni- 
mens,  fentcnces,  confirmations  des  Rois  d  allemaigne  u  des  Eli- 
feurs  u  autres  forches  quelles  que  ellesfoient,  nous  les  pro- 
mettons,  a  rendre,  et  a  delivrer  a  no  chier  Coufin  le  Conte 
de  ilandres  desfusdit  et  des  maintenant  nous  y  renonchons  et 
quasfons ,  et  adnullons  et  les  tenons  pour  Casfe"es  et  de  nulte 
valeur  de  tant  comme  a  nous  nos  hoirs,  et  nos  fuccesfeurs 
puet  toukier  jet  appartenir,  et  quant  il  plaira  a  nous  loys 
Conte  de  flandres,  no  chier  Coufin  li  Cuens  de  haynnau  des- 

fus- 


Digitized  by  Google 


1048    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  uH-  fusdit,  a  no  Requeste  fans  maire  okoifon  vera  avec  nous  de- 
A«.Mart.  ^  ^  R^  Sallemaigne  pour  quitter  les  jugiez  desfusdis,  et 
coramira-en  tel  maniere  deverons  nous  loys  Cuens  de  flandres  quit- 
peratore.  ^  devant  ledit  Roy  U  hommaigt  de  Ztelandt  et  tout  chou 
que  nous  u  autres  de  par  nous  u  de  par  nos  predechesfeurs  poye- 
mes  Calengier  u  demander  es  Terres  et  es  pays  de  Hollande  de 
Zeelandc,  et  defrife  Encore  nous  Cuens  de  Ilaynnau  et  dellol- 
lande  renonchons  dou  tout  entirement  pour  nous  et  pour  nos 
hoirs  au  Cavennt  de  Cambrefts  fe  aucune  droiture  y  poyemes 
u  dcviemes  avoir ,  et  demorra  a  no  chier  Coufin  le  Conte  de 
flandres  desfusdit  et  a  fes  hoirs  perpetuellcment. 
.  §.  5.    Item  avons  nous  accorde"  et  accordons  que  fe  Mes- 
fires  jehans  deflandres  fe  accordoit  en  aucune  maniere  a  nous 
e  ^.Conte  de  Haynnau  de  Crievecuir*  d'allues  et  de  le  Castelkrie 
vtcMur'    de  Cambray,  li  accors  fe  tenra  et  fil  n'en  elloit  en  accort,  a 
nous  Conte  de  Ilaynnau  les  cofes  desfusdittes  demourroient 
paifieulement  audit  Monfieur  jeiian  de  flandres  et  a  fes  hoirs 
a  tousjours  perpetuellemcnt. 

G.  6.    Derechicf  comme  nous  Conte  desfus  nommet  aians 

In  contro.  J> 

bunwpT  SraIlt  de  °fter  t0Ute  r3Cnine   et  t0Ute  matiere  dont 

entur.  fcors  et  controverfie  porroient  fourdre  et  naistre  entre  nous 
et  les  notre  que  ja  n'aviegne ,  et  que  nos  Terres  et  nos  tenu- 
rcs  marchisfent  en  plufieurs  lieux  et  joignent  les  une  as 
autres ,  nous  avons  accorde"  et  accordons  que  nous  prendrons 

et 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1049 

* 

et  eflirons  dds  maintentnt  ftx  prudhommes  liquels  jourront  furA.  13« 

d.  6  Mart. 

les  faintes  Evangiles  que  bien  et  loyalement  enquerront  foit 
parLettres  foit  par  vive  voix  u  en  autre  maniere  a  cui  liSigneu- 
rie  de  Lesftnes  et  de  flobere*,  et  des  appartenanches ,  appar-  *\.flobect. 
tient  de  nous  Contes  desfus  nommes  et  chou  quil  trouveiont  qui 
appartenra  a  nous  Conte  de  Haynnau,  demourra  de  Ie  Contc 
de  Haynnau  et  chou  quils  trouveront  qui  appartenra  a  nous 
Contcs  de  flandres  demourra  de  le  contd  de  flandres ,  ct  chou 
declaret  lifis  prudhommes  desfus  dis,  feront  boin  Cherkema- 
nage  (  2  )  et  loyal  comme  avant  lesdittes  Castelleries  de  Lesfi- 
nes  et  de  flobeek  festend  encontre  le  Contdi  de  Haynnau  et  en- 
contre  le  Contei  de  flandres  et  Ie  Contei  de  Alost ,  et  feront 
ausfi  li  fis  prudhommes  desfus  nommet  boin  cherekemanage  et 
loial  des  Bos  de  le  Louviere  de  le  Terre  Dende,  de  Ie  terre 
qui  fu  acutde  au  prevost  de  NtyeU  de  Maude  et  de  Ie  Terre  qui 
fut  Monfcigneur  gerard  de  faint  amand  ct  de  tous  lcs  au- 
tres  Lieux  ou  cherkcmanage  apartcnra  et  doivcnt  Ii  fis  prud- 
hommes  desfus  dit  commenchicr  et  entrer  dans  une  ville  et  cn 
une  CastcIIerie  et  ne  s'en  pourront  partir  devant  chou  quils 
aront  tout  cherkemand,  et  tout  desfcuret  chou  qui  a  Ic  ditte 

ville 

(a)  Ccrkentanage]    P.  n*ovnE-  Kok-ctjite.   Hinc  t.E  on  and  D.ct.  de 

giierst  Chron.  de   Flaniir.  Chap.  I 'Jcademie  Frattc.xnV '.  Cerquemaneitr\ 

cxlix.  f.  246.  vs°.  ita  cxplicat:  Ac-  explieat  expert  et  maiflre  jitri  que  Pon 

ccnieront  Jesdictes  parties ,  qtte  circom-  emphy;  pour  planter  des  bornes  (Therita- 

menaige  et  inqitifttion  fera  faicte  fur  le  gt  :  addirque:  II en  est  fait  mentiond  nt 

faict  des  Seigncurits  de  rEsfwcs  et  dt  plufteursCouflumet  du  Huitaut.  Rectc! 
T.  dl.  Rrrrrr 


Digitized  by  Google 


ioso    CODEX  DIPLOMATICVS 

ville  u  a  le  Castellerie  appartenra,  et  quant  ainfy  fera  fait 
ils  doivent  dedens  les  trois  premerains  jours  aprds  rentrer 
en  une  autre  viile  u  Castellerie  et  ainsTy  demourer  et  ouvrer 
que  devant  est  dist  de  le  premiere  oeuvre  et  en  cheste  matiere 
ils  doivent  aller  demourer  et  ouvrer  de  Castellerie  en  Castel- 
lerie  et  de  lieu  en  lieu  tant  que'  tous  li  cherkemanages  et  li 
desfouvres  entre  les  dittes  Contes  et  Terres  fera  fait  et  accom- 
plis  bien  et  Ioyalement  et  fe  il  avenoit  que  avant  que  li  cher- 
kemanages  fust  par  accomplir  aucuns  des  fix  prudhommcs  de- 
vantdit  trespasfat  u  allast  hors  dou  pays  u  eust  aucune  loyal 
Befoingne,  nous  li  partie  devers  cui  lidit  prudhomme  deffau- 
roient  fcricmcs  tenus  par  no  fairement  de  prendre  et  eflire  de- 
dens  le  quinzaine  apres  autres  preudommes  foffifans  fans  maize 
ockoifon  et  fans  fraude  et  avoec  le  faireraent  que  li  fis  preud- 
hommes  feront  des  cofes  desfusdittes  accomplir  bien  et  loyale- 
ment  4  lcurs  fens  et  a  leur  pooir.  Nous  les  parties  desfus  dit- 
tes  les  contraindrons  au  faire,  fe  mestier  est,  et  il  en  eftoient 
en  defaute ,  et  encore  pour  plus  briement  a  delivrer  ,  nous  par- 
ties  dcsfusdites  devons  jurer  ct  jurons  four  lcs  faintes  Evangiles 

que 

(3)  Sis  perjbnitts]  Notate  modiim,  lelmitm  Zeclandiae  DoBttaum,  et  Lu- 
quo  in  posterum  ciusmodi  Principura  dovicum  Hollandtae  Cctnitcra,  p.  308. 
controverfine  componerentur.  Olim  ma-  Postea  vcro  alio  modo  proccdi,  ct  Ar- 
pis  f<illcmne  erat ,  d,ire  obfiJet  pro  lilrts  causfac  demilldari  coeptae  funt, 
ferTaiido  federt.  Huius  exeaipla  lupra  idque  «  Pa.tiutn  Corapromialb.  Voca- 
babentur  a.  ti66.  imer  Ftandros  et  batur  lioc  ias  Avflregmrum ,  quo  de  iv> 
HoUanJos,  p.        a.  1206.  intcr  VVil-  rc  faus  nota  fuut  oaraia.  conring. 


CHARTARVM  *T  DOCVMENTORVM.  1051 

que  nous  ne  debaterons  ne  calengerons  fors  chou  feulement  A.  13S. 

d.  6  Mart. 

que  nous  crerons  a  nos  loiauls  confienches  que  che  foit  nos 
droits  heritaiges  et  le  cherekemanage  et  defouvre  que  li  desfus- 
dit  feront  nous  les  tenrons  ferme  et  eftaule  et  tout  li  desbaz  et 
li  lieu  contencieux  devoient  demourer  et  demorront  cn  le  main 
desfis  prudhommes  jusqua"  tant  quils  en  aront  ordonneit  decla- 
rct ,  et  chou  pendant  nous  Conte  desfus  nomme  ne  autre  pour 
nous  Conte  desfus  norarae  ne  autre  pour  nous  ni  devons  ne 
porrons  ufer  ne  efploiter  en  nul  cas. 
§.  7.    Derechief  nous  Conte  desfusdit  avons  accorde*  et  ju.  Etiam  m 

postcruin. 

rons  folempnellement  que  s'il  avenoit,  que  ja  n'aviegne  que 
entre  nous  u  nos  hoirs  mcut  aucunes  descors  ou  desbatz  pour 
aucunes  des  chofes  desfusdittes  u  pour  autres  quelies  que  clles 
fusfent ,  nous  ne  nos  hoirs  ne  porrons  ne  deverons  mouvoir 
nc  faire  weirc  li  uns  a  1'autre,  ne  nos  pays  Ii  uns  four  1'autrt 
devant  chou  quil  ara  eftei  conneut,  et  determine'  paijtsper. 
fotms  (  3  )  trois  de  fune  partie ,  et  trois  de  f autre  u  les  qua* 
tre  des  fis,  fauf  chou  que  pour  cascune  partie  en  y  ait  deus, 
et  quant  il  avenera  que  li  uns  u  li  aucuns  des  fis  perfonnes  des» 

fus- 

deludic.  Cerman.  % .53.  add.  fupra  not.  Principes  controrerfia  aliqua  aut  discor- 
p.  318.  Imprimis  memorabile  cst  fedus  dia  cxoriatur ,  ntn  amplius  prtcedatur 
\Mtx  Iohannem  Duc.  Btab.  etLudovicum  per  arma,  fcd  pcr  arbitrium  XII.  vi- 
Comit.  Flandr.  a.  1339.  apud  meier.  rorum,  utpote  per  iv.  conftiiarios ,  et 
Annal  Flandr.  p.  139.  vs.  ubi  inter  11.  barones ,  virosque  alios  vi.  fump/os 
alia  cavetur;  ut,  qttotics  inter  duos  hos  ex  civi/atibus  —  —  Sk  etiam  hoc  loco. 

llr  rr  rr  2 


Digitized  by  Google 


io5i    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  fusdittes  feront  trespasfet  de  cest  fiecle  li  partie  de  nous  deveis 
* 6' Mart'  cuj  jfe  feroient  u  feroit  desrailli  devra  prendre  et  eflure  autres 
prudhommes  foffifans  fans  fraude  dedens  le  mois  que  il  fera  ve- 
nu  a  fe  connisfanche  et  jureront  folempnellement  li  fis  preme- 
rains  efleut  et  Ji  autrcs  qui  aprds  y  feront  remis  que  bien  et 
loialement  fans  fraude  et  fans  malisfe  pronunceront  et  accor- 
deront  les  debats,  et  les  descors  fils  y  mouvoient,  u  venoient 
que  ja  n'avicgne ,  et  nous  parties  desfus  nommdes  par  nous  nos 
hoirs ,  et  nos  fuccesfeurs  juront  des  maintenant  a  tenir  et  ac- 
complir  le  declaration  et  l'ordonnanche  des  fis  ou  des  quatre 
prudhommes  devant  nommeis  enfy  que  devant  est  dit  et  pro- 
tnettons  par  nos  fermens  de  contraindre  avenir  chiaus  qui  de 
par  nous  feront  efleut,  nous  Cuens  de  hayimau  a  ath  et  nous 
Cuens  de  flandres  a  Gralmont  dedens  les  quinze  jours  que  nous 
en  ferons  rcquis  fe  li  debat  mouvoient  au  lez  devers  haynnau  et 
dcvcrs  Gralraont,  et  fe  li  debat  mouvoient  dcvers  les  marches 
de  flandres  qui  font  devers  hollande,  ou  Zellande>  nous  Cuens 
de  liaynnau  feriens  venir  les  trois  de  par  nous  R inlant  CO» 
et  nous  Cuens  deflandres  lcs  trois  dc  par  nous  a  Gwetinghes , 
liquel  y  demourront  tant  quils  arront  les  debatz  accordes  en 
le  maniere  qu*i!  est  dis  diaus  dcmourer  a  ath  et  a  Gralmont  et 

ne 

(4)  Mntant'}  Niigati  fiint,  qul  liic  ZuidUcvelandlac  ex  advcrfo  Saftbige  in 
Rijiiand  iivc  KhenohollandiaM  comtni-  ora  Flandrica;  nunc  vcro  faciliori  pro- 
iiftcbantur.  £iat  olim  Rinlaud  pagus  nunciatioue/i///aBi,  eodem  modo,qiio 


Digitized  by  CjOOQIC 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1053 
ne  s'en  porront  partir  Ii  fis  ou  li  quatre  desfusdits  qu'ils  nefoient  a.  19$, 

d.  6.  Mart. 

enfamle  de  jour  en  jour  fans  raal  engien  jusques  a  donc  que  li 
debats  foient  determinds  et  accordes  et  fe  il  avenoit  que  li  fi8 
ou  li  quatre  eusfent  pronunchiet  et  determinet  que  li  une  par- 
tie  four  aucun  descort  u  debast  eust  tort  encontre  1'autre  et 
amender  ne  le  voloit  par  le  dit  des  fis  ou  des  quatre ,  li  autre 
partie  a  donc  et  meut  autrement  porroit  fes  raifons  requcrre  en. 
chel  cas  en  toutes  les  manieres  qu'il  porroit  et  faroit  fans  mef- 
faire  contre  cheste  pays  et  pour  chou  ne  demourroit  mie  que 
li  pays  et  li  ordonnanche  de  point  en  point  en  le  maniere  que 
contenu  est  en  ches  prefentes  lettres,  ne  demourasfent  fcrmes 
et  eftaules. 

§.  8.   Encore  nous  Conte  desfusdit  avons  accordd  et  accor-  wiurei- 

UVi  &.ib\t 

dons,  que  touttes  les  Terres  foient  fiefs  heritaiges  foient  Fii-ndro 

L,  -occpk 

v  autre  bien  en  quelconque  maniere  que  che  foit  des  Battys  de  pro  pubii. 

catii  bo 

flollande,  et  de  Zeelande  et  des  aloids  a  nous  Conte  de  flandres .  , 

tcr.eb.w 

v  a  nos  predechesfeurs ,  demourront  au  Conte  de  Haynnau, 
et  de  Hollande ,  a  fes  hoirs  et  a  fes  fuccesfeurs  a  tousjours  per- 
petuellement,  et  ny  porront  lidit  bannit  ne  alloye  jamais  rien 
demander,  ne  reclamer,  par  yauls  ne  par  autruy,  et  en  devons 
nous  loys  Cuens  de  flandres  faire  restor,  a  yaulx  et  cn  de- 

vons 

hodle  Litlo,  olim  Linfo,  vid.  miraei  hodic  dictus,  ab  A.  miraro,  Opp* 
0/>p.  Dlpl.  T.  I.  p.  175.  et  fupra  Cod.  Dipl.  T.  III.  p.  6o3.  iudcm  vocatur 
Dipl.  p.  284.  Aker  locus,  Safiingen  Cnaretbrghes. 

Rr  rr  rr  3 


Digitized  by  CjOOgle 


ao54    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  isg.  vons  nous  Cuens  de  flandres  desfusdit  ec  avons  en  couvent  par 
"nous  nos  hoirs,  et  nos  Succesfeurs  faire  porter  paifiule  ledit 
Conte  de  Haynnau,  et  de  Hollande  pour  luy  fes.hoirs,  et 
Succesfeurs  a  tousjours  perpetueliement ,  et  chiaus  a  qui  il  Ies 
auroit  donncs,  Et  pour  toutes  les  chofes  devantdittes  nous 
guillaume  Cuens  de  Haynnaut  et  de  Hollande  deVant  nom- 
mez  avons  en  couvent  a  donner  et  a  paier  a  nos  Coufin  le  Con- 
te  de  flandres  devantdit  trente  mil  liyres  de  parifis  a  payer ,  le- 
quart  de  la  fomme  devamditte  chest  fept  mil  et  chinc  cens  li- 
vres  de  parifis  au  Noel  qui  fera  lan  mil  trois  cens  vingt  et 
trois,  et  Tautre  quart  au  Noel  fiwans  aprds  et  ainfy  de  noei 
en  noel  tant  que  toute  li  fomme  desfusdite  fera  plainement 
payo  et  li  bannit  et  alloye  devant  dit  alloient  u  entroient  as 
terres  et  es  Signeuries  dudit  Conte  de  Haynnau,  de  Hollande, 
de  Zeelande  et  de  frife  •  nous  loys  devantdit  ne  no  Succes- 
feur  ne  no  pays  ne  nous  mclleriens  de  cofe  qui  leur  avenist 
ains  en  lairiens  convenir  no  Coufin  le  Conte  de  Haynnau  de- 
vantdit  et  fes  Succesfcurs  hors  mis  tout  malengien  et  toute 
fraudc. 

eavetur      §.  o.    Item  avons  nous  accordc5  et  accordons  que  chil  de 

dc  Valen- 

cenis.  VaUnciennts  qui  ores  font  de  le  ditte  Ville  et  ont  efte  alloyet  a 
nous  ou  a  nos  prediccsfeurs  Contes  de  flandres  revenront  four 
Ie  leur  quils  ont  hors  de  le  Ville  de  Vaknchiennes  et  de  chou 
quils  ont  dcdens  lc  Ville  chertaine  recompeniations ,  lor  en 

fera 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1055 
fera  faitte  s*il  n'ont  le  leur  fourfait  v  perdut  v  leur.  devan-  A.  t«il 

d.6  Kiart. 

train  pour  autre  caufe  que  pour  le  caufe  des  weires  de  flan- 
dres  et  de  hainnau,  et  de  chou  font  prifes  chertaines  per- 
fonnes  qui  en  enqucrront  bien  et  loialement,  et  ne  porront 
li  desfusdit  de  Valenchiennes  rentrer  dedans  le  Ville  u  cas 
que  Ii  lois  de  le  Ville  lor  feroit  contraire  et  que  elle  ne  le  por- 
roit  fouffrir  et  u  cas  que  li  lois  ne  leur  feroit  contraire  ils 
y  porront  rentrer  et  s'il  ne  pooient  rentrer  dedens  Valen- 
chiennes  pour  chou  ne  demourra  mie  quil  ne  puisfent  aller 
par  tout  le  Contei  de  Haynnau. 

5.  10.    Item  pour  pays  nourir  entre  nous  et  nos  pays  etCavetur 

de  exuli-  • 

pour  ofter  toute  matiere  de  question  avons  accorde  et  accor-  bu$. 
dons  que  nous  Contes  desfusdit  ne  nos  Succesfeurs  ne  por- 
ront  dore  en  avant  jamais  a  nul  jour  alloyer  as  hommes  ne 
ces  fubgiez  li  uns  dc  lautre,  et  s'il  avenoit  que  dore  en  avartt 
aucuns  fust  banrtis  des  Terres,  et  des  Signeuriet  d'ott  Conte  de 
Haynnau,  de  IJollande,  de  Zeelande  et  de  frife  pour  fourfait 
qu  il  eust  fait  encontre  le  cors  de  fen  Signeur  v  pour  confpira- 
tion  qu'il  eust  faitte  encontre  fes  bonnes  Villes  u  aucunes  d'elles, 
et  il  s'en  batist  eus  es  Tierres  v  Signeuries  et  nous  loys 
Conte  de  flandres,  nous  ne  no  Succesfeurs  ne  le  devons  ne 
poons  foustenir  ne  foustenriens  ains  le  devons  faire  prendre, 
faire  de  luy  tel  Jujlice  comme  on  feroit  ou  pays  dont  il  fe- 
roit  bannis,  Hl  y  eftoit  tenus  et  en  otel  maniere  devons  nous 

guil- 


Digitized  by  Google 


iotf   CODEX    DIPLOMATICVS  * 

A.  i3n-  g  u  i  l  l  a  u  m  e  ,  Cuens  devantdit  et  no  Succesfeur  faire  de  chiaus 
a.6.M«t.       feroient  Dannjg  jjes  terrcs  le  Conte  de  flandres  pour  four- 
ftiit  qu'ii  aroient  fcit  en  contre  le  cors  de  leur  Signeur,  le 
Conte  de  flandres  v  pour  confpiration  qu'il  auroient  faite  en- 
contre  fes  bonnes  Villes  u  aucunes  d'elles. 
wttn.  re-    §.  ii.    Item  avons  nous  accorde  et  accordons  que  fe  au- 
UaTiaJ3-0  cuns  qui  fusfent  de  h  droite  nafcion  de  rlandres  avoient  aucun 
ZccSiT,  herit age  en  as  Terres  de  nous  Conte  de  Haynnau,  de  Hol- 
verO.C0    lande,  de  Zeelande,  et  de  frife  liquel  fusfent  occupds  pour 
le  caufe  de  le  werre  qui  a  esti  entre  flandres,  et  nos  pays 
desfusdit,  il  doivent  revenir  four  le  leur  enfy  corame  il  le 

■ 

trouvcront  unit,  et  hebergiet  fauf  chou  que  fe  nous  guil- 
laume  devantdit  u  nos  devantrain  eusfions  donnecs  u  ven- 
dues  les  Terres  devantdittes  et  nous  ne  leur  peusfiens  faire 
ravoir  dedens  le  pasque  prochaine  que  nous  attendons,  nous 
leur  en  feriens  recompenfation ,  et  en  vtelle  maniere  reven- 
ront  a  leur  Terre  et  a  leur  heritage  qu'ils  aroient  dedens  li 
Contei  de  flandres  tout  chil  qui  feroient  de  Ie  droite  nation 
de  Haynnau ,  de  Hollande ,  de  Zcelande  u  de  frife. 
i.i!,cra       s   12<    Encores  avons  nous  accordd  et  accordons  que  tous 

utnuique  * 

mercitura.  marcans  et  toutes  marcandifcs  voifent  dores  en  avant  paifiule- 
ment  des  uns  pays  as  autres  par  mer  et  par  terre  droit  et 
loy  faifant  cn  payant  les  droitures  accouftumees. 
§.  13.   Et  avons  quitte*  ct  quittons  li  uns  1'autre  de  tous 

Dam- 


Diflitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1057 
Dammaiges  de  tous  arfras ,  et  de  toutes  prifes  qui  font  ave-  A  13$ 

d.  6.  Mart. 

nues  des  uns  pays  as  autres  afokifon  des  wierres  jusquau  Jsflur3e 
jour  de  la  datte  de  cheste  lettre  et  parmy  toutcs  les  cofes  rcmiff,,e* 
devantdittes  nous  loys  et  cuillaumes  Contes  devant- 
dits  devons  et  avons  encouvent  a  warder  lonneur  ct  Ie 
proffit  li  uns  dc  Tautre  et  a  aidier  et  coinforter  li  uns  1'autre  Dcfcnfio 
contre  tous  huers  mis  no  Seigneur  k  Roy  de  france  et  tous  les  rauua* 
autres  envers  qui  nous  pourrions  mefFaire.    Et  toutes  les  co- 
fes  devantdites  et  cascune  d*elles  nous  loys  et  cuillau- 
me  Contedevant  nomet  pour  nous  pour  nos  hoirs  et  pour 
nos  Succcsfeurs  avons  encouvent  a  tenir  warder  et  a  emplir 
et  faire  tenir  warder  et  a  emplir  de  point  en  point  enfi  com- 
me  elles  font  efcriptes  et  favons  jure  fur  Jcs  faintcs  Evangtles 
toukides  et  en  avons  obligid  et  obligons  nous  et  cascun  de  nous 
li  uns  cnvers  Tautre,  nous,  nos  hoirs  et  nos  fuccesfeurs  et 
tous  nos  biens ,  et  les  biens  de  nos  hoirs  meubles  et  non  mue- 
bles  prefens  ct  avenir,  et  avons  renonchie  li  uns  envers  Tau-  Remm- 
trc  a  toutes  excepdons,  deceptions,  barres,  et  cavillations  efpe-  !uris  c"c"! 
cialement  a  chou  que  nous  no  hoirs  ne  no  fucccsfeur  ne  puis-  puoaI' 
liens  jamais  dire  ne  propofer  que  toutes  Ies  cofes  devant  dittes 
et  cascunes  d'clles  n'aicnt  eftcit  cnfi  faittes  de  point  cn  point 
ct  accordees  comme  elles  font  efcriptes. 

§.  14.  Et  pour  ofter  pour  le  temps  a  venir  toutcs  wierres 
et  toutes  difcensfions  avons  nous  requis  a  nos  bonnes  villes  et 

Ta  I/,  Ss  ss  ss  re- 


Digitized  by  Google 


io58    CODEX    DIPLOMATICVS  ■ 

A.        requerrons,  cest  a  fcavoir.    Nous  guillaume  devantdis 

Fideiuhcm a  nos  villes  de  y&iwfoMMS ->  ^Wj  Maubuege,  Birtch,  Dour- 
Vrbes*  drect,  Zicrxie,  Mydelbourg,  Delf,  Leidem,  et  de  Har!em9 
et  nous  loys  devant  dit  a  nos  villes  de  Ghant,  de  Bruges  et 
dTnres,  que  toutes  les  cofes  desfusdites  et  cascune  d'elles  veu- 
lent  greer  loer  faire  et  accomplir  et  non  venir  encontre  par 
yauls  ne  par  autruy ,  et  que  fe  il  avenoit  que  ja  n'aviegne  que 
ou  temps  avenir  debas  rancune  v  controverfie  meust  ou  fust 
meute ,  entre  nous  contes  desfus  dis  nos  hoirs  et  nos  fucces- 
feurs  u  nos  pays,  qu'ils  ne  fe  meuvent,  ne  puiffent  mouvoir 
pour  aydier  celui  par  cui  li  debas  ou  controverfie  commen- 
cheroit  et  eus  v  cus  u  il  fe  tenroient  coi  et  ne  fe  mouveroient 
pour  le  caufe  devant  ditte  nous  ne  nos  fuccesfeurs  ne  les  por- 
riens  approchier  ne  reprendre  de  deffaute  de  fairement  ne  de 
desobeisfance ,  et  nous  toutes  ks  villes  desfus  dites  et  cascune 
d'elles  faifons  fcavoir  a  tous  queli  traities  li  pays  et  li  accorde 
et  toutes  les  cofes  devantdittes  font,  et  ont  efte1  faittes  de  no 
confcil,  de  no  volontd,  et  de  no  confentement  et  les  volons, 
greons  ct  confentons ,  et  promettons  loialement  en  bonne  foy 
et  de  chertaine  fcienche  a  les  garder,  tenir  et  a  emplir  entant 
comme  a  nous  est  pour  tous  les  temps  avenir  pour  nous  et 
pour  nos  fuccesfcurs  fans  riens  faire  ne  venir  encontre  et  fe  il 
avenoit  que  ja  n'aviegne  quc  entre  nos  Seigneurs  delfus  dit  et 
leurs  fuccesfeurs  meust  en  aucun  temps  guerre ,  descors  u  con- 

tro- 


Digitized  by  Google 


s 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1059 

troverfie  nous  ne  feriens  aidans  ne  confortans  a  cclui  qui  le  A.  ttff. 
guerre  u  debat  mouveroit,  mais  mctteriens  paine ,  confeil, 

et  aidc  a  no  laial  pooir  de  ofler  le  guerre  v  descort,  et  de  fai- 

*.....-•• 

re  tenir  le  Pays  desfus  ditte  enfi  comme  nos  feigncur  devantdit 
nous  ont  requis  et  pour  chou  que  toutes  les  cofes  dcsfus  ditcs 
et  cascuncs  d'elles  foient  fermcs  et  bien  tenues  nous  guil- 
laumes  ct  loys  Coutes  dcfTusdis  avons  mis  nos  fceauls  a  chcs 
prefentes  lettres  en  temoignage  dc  veritei  et  avons  requis ,  et 
requerrons  cascun  de  nous  a  nos  villes  devantdittes  quils  mct- 
tcnt  lor  feaulx  a  ches  prcfentes  lettres  avoec  Ies  nostres  et  nous 
toutes  les  yilles  desfusdittes  et  cascune-  de  nous  pour  plus  grant 
feurtc!  a  la  requeste  dc  nos  Seigncurs  desfusdis ,  avons  mis  nos 
feauls  a  ches  prefentes  Lettres ,  avocc  lcs  leur  qui  furent 
faites  et  donnces  a  Paris  au  Mi  caresme  TAn  dc  grace  nos- 
tre  Seigneur  mil  trois  cent  vint  et  dcux. 

Recues  et  accorddes  de  Monfieur  de  flandres  fcant  en  fon 
confeil  prefent  Monfieur  dc  feint  Maure,  Mesfires  guy  de 
Flaiulres,  Meilire  eustace  de  Conflans,  advoue  de  The- 
rouenne,  Monficur  de  Masmines ,  Monfieur  de  Grave  *,  Mes-  *  f.  Cnre . 
fire  j  e  h  a  n  de  Oestbourch ,  Mcsfire  p  11 1  l  i  p  p  e  s  de  la  polle  x 
Mesfirc  jehan  de  Bafoches,  Et  G.  Grumant.    Signt-  dou- 

C II E  R  Y.  f 

*  •  * 

t 

Collationne  a  l  Original  cn  Parchcmin 

Ss  ss  ss  2  fccl- 


Digitized  by  Google 


1060    CODEX  DIPLOMATICVS 

a.  isi».  fcelle  desSceaux  des  Comtes  deHai- 

d6,Maru  nautt  de  Flandres,.  des  VilJes  de 

Vallenciennes  ,  Mons ,  Maubenge  , 
Binch,  Dourdrecht,  Zierixee',  Mid- 
delbourg,  Delf,  Leiden,  Harlem, 
tous  en  cire  verte  bien  confervtSs, 
pendans  a  de  Ja  foie  rouge,  &ant 
dans  la  Tour  des  Chartes  dc  la 
Chambre  des  Comptes  du  Roy 
[ut  fupra  p.  461.]  a  Lille  le  3 1.  Aoust 

GODEFROT. 

n.  ccca 

A.  1323.    wilhelmvs  III.  Com.  Holl.  curam  Dijkgraviatus  inter 
Hontc  et  Hinkele  committit  Nicolao  van  den  Waarde. 

A.  1323.  d.  31.  Mart. 
Ad  Excurs.VIL  p.  143. 

(Ex  Rtgiuti.  Hollind.  mu.  durttri.  V.  1L  M.  }I2.) 

w 

i  willaem  Grave  van  Heynnegouwe  cnz.  maken  cond 
allen  luden,  dat  wi  clays  storms  fone  yan  den  Waerdt-, 
bevolen  hebben  ende  bevelen  mit  defen  brieve,  onfe  Dijc- 
gravefcip  tyfken  Honte  cnde  Hinkele  te  bedriven ,  ende  te  ver- 
warne  toit  onfer  eren,  ende  tote  ons  lands  oerbaer,  ghefuoer- 
ne  te  maken,  ende  die  of  ende  ane  te  doene,  alst  hem  or- 
baer  denct,  kueren  ende  ghebot  te  legghen  op  dike,  op  in- 

feten , 


Digitized 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  io<5i 

feten,  op  flufen,  op  wateringen  ende  op  hereweghe  a.  i3J3. 

JDit  fal  gheduren  toit  onfen  wederfegghen.    Ghegheven  in  l'*3J,Marfc 
Middelburch',  des  Donresdaghes  na  Paefchen,  in  'tjaer  ons 
Heren  m.  ccc.  drie  ende  twintich. 

N.  CCCCI. 

lvdovicvs  Rex  German.  conflrmat  Pacem  initam  inter  A.  1324. 

'  Comites  Flandriae  et  Hannoniae.  d"3*WatU 

A.  1324.  d.  3.  Mart. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  390. 

(  E*  HolUndite  Cimen  Feudali  kmiii  ««»,r».  D.  II.  bl.  3J{.) 

os  lvdovicvs  Dei  gratia  Rom.  Rex,  femper  Augu- 
ftus,  fentientes,  quam  iit  gravis  et  periculofa  tiobilium  et  po- 
tetitum  Imperii  discordia,  unde  fubditis  incommodum,  et  ipfis 
labor  etpericulura  procreantur,  digna  follicitudine  curamus  ad 
pacis  reformationem  et  reforraatae  confervationem  faciendam 

per  nostram  diligentiam  inter  eos,  fane  cum  dura  gucrra 

et  discordia  inter  potentes  viros,  Comites  Flandretifes  ex  parte 
una,  et  Comites  Hannoniat  Hollatidiae  et  Zeelandiae  ex  altera, 
fuerit  a  pluribus  annis  cieta,  pro  eo  quod  Comites  fibi  petebaut 
fieri  homagium  a  Comitibus  Hannoniae  C  O  de  pluribus  Infu- 

Jis 

(O  Hannoniael    Nota  vcrba/  nolucrant  Comites  Hannouiae  facerc  H»< 
magium  Fiandris  de  Infulis  Zeelandiae. 

S  s  ss  M  3 


N 


/ 

Digitized  by  Google 


io<5a    CODEX  DIPLOMATICVS 

■ 

A.  13*4  li3  In  Comitatu  Zelaniiae  conftitutis:  pro  eo  etiam,  quod  ipfl 
j.  comites  Flandriae  ad  fe  pertinere  dicebant  plures  terras  et  bona 
mpbilia,  quae  eis  ex  fuccesfione  (2)  ioiiannis  Comitis 
llollandiae,  filii  quondam  Comitis  florentii,  evenerunt, 
ct  contra  vero  dicti  Comites  Hollandiae  et  Zelandiae  ad  fe  per- 
tinere  dicebant  ttrras,  quas  dicti  Comites  Flandriae  pos- 
fidebant:  pro  eo  ctiam,  quod  una  pars  ab  altcra  plura  alia  re- 
pctebat,  ct  ad  fe  pertinere  dicebat,  et  tandem  cum  guerris 
huiusmodi  fedatis  et  discordia  inter  eos  per  modos  amicabilcs 
fit  fopita,  et  pax  reformata,  ficut  hinc  inde  fuper  hiis  con- 
fectis  traditis  ct  confcriptis  litteris  liquidius  continetur.  Nos 
prout  ex  iniuncto  tencmur  officio  dictis  Comitibus  ac  nobis  et 
Sacro  Imperio ,  cuius  in  hac  parte  geritur  negotium ,  provide- 
re  volentes,  ad  perpetuam  roboris  firmitatem  omnia  acta  et  fa- 
cta  ac  in  littcris  reformationis  pacis  et  concordiae  fcripta  et 
contcnta  in  omni  forma ,  modo  et  tenore  fuo  auctoritate  regia 
laudamus,  approbamus  et  de  ccrta  fcicntia  confirmamus ,  de- 
clarantes  omnia  et  fingula  de  nostra  fcientia  et  bcneplacito  pro- 
cesfisfe,  ad  hacc  inhibcntcs  partibus,  ne  ordinationi  et  com- 
pofitioni  pacis  et  fingulis,  in  ipfis  littcrls  cxprcffatis  ac  per 
nos  confirmatis,  attemptent  quomodolibet  contraire,  quod  fi 

for- 

■ 

(2)  Succesftniu')   Nimiram,  habuit  liam ;  qua  de  re  in  excvrs.  VII.  fa- 
1 0 11  a  n  n  b  s ,  Florentil  V.  hlius ,  ma-  tis  dictum. 
trem  Bcalrkcm ,  Guiuonis  Flandri  fi- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVMet  DOCVMENTORVM.  1063 

fbrte  dicti  Comites  Flandriae  de  ipfo  Comitatu  Zeelandiae,  vel  a.  1324. 
infulis,  in  ipfo  Comitatu  exiftentibus,  quicquara  contrarium 
premiflae  compofitioni  et  ordinationi  pacis  et  litteris ,  fuper  eo 
fcriptis  et  confectis,  dispofuerint,  vel  etiam  ordinaverint,  di- 
ctum  homagium,  vel  proprietatem  dictarum  infularum,  vel  Co- 
mitatus,  alicui  donando  vel  vendendo,  vel  quocumque  alie- 
uatiotiis  titulo  diftrahendo,  vcl  quidlibct  aliud  faciendo,  illud 
irritum  decernimus  et  inane ,  ec  nullius  obtinere  roboris  firmi- 
tatem ,  cum  prefatos  Comitatum  et  homagium  non  fit  dubium  ad 
Sacrum  Imperittm  pcrtinere,  propter  quod  ipfos  Comites  Hol- 
landiae,  et  eorum  haeredes,  declaramus  Comitibus  Flandriae 
ad  homagium  non  teneri.  Similiter  fi  Comites  Hamoniae,  Hcl- 
landiat  et  Zelandiae  praedicti ,  eidem  reformationi  pacis  et  con- 
tentis  in  litteris,  fuper  eo  confcriptis,  quid  contrarium  attem- 
tarent,  hoc  invalidum  decernimus,  et  nullius  effe  roboris  vel 

momenti.    In  cuius  rei  testimonium  prefentes  confcribi  et  fi- 

*     \)  .2  .1.»  .\       .r  Ti'fiji».i  / 
gillo  Maiestatis  nostrae  iusfimus  communiri.    Datum  in  Colo- 

tiia  V°.  nonas  Martii ,  anno  Domini  millefimo  trecentefimo  vU 

cefimo  quarto,  regni  vero  nostri  anno  decimo  (3  ). 

>,  lv- 


(3)  Decimo]  Admodum  mcraorabi-  ipfius  vices  fustincat  in  receptionc  Ho- 
le  est,  quod  codcm  hoc  dic  3.  Mart.  Diagii,  quod  Fhndriae  Comes  Impcrio 
a.  1324.  Ludovicus  Rex  Germaniae,  debebat  de  bonis  fuis.  Merctur  ipia 
qui  gencr  crat  IVilhclmi  Comitis  Hoil. ,  Charta  cxhiberi ,  prout  exftat  apud 
buic  focero  fuo  in  mandatis  dedcrit,  ut  vred.  CeucaJ.  Com.  Flandr.  p.  359- 

tt 


Digitized  by  Google 


io<54    CODEX  DIPLOMATICVS 

A  1314.  et  ni,,c  '»  mirris  Chartulario  IIoI-  posfis  concederc  ad  terminum,  quem 

d.  3  Mart.  landiae   D.  II.   bl.  336.    „  L  v  d  0-  decrcveris,  quodque  cum  eodem  Co« 

v  1  c  v  s  Dei  gratia  Romanorum  Rex%  miie  dc  parte  nostra  tractare,  mcdiare, 

fcmpcr  Augustus ,  fpectabili  viro  wil-  et  compouere  ,  ct  Gnaliter  terminare 

helmo,  Ilannoniae ,  Hollandiae ,  et  valeas  de  his,  quae  inter  nos,  et  ipfura 

Ztiandiae  Comiti,  focero  et  fideli  fuo  fuerunt ,  prout  videbis  expcdire,  ple- 

dilecto,  gratiam  fuam  et  omnc  bonum.  nam  tibi  conccdimus  tenore  praefeu- 

Vt  fpectabili  lvdovico,  Comiti  Flan-  tium  potestafem,  etc. 
Jriae,  vicc  nostra  de  reccptionc  feudo-     Actum  et  datum  apud  Coloniam  V. 

rum  fuorum  regalium ,  quac  a  nobis  et  nonas Manii,aniio DominiM.  ccc.xxiv. 

Sacro  Impcrio  debet  obtincre ,  iuducias  rcgni  vero  nostri  anno  d.-cimo  ". 

N.  CCCCII. 

r 

a.  1324.  lvdovicvs  Comes  Flandriae  et  Nivern.  irrita  declarat ,  abo- 
ti.14.Mart.  |etque^  omnja  privilegia  et  Libertates  urbi  Brugenfi  conces- 

fas,  ct,  quidquid  in  praeiudicium  avunculi  fui  iohan- 
n  1  s  de  Flandriae  Coin.  Namurc.  et  urbis  fuae  Slu- 
fae  his  dederat  feceratque,  reflicuit  et  inftaurat. 

A.  1324.  d.  14.  Mart. 

Vidimus  a.  133 1.  d.  2.  Oct.  j 

.  .**'*. 

Ad  Cod.  Dipl.  p.  1036. 

10  o 
n  nomine  Domini  amen ,  anno  a  nativitate  domini  m.  ccc. 

vicefimo  quarto,  Indictione  feptima  menfis  martii  die  quarta 

decima  hora  quafi  tertia  dictae  diei,  Pontificatus  Sanctisfimi 

in  Christo  patris  ac  Domini  Domini  iohannis  digna  Dei 

Providcntia  Papae  vicefimi  fecundi ,  anno  octavo,  in  mei  No~ 

tarii  publici  et  testiura  fubfcriptoruin  prefentia  perfonaliter 

pro- 


Digitized  by  VjOOQIc 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM  L065 

1 

propter  hoc  conftitutus  nobilis  et  potcns  vir  lvdovicvs  a.  nn. 

d.  14-Min 

flandria  et  Niverncnfts  Ccmes  omnia  et  fingula  privilegia,  li- 
bertates  et  gratias  quascumque  Burgimagistris ,  fcabinis  et  com- 
munitati  fuae  villae  Brugenfis  ab  ipfo  et  per  ipfum  data  ct  con- 
cesfa ,  feu  datas  et  concesfas ,  tamquam  fibi  forcfacta  et  acqui- 
ilta,  forefactas  et  acquifitas  occafione  excesfuum  et  delictorum  ab 
eisdem  contra  ipfum  et  ejus  maiestatem  commisforum  et  pcrpe- 
tratorum  penitus  adnichillavit  et  adnichillat  ec  ad  fe  totaliter 
revocavit  et  ex  nunc  revocat,  eaque  nullius  esfe  efficaciae  feu 
valoris  reputavit  et  reputat,  et  quicquid  de  premisfis  priyilegiis9 
gratiis  et  libertatibus  in  preiudicium  dilecti  et  fidelis  avunculi 
fui  Domini  iohannis  de  flandria,  Comitis  Namurcenfis  et 
fuae  villae  de  Sdufa,  prefatis  gentibus  fuae  villae  Brugcnfis 
predictae  dederat  et  concesferat  predicto  avunculo  fuo  in  quan- 
tum  potest  falvis  iure,  honore,  et  flatu  ipfius  Comitis  flan- 
driae  et  Nivernenfis  ex  nunc  reddit  et  reilituit.  Acta  funt  hec 
in  quadam  Camera  Clauftri  fratrum  minorum  apud  Audenarde 
in  qua  prefatus  Comcs  flandriae  et  Nivernenfis  tunc  confue- 
tus  erat  jacere,  anno,  indictione,  die,  menfe  et  Pontifica- 
tu  predictis,  prcfentibus  nobilibus  viris  Dominis  iohan- 
ne  de  flandria>  domino  de  Neellay  et  de  tenera  monda , 
et  iohanne  dc  yreriis  Castellano  Castri  de  Ruplemonde  militi- 
bus,  venerabili  et  discreto  viro  Domino  cvillelmo  dav- 
sone  legum  profcsfore ,  et  gvillelmo  de  flayignia- 
T.  II,  Tttttt  co 


Digitized  by  VjOOQLc 


10*4    CODEX  DIPLOMATMCVS 

a.  ir-4-  co  armigero  testibus  ad  hec  vocatis  fyecialiter  et  fogatis. 

di^Man.  Et  ^  roaiorem  predictorum  firmitatem  et  roborationeffl , 
predictus  flandrie  et  Nivernenfis  Comes,  prefenti  inftrumen- 
to  Sigillum  fuum  duxit  a^ponendum- 

Infra  fcriptum  eft.  „  Et  Ego  petrvs  dictus  maior,  cle- 
ricus  publicus,  apoftolica  et  imperiali  auctoritate  notarius  pfe- 
misfis  omnibus  et  fingulis  fuprafcriptis  >  Vfca  cum  teseibus  fu- 
perius  notatis  prefens  interfui,  et  exinde  prefens  pu&licu»  ift- 
ftrumentum  confici,  et  in  hanc  publicam  formam  redegi,  taa- 
nuque  propria  fcripfi,  ac  figno  meo  confueto  fignavi  in  testi- 

monium  prcmisforum  rogatus  ( i )  "  * 

i     •  •■    ■  \  

•  «  * 

Mra  etiam  appendebat  figillum  fupra- 
.  dictum  fub  cera  AJba.  „  Concorde  k 
facte  Original,  marque*  de  la  let- 
tre  D.  et  cote'  ri°.  137.  fcelld  com- 
me  dit  est:  lequel  fait  partie  des 
Archivis  repofantes  autrefois  au  Cha- 
teau  de  Namur  et  maintenant  dans 

cel- 

(1)  Habetur  et  huius  Chartae  Vt-  p.  53-  Comes  lvtjovicvs  —  Brw 
Mmus,  quod  a.  1331.  d.  2  Oct.  de-  gis  flapulam  conctsflt  omnium  rtram 
dit  iohannes  Decanus  S.  Petri  Na-  quac  apud  slvsam  applicarentur  ex 
murc.  in  iisdem  Arcliivis.  Ad  rcm  quacunque  patria:  fed  hoc  non  fufficie- 
ipfam  quod  fpectat,  tonferri  meretur  bat  Briigcnfibus:  quinimo  cum  Franch 
aeo.  de  roya  Jnn.  Btig.  a.  i3a4;  [i  e.  't  Vryc  van  Brugge]  rebeUionem 

con- 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  st  DOCVMENTORVM.  ioe> 

celles  du  Confeil  de  la  mame  Pro-A. 

_  d,i*Mat. 

vmce.  Tem. 

de  posson  Greffier  du- 

•  ,  .         :  dic  Confeil.  .  . 

ttntra  Ctmitit  Offlciarht  inchtabant ,  tiam  aimifft ,  tam  Brugenfes  quam  it- 
dJcentesy  pius  collegisfe  quam  taxatit  los  dt  Franco.  Scd  impunita  temeritaf 
indicta  esfet.  Ludovicus  Comes  Flandr.  audaciam  illis  hebellandi  contulit 
audita  rebetlltnt-—  defctndit  a  patria  cett.  Cf.  MEIIR.  Ann.  Flandf.  ai 
^JVivernenfi  in  F/andriam  ,  et  accepta  a.  1323-1325. 
fumma  tffiooo  Librarum ,  omnes  in  gra- 

•  ■  *     ■  ■ 

_     •  N.  CCCCIIL 

iOHANNEs  Flandrus,  Comes  Namurc.  et  Dynasta  Slufanus  A.  is»4. 

'  d.  1.  Apr. 

;  omnibus  fuis  Balivis  ac  lulliciariis  Flandfiae  mandat,  ut 
1  eunctis  bonis  Mercatorum  Regni  Daniae  manum  iniiciant, 
V   et  per  ea  iacturam  compenfenc,  quam  in  Dania  fecerat 
r ■•  .   xevinvs  Dartevelde  Burgimagister Gancfenf_s  in  ' 
/Nwwtt  ,  fale,  aliisque  mcrcibus ,  ad  fumraam  us- 
que  L.  40.  -  Turon.  ,  non  amplius. 

A.  1324.  d.  i.  Apr, 

Xehans  de  flandre  Cuern  de  Namur,  k  tofis  ao*  Mlis', 
frans  et  Iuflice  de  notre  terre  de  flandrt,  ou  a  leurs  lieus  te- 
tiants  falut  commc  nous  foions  enfourmC  par  nos  boines  gens 
<le  no  yille  de  TEfclufe,  et  par  autres,  que  lievins  Darte- 

Tt  tt  tt  a  yelde 


Digitized  by  Google 


*  I 

lo68    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  1324.  velde  Borghemaitre  de  Gant  a  este  damagie  par  les  gens  dou  Roy 
4  u  Apr*  &  Danemarcke  et  par  ceaus  de  Kanderhusfe  en  Danemarche 
jusques  a  le  fomme  de  xl-tb-  de  gros  tourn.  en  draps,  en 
fel,  et  en  autres  marchandifes  appartenans  audit  lievin,  qui 
furent  pris  et  tolut  a  hanekin  Doumont  varlet  doudit  lievin 
enfon  havene  que  on  apiele  copenhayen  dont  nos^chiers  nies 
li  Cuens  de  flandre  leur  a  plufieurs  lettres  envoyes  par  lesque- 
les  il  n'ont  fait  refcor  nul  ne  refponfe  couvignable,  nous  qui' 
volentiers  vorions  que  •  •  •  .  •  enfust  fais  audit  lievin  vous 
mandons  et  a  chascun  de  vous  eftroitement  commandons  que 
vous  tous  les  biens  des  marcheans  doudit  Roy  et  de  ceus  de 
1  Kanderhufe  que  vous  porez  trouver  en  vos  offices ,  arrest^s  et 
en  delivr&s  audit  lievinou  a  fon  commant  jusques  a  le 
fomme  et  value  de  xl*  fc«  de  gros  tourii.  par  le  pris  de  le  loy 
dou  lieu  la  ou  li  arret  fera  fais,  et  bien  uous  prendez  garde  que 
li  pris  fait  bien  et  juftiement  fais ,  et  est  no  volent&  et  enten- 
te  que  quant  reftitutions  fera  faite  audit  lievin  de  le  dite 
fomme  de  xl»  »•  de  gros  tourn.  que  li  remanans  des  biens 
par  ce  arrestes  foit  delivre'  as  marchans  a  qui  il  apparteront- 
Donne*  a  Cand  fous  notre  fcel  le  premier  jour  d'avril  en  l'an 
de  grace  mil  trois  cens  vingt  et  quatre- 

*>  *  '  • 

Concorde  a  1'acte  Original  non  fcelW; 
marqud  de  la  lettre  D.  et  c6t£  du 

n°. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  bt  DOCVMENTORVM.  1069 

n°.  120.  lequel  fait  partie  des  Ar-h>tym 
ehins  autrefois  repofantes  au  Ch^l'A?U 


teau  de  Namur,  et  maintenant  au 
Confeii  de  Ia  meme  province:  a  la 
reTerve  de  fendroit  que  Ton  a  pon- 
ctue  a  la  ligne  treize  de  cette  co- 
pie  par  ce  qu*il  n'est  pas  lifible  dans 
1'OriginaI.  Tem. 

de  posson  Greffier  du- 
dit  Confeil. 


N.  CCCCIV. 

Pars  Formulae  Tributi  mercibus  Medioburgi  imponendi ,  jk.  1 
five  Oudfle  Accijnsopflel  voor  de  Stad  Middelburg. 


32$. 


A.  1325.  d.  24.  Febr. 
Ad  Excuru  VIL  p.  110. 


D 


(I*  OriglniU  la  ArcKirii  fecrecls  Vrbi»  Mcdiob.  locul.  n.  ^j.) 


'at  lljn  die  Afljnze  vander  port  van  middelburgh  die  ghe- 
maket  waren  bi  ghemeenen  fcepenen  dat  was  int  jaer  ons  hee- 

ren-  m.  ccc.  xxv-  vp  fente  mathijs  dach  • 

■ 

•  * 

S  4. 

So  wat  dat  die  Crauc  toe  behoerd  Ende  tfer  Jans  porten  van- 

Tt  tt  tt  3 


Digitized 


it>7o   CODEX  DIPLOMATICVS- 

A.  1355.  henegwwen  .  boejler  maft-  [den  heere  van  voerne]  jof  der 
?t'/poxd  jof  den  .  helyghengeest  jof  onfer  vrouwen  jof  der  min- 
derbroeders  jof  den  augustinen  dal  en  gheuet  gheenen  afijns 
(bnder  inden  poynten  daerthem  gheorlooft  es  •  Die  van  •  dot- 
dcrecht  ende  die  van  zeryzee  ende  alle  tfgrauen  porten  boester 
mofe  noch  tfer  ians  porten  van  henegouwen  en  gheuen  ghee- 
tien  afijns  (1). 

(1)  Afifns']  Iatn  mnturc  Principcs  „  de  poortercn  daer  over  croonden 
Hollandiae  et  Zeel.  Vrbibtts  cuncesfe-  ,,  [i.  e.  beklaagden  ,  qutrtbantur]  , 
runt  facultatem  eiusmodi  Contributio~  „  dat  wy  dan  afleggen  lbudcn ,  von- 
$ttm,  quas  Accifas  vocant,  imponcre  „  dcn  wijts  tc  racdc.  Actum  xxvui. 
efculentis  aliisque  quae  confumumur  .„  Augusti  m.  ccc.  v.  "  Cf.  p.  305. 
vel  ufu  terentur.  Sic  Zierikzecnfibiis  Dabarit  plerumquc  hanc  facultatcm  pre~ 
'S°5.  mieris  Charterb.  D.  II.  bL  cario,  five  tot  wfen  wedcrzeggen.  Vid. 
49.  Ilacc  Conccsfio  tamen  ita  reftri-  mier.  1.  1.  D.  I.  bl.  191.  a.  1317. 
cta,  ut  amfenfurn  ipfonim  oppidano-  Proculdubio  Vrbs  Medioburg.  eiusmo- 
nim,  quorum  intererat,  requircre  de-  di  facultatem  a  Principe  obtinuerat;  un- 
beret  Magiftratus.  Mcretur  Chxrta  de  haec  Aecifae  impofido  explicari  po- 
dari  integra:  ,,  Wy  willkm  Grave  test.    Veram  postquam  in  his  muki 

„  van  Hencgou  macckcn  conJt^  ahofta  Irrqpftrant,  et  nimis  laxa  facpe 

j,  dat  wy,  onfe  poorttren  van  Zicriczee  Piivilcgiorum  interpretatio  cum  Princi- 
„  magt  grtrcvcn  hcbbcn  cnde  magt  ge-  pi  tnm  rpfrs  Vrbibu*  alnsquc  niyltum 
„  ven  jnits  deefcu  brievc,  accyfen  te  crcare  molesriae  coeperat:  Carflus  V. 
„  fleilcn  totJicurcr  pocnc  bdioiif ,  «n-  gcncrali  Edicto-a.  1515.  csvit,  mkc- 
^  dc  die  te  meerderai  eade«e  ruinde-  ^wb  ,ta>pHu»  Acciftc  impooerct,  eius 
„  ren  nac  heureh  vville,  als  fy  te  rac-  conftnfu  non  antc  rogato  et  impetrato; 
„  dc  werden ,  of  tc  leggen  entlc  op  w  Mik~  Codic.  'Lcgum  fkUcmdkmr.  '(voJ- 
„  leggen  nac  heuren  wille,  als  fy  te  go  V  groot  Placaatbotk  van  Hoiland) 
„  doene  hebben,  bet  watre,  dat  oi:s  D.  II.  bl.  1*51,  2047. 


:  : \-.!e-4        o:i  ith  :tn  .3- 
t  J       -  N.  CCCCV. 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTOR VE  1071 

N.  CCCCV. 

Testanrar  moderatores  Ecclefiae  S.  Petri  in  Maarland ,  fe  ven- A-  *w. 

d.3i.M«U. 

didisfe  Abbatiae  de  Lewcnhorst  fitae  in  [veteri]  Nord- 
hollandia  terras  ac  reditus,  quae  olim  fuerant  Do- 
minae  Zoete  Doedijm  ,  variis  fita  locis. 

A.  133 1.  d.  31.  Maii. 

*  ... 

Ad   CoJ.   Dipl.   p.  iap. 

(  F.k  Origietli  la  AcchMi  AbbitUe  Lcwenhom. ) 

w. 

kerkcmeefters'  heilechgeestmeefters  *  Ende  ghemeen- 
lic  alle  de  prochyanen  van  fente  pieters  kerke  te  marlant  Ma- 
ken  cont  allen  ludcn  dat  wi  eendrachteiike  met  ghemeenen 
confente  en  wille  religiofen  vrouwen  en  gheefteliken/  yer 
kerftinen  der  abdisfe  en  den  ghemeenen  convente  yan  der  lee  in 
northollant  vercoft  hebben  al  zulke  renten  alfe  verzoete 
doedijns  daer  god  de  zieie  of  hebben  moete  in  haren  les- 

ten  liue  befprac  te  Marlant  

Ende  wi  gheraerd/  here  yan  Vornei  borchgraue  yan  Ze- 
latit'  Ende  aeljbrecht  yan  vorne  here  yan  berghen  op 
dtn  zoem '  diedri c  palmart  prochypape '  gherart  van 
marlant'  willem  witten  zoen'  martijn  raartijns  zoen* 
BOUDijN  clais  zoen*  jan  boudljns  zoen'  hughe  jans  zoen* 
ellic  coppfjns  zoen'  hughe  lem  vorfcreven  want  wi  ouer 
alle  defe  dinghe  en  ftucke  vorfcreuen  ghewefen  hebben/  en 


Digitized  by  Google 


io7a    CODEX  DIPLOMATICVS 

A.  i33t.  fi  bi  onfen  radc  /  en  confente  ghedaen  zfjn  /  fo  hebben  wi  on- 
4.3i.Mau.  ^  ZQghc\Q  rae(jc  ghehanghen  an  defen  zeluen  openen  brief 
jn  kennisfen  der  wareit  Ende  want  wi '  Eue '  wkte  doedijns 
zoen'  boudijn  goetlijf  zoen'  ende  zomer  pieter  doeden  zoen 
vornoerat  zelue  gheen  zeghele  hebben  fo  kennen  wi  alle  defe 
vorfcreuen  ftucken  onder  zegelen  onfer  ghemeenre  flede/  ons 
lieues  heren  van  vortiel  mfjns  haren  aelbrechts  fijns 

zoens/  en  anders  der  die  vorfcreuen  zfjn/  ende  haer 

zeghele  ghehanghen  hebben  an  defen  brief  Ghegheuen  en 
ghedaen  jnt  jaer  ons  heren  duzefent/  drie  hondert  een  en  dar- 

tech  op  des  heileghen  facraments  dach  •  ■  ■  

*  •  * 

Appcndcrant  daodecim  Sigilla,  cx  quibus  3.  perierunt. 

1.  Communitatis  de  Macrlant ,  his  litt. 

*  SIGILLVM:  COMMVNITAT  .  .  .  MARLANDIA. 

Cum  Contrafigilio  et  litt. 

*  CLAVIS  SIGILLI  DE  MARLANDlA. 

2.  cerardi  Bynastae  de  Votrne ,  his  litt. 

S.  SGCT  •  G  €  R  :  DHI  :  D6  :  VORn6  CAST6LL' 
S6LAD 

3.  Domini  ALBBRTI  de  Vorne ;  Lco  cum  Lambello. 

*  8»  S6CR6TI  -  H6V 

4.  D 1 E  D  R 1  c  Palmart.  . 

s  TheoDici  palnFrd  p  b  rl 

5.  ciiEttARD  vanMarlaut.  Leo  cum  trabe  in  dcxtram  dercendentc. 

6.  w  i  l  l  e  m  fVtttenzoon.   Pifcis.  litt. 

S.  WILL6M  WITT6n  SOn6. 

7-mai- 


Digitized  by  CjOOgle 


I 


: 

i 

I 

i 


» 


Digitized  by  Go 


TAh  XVI 


CHARTARVM  et  DOCVMENTORVM.  1073 

7.  M  A  R  T  ij  N  Martijnst.  . 

8.  roudijn  C/aetzoon.  ijtSlSt, 

9.  Deest. 

10.  hughe  Ians  zoon, 
11  et  i*.  defunt. 
Ex  his  11°.  1 ,  a,  3,4.  dcdi  in  aes  incifa  tabvla  XVI.  tf>.  3. 

N.  CCCCVI. 

LVdovicvs  Comes  Flandriae  confirmat  Privilegium  datum  A.  1337. 
Opido  Ardenburg.  de  fodiendo  ab  utroque 
parte  amnis  de  Eede. 

•  *  •  •    .   -  .  • 

A.  1337-  &  17-  Ian.  , 

f-                     M  Exciirs.  VIL  p.  ift.  (1},  >   -    .  J 
1  CO  Vid. 'not.  ad  CW.  Z>/>/.  p.  8«.  (i), 

•...'-.     I. .    .  2    '                                        -    ~           1  »■.*"!.*..  V? 

N.  CCCCVII,  . 
.  .  ArWtrium  mcer  Vxbem  Ardenhurgenfim  et  ineol*.  ab  utra(jue;  A.  i4o-. 
v"  ....    parte  mtiis  dt  Eedey  fuper  quodam  aquaeductu.       -V*  7'0tu 

<.....    •  .  .  •      .  . .  •„       ...\  r  ••«  / , 

A.  1402.  d.  7.  Octp 

Excurs.  Vll.  p.  1*9.  .  *  , 

'W  y  Burchmeeiters  Schepenen  Raed  ende  al  tghemeene 
Comun  vander  Stede  van  Ardenhurgh  in  defen  tiden  doen  te 
.u-eiene  allenden  ghoneri  die  defe  tettren  zullen  zien  of  horen 
Jefen  dat  van  allen  ghefcille  dat  ghefifn  hftift  tusfchen  den  ghe- 
I    *  IL  Vv  vv  vv  ghoc- 


Digitized  by  LjOOQle 


io74    CODEI  »WC  O  M  A  f  ICVS  > 

A.  11«  ghoeden  ende  ghelanden  van  der  wateringhen  van  ardenburgh 
'  7*  ambocht  beede  van  beooster  ende  yan  bewester  ee  of  eenzide 
ende  ons  lieden  of  anderzide  commende  van  accufoene  van 
den  waterghangfie  die  comt  yander  ghendfcher  leye  dber  onfe  voorf. 
ftede  ftreckende  te  jlepeldamme  duer  die  fpeye  dat  daer  of  een 
vriendelic  acoord  en  appointement  ghemaect  es  bi  ons  ghe- 
duchts  heeren  edelen  Rade  commende  vter  Camere  van  Riis- 
fele  gelijc  dat  hier  naer  volghet  en  befcreucnl 

AIs  van  den  gheftille  dat  beghonnen  tusfchen  den  ghelan- 
den  en  gheghoeden  van  der  wateringhe  van  ardenburghambocht 
beede  van  beooster  ende  yan  bewester  Ee  of  ecnzide  en  den 
Bourchms  Schepenen  ende  Raed  vander  Stede  van  ardenburgh 
of  anderzide  fprutende  ende  toecomende  ouer  eenen  water- 
ganc  die  de  voorfz.  ftede  van  ardenburgh  ouer  langhe  tijd  ver- 
le^n  ghf*t*cre*  ghemitect  w^  van- 
der  zeluerSr*4edewelke  waterganc  beghrnt  Unzuudhende  an  die 
ghendfche  leye  fprutende  vten  ambochte  van  maldcgheem  ende  comt 
onder  die  ghendfche  leye  ende  loopt  langhs  duere  eene  Ieghenede 
•f.e.heet,  eet  *  Coensdike  ftrecfcende  tdot  in  die  veste  vander  voorfz.  Ste- 
de  van  ardenburgh  eride  voort  duer  die  Stede  in  een  wator  g/*- 
heeten  jh*  ee  ende  aifo  mortwaert  dtter  die  fpeye  van  SlepeU 
dame  toot  in  therte  yander  zee  daer  of  die  voorf.  ghelande 
g root  veruolgh  ghe^aen  hebben  om  den  vooitf.  waterganc  ver- 
juaect  thebbene  bifler  veorfc  Stede.  van.ardonburch  diefe  fcu*. 

dich 


Digitized  by  Google 


CHARTARVMkt  DOCVMENTORVM.  1075 

dich  es  te  makene  Dc  voorlz.  partien  om  pais  ende  minne  a.  140*, 

onderlinghe  te  voedene  d'  7* 0a 

/  .    ^   _____ 

Dit  was  ghedaen  Imt  jaer  ons  heren  u  cccc  ende  twee 
vpten  zeuenften  dach  Van  Octobr.  :  . 


N.  CCCCVIII. 


Edictum  philippi  Ducis  Burg.  et  Comitis  Hollani.  ad  omnes  A.  1435. 

1.  -  d.  12.  OcC 

Officianos,  ut,  quae  m  fraudem  iacobae  Bavarae 
molirentur  mercatores  in  fluvio  de  Honte  ratio- 
-    ne  telonet  dt  Terfikttroort  *  prohiberent. 

A.  1433.     I2-  Oct. 

-,'.  :<.  :  .  j  nob  vjbn-j)  ahttow  nanaov  *}©  obbsn  tww^ 
rffi  Excurs.  VII,  p.  164. 

^^(Ex  ArebirU  n.lbod.  d»  u^.r:i^.  y  »„/,  muou  MSS.  T.  L  fbl.  ijjj 

X  HIL1.P3  &c.  Laten  *****  v  onzen  bailUuwen  Rent- 
meyjlercn  Scouten  boden  en  anders  allen  onfen  Ofikicren  en- 
de  Dienacren  ouer  al  in  onfen  landen .  van  hollant  en  van 
zeclant  binnen  fteden.ende  daer  buyten  hoe  onfe  lieue  zuster 
vrou  iacob  Hertoginne  jn  beyeren  van  Hollant  onfen  getr  Ra- 
de  geflelt  tcn  faken  onfer  lande  van  hottnt  eh  zeelant  voirf.  te 
kennen  heefc  doen  geuen  dat  enige.  fchippere  wt  Engelant  wt 
vranckrijc  wt  onfen  landen  van  brabant  Holl.  zeet,  en  oic  fom- 
mige.andere  met  hoeren  fchepen  geladen  mit  coipluder  goe- 

Vv  w  w  *  de 


Digitized  by  Google 


W6    CODEX   DIPLOM  A  T  I  C'V  S  ' 

a.  1433.  dc  die  honte  vp  varen  tot  brabant  wairt  cnde  die  weder  off  co- 
l2"  men  meynendc  mits  dicn  wege  om  dat  fy  die  fchelt  niet  vp  en 
var.cn  voirby  4ie  tollen  onfer  lieuer  zuster  tot  yerfickerwt-&it- 
fcluer  onfer  lieuer  zuster  te  ontrecken  fuiken  toil  *b  zy  hoir 
fculdich  fiin  van  hoeren  goeden  tot  yerfickeroirt  Emle  want 
ons  niet  en  gebuert  te  gehengen  noch  hengen  en  willen  dat  onfc 

•  le.a-n  t  licue  zuster  voirf.  met  fulken  UsU  oW.  anders  anden  horen  • 

hcttTC 

vercort  en  veronrecht  foude  worden  So  ontbieden  wy  v  al- 
len  onfen  Dienaren  vorf.  eii  elken  van  v  byfonder  beuelende 
mit  fonderlingen  ernfte  tot  wat  tyde  die  tolnair  tot  yerfickeroirt 
uwer  enich  an  brochte  off  wijsde  enige  fchippers  off  coipludc 
die  hore  off  yemands  andefs  goede  alfo  die  honte  vp  ojf  neder 
geuoert  hadde  of  voeren  woude  fonder  den  tolnair  tot  yerfic- 
keroirt  te  betalen  fulken  rechten  toll  als  off  zy  voirby  die  tol 
tot  yerjickeroirt  voeren  dat  ghy  dan  toc  veruMiiiijge  Ues  voir£ 
tolnairs  off  fyne  gewairde  boden  die  ter  ftont  antast  vanget  en- 
de  helpt  vercrachtigen  tot  onfen  lieuer  zuster  behoeff  vp  dat 
zy  oft  hoir  toilnaer  van  hoeren  wegen  die  corrigeren  ende  dair 
mcde  ommegacn  ffloge  als  dat  behoirc  ende  dac  anderen  exera- 
pel  dair  an  rtemen  mogen  Dit  en  laet  niet  fo  iieue  als  wy  v 
fiin  want  wair  yemant  van  v  die  hier  traech  en  onwillich  jn 
viele  den  tolnair  onfer  lieuer  zuster  vorf.  in  defen  hulpe  ende 
byftande  te  doen  dac  wouden  wy  an  dien  houden  en  verhalen 
als  anden  genen  die  ons  geboits  oucrhorich  geworden  wair  fbn- 

.  dcr 


Digitized  by  Google 


CHARTARVM  et  DOCVMENTOR VM.  ior? 

der  verdrach  In  oirconde  etc  geg  xn  dage  jn  octobry  a\  A.  u^ 
xxxiij.  d,abct- 

N.  CCCCIX. 

De  Teloneo  ad  Ierfkkeroord  in  Zeelandia.  a.  1435. 

A.  1435. 
Ad  Excurs.  VIL   p.  164. 

( Es  tlfcro  HSS.  f.//»rt4*.  Rttum  Bclglc.iun.  ,i«mi«»h  »0M|.;f..  t>TiS.  » 

„  ^/V.nno  H35-  es  questye  gevallen  dat  de  geene  dye  de 
Schelde  nyet  en  raeckte  maer  de  Honte  overvoeren,  dat  dye 
geen  thol  fchuldich  wefen  en  fouden,  dan  es  de  faecke  (fol. 
64.  in  B.  I. )  ( 1 )  gedadingt,  en  es  betaelt  voor  de  goeden, 
dye  de  Rentmr.  fuftineerde  verbeurt  te  fijn ,  en  andere  oncos- 
ten»  fol.  61.  Cltnekacrts  .•••.". 

-  c'x)  Rerptcitur  ad  Registra,  quae  ChartaapudV.Ampl.vAN  Dt  wali 
habentur  in  Curia  Feudali  Hollandiac.  Hattdv.  van  Dordr.  bl.  544. 
Ad  rei  csplicationcm  confcrri  meretur 


•  *  w    *  •  -» « 


N.  CCCCX. 
Narratio  de  Amne  Widek.  :>  ;  a. 


1437. 


A.  1437- 
Ad  Excurs.  VII.  p.  107.  not.  ( i> 

(1)  Ne  nimis  «creicat  boc  Volumen,  alibi  de  his  rrolixk>r  erit  dicendi 

occafio.  •  *  •  ' 

Vvwwj  N.  CCCCXI. 


Digitized  by  Ooogle 


1073    CODEX  DIPLOMATICVS 

N.  CCCCXI. 

A.M74.  •   A  H74.  (O- 

Ad  Excurs.  VII.  p.  108.  not. 

( 1 )  Qtnt  hitc  rpectant ,  itidcm  ra-  funt ,  quam  ut  locam  occupare  hlc 
tionc  Minnis  de  Iflde/e,  prolixa  nirais  posfint.   De  his  igitur  ajias. 

.     N.  CCCCXII.  . 

A.  1480.       »  Uitgifce  van  Breskenfant,  orn  't  zclve  tc  bedijcken 

tot  Koornlanden 


r    ■    ^  -  •  - 


A.  1480.  (i\ 

i    '  v  r  •       •!  r.j  *jy  t  .V 


.;!  :!)  «  4t)f*W*  f«  >•  «53.  . 


(i«  <mi.  fcs::fnto  jw;««rW*«.  *r»*>*  p^w  vi«m>confour.  r*dJ».  ».  t  Vl. 


A, 


£  jlIToo  beliefr  heeft  onfe  gheduchtiglie  Ilccrcn  maxi- 
aiLiAENConinck  -  -  ende  onfen  gheduchten  Heere  phi- 
lips  Aertshertoghe  -  -  Graite  van  Vlaenderen,  met  haren 
openen  ghefeghelden  brieffven  gheexpedieert  en  gegheuen  jn 
de  raaent  van  Meerte  jnt  jacr  duyst  .vierhondert  zesfentachtich 
.  .  ,,\Ende  de  caufen  redenen  ,eri  coniideratien  wille  tot  jnne  be- 
grepen  ons  te  gunnen  en  te  verleenen  tcenen  rechten  lec- 


.1 

ne 


(  1 )  Sic  credo,  viciofe  (a.  1480.)  in  Staiert  van  Zceland  over  de  Hwfdplaaty 
I4br0.  imprisf-*,  c-ji-rituloa:  hbknd.  IVobb.  E.  P-  S9«  P*0  eo,  quod  fiyi- 
van  oosdorp,  het  Recbt  van  de  "bcndum  videtur,  a.  14S6. 

yryj  yj  :•:  t    w *j 


Digitized  by  Google 


CIiARTARVM  it  DOCVTWENTOR VJd  167$ 

leene  gehouden  van  der  Burch  van  Brugghe  dat  vuytgors  i»a  14*» 
flijckland,  ghenaemt  Breskefand  met  alfe  fyne  anwasfon  anwej- 
pen,  ende  toebehooren,  gheleghen  ende  hem  ftreckende  bin- 
nen  den  lande  ende  lemitcn  des  Graeffchaps  van  Vlaenderen  y 
9p  de  wilde  zee,  ende  op  *t  gadt  ende  powt  vander  zee',  gfctiee- 
ten  de  JVieHnghen  (£*),  tusfchen  den  felven  lande  *van  Vlaen^ 
deren  ende  dat  Eylandt  van  Walcheren  in  Zeeland  " 


(2)  VFielinghtn\    Neiao  facile  ex  baere  zee.    Vnde  omnis  posthac  fabula 
hac  defcriptione  Cataraetat  five  fora-  de  Honta ,  ostiis  marini*  olim  claufa,. 
men  ostits  claufum  fabricaturus  .ert.  In  in  aercm  abibk. 
f»iq.  explicatur  pcr:  de  wiUe  ende  tpen* 

r  .  '     .'*.■■.*•'     '..'..;••  ..),-,','      *  .  *, 

■   ,   .         N.  CCCCXIIL 

Excerptum  ex  Charta  philippi  Ducis  Auftr.  Comitts    a.  1497. 
.  ..       Flandr.  et  Holland.  qua  Leonardo  de  Oosdorp 
-  .  *     c uiua J ai n  terrae  aggerarionwtn  conqcdit. 

aV.uo  sb  rnsv  r  ..'  ;i        '  1497  '  !  '  ':'  "fiV  r:  '  •'*' 

obrTC -^H  ew*  f£  aHVttV.'.  V-  r*v  yjbfcvn  nvb        *ol  ^vuv-v,,.*  W 

«*/  r/A  10*3. 

J)at  geleden  1 00.  Jaeren  ofte  daer  omtreht  p.e.  cfrca  t.  i  ^97*7 

ddor  eenen  grooten  ftorm  en  tempeefte,  die  doenwas,  ver- 

fcheydene  Parochien,  gelegen  in  onfen  voorfz.  lande  —  van< 

Vlaenderen,  wierden  geinundeert,  eii  bevibeit,  en  onder  an* 

deren  mede  het  geheele  ambacht  van  Tfendyke,  —  waer  vart 

»t  fe» 


Digitized  by  Google 


io8o    CODEX  DIPLOMATICVS 

A,  1497.  !t  federt  weder  eenige  polders  fijn  aangewonnen  en  be- 

dijkt  ( 1 ),  [p.  27.]  Accorderen  uyt  byfondere  gratie  — 

alle  defchorren  en  aanwasfen  van  der  zee  hiernaer  genoemt  en 
verklaert :  te  weten ,  de  fchorren  ende  aanworp  der  zee  iegens 
defelve  gelegen ,  ten  noordoosten  onfen  Iande  en  graetTchappe 
van  Vlaendtren,  ende  west  onfer  Itad  van  Biervliet;  beginnen- 
de  van  de  oostzyde  van  Bogoute ,  cn  foo  fig  >uytftrekkende  ten 
fuyden,  tot  het  westen  voor  de  pdders  van  S.Ioris9  by  of 
jegens  tvoorfz.  Bogoute  en  voor  meer  andere  polders ,  als 
*s  Gravengoede ,  Watervliet,  S\  Mariepolder,  den  polder  vau 
S'.  Ian  in  Eremo,  den  polder  van  5'.  Livijn  en  S\  Ioris,  allen 
gelegen  in  onfen  lande  van  den  tfryen,  en  hct  Ambacht  van 
Tfendyke,  tot  aan  de  Pasfegeule,  cn  van  daer  verder  noord- 
wcst  over  de  gefeide  Pasfe  geule,  voor  dc  dyken  van  den  S*. 
Catrynen  polder?  tot  aan  de  zec:  ende  ytui  dacx  ooat9  mctter 
fyden  van  den  noorden  langs  de  Zeedyken  van  de  oude  Tvene 
Woeteringe,  tot  aen  den  poldcr  van  de  nieuwe  Tvene,  liggende 
in  't  voorfz.  Ambocht  van  Tfendykc;  en  van  daer  regt  zuyd 
agter,  ftrekkcnde  tot  over  de.  Stad  Tfendyke,  genoemt  de  ou- 
-de  verdro/ike  Kerke van  S\  Christojfel;  en  van  daer  noeb  fu^d 
op  tot  aan  de  oude  verdrenke  kerke,  genaemt  Terpiet;  en  voorts 
tot  aan  de  gef.  haven  van  Bogouie.  

••     •  •      •  ••      '    T  »  «     «•     4  ...   i    «.   ....  ' 

.  <0  Bedijit]  De  priftino  wrrarum  banJum  ftidkit  tcrwum  fitus,  propt 
fitu  cx  hodicmo  iiuiicari  haud  posfe,  ddcribitur  hac  et  praecedente  Cliarta. 
yix  opue  est  tK  <Ucayi.  Ad  hoc  pro-  

N.  CCCCXIV. 


Digjtized  by  Google 


CHARTARVMl^DOCVMEftfTORVM  1081 


•  N.  C CCCXXV»"., 
Pars  fententiae  Curiae  Magnae  MechHn, ,  five  ,,  Sententie  a.  1504. 

0  iLn.Oct. 

gepronuncieert  jnden  Hoigen  Raidt  tot  Mechelen  jnt  jaer 
xvc.  ende  vier  tot  prouffite  vanden  Coninck  tegcns  die 
van  Antwerpen  ende  die  Staten  van  Brabant  roe- 
rendc  den  Tholl  van  Ztallant  inder  Hotttt  ( 1 ) 

A.  1504.  d.  1 1.  Oct. 

Ad  Excurs.  VII.  p.  164. 

(p  Regi.tm  CerM  R«ion-  Zecl.ndue ,  Libro.  «d  noacn:  Cy.W.tl^  D.  I.  fel. 
loy.  v»3.  ( 1  ). 

f^t  quil  feust  vray,  difoient  lesd*.  procureur  et  fermiers, 
que  feueDaine  jacques  contesfe  dellollande  etZeellande  voyant  ' 
que  par  les  grandes  jnundacions  qui  aduindrent  en  fon  temps 

et 

(O  Honte~\    Notrnn   quidem  fatis  curieux  et  inftructif  de  la  mtmiere  dont 
est  hoc  fupremi  Confilii  Laurlum  five  le  d>.  Thoniieu  a"Terfekeroirt  syest  levi 
fcntenria  arbitralis;  Ted  non  ubivis  ob-  en  Zelattde ,  depuis  Van  1 195.  jusques 
vium.    Habetur  et  eius  mentio  in  MS.  au  tetnps  de  la  Sentence  de  1504.  dans 
Inventaire  des  Titres ,  tltant  a  Lille ,  tequel  memoirt  font  fpecifiiz  des  Titres 
n°.  54.  Copie  coltationnie  de  \a  Scnten-  produits  de  part  et  d'autres  pour  Pin- 
a  dtt  Confeil  de  Malines  rendue  contre  ftruction  du  different ,  qtti  avoit  titi 
les  Etats  de  Brabant ,  par  la  quelle  il  fufciti  a  ce  fujet ,  pat  les  Etats  dt  Bra- 
est  declari,  que  le  Comte  de  Zelande  bant.    /1  Maiines  le  15.  Qctobr.  1504. 
a  drtit  de  faire  levtr  fon  thonlieu  de  Quod  posterius  inftrumentum  num  phi- 
Ctervliet  et  'de  Terfekeroirt  par  tout  It  ra  comprchendat ,  quara  quac  in  ipfa 
pays  de  Zelande,  ausfy  bien  a  la  Hon-  fcntentiae  Charta  pro  more  illius  tcm- 
tt,  que  autres  lieux.  A  Malines  h  II.  poris  Probationibus  iuftructa,  oilcnui, 
Octobr.  1504.    Et  n°.  55.  Memoire  dicere  ncqueo. 

T.  II.  Xx  xx  xx 


< 


ioS*    CODEX   DIHOMATIC  VS 

A.  1804.  et  aufli  au  parauant  tanf.ew  Bandrei  que  en  Hollande  lad'.  riuie- 
*ll'°a'  re  delahonte  qui  par  auant  auoit  este  petite  ejlroilte  et  peu  pro- 
fonde  eftoit  deuenue  fi  grande  large  et  parfonde  que  tous  ba- 
tcaulx  tant  karakes  gallaes  quc  y  poiucnt  fcanchement  nauier  et 
pasfer  que  les  marchans  eftrangiers  commencoient  a  prandre  leur 
chemin  pour  tirer  en  Brabant  per  jcelle  Honte  en.  debisfant 
lc  chemin  de  lescaule  de  tout  temps  accouftumi  en  fraudant  per 
ce  nostre  tonlieu  de  yerfickeroort  (  2  )  —  — 

[Fol.  114.  vs^.]  Mettoienten  fait  que  lade.  Fleuue  de  tout 
en  tout  ettoit  fleuue  et  ftroom  deZeellande ,  faulf  le  Conte  de  Flaen- 
dres  du  coste  et  au  long  de  Flandres  y  auoit  autant  et  fi  auant 
furisdktion  quilpouoit  entrer  en  leauwe  et  aloncher  d'une  cfpae 
ou  de  la  verge  de  Iuftice  ce  quil  a  volu  exploieter  et  ny  apn> 
che  lc  duc  de  Brabant  a  vj  Jieues  prez,  A  la  fentence  arbitra- 
le  de  lan  deux  cens  lxxvi.  et  la  confirmation  fur  ce  en- 
fuye,  — 

(2)  Terfickeroort]  HtDC  multa  do-  tax.it  amnem  faisfe  navigabilem,  pcr 
cemur:  i°.  Sub  Iacoba  Hollandiae  Co-  quem  ex  Flamlrta  dcveniebatur,  intcr 
mitisfa  fcculo  dcmum  xv°.  Ilontam  Zuuibeveland  et  Brabant;  ct  hinc  te- 
evafisfe  arnnem,  uavibus  onerariis  ma-  lonca  primhus  fuisie  exncta  ad  loca 
ioribus  navigabiictn.  a°.  Ihntam  pro-  Aggtr ,  Rillandy  erc.  qtiibus  ddildt 
funditatemfnam  et  vebementiam,  quam  aqua  fubmeriis,  unam  tautuui  Telonco- 
postea  habuit,  iis;icm  debere  inunda-  ntm  ftationcm  fnperltitem  manfisfo  ad 
tionibus,  quibus  Zuidhollandiac  magna  Tcrftchrcort ,  ad  quem  locum  reliquac 
pars  8.1420.  pcriit.  tf>.  Dt  tottt  tempt  ftationcs  pcriinebanu 
accouftumi  usquc  ad  fec.  xv.  etimdun- 

N.  CCCCXV. 


Digitized  by  Google 


CHARXARVM  ET  DOCVMENTORVM.  1083 

;   '  •         n.  ccccxv. 

{   ■  .  .    '  .*-».*'..''.  •      •    .      . » 

Pars  Privilegii  Caroli  II.  Imper.  V.  a.  155»,  cui  nomcn  A 
r.     vulgo  :  Oc/r0v  jwr  t&f,  ^££cr,  Zfafr,  Wc  Mf. 
.  /c«cc-r/,  quatenus  #«if<w  fluviutn  fpe.ctat. 

"      "  A.  T£TS9- 

-  •   •  "        .......   •"•    "i     :     .,    .«        .  ,  :.  ,.,     ,,  '«(*•. 

Excun.  FII.  p.i^ 

<*x  Rtt,!itrt«  C*«ff.  Rtc.  Zetl.  MSS.  dictij ,  I.  Ctfl^»K,  M.        v$".  £) 

••"      f         .        J     r        •.'•••-  "■  |  .' 

^ .  •       .       .  .^^^.      -    .4     .  •     .    \  .     ■      .....       •  .    ■     1      « .  .  -  . 

—  —  OkppHcatie  begrepen ;  ende  boven  dien  dat  cfo«  ge- 
lieve  an \u  riemen,  ofte  yemariden  te bewilligen  die  anrieine  die 
gemeten,  die  onbeheert  ende  vobr  tfpaede  fullen  blyven  dry- 
vende ,  anfchou  ftemerde  op  de  groote  pcriculen  ende  Incon- 
venienten  die  ryfen  mdchten  entie  apparent  zyn  teryfen  io  gc- 
V»He  de  voorf.  dijekaige  defolaet  bleve-  liggendes  angemerct 
dat  defelve  dijcfcalge  ende  Iaht  Uggei^e  is  op  denjlroomvanden 
twee  rivieren  van  der  honte  ende  de  Schelde,  die  by  middele  van 
den  zeh  en  prochien  gefcheyden  bliyen  vah  maltandereh ,  de  welcke 
in  gebreke  van  den  felven  dijckaige  in  corten  tydc  in  malcan- 
der  vloejen  ende  fmelten  fouden  mogen ,  fulcx  dat  de  voorf. 
twee  rivieren  hen  fpreyden  fouden  over  tlandt  vander  voorf. 
Dijckaige,  daer  dcur  ontwyfelic  die  diepte  ende  confequen- 
telic  die  navigatie  foude  vergaen ,  gelijck  notoir  ende  alrccde 

Xx  xx  xx  a  ge- 


io34   CODEX  DIPLOfaATlCVg  etc > 

A.  1552.  gebeurt  es  /w/cAf»  ende  Woonsdrecht ,  ende  dat 

ywrtt  Nederlanden  van  Brabant  als  Borchyliet,  Hildemisfe, 
IVoensdrecht ,  Osfendrecht,  ende  Santvliet  fubiect  zouden  ftaen 
alle  quade  winden  ende  hooge  vloeden,  als  liggcnde  inden 
flach  van  den  zuytwesten ,  westen ,  noortwesten  ende  noorden 
winden,  hebbende  daerenboven  voor  thooft  vijf  ofte  zesfe 
mylen  vlacx  watere,  ende  zeere  quade  ftoife  um  vaste  dijcken 
te  maecken.  In  zulcker  wijs  dftter  by  nair  onmogelick  zijn 
zoude  de  dijcken  vanden  voorf.  nederlanden  van  Brabant  te 
blyven  onderhouden,  daer  deur  ooc  zouden  commen  ende 
volgen  diverfche  andere  inconvenienten  op  alle  de  andpre  Ne* 
derlanden  tot  Antwerpen  toe.  Ende  boven  dien  zopde  ons  kndt 
yan  Vlaendren  ande  zyde  van  Saeftingen  ftreckende  oostwaert 
tot  op  de  noort  gropten  last  moeten  lyden  ende  dragen  op 
eenigc  ftormen  ende  hooge  vloeden  vuyt  dejr  nooriwcjKen  en- 
de  noorden,  daer  deur  ooc  alle  die  Nederlanden  van  Vlaende- 
ren  ftceckende  naer  Antwerpen  in  perijckel  fouden  ftaen  al  tot 
toecomende  ende  apparente  fcade  verliefe  achterdeele  ende 

Uirninutie  van  onfen  lande  endc  domeynen  

.... 

1  .  ... 

,  )  '  u  ........  t 


A  P- 


Digitized  by  Google 


A  P  P  E  N  D  I  X 


I  I  i  7 


D  O  C.U  M  E  N  T  O  R  V  M. 


N.  CCCCXVI. 

* 

ioannes  DuxBrab.  dat  apocham  debiti  florentio  V.    A.  1290. 

„  ,  d.  x6.1ul, 

..  .  Comiti  rjbu. 


A.  1290.  d.  16.  IuL 


Ad  Excurs.  VII.  p.  360.  Cf.fupra  p.  9Z6.  ad  N°.  CCCLVIL 

;jm  grfttitt  .  dux  loth*  brahanr  «t  Jymburgen  no» 

t u m  facimus  vniuerfis  prefentes  literas  infpecturis  •  quod  nos 
illuftrem  virum  dominum  fiorentium  comitem  holl*  nostrum 
confanguineum  dilcctum  •  dc  viilk  tb  paris  ab  ipfo  nobis  de- 
bitis  in  festo  beati  remigii  proxime  futuro  perfoluendis  ■  qui- 
tamus  et  abfoluimus  •  ac  nos  tenemus  de  eisdem  plenarie  per- 
folutos  •   In  cuius  rei  testimonio  figUlum  nostrum  prefentibus 

00  o 

literis  duximus  apponendum  •  datum  anno  domini  m  cc  •  xc« 
dominica  post  divifionem  apoftolorum . 

Xx  zx  xx  3        n.  ccccxvn. 


Digitizejd  by  Google 


I 


io86         A     P     P     E    1*     D     l  X 

N.  CCCCXVII. 

A.  1190.    Mercator  Leodienfis  nomine  Ducis  Brab^  ab>Loi 

tl.29.Aug. 

tio  V.  Com.  Holl.  aceipit  L.  *t»o>  Pari». 


Mon.  Duci  debitas. 

A.  1200.  d.  29.  Aug. 

v:  .-•  "i       •  •  •  .  »  ;Q  ::*:v  . 

^  £x«<rx.  ra.  p.  360.  Cf.faprsp:^.  od  N\  CCCLIX. 

1 

(F.x  RcgUtr.  HolUnd.  in  Cimera  Fcvdili .  libc.  cni  -tituS*:  E.  I»  41.  fol  i&  ct  E.  t.  16. 
M.  30.  v»o.| 

P;«   :•::.•  v  •  > .v.v.\ ......  :\ 
ateat  vniuerfis  per  prefentes  •  quod  ego  marcator  pelegri- 

tius  de  chartres  •  de  leuca*-  recepi  a  cfominO  flo  Rentio  comite 

holl  per  manus  willelmi'  de  bosco  ducis  ex  parte  dfrmiai 

brabtmtiae  ducls  et  nomine  fao  miHc  •  n>-  pariS'  moifete  jn  pi- 

cunia  nutaerata-   In  quibus  dictus  dominas comes  •  dicto  dd- 

•mino  duci  tencbatur  de  quibus  dictum  dominimi  CbmftOra  vef- 

fus  dictum  dominum  ducem  acquietare  promitto  «t  indempnein 

conferuarc  •    In  cuius  Tei  testimonium  prefentibus  literis  figil- 

lum  meum  appofuj«    Datum  london*  fti  festo  decollationis 

/  .     .  o  o 

fancti  iohannis  baptiste  anno  domini  •  m  *  cc  *  xc- 

s  E.  L.  lC.  L»tJ.         *  E.  L.  »6.  idd.  Umhtri*.         tt  L.  i«.  Umi<*. 

r.:  n.  ccccxviii. 


Digitized  by  Google 


D  Q  C  JV.  M  E  N  T  Q  R  V  M.  loB? 

n.  ccccxviii. 

adolphvs  Rex  Rom.  confirmat  fententiam  wilhelmi  a.  1393. 

•1  ,  d.  io.DtCt 

Regis  Rom.  de  terris  ultra  Scaldem  ioanni  Com.  Han- 

non.  adiudicatis,  falvo  fuo  iure  in  illa  feuda,  qui- 

bus  denuo  investit  ioannem;  cuius  facti  certio- 

rem  reddit  florentivmV.  Com.  Holland. 

mandatque,  uc  ioannem  in  posfesfio- 

nem  huius  Feudi  mittat, 

*     '     •••••:  .  ,  •  • 

■ 

A.  1293.  d.  19.  Dec. 
Ai  Excurs.  VIL  p.  238.  et  p.  365. 

(Ex  Regiitt.  Uotlind.  in  Cameti  f  eudali  ,  Libt.  cui  ticulirj:  E.  L.  41.  fol.  tf.  V»  0.  1.) 

j^dolphvs  dei  gratia  romanorum  rex  femper  augustus  fpe- 
ttabili  viro  klorentio  comtti  hollandie  fldeii  fuo  grartam  fuara 
et omne  bonum  quod fpectabilem  virum  iohannem</< -auennes 
hannonie  comitem  fidelem  nostrum  dilectum  ob  fue  probitatis 
eximie  merita  et  progenitorum  fuorum  contemplatione  nobi- 
lium  qua  conftanter  in  fide  claruerunt  imperii  gratiofis  amplexi- 
bus  aftringentes procesfum  clarc recordationis  willelmi  roma- 
mrm  regis  predecesforis  nostri  tunc  habitum  de  terra  de  aloest 
de  terra  iuxta  fcaldam  de  terra  geraldi-montis  de  terra  yyafie  de 
terra  quatuor  officiorum  et  omnibus  attinentiis  fuis  per  ipfum 
willelmvm  regem  ct  princtpcs  regni  alcmannie  in  follerapni 

cu- 


Dlgitized  by  Google 


io88         A    P    P  'E  ^  N    D  VI C  X 

a.  iao3.  curia  congregatos  abiudicatum  follempniter  quondam  margre- 
Al9;Dec'  Tzfiandrie  comitisfe,  ac  ,pie.  recordationis  lo.Je  auennes  eius- 
.   dcm  coinitis  hannonie  genitori,  eorundera  principum  libere 
interueniente  concenfu  collatum  ex  liberalitate  munifica  duximus 
approbandum  confirmandum  ac  etiam  innouandum,  omne  jus 
nihilominus  nobis  et  imperio  uacans  aut  competens  in  premisfis 
ipforum  nostrorum  et  imperii  applaudente  concenfu  de  nouo 
eidem  hannonie  comiti.liberaliter  et  largiflue  conferendo  ac  in- 
uestiendo  de  ipfis  recepto  ab  ipfo  de  terris  eisdem  homagio  et 
fidelitatis  debite  iuramento  prout  in  priuilegiis  nostris  fuper  hoc 
confectis  et  fibi  concesfis  expresfius  et  lucidius  continetur ,  fi- 
deiitatem  tuam  rogamus  plenisfirao  cum  affectu  regis  et  nihilo- 
minus  auctoritate  precife  mandantes,  quatenus  predictum  co- 
mitem  hannonie  in  posfesfionem  predictarum  terrarum  obmit- 
tere  -  non  obmittas  adhibitis  hiis  que  jn-  **liUu  fiori  confueue- 
runt  et  eum  in  eisdera  terris  auctoritate  regia  cesfante  contra- 
dictione  qualibet  manu  tenere  juuare  et  defendere  non  obmittas. 
Datum  maguncie  xiiij.  Kalendas  Januarii  regni  vero  nostri  an- 
no  nono  (  i  ). 

4  L  immUtnt. 

( i )  Iitcditam  hanc  Chartam  adicci  cubat.   MoJphus  cniro  regnare  dcmum 

ad  uhcriorem  explicationcm  bxcvrs.  coepit  a.  1292.  At  a.  1196.  iam  obie- 

VII.  p.  2.?«,  365.  fq«  et  Cod.  Dipl.  rat  Florevrius  V.  Comcs.  Rcfcrib.  igi- 

p.  975.   Annus  vcro  nonus  iu  mcndo  tur  a.  1293.  vcl  1294. 

N.  CCCCXIX. 


Digitized  by  Google 


DOCVMENTORVM.  1089 
N.  CCCCXIX. 


albertvs  Rex  Rom.  dat  ioanni  L  Comiti  Hollandiae 
literas  Investiturae etfi  ob  causfos  legitimas  ; 
fe  Regi  non  ftitisfet. 

A.  1298.  d.  29.  Aug. 

■ 

A&  m  1  e  r.  Chartcrb.  D.  I.  bl  548. 

(Tx   Rtglitri»   HolUnd.  in  Cnntr»   Ft«UH  .  likr.   cai  eit.  C./«o  Tiria  +*•  ^iut,  . 
Cm  a.  M.  iCj.  ) 

_AlLBertvs  Dei  gratia  Romanorum  Rex,  femper  augu- 
ftus.  Spectabili  viro  ioanni  Comiti  Hollandie  Zelandie 
ac  domino  Frifie  fideli  fuo  dilecto  gratiam  fuam  et  omne  bo- 
num.  Cum  ficut  audiuimus  impedientibus  caufis  legittimis, 
Regiis  non  va1t?afl  te  prcfcntare  confpoctibus  jsu,  vicc  nos 
tuam  habentes  abfentiam  excufatam:  de  gratia  fpeciali  qua  fi- 
delitatis  tue  vota  profequimur ,  feoda ,  que  ab  Imperio  Romano  te- 
nere  dinofceris ,  Regia  liberalitate  tibi  concedimus  (  1 ) ,  trans- 
mittimus  et  de  ipfis  perfonam  tuam  prcfentiura  ferie  jnvestimus. 
Committentes  tibi  adminiflrationem  et  jurisdictionem  plenariam 
jn  ijsdem  prefentium  testimonio  litterarum  •  Datum  Colonie 
quarto  Kalend.  Septembris,  Rcgni  nostri  anno  primo. 

(1)  Concedimus  ]  Hoc  a.  H92.  ti,  apttd  mier.  D.  I.  bl.  54S.  f.  Cf. 
Rcx  /ldolphus  itidetn  concesferat  huius  litcras  Rudtfphi  a.  i:So.  ib.  bl.  408, 
loannis  patri  florentio  V.  ablcn-  409. 

T.H.  Vyyyyy  N.  CCCCXX. 


icoo         A     P     P     E     U     D     I     X  > 

N.  CCCCXX. 

a.  1307.    pactura  Pacis  inter  ioannem  Ducem  Brabantiae,  ct  wil- 

d.  lo.Apr. 

helmvm  III.  Comitem  Hannoniae  et  Hollandiae  (1). 
A.  1307.  d.  10.  Apr. 

Act   Excurs.  IX.  p.  436.  /q. 

;E»Rt6tm.HoJUn«UnC»m«iFeodaU\  Llbr.cuitlt.  E.L.38.  foL  j.  Hmttk,mvtn.  E.  L.  1 1.  fol.  6. ) 

J^J"ous  iehans  par  le  grafce  de  diu  Dus  de  Loth\  de  bra- 
band  et  de  lemborch  Et  nous  gtjillatjmes  par  chele  meis- 
mes  grafche  Cuens  de  haynn  de  hollande  de  zeefl  et  Sires  de  Fri- 
fe  Faifons  feuoir  a  tous  ke  de  tous  debas  de  toutes  calenges 
questions  et  defcors  ke  nous  pour  nous  nos  aidans  et  nos  al- 
ioues  auicna  v  poijens  auoir  juskes  al  jour  de  wi  li  vns  de 
nous  contre  lautre  auons  fait  pais  et  faifons  et  foumes  acordeit 
et  acordons  enfamble  pour  nous  nos  hoirs  nos  aidans  et  nos 
alloies  en  lc  fourme  et  en  le  maniere  ki  fenfieut  chi  apreis  Et 
premirement  del  article  de  le  trmrt  ki  fu  prife  entre  Ie  Roy 
daltmagnt  et  ches  aloyes  dune  part  Et  nostre  tres  chiers  Sig- 
neur  et  pere  cui  dicus  abfoille  monfigneur  iehans donc  contt 

de 

( 1 )  Est  haec  decatunta  illa  PmcIs  Archiva  Authentica  integram  publicae 
Clinna,  qusm  tantopere  exfibilavit  ill.  exponere  ltici  mihi  contingit.  Defcripta 
Editor  stokii  D.  I.  bl.  565.  quam  autem  proltat  haec  Pax  in  quodam  Re- 
tandcra  post  reconriita  mibi  Hollaudiae  gistro  E.  L.  38.  cui  titulus  adhac- 

ret: 


Digitized  by  VjOOQlC 


DOCVMENTOR  VM.  iopt 

de  haynn  de  holl  de  zttll  et  Sign  defriff  Dautre  part  de  le-A.  1307. 
quele  a  warder  de  par  nostre  dit  pere  li  dus  de  Braibant  deuantd'l0'Apl 
dis  fobliga  enviers  h  Roy  deuant  dit  ale  requeste  de  nos  chier 
pere  v  de  cheaus  ki  eftoient  de  par  lui  dont  Ii  roys  fient  le 
duc  daucunes  enfrainteres  ki  deurent  efure  faites  en  cbntre  lui 
et  ces  alloyes  de  par  nostre  pere  v  fes  gens  durans  les  dites 
truwts  fi  comme  li  roy  dist  et  nous  li  cuens  de  Hann  etc. 
Noions  ke  par  no  dit  ne  par  fes  gens  na  este  li  dite  truwe  tn- 
frainte  felonc  les  lettres  et  les  conditions  des  truwes  deuaot 
dites-  Nous  guillaumes  cuens  deuant  dis  pour  nous  et 
nous  hoirs  auons  promis  et  promettons  par  folempnele  ftipula- 
tion  au  dit  duc  pour  lui  et  pour  ches  hoirs  ke  fe  il  auenoit  ke 
k  rois  dalemaignt  fi  alloijet,  et  fi  aidant  vofisfent  le  duc  aproe- 
chier  v  appresfer  en  quel  maniere  ke  chc  fust  dacune  cofe  ke 
li  triuwe  fusi  enftrainte  Nous  en  dehuerriens  et  deuons  de- 
liirrer  lc  duc  deuant  dit  fi  auant  ke  les  lettres  des  triewes  four 
chou  faites  parlent*  Et  nous  iehans  dus  deuant  dis  Ie  de- 
uons  faire  fauoir  al  dit  contt  fouffifanment  par  chertain  mcsfaige 
et  par  nos  lettres  Et  nous  li  dis  cuens  deuons  et  promettons 
fi  com  dit  est  aler  v  envoijer  tn  It  cottrt  It  Roy  daltmaigntn  •  v  • 

al- 

# .    • .  •  .... 

ret:  Htyneghotwen ,  i.  C.  Hammia\  chi  on  a  regiflrer  les  /eftres  tjul  chi  apres 
ct  cuius  primo  folio  praefixa  Gallice  est  foiit  contenuts  zMielles  de  le  main  mon- 
haec  monitio:  En  lan  de  grafce-M'  flgneur  GUJe  de  roy/in  Signcur  de  U 

HJ-  et  xvl-  ov  mois  deccmlre  ■  comen-  fosfe. 

Yy  yy  yy  2 


Qigitized  by  Google 


roo*         A     P  .  P     E     N     D     I  X 

A.  1307.  alleurs  la  v  mestiers  fera  ale  requeste  le  duc  quant  il  nous  en 
d  '  '  requerra  par  lui  v  par  fein  raefaige  v  par  les  lettres  enfi  ke  dit 
est  fans  malengien  et  deflfendre  le  duc  et  warder  de  coust  et  de 
daraaige  ke  li  dus  aroit  ou  feroit  en  loccoifon  de  le  obligance 
ke  il  a  faite  enuers  le  roy  et  ches  aloijes  four  les  truiwes  de- 
uant  dites  juskes  a  raifon  et  che  fait  fouffisfanmant  Nous  li 
deuant  dis  dtts  femisfons  ke  li  cuens  dis/  en  doit  estre  et  foit 
deliures  enviers  nous  Enapres  nous  guillaumks  cuens 
dcuans  dis  pour  nous  et  nos  hoirs  auons  promis  et  promettons 
al  dit  duc  a  fe  priere  et  ale  priere  de  haus  hommes  et  nobles- 
monfigneur  ghauchier  de  Castillon  connestable  de  Franche 
ct  conte  de  parchycns  monfigneur  iehan  de  fiatidres  conte  de 
nameur  et  monfegneur  guy  fen  frere  tous  les  aidans  et  allies 
as  dis  duc  conte  de  nameur  et  monfegneur  guy  et  leur  hoirs 
foient  de  hollande  de  zeellande  ou  diilleurs  rappetter  tn  tor  pays 
et  en  leur  lieus  remettre  et  reftaulir  en  lor  hiretaiges  en  tel 
eftat  kil  ieftoient  au  jour  kil  fe  partoient  de  leur  pays  et  de  leur 
licns*  dedens  le  jour  de  le  natiuite  faint  iehan  baptiste  pro- 
chainement  venant  et  il  et  lcur  cour  tantast  lendemain  dou  dit 
jour  de  le  natiuite  faint  iehen  poent  et  doiuent  reuenir  an  leur 
et  goir  paifiullement  de  Ieur  posfesfions  mis  hoirs  les  tenees 
dcs  terres  juskes  al  dit  jour  et  les  damages  ki  auenut  font  pour 
lor  maifons  abatues  v  arfes  v  pour  hirctaiges  empferes  par  de- 

fau- 

0  f  titmi,  ytl 


Digitized  by  Google 


D  0  C  V  M  n  N  T  O  R  V\M.  1093 
faute  de  laborer  fauf  le  droit  de  nous  contet  de  haynau  deuant  a.  1307.' 

,  _  d.  10.  Apr. 

dit  fe  par  Ie  confanne*  des  pays/  aucuns  droit  eftoit  aquis  a 
nous  es  dis  hiretaiges  pour  autre  cas  ke  pour  lacoifon  des 
guerres  ou  de  leur  raeffais  auenus  en  locquifon  des  guerres 
ou  pour  les  quels  les  gueres  font  auenus  nous  leur  pardon- 
nons  par  enfi  ke  li  dit  aidant  alloiet  doiuent  amender  a  nous 
guill  conte  deuant  dit  che  ke  meffait  nous  ont  au  dit  des  no- 
bles  homes  gerard  fegneur  de  yoerne  et  nicole  fegneur  de 
putte  et  fairc  de  che  tel  feurtei  comme  chil  doi  diront  et  doi- 
uent  reuenir  li  dit  aidant  et  alloyet  en  hoimmaige  de  nous  guill 
conte  deuant  dit  en  fi  kil  iestoient  deuant/  et  nous  ies  deuons 
recheuoir  a  hommes  enfi  ke  il  auoient  eftei  en  le  tenaic;e  de 
nous  deuantriers  a  ieur  tans  Et  nous  cuens  de  Haynn  de  koii 
de  zeeTl  deuons  conftaindre  ciaus  ki  les  dis  hiretaiges  ont  te^ 
nus  dc  paijer  Ies  debites  ke  Ii  dit  hiretaige  deuient  pour  ie  tans 
kil  ont  les  dis  hiretaiges  tenus  et  douent  li  dit  aidant  ausfi  et 
aloijet  ki  reuenront  al  leur  renonchier  a  toutes  allieancies  ke 
il  ont  faites  acui  ke  che  foit  en  contre  le  conte  de  haynn  de  hoU 
lande  et  de  zeell  deuant  dit  ou  en  fe  greuance  et  proraettre  ke 
jamais  ne  falloieront  en  contre  lui  v  fes  hoirs  ct  parmi  cest 
acort  Nous  duc  et  cucns  deuant  dis  quitons  li  vns  de  nous  lau- 
tre  pour  Iui  et  pour  fes  hoirs  de  toutes  demandes  ke  nous  auons 
fait  v  faire  poijens  li  vns  al  autre  de  quoy  ke  che  fust  juskcs 

al 

*  f.  mnfmm*. 

Vy  yy  yy  3 


t 


Ijjptized  by  Google 


109+  APPENDIX 
a.  1307.  al  jour  du  wi  et  volons  ke  toutes  lettrts  et  Inftrument  ke  cas- 

d.  io.Apr. 

cuns  de  nous  a  ou  poet  auoir  four  lautre/  foient  nul  et  fans 
veirtute  Et  li  renonchons  et  les  auons  encouvent  a  rendre  li 
vns  de  nous  a  lautre  fe  il  apparoient  en  acuns  tans  et  efpecial- 
ment/  Nous  li  dus  auons  encouvent  de  rendre  au  dit  Conte  les 
N.  b.  lettres  ke  nous  auons  del  hommaige  de  zuithollande  ke  mus  deman- 
diens  al  dit  conte  al  queles  nous  renonchons  et  al  hommage  ausfi 
desmaintenant  Et  toutes  ches  cofes  deuant  dites  chaskune  de 
ellesauons  nous/  Dus  et  cuens  deuant  dit  promifes  et  promet- 
tons  en  boine  foy  loialment  a  tenir  waerder  et  a  emplir  firme- 
raent  et  plainement  et  a  chou  auons  nous  obligiet  et  obligons 
nous  nos  hoirs  nos  fuccesfeurs  et  le  nre  •  v  •  ke  il  foit  Et  re- 
nonchons  efpecialment  et  generaiment/  par  nos  fois  et  par  nos 
fairement  a  toutes  les  cozes  quclconke  on  lor  puist  mettre , 
ke  lun  de  nous  poirent  valoir  et  aidier  en  qudconqttca  maniere 
auenier  al  encontre/  en  tout  v  en  partie/  et  greuer  lautre  En 
tiesmoingnage  et  en  feurtei  des  queles  cozes  nous  dus  et  Cuens 
dcuant  dit  auons  fait  mettre  nous  feauls  a  ches  prefentes  let- 
tres/.  donnees  nmons  en  haynau/  le  dizime  jour  dou  mois  da- 
uril  lan  de  grafche  •  mil  trois  cens  et  fiept/  


N.  CCCCXXI. 


Digitized  by  Google 


DOCVMENTORVM.  iq*s 
N.  CCCCXXI.  ... 
Fedus  belli  offenfivi  inter  lvdovicvm  Regem  Franciae  etA.  i3;;. 

d  1 6  Vcbr 

wilhelmvm  Com.  Hann.  et  Holland.  quo  wilhel- 
mvs  Regi  auxilia  prpmittit  50000  hominum,  pro  • 
fumma  140000  Libr.  Paris.  fmgulis  menfibus 
folvenda  adverfus  robertvm  Comitem 


Flandriae,  Regis  inimicum  (i> 

■  •  'i  »  '  .  •    .1*.  ->  *'i  .  -  ■**  •.  ''  »  i 

A.  I3«|.  d.  16.  Febr. 

Ad  Excurs.  VII.  f.  385-  ad  voces:  pretio  conductus. 

p  if  2;  .  .v:.;     &U  ::v.  V,  ttro?,--i\  .  ivofll  Jrfci 

(Ex  Reghri.  HolL  m  Cimen  Feud.  Libr.  Cttl  ticulu* ,  E.  L.       feL  -»8.  »e.) 

JL^oys  par  Ie  grace  de  dieu  roys  de  france  et  de  nauarre  a 
tous  ciaus  ki  voront  ces  prefentes  lettres  faluyt.  Nous  faifons 
fauoir  a  tous  que  entre  nous  de  vne  parte  et  nostre  ame  de  * 
feal  •  c  •  conte  de  hayn  et  de  hoU  dautre  part/  funt  faites  et  acor- 
dees  •  les  cbnuenances  au  dezuys  efcriptcs  cest  afauoir  ke  li 
des  cuens  de  hayti  et  de  holl  doit  entrer  en  flandres  par  dous  fen 
paijs  de  zelande  atote  •  l  •  mille  hommes  apetit  deffenfaules  et  ar- 
mes  et  poir  damages  en  toutes  les  manieres  •  ke  il  pora  a  conte 

dc 

(i)Habebatur  olim  haec  Charta  Rxtis,  teste '/ Rtgisttr gtiuamd Nova, 
Origin.  in  Archivis  Hannon.  in  Scri-  Cas  P.  fol.  94.  quori  Rc£>istrum  itiiiem 
niol,  loculo,  cui  numeiusxLvu.  prae-  fcrvatur  in  Camera  Feiulali  Holland. 


.1  f. 


io96         A     P     P     E     N     D     I  X 

d. i<s.Febr.de  flandres  en  pays/  et  atous  leur  adans  et  doit  tenir  fen  ost 

j  •  mois  ou  plus  ce  mestiexs  e  •  et  li  roys  len  requicrt   Et  nous 

li  deuons  paier  poir  cefcun  mois  •  c  xl-  mille  •  Bs  de  bons  pe- 

tit  paris   Et  li  dcuons  paier  •  ou  mois  deuant  le  ioer  ke  il  •  et 

fes  gens  mouueront  de  fon  pais  •  poir  entrer  en  flandres  •  et 

pour  faire  chcu  ke  dcss  est  dit  •  cetit  •  mille  •  tfe  par  •  en  la  vile 

de  s-  quentijn  •  et  quant  il  ara  fcruj  par  xv  iours  les  autres* 

xl-  mille  fe.  par-  et  fi  il  auenoit  •  ke  il  et  fes  gens  dezuys 

dis  demorasccnt  plus  dun  mois  a  le  requeste  dou  roy  pour  lui 

feruir  fi  comme  dit  est«   Nous  li  payerons  al  entree  de  che 

fecunt  moys  .  foifante  et  dijs  mille  tb  par  et  a  Ia  quinfainne  en- 

fiwant  •  foifante  et  dys  •  M*  tt  par  pour  les  keles  .  lxx-  m-  tb 

baillies  a  ceste  dairaine  quinfainne  decefceu  il  feroit  tenir  a  fer- 

uir  il  et  fes  gens  iusques  al  acomplisfement  dou  dit  fecun  mois/ 

fi  que  adics  il  feroit  pals  pour  xv  iours  deuant  auenture  lest 

dou  dit  conte  de  hayn  et  combatoit  a  batalle  alost  des  flanis  il 

t 

aura  desferuj  tout  chcu  •  donc  il  fera  ou  deuera  est  paies  deuant 
ct  fe  il  a  metre  *  ke  li  dis  contes  dc  haynn  dou  commandement 
le  roy  et  pour  lc  conuice '  la  guerre  par  lui  ct  ces  gens  dess 
dis  encontre  lc  conte  et  Ic  pays  dc  flandres  et  fi  comme  des- 
fus  est  dit  et  nous  pujs  cclle  guerre  commenfie  faifons  pais  en 
deuons  tuucs''  as  flanis/  nous  ferons  tenus  a  mettre  nostre  pais- 
ou  en  nos  tuues-f  le  conte  de  hayn  •  fes  aidans  •  et  fes  pais-pour 

tant 

t  f.  «mwA,      t  {.  mwim     d  t.ttiutu 


Digitized  by  Google 


D  O  C  V  M  E  N  T  O  R  V  I&  1097 

tmt  comme  ale  guerre  coinmeiichie  pour  nous  touehei*.  ^*;^^ 
fe  le  dit  conte  de  hayn  a  noelies  fen  est/  demoroit  en  pais  de 
flandrcs  entre  le  mois  .  et  nous  ne  li  feisCeos  fauoir  ke  ii  fen 
partist  nous  feriemes  tenus  a  paier  au  dk  Conte  pour  tel  tens 
qae  U  i  aroit  demoiet  enrre  le  dit  mois  juikes  acam  ke  nous  li 
ariens  fet  fauoir  que  il  fe  partist  •  et  ces  conuenences  fi  comme 
desfus  font  deuifees-    Nous  pfomiuoas  loTamment  et  en  bon- 
ne  foi  a  tenir  garder  et  a  emplir .  enderement  fans  venrr  en 
contre  •   Et  a  fe  obligons  nous  et  tous  nos  biens  par  la  terir 
de  ces  lettres  les  queies  cn  tesaoing  de  ce  bous  auons  fak  fee- 
ler  de  nostre  feel  doot  noos  uziens  m  viuaot  de  m  figneur 
et  pere  dont  diefcic  iame/  &e  fu  fait  afeoes  de 
les  paris  laa  de  graee  *  aille  troes  ceas  et  quaBxe*  le 
apres  les  brandofis  •  - 


1 


7.11 


'\  .  Zaaaaa  N. 


Di^itized  by  Google 


ico«:    APPENDIX  DOCVNi E&TOk  VM.'i 

N.  CCCCXXII. 
A.  13;*.      wiLiiELMvs  III.  Comcs  Holiandiae  rcflicuit  Domino 


Mart. 


n. 


IOANN1  de  Catfand  bona,  belli  Flandrici  causfa, 
olim  publicata,  fed  ex  pacto  reftituenda. 

..-..„..•-.•,.      *•  .  .    .        ,      .    .        ■  r 

A.  13^;.  d.  20.  Mart. 
Ai  Cod.  Diphm.  >.  io$d\  $.  11.  .ii 

(E«  He|iitr.  Holl.  in  C»m*r»  Feud  ,  tibr* .  cui  titulut:  E.  L.  13.  foL  $j.  tio.  i.  1.) 


Wi 


j  willaem  Gmtt*  httitg.  yan  holl.  etc.  maken  cond 
etc.  Dat  Wi  tiartH  ianNe  van  catfande  Ridder  ouer  mlts  der 
soent  yan  dtn  gtaut  v4n  Vldtndrtn  tn  tns  weder  ghegheuen 
hebben  alkftjnghoetto  waerd  gheleghen  es  binne-n  onfen  Ian- 

- 

de  en  dat  te  hebben  als  hi  van  rechte  fculdich  es  te  hebben  en 
des  vrielike  te  ghcbmkcn.  En  onbieden  onfen  rtnttmayfltr  en 
anders  allen  den  ghenen  die  hem  des  ghoets  ondorwinden  dat 
fijs  hem  ontrumen  en  hem  des  vrielike  ghebruken  laten.  Ghe- 
gheuen  tote  middelburch  op  den  palmen  fonnedach  jnt  jaer 
ons  heren  dufcnd  driehondert  twie  en  twintich. 

Per  Dominum,  dominum  Zudenfem, 
Abbatcm  de  Middelb.»  dominum 
de  Vorne,  et  alios. 

F       I       N       I  S 

.  j    [     Partis  1L  ImilL 

r  >.4- 


Digitized  by  VjOOQlC 


\ 


Digitized  by  Google 


•Digitized  by  Google 


I